I OSK 1478/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla obywatelki Ukrainy nie może być uzależnione wyłącznie od adnotacji "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu, lecz od faktycznego prawa do legalnego zatrudnienia.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego obywatelce Ukrainy, która przebywała w Polsce legalnie od 2020 r. Organy administracji odmówiły świadczenia, powołując się na brak adnotacji "dostęp do rynku pracy" na jej karcie pobytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, uznając, że prawo do świadczenia nie powinno być tak wąsko interpretowane. NSA oddalił skargę kasacyjną Kolegium, potwierdzając, że kluczowe jest faktyczne prawo do legalnego zatrudnienia, a nie tylko formalna adnotacja na dokumencie pobytowym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego obywatelce Ukrainy. Spór dotyczył interpretacji przepisów dotyczących uprawnień cudzoziemców do świadczeń rodzinnych, w szczególności art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy administracji odmówiły świadczenia, ponieważ skarżąca nie posiadała na karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy". WSA uznał, że organy nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego, a prawo do świadczenia nie powinno być uzależnione wyłącznie od tej adnotacji, ale od ogólnego prawa do podjęcia legalnego zatrudnienia. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że adnotacja na karcie pobytu ma charakter informacyjny, a kluczowe jest ustalenie, czy cudzoziemiec ma faktyczne prawo do legalnego zatrudnienia w Polsce, które może wynikać z różnych podstaw prawnych, a nie tylko z konkretnej adnotacji na dokumencie pobytowym. NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne, w tym zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i błędnej wykładni przepisów materialnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie może być uzależnione wyłącznie od posiadania adnotacji "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu, lecz od faktycznego prawa do legalnego zatrudnienia w Polsce.
Uzasadnienie
NSA uznał, że adnotacja na karcie pobytu jest jedynie informacyjna, a kluczowe jest ustalenie, czy cudzoziemiec ma prawo do legalnego zatrudnienia na podstawie innych przepisów lub zezwoleń. Organy administracji nieprawidłowo ograniczyły postępowanie wyjaśniające do analizy samej adnotacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.ś.r. art. 1 § ust. 2 pkt 2 lit. d
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Adnotacja "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu ma charakter informacyjny; kluczowe jest faktyczne prawo do legalnego zatrudnienia.
Pomocnicze
u.p.o.u. art. 26 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ pobyt skarżącej rozpoczął się przed 24 lutego 2022 r.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie organów oceną prawną i wskazaniami sądu.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.c. art. 160 § pkt 3
Ustawa o cudzoziemcach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie może być uzależnione wyłącznie od adnotacji "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu, lecz od faktycznego prawa do legalnego zatrudnienia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. przez WSA. Zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.o.u. przez błędną wykładnię. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
adnotacja na karcie pobytu jako potwierdzająca to uprawnienie, ma jedynie charakter informacyjny. Prawo do uzyskania świadczenia rodzinnego przez cudzoziemca legitymującego się kartą pobytu uzależnione jest zatem nie od wymaganej prawem adnotacji organu, lecz od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Polski.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący sprawozdawca
Marek Stojanowski
członek
Jolanta Rudnicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa cudzoziemców do świadczeń rodzinnych, w szczególności znaczenia adnotacji \"dostęp do rynku pracy\" na karcie pobytu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy, ale zasada interpretacji prawa do zatrudnienia może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z dostępem do świadczeń socjalnych dla obywateli Ukrainy, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Świadczenie pielęgnacyjne dla Ukraińców: Czy adnotacja na karcie pobytu to wszystko?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1478/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-05-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/ Jolanta Rudnicka Marek Stojanowski Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane II SA/Łd 1049/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-03-20 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 390 art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.) Dz.U. 2023 poz 103 art. 2 ust. 1. art. 26 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 174 pkt 2, art. 182 § 2, art. 183 § 1 i 2, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: NSA Marek Stojanowski NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 1049/23 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 października 2023 r., nr SKO.4114.613.2023 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W ŁODZI WYROKIEM Z 20 MARCA 2024 R. PO ROZPOZNANIU SKARGI L. K. NA DECYZJĘ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W [...] Z 26 PAŹDZIERNIKA 2023 R. W PRZEDMIOCIE ODMOWY PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO UCHYLIŁ ZASKARŻONĄ DECYZJĘ I POPRZEDZAJĄCĄ JĄ DECYZJĘ PREZYDENTA MIASTA [...] Z 5 WRZEŚNIA 2023 R. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Kolegium. Zaskarżyło to rozstrzygnięcie w całości, wniosło o jego uchylenie i oddalenie skargi bądź przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Ponadto kolegium wniosło o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Kolegium zarzuciło naruszenie: 1) art. 17 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390, z późn. zm.), dalej: u.ś.r., w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 103, z późn. zm.), dalej: u.p.o.u., przez błędną ich wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie tych przepisów polegające na uznaniu, że skarżąca spełnia wymogi do uzyskania świadczenia rodzinnego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów wskazuje, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego bez wskazania na karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" mają wyłącznie obywatele Ukrainy, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.p.o.u a obywatele Ukrainy posiadający prawo do pobytu czasowego wydane na podstawie art. 160 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2023 r. poz. 519, z późn. zm.), dalej: u.c., nie spełniają warunków określonych w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r.; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., przez niewłaściwe zastosowanie bezzasadne uchylenie decyzji ostatecznej, jak i decyzji ją poprzedzającej z powodu rzekomych naruszeń norm prawa procesowego, podczas gdy nie doszło do naruszenia tych norm, w następstwie czego Kolegium prawidłowo ustaliło stan faktyczny sprawy i orzekło o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i w konsekwencji błędne uznanie, że organ drugiej instancji zaniechał ustalenia, czy skarżąca jest uprawniona do wykonywania pracy na terytorium Polski, czym naruszył bliżej nieokreślone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy organy dokonały właściwej subsumpcji przepisów relewantnych z punktu widzenia załatwiania przedmiotowej sprawy, wyjaśniając wpierw stan faktyczny sprawy w granicach zakreślonych przez normy materialne, a następnie wnikliwie rozpatrując materiał dowodowy i dokonując jego prawidłowej oceny, bowiem mając na uwadze treść norm materialnych, decyzja Kolegium odpowiada prawu; 4) art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. przez błędne zastosowanie i w konsekwencji przedstawienie niepełnej oceny prawnej w zakresie własnych rozważań, brak właściwej oceny stanu faktycznego sprawy oraz przede wszystkim brak wykazania, jakie to konkretne przepisy proceduralne naruszyło Kolegium, a co za tym idzie brak wykazania, że uchybienia miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, schematyzm uzasadnienia i związanie organów nietrafną oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania obligującą do prowadzenia postępowania w zakresie zarówno zbędnym, jak i niewłaściwym dla organu przyznającego świadczenia rodzinne, podczas gdy Kolegium nie uchybiło żadnym przepisom ze sfery gromadzenia i oceny materiału dowodowego prowadząc czynności adekwatne do brzmienia norm materialnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, orzekające w sprawie organy odmówiły przyznania skarżącej – obywatelce Ukrainy – prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z faktem, że na terytorium Polski przebywa legalnie co najmniej od 19 czerwca 2020 r., nie legitymując się przy tym dokumentem pobytu posiadającym adnotację "dostęp do rynku pracy". W ocenie organów powodowało to, że nie była ona uprawniona do uzyskania wnioskowanego świadczenia. Z kolei kontrolujący działalność organów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w zaskarżonym wyroku wskazał, że uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego nie można łączyć wyłącznie z legitymowaniem się dokumentem oznaczonym wskazaną powyżej adnotacją, a z ogólnym prawem do podjęcia legalnego zatrudnienia. Sąd uznał, że organy nie badając tej kwestii i skupiając się wyłącznie na literalnym brzmieniu przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r., nie ustaliły w pełni stanu faktycznego sprawy, w związku z czym wydane rozstrzygnięcia zasługiwały na uchylenie. Spór w rozpoznawanej sprawie koncentruje się zatem wokół zagadnienia, czy skarżącej jako obywatelce Ukrainy, która pobyt w Polsce rozpoczęła przed rozpoczęciem konfliktu Rosyjsko-Ukraińskiego przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem. Mając powyższe na uwadze, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. świadczenia rodzinne przysługują cudzoziemcom: do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (lit. a), jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym (lit. b), przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354, z późn. zm.), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (lit. c), posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy (lit. d), przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z członkami rodzin, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający 9 miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (lit. e), przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie: zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151 lub art. 151b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych, w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (lit. f). W rozpoznawanej sprawie organy prowadzące postępowanie ustaliły, że pobyt skarżącej na terytorium Polski rozpoczął się przed dniem 24 lutego 2022 r., w związku z czym brak było podstaw do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem na podstawie art. 26 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 u.p.o.u. Z ustaleń organów nie wynika również, aby skarżąca przebywała na terytorium Polski na podstawie wiz, zezwoleń i okoliczności, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c, e i f u.ś.r. oraz nie zachodzą przesłanki określone w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a i b u.ś.r. W sytuacji takiej świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane po ustaleniu, że skarżąca spełnia przesłanki, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r., tj. posiada kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". W tym miejscu należy odnotować, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2337/17, które skład orzekający w niniejszej sprawie przyjmuje jako swoje, z uwagi na wielość sytuacji, w których cudzoziemiec jest uprawniony do podjęcia zgodnie z obowiązującymi przepisami legalnego zatrudnienia bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę adnotacja na karcie pobytu jako potwierdzającą to uprawnienie, ma jedynie charakter informacyjny. Prawo do uzyskania świadczenia rodzinnego przez cudzoziemca legitymującego się kartą pobytu uzależnione jest zatem nie od wymaganej prawem adnotacji organu, lecz od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Polski, które to może wynikać bądź z posiadanego zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Oznacza to, że organy prowadzące postępowanie w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego mają obowiązek ustalenia, czy cudzoziemiec ubiegający się o to świadczenie ma prawo podjęcia legalnego zatrudnienia w Polsce, a nie czy jedynie posiada kartę pobytu ze stosowną adnotacją urzędową, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. W konsekwencji powyższego przyjąć zatem należy, co prawidłowo zrobił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, że ograniczenie postępowania wyjaśniającego wyłącznie do ustalenia, jakim dokumentem pobytowym legalizowała się skarżąca i czy opatrzony był on adnotacją o dopuszczeniu do rynku pracy, było niezasadnym ograniczeniem postępowania wyjaśniającego. Organy obu instancji wbrew ciążącym na nich obowiązkom nie ustaliły stanu faktycznego sprawy w sposób adekwatny do normy prawnej dekodowanej na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. Poza zakresem postępowania wyjaśniającego znalazły się bowiem te ustalenia, które mogłyby wskazywać na prawo skarżącej do podjęcia legalnego zatrudnienia w Polsce niezależnie od braku stosownej adnotacji w karcie pobytu bądź na brak takiego prawa. W sytuacji takiej, tj. nieustalenia stanu faktycznego w zakresie wymaganym przez hipotezę normy materialnej, wydanie rozstrzygnięcia obarczone było istotną wadą wynikającą z błędów proceduralnych mających niewątpliwie istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W świetle powyższego w rozpoznawanej sprawie zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. należało uznać za niezasadne. Na marginesie powyższego wyjaśnić należy, że zarzuty te zostały postawione w sposób wadliwy. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych zarówno przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jak i art. 135 p.p.s.a. są przepisami blankietowymi stanowiącymi podstawę podejmowania przez sąd administracyjny określonych czynności procesowych w wyniku stwierdzenia określonych uchybień dokonanych przez organy prowadzące postępowanie. Jako takie przepisy te nie mogą samodzielnie stanowić podstawy zarzutu kasacyjnego, a do prawidłowej konstrukcji zarzutów opartych na tych przepisach wymagane jest wskazanie określonego przepisu procedury, z którym miało wiązać się uchybienie sądu pierwszej instancji (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 6003/21, czy z 5 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 3093/23). W tym miejscu należy wskazać, że autor skargi kasacyjnej formułując powyższe zarzuty, nie sprostał tym wymaganiom. W podstawach prawnych tych zarzutów autor skargi kasacyjnej wskazał wyłącznie przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. i nie powiązał ich z naruszeniem określonych przepisów postępowania. Z uwagi jednakże na treść uzasadnienia skargi kasacyjnej oraz uzasadnienia zaskarżonego wyroku możliwe było połączenie tych podstaw z kwestią naruszenia przepisów dotyczących zasad ustalania stanu faktycznego sprawy, co ostatecznie umożliwiło odniesienie się do zasadności tych zarzutów. W konsekwencji powyższych wywodów za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.o.u. przez błędną wykładnię tych przepisów. W rozpoznawanej sprawie nie ulegało bowiem wątpliwości, że skarżącej z uwagi na moment rozpoczęcia legalnego pobytu w Polsce nie przysługiwały uprawnienia wynikające z art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.o.u. Z kolei w odniesieniu do art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. jak wskazano powyżej, adnotacja w karcie pobytu o treści "dostęp do rynku pracy" ma charakter wyłącznie informacyjny. Możliwość legalnego podejmowania zatrudnienia przez cudzoziemców wynika bowiem w świetle obowiązujących przepisów prawa nie tylko ze wspomnianej adnotacji na karcie pobytu, ale także odrębnych zezwoleń i przepisów. Oznacza to, że przepis ten nie może być wykładany wyłącznie w oparciu o dyrektywy wykładni językowej, a ustalenie prawidłowego brzmienia normy prawnej wynikającej z tego przepisu musi uwzględniać uwarunkowania wynikające z systemu prawa, w którego obrębie przepis ten funkcjonuje. Oznacza to, że na podstawie przywołanego przepisu możliwe jest przyznanie cudzoziemcowi świadczenia rodzinnego, jeżeli legitymuje się on kartą pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" oraz w sytuacji, gdy nie posiada on takiego dokumentu, ale może podjąć legalnie zatrudnienie w Polsce na podstawie odrębnych przepisów lub posiadanych zezwoleń. W konsekwencji powyższego przyjąć należało, że dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. nie była błędna, a zarzut kasacyjny oparty na tej argumentacji nie może zostać uwzględniony. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z pierwszym z przywołanych przepisów uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza tego przepisu wskazuje, że może on zostać naruszony przez pominięcie któregokolwiek z elementów wymienionych w tym przepisie lub takie sformułowanie wywodów sądu, które powoduje, że kontrolowany przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. Kontrolowany pod tym kątem wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego nie wykazuje wad przemawiających za koniecznością jego uchylenia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wskazane w zacytowanym powyżej przepisie, a wywody składu orzekającego w sprawie są logiczne, wyczerpujące i odnoszą się do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Z uzasadnienia tego wynika wprost, jakie przyczyny Sąd pierwszej instancji przyjął za decydujące o uchyleniu rozstrzygnięć organów obu instancji. Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uzasadniając zaskarżony wyrok, nie wskazał precyzyjnie, które przepisy procedury administracyjnej naruszyły organy, nie dokonując prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, ale należy pamiętać, że uzasadnienie tego wyroku było kierowane do organu, tj. podmiotu, którego zasadniczym zadaniem jest prowadzenie postępowań administracyjnych w drodze stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ jest w stanie samodzielnie ustalić, które przepisy procedury administracyjnej powinien zastosować w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Niezależnie od powyższego zauważyć w tym miejscu należy, że postawienie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., podobnie jak art. 153 p.p.s.a., możliwe jest w ramach drugiej podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., co zresztą autor skargi kasacyjnej uczynił. Podstawa ta wymaga jednakże wykazania, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza uzasadnienia tak zarzutu, jak i skargi kasacyjnej wskazuje, że autor skargi kasacyjnej nie przytoczył żadnej argumentacji na potwierdzenie, że uchybienia art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a., które miałyby miejsce w uzasadnieniu sporządzonym po wydaniu wyroku, miały wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zauważyć także należy, że autor skargi kasacyjnej stawiając zarzut naruszenia przepisów dotyczących sporządzenia uzasadnienia wyroku oraz związania stron dokonaną oceną prawną uznał, że naruszenie to miało miejsce przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, nie wskazując jednocześnie, na czym to niewłaściwe zastosowanie, które – co należy zaznaczyć – jest charakterystyczne dla naruszenia przepisów prawa materialnego, a nie procesowego, miałoby polegać. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI