I OSK 1478/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-11-07
NSAAdministracyjneWysokansa
równoważnik pieniężnybrak lokalu mieszkalnegoemeryt policyjnypolicjaprawo administracyjnepodstawa prawnarozporządzenieNSA WSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji, potwierdzając, że decyzje o cofnięciu równoważnika pieniężnego dla emeryta policyjnego były wydane bez podstawy prawnej po zmianie przepisów.

Sprawa dotyczyła cofnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego emerytowi policyjnemu S. S. WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji, uznając je za wydane bez podstawy prawnej po uchyleniu § 8 rozporządzenia wykonawczego. NSA rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji, analizując przepisy dotyczące równoważnika dla funkcjonariuszy i emerytów policyjnych. Sąd kasacyjny uznał, że choć § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia określał właściwość organów, nie stanowił podstawy materialnoprawnej do cofnięcia świadczenia, a uchylenie § 8 pozbawiło organy kompetencji do wydania takich decyzji po 12 maja 2005 r. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził nieważność decyzji o cofnięciu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego emerytowi policyjnemu S. S. WSA uznał, że decyzje te zostały wydane bez podstawy prawnej, ponieważ po uchyleniu § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. (który stosował przepisy rozporządzenia do emerytów policyjnych) mocą rozporządzenia z dnia 6 kwietnia 2005 r. (które weszło w życie 12 maja 2005 r.), brak było podstawy do cofnięcia świadczenia emerytowi policyjnemu. Skarżący kasacyjnie organ argumentował, że podstawą prawną była § 9 ust. 2 pkt 1 tego samego rozporządzenia, określająca właściwość organów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zważył, że równoważnik został przyznany na podstawie przepisów ustawy o Policji i rozporządzenia z 1999 r. Następnie, po wejściu w życie rozporządzenia z 2002 r., organy podjęły decyzję o cofnięciu świadczenia, powołując się na nowe przesłanki. Sąd kasacyjny podkreślił, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy reguluje odrębnie sytuację emerytów policyjnych. Stwierdził, że § 8 rozporządzenia z 2002 r., który rozszerzał jego stosowanie na emerytów, został uchylony przed wydaniem decyzji, a § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, choć określał właściwość organów, nie stanowił podstawy materialnoprawnej do cofnięcia świadczenia. W związku z tym, NSA uznał wyrok WSA za prawidłowy i oddalił skargę kasacyjną, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od organu na rzecz S. S.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, po uchyleniu § 8 rozporządzenia wykonawczego, który rozszerzał stosowanie przepisów na emerytów policyjnych, brak było podstawy prawnej do wydania decyzji o cofnięciu równoważnika pieniężnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że § 8 rozporządzenia z 2002 r., który stosował przepisy do emerytów policyjnych, został uchylony rozporządzeniem z 2005 r. przed wydaniem decyzji. Choć § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia określał właściwość organów, nie stanowił podstawy materialnoprawnej do cofnięcia świadczenia. W związku z tym, decyzje organów były wydane bez podstawy prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

Dz.U. 1990 nr 30 poz 179 art. 92

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Dz.U. 1990 nr 30 poz 179 art. 97 § ust. 5

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Dz.U. 1990 nr 30 poz 179 art. 88 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 1999 nr 106 poz 1212 art. 5 § § 5

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania

Dz.U. Nr 100, poz. 918 § § 1 ust. 1 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

Dz.U. Nr 100, poz. 918 § § 6

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

Dz.U. Nr 100, poz. 918 § § 8

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

Dz.U. Nr 100, poz. 918 § § 9 ust. 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

Dz.U. Nr 70, poz. 633 § § 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 art. 2 § pkt 2 lit. c

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Pomocnicze

u.o. Policji art. 92

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 97 § ust. 5

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 88 § ust. 1

Ustawa o Policji

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 70, poz. 633 § § 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 163

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzje o cofnięciu równoważnika pieniężnego dla emeryta policyjnego zostały wydane bez podstawy prawnej po uchyleniu § 8 rozporządzenia wykonawczego. § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia stanowił podstawę kompetencyjną, a nie materialnoprawną do cofnięcia świadczenia.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia stanowił podstawę materialnoprawną do cofnięcia równoważnika.

Godne uwagi sformułowania

brak było podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., do wydania zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji wobec skarżącego będącego emerytem policyjnym § 9 ust. 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. stanowi podstawę kompetencyjną do orzekania przez dany organ, a nie podstawę materialnoprawną decyzji.

Skład orzekający

Anna Lech

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Banasiewicz

członek

Leszek Kiermaszek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla emerytów policyjnych, znaczenie podstawy prawnej i kompetencyjnej decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji emerytów policyjnych i przepisów obowiązujących w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany w przepisach wykonawczych mogą wpłynąć na prawa obywateli i jak ważne jest precyzyjne określenie podstawy prawnej decyzji administracyjnych. Jest to interesujące dla prawników administracyjnych i specjalistów ds. świadczeń socjalnych.

Emeryt policyjny wygrał z urzędem: decyzja o cofnięciu świadczenia była bezprawna!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1478/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Banasiewicz
Leszek Kiermaszek
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 591/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-06-28
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
art. 92, art. 97 ust. 5, art. 88 ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1999 nr 106 poz 1212
par. 5
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad  przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu  mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz, Leszek Kiermaszek, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2006r. sygn. akt II SA/Wa 591/06 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. na rzecz S. S. kwotę 23 (dwadzieścia trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a w pozostałej części wniosek o zasądzenie kosztów oddala.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 591/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził nieważność decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji w C. nr [...] z dnia [...], w przedmiocie cofnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan sprawy: decyzją z dnia [...] nr [...], Komendant Powiatowy Policji w C. przyznał na rzecz S. S. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Komendant Powiatowy Policji w C. orzekł o cofnięciu S. S. z dniem [...] prawa do tego równoważnika pieniężnego, podając, że z dniem 20 lipca 2002 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 100, poz. 918). W świetle § 1 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi, jeżeli nie posiada on na podstawie umowy najmu, lokalu mieszkalnego stanowiącego między innymi własność Skarbu Państwa.
Lokal mieszkalny zajmowany przez S. S. stanowi własność Skarbu Państwa, co od dnia 20 lipca 2002 r. jest negatywną przesłanką, która wyklucza S. S. z kręgu osób uprawnionych do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją dnia [...], nr [...], Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając argumenty organu pierwszej instancji.
Na tę decyzję S. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 265/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia [...] nr [...], wskazując, że organ orzekając o cofnięciu z dniem [...] lipca 2002 r. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nie wypowiedział się w zakresie bytu prawnego decyzji Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia [...] nr [...], na mocy której przyznano S. S., poczynając od dnia 1 sierpnia 2000 r., równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. W tym stanie rzeczy pozostawały w obrocie prawnym – co jest niedopuszczalne – dwie decyzje administracyjne dotyczące tego samego podmiotu i przedmiotu.
W związku z powyższym, Komendant Powiatowy Policji w C. decyzją z dnia [...] nr [...], z dniem 20 lipca 2002 r. uchylił decyzję Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania S. S. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i cofnął skarżącemu z dniem 20 lipca 2002 r. powyższy równoważnik.
W uzasadnieniu podano, że skarżący przebywający na emeryturze policyjnej od dnia 1 sierpnia 2000 r., na podstawie umowy najmu nr [...] z dnia [...] marca 1999 r., zamieszkuje od dnia 14 marca 1986 r. wraz z rodziną, w lokalu przy ul. [...] w C. Lokal ten jest własnością Skarbu Państwa, w imieniu którego własność wykonuje Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Terenowy w N. D. M.
Organ wskazał, że skarżący nie spełnia przesłanki z § 1 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, zatem zgodnie z § 6 tego rozporządzenia, wydaje się decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas pobieranego równoważnika.
W dniu 25 lipca 2005 r. S. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R., wnosząc o jej uchylenie i podnosząc, że zajmowany przez niego lokal jest od dnia 23 marca 2005 r. jego własnością. Ponadto przestał on spełniać warunki do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z chwilą wejścia w życie powołanego rozporządzenia, a ponieważ nie wydano wówczas stosownej decyzji o jego cofnięciu, zatem obowiązuje prawomocna decyzja z dnia [...], nr [...].
Podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, bowiem, gdyby była wydana wcześniej, wykupiłby lokal natychmiast po jej wydaniu i nie pokrywałby tym dodatkiem opłat związanych z lokalem jako wynajmujący, ale jako właściciel.
Decyzją z dnia [...] nr [...], Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując dotychczasową argumentację, a nadto podał, że sporne świadczenie przyznano skarżącemu na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz.U. Nr 106, poz. 1212 ze zm.), zaś po wejściu w życie powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nałożono na organ obowiązek cofnięcia tego świadczenia w razie niespełnienia przesłanek wskazanych w § 1. Natomiast, co do faktu statusu prawnego lokalu, skarżący powiadomił organ dopiero w dniu 14 lipca 2005 r.
Od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...], S. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, w uzasadnieniu podając, że nie mają one podstaw prawnych, gdyż fakt wydania zaskarżonej decyzji po dwóch miesiącach od daty obowiązywania powołanego rozporządzenia, świadczy o braku kompetencji organu.
Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 591/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie cofnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że zaskarżone decyzje zostały wydane w oparciu o rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 100, poz. 918). Jednak § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 6 kwietnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 70, poz. 633) stanowi, że w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 100, poz. 918), wprowadza się następujące zmiany: "uchyla się § 8". Rozporządzenie to zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw w dniu 27 kwietnia 2005 r., zaś weszło w życie, stosownie do treści § 2, po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
W związku z tym, zmiana, o której mowa, zaczęła obowiązywać od dnia 12 maja 2005 r.
Zatem, po uchyleniu § 8 powołanego rozporządzenia, według którego przepisy rozporządzenia stosowało się wcześniej również do emeryta i rencisty policyjnego, brak było w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., do wydania zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji wobec skarżącego, będącego emerytem policyjnym.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2006 r. skargę kasacyjną złożył pełnomocnik komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R., radca prawny I. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz organu według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie, że od dnia 12 maja 2005 r. brak było podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do wydania zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji wobec skarżącego będącego emerytem policyjnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji powołano nieuchylony, a obowiązujący do chwili obecnej w odniesieniu do emerytów i rencistów policyjnych przepis § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 100, poz. 918 ze zm.), który zawiera delegację dla organu administracji do orzekania w określonym w tym przepisie zakresie, w szczególności w sprawie cofania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Komendant Powiatowy Policji w C. orzekł o cofnięciu S. S. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 20 lipca 2002 r., gdyż S. S. przestał spełniać warunki do dalszego pobierania tego świadczenia w następstwie zmiany przepisów wykonawczych, obowiązujących w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. S. uznał przytoczone w skardze zarzuty za bezzasadne, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w art. 183 § 2 tejże ustawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny mógł orzekać wyłącznie w granicach wyznaczonych przez przyjętą w skardze kasacyjnej podstawę, określającą zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu wyrokowi naruszenia prawa, jak i jego zakres. Skoro skarga kasacyjna oparta została na zarzucie naruszenia prawa materialnego, a więc podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to dla oceny trafności tego zarzutu miarodajne są niepodważone ustalenia faktyczne zawarte w zaskarżonym wyroku.
Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego został przyznany S. S. decyzją Komendanta Powiatowego Policji w C. nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz.U. Nr 106, poz. 1212 ze zm.), w związku ze złożeniem przez niego, jako emeryta policyjnego, oświadczenia mieszkaniowego z dnia 29 sierpnia 2000 r. S. S. pozostawał w służbie stałej w Policji od dnia 16 października 1990 r. do dnia 31 lipca 2000 r., to jest do chwili nabycia uprawnień emerytalnych.
W dacie wydania decyzji z dnia [...] o przyznaniu S. S. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przepis § 5 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 20 grudnia 1990 r. stanowił:
"§ 5.1. Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej:
1) policjant lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, nie posiadają lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu, umowy najmu lokalu, za który obowiązani są płacić czynsz regulowany, spółdzielczego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
2) policjant nie otrzymał tymczasowej kwatery.
2. Równoważnika za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli:
1) utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1-5,
2) otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu ze środków budżetu państwa, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości,
3) jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 2 lub pobiera równoważnik za brak lokalu mieszkalnego,
4) bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego, odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym."
W dniu 20 lipca 2002 r. weszło w życie, z wyjątkiem § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjanta równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 100, poz. 918), które w § 1 stanowiło:
"1. Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie posiadają:
1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej,
2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu,
3) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego,
4) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę – dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2,
5) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji,
6) tymczasowej kwatery.
2. Równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli:
1) utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1,
2) otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości,
3) jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 2,
4) bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym,
5) w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej zajmuje lokal mieszkalny, stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia."
Przepis art. 163, 107 § 1 k.p.a., a nadto § 1 ust. 1 pkt 3, § 6 i § 9 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. oraz art. 88 ust. 1, art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 powołanej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji wskazany został jako podstawa prawna decyzji Komendanta Powiatowego Policji w C. nr [...] z dnia [...] oraz utrzymującej się w mocy decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] o cofnięciu S. S. z dniem 20 lipca 2002 r. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W dacie wydawania decyzji przez organ drugiej instancji obowiązywała ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), która w art. 29 ust. 1 zawierała normę stanowiącą, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.
Stosownie do art. 2 pkt 2 lit. c powołanej ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. w ramach zaopatrzenia emerytalnego, emerytowi policyjnemu przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym.
Przytoczone wyżej przepisy prawne oznaczają, że inna jest sytuacja prawna funkcjonariusza w służbie stałej, gdyż w zasadzie do tych funkcjonariuszy adresowane są przepisy powołanej ustawy o Policji oraz aktów wykonawczych, a inna jest sytuacja prawna emerytów i rencistów policyjnych. Uprawnienia tych ostatnich reguluje bowiem powołana wyżej ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. i tylko w zakresie w niej wskazanym mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.
W powołanym rozporządzeniu z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjanta równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w jego brzmieniu przed nowelizacją, § 8 stanowił, że przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r.
Przepis ten nie miał umocowania w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r., a podstaw takich nie stwarzał również w odniesieniu do emeryta i rencisty policyjnego przepis art. 92 ust. 2 ustawy o Policji wskazany, jako podstawa prawna tego rozporządzenia a nadto przepis § 8 został uchylony rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 70, poz. 633), które weszło w życie z dniem 12 maja 2005 r., a więc przed wydaniem decyzji przez organy obu instancji. W tej sytuacji uznać należało, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazujący, iż decyzje organów obu instancji wydane zostały bez podstawy prawnej, nie narusza prawa.
W skardze kasacyjnej podniesiono, że podstawy prawnej decyzji nie stanowił uchylony przepis § 8, lecz § 9 ust. 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. (Dz.U. Nr 100, poz. 918 i Dz.U. z 2005 r. Nr 70, poz. 633), który obowiązuje do dziś i wskazuje, że decyzje w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydają w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych organy wskazane w ust. 1, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania emeryta i rencisty.
Przepis ten określa właściwość organów w określonych w tym przepisie sprawach, lecz nie stwarza podstawy materialnoprawnej do orzekania w tym zakresie.
Innymi słowy w przepisach winien być wskazany organ, który będzie właściwy do rozpoznawania tego typu spraw niezależnie od tego czy będą to rozstrzygnięcia pozytywne oraz jakiego okresu będą dotyczyć np. przed przejściem na emeryturę.
Uznać zatem należy za niezasadny ten zarzut skargi kasacyjnej, gdyż § 9 ust. 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. stanowi podstawę kompetencyjną do orzekania przez dany organ, a nie podstawę materialnoprawną decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustalając niezbędne koszty postępowania na kwotę 23 złote, to jest przejazd w obie strony na trasie P. – W., zgodnie z przedłożonym biletem, zaś w pozostałej części wniosek o zwrot kosztów oddalił, w związku z niewykazaniem przez S. S. poniesienia tych kosztów.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI