I OSK 1483/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-09-22
NSAAdministracyjneWysokansa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamilinie energetyczneremontprzebudowaudostępnienie nieruchomościprawo administracyjneprawo energetycznesąd administracyjny

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając wymianę słupów i przewodów linii elektroenergetycznej za remont, a nie przebudowę, nawet przy zastosowaniu nowych materiałów.

Sprawa dotyczyła możliwości udostępnienia nieruchomości w celu remontu linii elektroenergetycznej. Wojewoda i WSA uznały planowane prace za remont, mimo wymiany drewnianych słupów na betonowe, ponieważ nie zmieniły się parametry techniczne linii. Skarżąca kasacyjnie kwestionowała tę kwalifikację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Prawa budowlanego. NSA oddalił skargę, potwierdzając, że wymiana elementów linii, bez zmiany jej parametrów technicznych i przebiegu, stanowi remont, a nie przebudowę, nawet z użyciem nowych materiałów, co jest zgodne z celem zapewnienia niezawodności systemu.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej M. P. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego. Decyzja ta zobowiązywała właścicieli nieruchomości do udostępnienia jej części w celu wykonania prac remontowych istniejącej elektroenergetycznej linii napowietrznej. Starosta wydał decyzję na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo braku zgody właścicieli. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając prace za remont, ponieważ nie zmienią się parametry techniczne linii, mimo wymiany drewnianych słupów na betonowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny również oddalił skargę, odwołując się do definicji remontu z Prawa budowlanego i orzecznictwa, zgodnie z którym wymiana elementów linii bez zmiany jej parametrów technicznych i użytkowych stanowi remont. Skarżąca kasacyjnie zarzucała m.in. obrazę przepisów K.p.a. oraz błędną kwalifikację prac jako remontu, a nie przebudowy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 124b ust. 1 u.g.n. stanowi narzędzie do wypełniania obowiązków operatora systemu przesyłowego, w tym zapewnienia bezpieczeństwa i niezawodności systemu elektroenergetycznego (art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 Prawa energetycznego). Wymiana słupów i przewodów linii elektroenergetycznej, nawet z użyciem nowych materiałów i technologii, może być kwalifikowana jako remont, pod warunkiem zachowania dotychczasowych parametrów technicznych i użytkowych linii oraz jej przebiegu. NSA uznał, że planowane prace, polegające na wymianie słupów i przewodów na części linii, nie wpłyną na zmianę parametrów technicznych i użytkowych linii ani jej przebiegu, co oznacza, że mamy do czynienia z remontem. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a., wskazując, że ocena materiału dowodowego przez organy administracji odpowiada wymogom prawa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wymiana słupów i przewodów linii elektroenergetycznej, nawet z użyciem nowych materiałów, stanowi remont, o ile nie zmienia parametrów technicznych i użytkowych linii oraz jej przebiegu.

Uzasadnienie

NSA oparł się na definicji remontu z Prawa budowlanego oraz przepisach Prawa energetycznego, wskazując, że celem art. 124b u.g.n. jest zapewnienie niezawodności systemu. Wymiana elementów linii bez zmiany jej parametrów technicznych i użytkowych, a także jej przebiegu, mieści się w definicji remontu, nawet jeśli użyto nowszych materiałów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.g.n. art. 124b § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis ten umożliwia zobowiązanie właściciela do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, jeżeli właściciel nie wyraża na to zgody. Warunkiem jest wykazanie braku zgody oraz zaistnienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia, a planowane roboty muszą spełniać przesłanki remontu.

Pomocnicze

p.b. art. 3 § pkt 8

Prawo budowlane

Definicja remontu jako wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, z dopuszczeniem stosowania wyrobów innych niż pierwotnie użyte.

p.b. art. 3 § pkt 7a

Prawo budowlane

Definicja przebudowy jako wykonywania robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

p.e. art. 9c § ust. 2 pkt 1 i 3

Prawo energetyczne

Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa oraz niezawodności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego.

p.e. art. 4 § ust. 1

Prawo energetyczne

u.g.n. art. 6 § pkt 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Cele publiczne związane z utrzymywaniem zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w energię.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Planowane prace polegające na wymianie słupów i przewodów linii elektroenergetycznej, nawet z użyciem nowych materiałów, nie zmieniają parametrów technicznych i użytkowych linii ani jej przebiegu, co kwalifikuje je jako remont. Obowiązek zapewnienia niezawodności systemu elektroenergetycznego uzasadnia przeprowadzenie remontu w celu utrzymania zdolności urządzeń przesyłowych. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. w zakresie postępowania dowodowego były niezasadne, gdyż ocena materiału dowodowego przez organy administracji była prawidłowa.

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja planowanych prac jako przebudowy, a nie remontu. Naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych. Naruszenie zasad pogłębiania zaufania do organów i wyjaśniania przesłanek rozstrzygnięcia. Naruszenie art. 214 K.p.c. poprzez prowadzenie sprawy pod nieobecność pełnomocnika skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całość i w tym kontekście oceniać czy mamy do czynienia z remontem, czy przebudową. Sama wymiana słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości lub rozstawu, miejsca posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Celem art. 124b u.g.n. jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do utrzymania przewodów i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości, za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący sprawozdawca

Maciej Dybowski

sędzia

Arkadiusz Blewązka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia remontu w kontekście modernizacji infrastruktury przesyłowej (linie elektroenergetyczne) na gruncie art. 124b u.g.n. i Prawa budowlanego, zwłaszcza w sytuacji użycia nowych materiałów i technologii."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 124b u.g.n. i obowiązkami operatorów systemów przesyłowych. Interpretacja może wymagać uwzględnienia specyfiki innych rodzajów infrastruktury.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu modernizacji infrastruktury, który może budzić wątpliwości interpretacyjne dotyczące remontu i przebudowy. Wyjaśnienie tych kwestii ma praktyczne znaczenie dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw.

Remont czy przebudowa? NSA wyjaśnia, kiedy można wejść na Twoją działkę w celu modernizacji linii energetycznej.

Sektor

energetyka

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 1483/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Arkadiusz Blewązka
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Bd 757/17 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2018-01-16
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 2147
art. 124b ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 22 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 757/17 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 kwietnia 2017 r. nr WSPN/DW.7581.14.2017.FN w przedmiocie udostępnienia nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 16 stycznia 2018 r. oddalił skargę M. P. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 kwietnia 2017 r. nr WSPN/DW.7581.14.2017.FN w przedmiocie udostępnienia nieruchomości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Wnioskiem z 6 grudnia 2016 r. E. S.A. w G., Oddział w T., wystąpiła do Starosty W. o wydanie decyzji zobowiązującej M. i R. P. - właścicieli nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka numer [...], położonej w obrębie K., gmina L., do udostępnienia części przedmiotowej nieruchomości, w celu wykonania prac remontowych istniejącej elektroenergetycznej linii napowietrznej, polegających na wymianie słupów wraz z przewodami niskiego napięcia, zgodnie z zakresem opisanym na załączonym do wniosku opisie prac remontowych i mapie. Prace mają obejmować wymianę 7 słupów zlokalizowanych na przedmiotowej nieruchomości i wymianę przewodów na odcinku 335 m.
Decyzją z 13 stycznia 2017 r. Starosta W., na podstawie art. 124 b ust. 1 - 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 z późn. zm., dalej jako: u.g.n.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), zobowiązał ww. właścicieli nieruchomości oznaczonej numerem działki [...], do udostępnienia E. S.A. części przedmiotowej nieruchomości, w celu wykonania remontu istniejącej elektroenergetycznej linii napowietrznej niskiego napięcia nN-04Kv, polegającego na wymianie istniejących przewodów linii napowietrznej niskiego napięcia wraz ze słupami szt. 7, w celu poprawy niezawodności zasilania, zmniejszenia awaryjności linii oraz zapewnienia zwiększenia bezpieczeństwa odbiorcom energii elektrycznej oraz osób znajdujących się w pobliżu linii.
Wojewoda Kujawsko – Pomorski, po rozpatrzeniu odwołania M. P., decyzją z 26 kwietnia 2017 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest brak zgody właścicieli nieruchomości na jej udostępnienie. Wątpliwości nie budzi również konieczność wykonania prac remontowych, gdyż jak wynika z oświadczenia inwestora, przedmiotowa linia została wybudowana w 1968 r. i od tego czasu nie była remontowana. Cześć słupów posiada konstrukcję drewnianą i ulegają procesowi gnicia, słupy betonowe kruszeją, a ich zbrojenia ulegają korozji. Oś sporu koncentruje się natomiast wokół charakteru planowanych prac, tzn. oceny czy stanowią one remont, czy też przebudowę.
Wojewoda stwierdził, że w wyniku planowanych prac zmianie (zwiększeniu) nie ulegnie przekrój i ilość przewodów elektrycznych istniejącej linii NN, nie zmieni się zatem napięcie i moc przesyłowa linii, zwiększeniu nie ulegnie także natężenie pola elektromagnetycznego. Natomiast zmiana słupów drewnianych (10 z 13 słupów) na strunobetonowe żerdzie wirowane typu ŻN - 9 ma charakter obiektywny, gdyż ze względu na postęp techniczny i obowiązujące normy techniczne, niedopuszczalne i ekonomicznie nieuzasadnione byłoby zastosowanie słupów o konstrukcji drewnianej. Zmianie nie ulegnie usytuowanie i wysokość konstrukcji wsporczych (słupów). Wojewoda podkreślił, że ocena, czy nastąpiła zmiana parametrów technicznych lub użytkowych winna odnosić się do linii napowietrznej jako obiektu budowlanego (obiektu liniowego), a nie tylko poszczególnych jej elementów. W związku z powyższym nawet wymiana 10 słupów drewnianych na danym odcinku na słupy strunobetonowe ŻN-9 w żadnym razie nie spowoduje zmiany parametrów technicznych całej linii niskiego napięcia, podkreślając przy tym, że przedmiotowe prace dotyczą tylko jednego z obwodów linii niskiego napięcia zasilanego ze stacji transformatorowej K. 4 i dotyczą odcinka o łącznej długości 698 m.
Zdaniem Wojewody, organ I instancji zasadnie zakwalifikował przedmiotowe prace jako remont linii energetycznej, wskazując, że w wyniku tych prac zmianie nie ulegną parametry techniczne linii niskiego napięcia NN 0,4 kV, takie jak: napięcie, moc przesyłowa, długość linii, przebieg linii czy natężenie pola elektromagnetycznego. Przedmiotowe prace mieszczą się zatem w definicji remontu, o której mowa w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, nie stanowią zaś przebudowy.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). Sąd I instancji wskazał, że w sprawie sporna okazała się kwestia, czy planowane przez przedsiębiorstwo energetyczne prace mieszczą się w zakresie czynności wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n., a w szczególności, czy stanowią "remont" w rozumieniu tego przepisu. WSA stwierdził, że wobec braku w ustawie o gospodarce nieruchomościami definicji terminu "remont", użytego w art. 124b ust. 1 u.g.n., należy sięgnąć do definicji legalnej tego terminu zamieszczonej w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.; dalej: "p.b..") będącej ustawą podstawową dla spraw budowlanych. Zgodnie z art. 3 pkt 8 p.b., przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Stosownie zaś do art. 3 pkt 6 p.b., przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Artykuł 3 pkt 7a p.b. stanowi, że przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
Sąd I instancji wskazał, że wobec takiego rozumienia budowy, przebudowy i remontu, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że dopuszczalność kwalifikacji robót budowlanych jako remontu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku wykonywanych prac nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich, jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego (zmiana tych parametrów oznacza, że nie jest to remont, lecz przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b.) i gdy zamierzone prace nie dotyczą całego obiektu budowlanego (demontażu całej linii przesyłowej), lecz tylko określonego jego fragmentu.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd I instancji zauważył, że ze znajdującej się w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności zaś z załączonych do wniosku "Wytycznych programowych na wymianę linii napowietrznej NN zasilanej ze stacji transformatorowej [...] gm. L." wynika, że zakres planowanych prac będzie obejmował: • wymianę przewodów: AL4x50 mm² na AsXSn 4x50 mm² - od stacji do stanowiska 213 - długość 598 m. i AL4x25 mm² na AsXSn 4x25 mm² - od stanowiska 204 do stanowiska 204/2 - długość 100 m.; • wymianę stanowisk słupowych: z drewniaka 9m na ŻN - 9 stan. Nr 202, 203, 204/1, 206, 207, 208, 209, 211, 212 - 9 szt.; z ŻN - 9 na E-9/6 - stan. 204, 204/2, 205 - 3 szt. i z drewniaka 9m na E-9/10 - stan. nr 213 - 1 szt.; • wymianę ograniczników przepięć typu ASA 500-10BO na stanowiskach słupowych nr 213, 204/2. Prace na przedmiotowej nieruchomości będą obejmowały wymianę 7 słupów i przewodów elektrycznych na odcinku 335 m. W wyniku planowanych prac zmianie (zwiększeniu) nie ulegnie przekrój i ilość przewodów elektrycznych istniejącej linii NN, nie zmieni się zatem napięcie i moc przesyłowa linii, zwiększeniu nie ulegnie także natężenie pola elektromagnetycznego. Natomiast zmiana słupów drewnianych (10 z 13 słupów) na strunobetonowe żerdzie wirowane typu ŻN - 9 ma charakter obiektywny, gdyż ze względu na postęp techniczny i obowiązujące normy techniczne niedopuszczalne i ekonomicznie nieuzasadnione byłoby zastosowanie słupów o konstrukcji drewnianej. Zmianie nie ulegnie usytuowanie i wysokość konstrukcji wsporczych (słupów).
Sąd I instancji wskazał, że inwestor określił jakie prace zamierza wykonać, a orzekające w sprawie organy administracji słusznie doszły do przekonania, że mieszczą się one w katalogu prac wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n., a tym samym mieszczą się w pojęciu remontu oraz bieżącej konserwacji. Większość z tych prac polega na wymianie zużytych elementów, mającej na celu przywrócenie linii do stanu pierwotnego. Oceny tej nie zmienia fakt, że wnioskodawca przewidział zmianę słupów drewnianych na strunobetonowe żerdzie wirowane typu ŻN - 9. Remont ma również zapobiegać w przyszłości degradacji fizycznej i technicznej, nadmiernemu i zbyt szybkiemu zużyciu, a takim celom służy użycie lepszych materiałów do remontu. Ulepszenia i unowocześnienia nie stanowią o tym, że nie jest to remont. W wyniku wykonania tych prac nie zmienią się parametry charakterystyczne linii napowietrznej, w tym jej długość, jej przebieg, a także miejsce i sposób posadowienia słupa.
W ocenie Sądu I instancji, użycie nowych materiałów, pozwalających na bezpieczniejsze korzystanie z linii elektroenergetycznej, nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów, niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Inwestor wykazał przy tym, że celem planowanych prac nie jest zwiększenie ilości przesyłanej energii elektrycznej, ale poprawa niezawodności zasilania i zapewnienie bezpieczeństwa osób przybywających w pobliżu linii, która ma charakter lokalny i zasila jedynie 3 odbiorców. WSA wskazał, że linię elektroenergetyczną napowietrzną rozpatrywać należy jako całość, a w niniejszej sprawie remontem objęty jest jedynie jej fragment. Planowane przez inwestora prace - co należy podkreślić – mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa, a także poprawę pewności zasilania odbiorców.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła M. P. wnosząc o jego uchylenie w trybie kasacyjnym oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono"
1. obrazę art. 7 K.p.a w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie,
2. obraza przepisów art. 6, art. 8 i art. 12 K.p.a poprzez uchybienie zasadom pogłębiania zaufania do organów, wyjaśniania przesłanek rozstrzygnięcia.
3. naruszenie art. 3 pkt 6 i 7 “a" Prawa budowlanego, poprzez zakwalifikowanie robót jako remontu, w sytuacji gdy w myśl przepisów prawa budowlanego mamy do czynienia z przebudową.
4. naruszenie art. 52 ust 1 pkt 2 p.b. poprzez jego zastosowanie.
5. naruszenie art. 214 K.p.c poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że usprawiedliwiona zwolnieniem lekarskim nieobecność pełnomocnika skarżącej nie była przeszkodą do dalszego prowadzenia rozprawy, w sytuacji gdy skarżąca nie wyraziła zgody ani na substytucję, ani na prowadzenie sprawy pod nieobecność pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 329), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
|Oceny w przedmiotowej sprawie wymagało, czy usprawiedliwiona zwolnieniem lekarskim nieobecność pełnomocnika skarżącej na rozprawie była |
|przeszkodą do prowadzenia sprawy przed Sądem I instancji, a nadto czy planowane przez inwestora prace można uznać za remont w rozumieniu |
|art. 124b ust. 1 u.g.n. |
|W pierwszym przypadku autor kasacji wskazał na naruszenia art. 214 i 214¹ K.p.c. Zarzut ten nie mógł skutecznie podważyć kwestionowanego |
|wyroku. Oba wymienione przepisy podzielone były na mniejsze jednostki redakcyjne. Prawidłowo sformułowany zarzut winien określać która z |
|tych jednostek redakcyjnych została naruszona. W przeciwnym wypadku zarzut wymyka się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jego|
|rozpoznanie wiązałoby się z niedopuszczalnym doprecyzowaniem przez Sąd II instancji zamysłów skarżącego kasacyjnie. |
|Zaznaczenia wymaga, że w okolicznościach niniejszej sprawy wskazane przepisy nawet przy doprecyzowaniu przez skarżącego kasacyjnie |
|naruszonych jednostek redakcyjnych nie mogłyby podważyć zasadności kontrolowanego wyroku. Regulują bowiem następstwa nieobecności stron |
|i ich pełnomocników w postępowaniu cywilnym. Nie określają skutków niestawiennictwa tych podmiotów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. |
|Odnosząc się z kolei do przepisu będącego podstawą wydania decyzji, tj. do art. 124b ust. 1 u.g.n. wskazać należało, że starosta, |
|wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której |
|przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, |
|remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do |
|przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych |
|podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z |
|gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa |
|rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. |
|Wobec tego warunkiem dopuszczalności wydania decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. jest wykazanie braku zgody podmiotów praw |
|rzeczowych na udostępnienie nieruchomości oraz zaistnienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia (M. Wolanin, w: J. Jaworski, A. |
|Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 831-832, nb 4 do art. 124b). |
|Przesłanka braku zgody współwłaścicieli ww. działki została bezspornie spełniona. |
|Natomiast warunkiem uznania planowanych robót jako przewidzianych w art. 124b ust. 1 u.g.n. czynności związanych z remontem urządzeń |
|służących do przesyłania energii elektrycznej jest wykazanie, że roboty te spełniają przesłanki określone w art. 3 pkt 8 p.b. Roboty |
|(czynności) remontowe w rozumieniu art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 p.b., wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym, muszą |
|polegać na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego (nie stanowiąc bieżącej konserwacji), bez zmiany |
|parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (co stanowiłoby przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b., a co w sprawie nie ma miejsca), |
|w tym bez zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (gdyż zmiana w tym zakresie |
|prowadzi do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b.; W. Piątek w: red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, Wolters |
|Kluwer 2016, s. 65-66, uw. 13). |
|Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela stanowisko, że nie można zamieszczonych w Prawie budowlanym definicji |
|przenosić wprost na grunt art. 124b u.g.n., bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej, jak również nie można poprzestawać|
|na definicjach Prawa budowlanego z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 |
|r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 220 ze zm., dalej zwanej "p.e."). Analizując art. 124b u.g.n. należy sięgać do uregulowań |
|p.e. w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. 124b u.g.n. stanowi jedynie |
|narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 p.e. Tym samym są to dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w |
|Prawie budowlanym. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 p.e. należy zagwarantować bezpieczeństwo oraz "niezawodność funkcjonowania systemu |
|elektroenergetycznego". Wobec tego przeprowadzenie działań mających na celu remont sieci w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania |
|systemu elektroenergetycznego może być uznane za remont w rozumieniu art. 124b u.g.n. Celem art. 124b u.g.n. jest przede wszystkim |
|stworzenie warunków prawnych do utrzymania przewodów i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości, za których |
|stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Ponadto istotą art. 124b u.g.n. jest przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym |
|instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych (art. 6 pkt 2 u.g.n.), które nałożone zostały na nie przepisami p.e. i wiążą się |
|z utrzymywaniem zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię. |
|Wskazania wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych został sformułowany przekonujący pogląd, że wymiana słupa |
|elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego|
|słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii), może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane |
|dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe powyższego urządzenia i związanych z nim przewodów oraz przebieg samej trasy linii |
|elektroenergetycznej Użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie|
|innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Racjonalne jest, że zamiast przestarzałych technologii (drewniane słupy, |
|nieizolowane przewody o mniejszej średnicy) przy remoncie stosuje się nowsze technologie (np. betonowe słupy z żerdzi wirowanej, izolowane |
|przewody o większej średnicy). Działania planowane przez inwestora, polegające na wymianie zużytych jej elementów - przewodów i słupów, |
|stanowią co do zasady remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.b. (por. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 983/17, z 6 grudnia |
|2016 r., sygn. akt I OSK 1509/16). Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całość i w tym kontekście oceniać czy mamy do |
|czynienia z remontem, czy przebudową. Sama wymiana słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję |
|remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej |
|przebiegu, zmiana wysokości lub rozstawu, miejsca posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola |
|elektromagnetycznego. Zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, choć nie każda, nawet drobna (zmiana), będzie go |
|wykluczać. Przykładowo wymiana słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu nawet gdy |
|zmianie ulegnie średnica przewodów instalacji lub słupy zostaną wykonane w innej konstrukcji i technologii, ale nie ulegną zmianie ww. |
|parametry techniczne, a planowane roboty nie obejmą obiektu budowlanego, lecz określony jego fragment (por. wyrok NSA z 27 lutego 2019 r., |
|sygn. akt I OSK 1006/17). Pod pojęciem linii elektroenergetycznej należy rozumieć nie tylko przewody i urządzenia, nienależące do części |
|składowych nieruchomości, służące do przesyłania energii elektrycznej, ale także inne podziemne, naziemne lub nadziemne obiekty i |
|urządzenia niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń (verba legis - art. 124b ust. 1 u.g.n.). Takimi obiektami są w |
|szczególności stacje transformatorowe, które są niezbędne do korzystania z przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii |
|elektrycznej. Inwestor ani we wniosku, ani w Wytycznych, ani w jakimkolwiek innym dokumencie nie wskazał na wymianę stacji |
|transformatorowych, wchodzących w skład linii, której fragmentu dotyczy wniosek. |
|O tym, jaki prąd będzie płynął linią, decydują parametry stacji transformatorowych. Transformator pozwala bowiem uzyskiwać pożądane |
|wartości napięcia i natężenia prądu w obwodzie wtórnym (Nowa encyklopedia powszechna PWN, Wyd. Naukowe PWN 1996, s. 438-439; E. Batóg, J. |
|W. Mietelski, B. Winiarska, red. K. Włodarczyk, Słownik szkolny. Fizyka, Wyd. Zielona Sowa 2004, s. 288/289), a wszelkie wątpliwości w tej |
|materii nie mają oparcia w zebranym materiale dowodowym. |
|Zgodzić się należy ze stanowiskiem, że planowanie prac remontowych (remontu kapitalnego) w stosunku do całej linii, nie oznacza |
|jednoczesnego demontażu całej linii przesyłowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnym z 24 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK |
|1603/18). Wymiana starych słupów i linii przesyłowych następuje zazwyczaj etapowo – na wybranym fragmencie całej linii (co w konsekwencji |
|oznaczałoby jej późniejszą odbudowę). Etapowanie realizacji prac remontowych może być uwarunkowane okolicznościami prawnymi (np. uzyskanie |
|zgody właściciela lub decyzji umożliwiającej wejście na grunt celem wykonania zaplanowanych prac), jak i okolicznościami faktycznymi (np. |
|dostępność gruntu w określonych porach, postęp prac na innych odcinkach). Fakt, że z czasem, w wyniku przeprowadzenia prac remontowych, |
|dojdzie do całkowitej wymiany słupów, fundamentów, przewodów, izolatorów itp. na nowe, a nawet do zamontowania nowych urządzeń |
|zabezpieczających (np. zdalnie sterowanych odłączników napowietrznych), lecz bez zamiany długości i przebiegu linii, posadowienia słupów, |
|parametrów technicznych i użytkowych obiektu liniowego, nie oznacza, że mamy do czynienia z przebudową lub odbudową obiektu. |
|Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skoro planowane przez inwestora prace na ww. nieruchomości mają dotyczyć |
|części linii i polegać będą na wymianie istniejących słupów oraz przewodów, zakres tych robót jak i prowadzonych na całej linii nie wpływa |
|na zmianę parametrów technicznych i użytkowych linii oraz jej przebiegu, to oznacza, że mamy w rozpoznawanej sprawie do czynienia z |
|remontem tej linii. |
|Wbrew stanowisku autora kasacji treść wniosku oraz załączone do akt mapy i dokumenty w sposób dostateczny wskazują, że planowane prace, |
|które mają być realizowane na spornym terenie mieszczą się w dyspozycji art. 124b ust. 1 u.g.n. |
|Zarzut naruszenia art. 6-8, art. 12, art. 77 § 1, art. 78 §1 K.p.a. nie zasługiwał zatem na uwzględnienie. |
|Podkreślenia wymaga, że kognicję organu administracji publicznej określa norma prawa materialnego, wskazująca na fakty istotne z punktu |
|widzenia dyspozycji normy materialnoprawnej (zob. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz,|
|C.H. Beck 2021, s. 542-543 nb 1, 2). Kierując się normą prawa materialnego, organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, |
|czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne (B. Adamiak - op. cit., s. 85 nb 8). O zakresie |
|postępowania dowodowego decyduje nie subiektywne przekonanie strony, lecz treść przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w danej|
|sprawie. Niezbędne dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy (por. |
|wyrok NSA z 9 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 946/15, CBOSA). |
|W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego autor kasacji nie dostrzegł, że Sąd I instancji słusznie wskazał, że ocena zgromadzonego przez |
|organy materiału dowodowego odpowiada wymogom z art. 80 K.p.a. Trafnie bowiem w jej wyniku przyjęto, że wymiana przewodów nie spowoduje |
|istotnej zmiany parametrów linii elektroenergetycznej. Po wykonaniu na tej linii zamierzonych robót nie będzie przesyłany prąd o innym |
|napięciu i natężeniu niż przed tymi pracami. We wniosku oraz w Wytycznych nie podano, że dotychczasowe stacje transformatorowe zostaną |
|zastąpione nowymi stacjami, które posłużą zmianie napięcia i natężenia prądu na linii. |
|Aktualny stan techniczny linii z uwagi na upływ czasu, niewątpliwie zagraża ciągłości i pewności dostaw energetycznych. Ponadto jak |
|wskazano w Wytycznych programowych linia napowietrzna została wybudowana w 1968 r., a prace remontowe zapewnią dalsze bezpieczne i |
|niezakłócone funkcjonowanie linii. |
|Mając na względzie powyższe, skargę kasacyjną jako niezasadną należało oddalić na zasadzie art. 184 P.p.s.a. |
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę