I OSK 1472/06

I OSK 1472/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /sprawozdawca/
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący/
Jerzy Krupiński
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
IV SA/Po 344/04 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2005-12-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 10, art. 233 § 1, art. 268 a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
art. 283, art. 284 § 2
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
ar. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 106 § 3 i 5, art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska Sędziowie NSA Jerzy Krupiński Anna Lech (spr) Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 18 października 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w O- Z od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt IV SA/Po 344/04 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w O- Z na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem ponadnormatywnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w R. na rzecz [...] Sp. z o.o. w O- Z kwotę 620 (sześćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005r., sygn. akt IV SA/Po 344/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki [...] Sp. z o.o. [...] O. – Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] nr [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem ponadnormatywnym.
W uzasadnieniu wyroku, Sąd wskazał na następujący stan sprawy: W dniu [...] marca 2003r. na przejściu granicznym w O., po przeprowadzeniu pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu marki VOLVO o nr rejestracyjnym [...] i naczepy typu [...] nr. rejestracyjny [...] należącego do przedsiębiorstwa [...] Sp.z o. o. z O. – Z., stwierdzono przekroczenie na drugiej osi pojazdu dopuszczalnych norm nacisku ustalonych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 czerwca 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Z kontroli tej sporządzono protokół nr [...].
Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w O. obciążył spółkę [...] Sp.z o.o. karą pieniężną w wysokości 1.560,00zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu orzeczenia Dyrektor Urzędu Celnego stwierdził, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...] Sp.z o.o. podnosząc, że zgodnie z dokumentami przewozu towar na naczepie, w której stwierdzono przekroczenie nacisku na oś napędową był załadowany poprawnie i z zachowaniem niezbędnych parametrów.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w R. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując, że z pomiaru nacisku osi na podłoże dokonano na wadze dynamicznej typu RPT 97-114, posiadającej ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. G., a wagi tego typu zostały zatwierdzone decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru stalowego tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. G., a warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi. Nałożenie kary pieniężnej odbyło się zgodnie z art. 40b ust.2 i art.13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych, a jej wysokość jest automatycznie obliczana przez oprogramowanie, które jest integralnym elementem systemu ważenia i przetwarzania danych. Organ drugiej instancji szczegółowo ukazał techniczne etapy procesu ważenia oraz system zabezpieczeń zapewniający jego prawidłowy przebieg, a także stwierdził, że brak reakcji aparatury kontrolnej podważa zasadność kwestionowania wyniku ważenia, zatem nie ma podstaw do jego powtarzania.
W uzasadnieniu podkreślono też, że kierowca nie mógł być obserwatorem wszystkich czynności związanych z pomiarem, gdyż część z nich musiał sam wykonywać. Był on jednak obecny przy pomiarze odległości pomiędzy osiami pojazdu oraz otrzymał protokół z ważenia, w którym mógł zawrzeć swoje uwagi i spostrzeżenia.
Podniesiono również, że kara za przejazd pojazdem nienormatywnym jest pobierana niezależnie od przyczyny przekroczenia nacisku na oś, przekonania kierowcy co do wielkości nacisku czy też ewentualnej winy kierowcy, a pobór opłaty ma charakter obligatoryjny.
Skargę na powyższą decyzję w imieniu spółki [...] Sp. z o.o. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu prokurent spółki, J. B., zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej naruszenie art. 10 § 1, art. 40 § 1, art. 45 i art. 108 § 1 k.p.a., wskazując, że decyzja została doręczona osobie nieuprawnionej do jej odbioru, a właściwa strona postępowania dowiedziała się o wszczętym postępowaniu już po jego zakończeniu i wydaniu decyzji.
Skarżąca spółka podniosła również, że urządzenia kontrolne wagi nie zapewniają sygnalizacji o błędzie, gdy pojazd przejeżdża przez wagę ze zmienną prędkością, jeśli tylko prędkość ta mieści się w odpowiednich granicach. Jako załącznik do skargi przedstawiono opinię prawną dotyczącą stosowania wag dynamicznych do kontroli nacisku osi pojazdów i zespołów pojazdów wydaną przez Instytut Studiów Podatkowych [...], zgodnie z którą stosowanie wag dynamicznych do wyznaczania masy i nacisku osi pojazdów było zgodne z obowiązującymi przepisami do dnia 20 czerwca 2002 r. pod warunkiem, że odbywało się z zachowaniem określonych w tych przepisach wymagań i warunków dotyczących konstrukcji i użytkowania tych wag.
Zarzucono Naczelnikowi Urzędu Celnego w O. naruszenie art. 7,10 i 61 § 3 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o wszczęciu postępowania i o zamiarze wydania decyzji, przez co strona była pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, w związku z czym, w ocenie strony skarżącej, protokołu z ważenia pojazdu nie można uznać za podstawę do wydania decyzji.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego w O. wskazał, że zakres obowiązków i uprawnień inspektora celnego J. N. jest określony w Kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy wydanych na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] oraz decyzji nr [...] z [...] grudnia 1997 Dyrektora Urzędu Celnego w R. i art. 284 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. -Kodeks celny (Dz.U. nr 23, poz. 117 zezm.). W zakresie ustalonym dla inspektora celnego w pkt I.1.4.i pkt II 6 oraz pkt IV posiadał uprawnienia do podejmowania i wydawania decyzji oraz podpisywania pism w ramach właściwości rzeczowej, w zakresie spraw załatwianych w toku służby. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. G. zaznaczył też, ze w dniu wydawania decyzji organem administracji państwowej był Dyrektor Urzędu Celnego.
Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005r., sygn. akt IV SA/Po 344/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki [...] Sp. z o.o. [...] O. – Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] nr [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem ponadnormatywnym, wskazując, że organ pierwszej instancji prawidłowo obliczył wysokość ustawowo przewidzianej kary. Podniesiono, ze kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, a strona nawet nie twierdziła, że takie zezwolenie posiadała.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, opisany szczegółowo opis przebiegu ważenia odpowiada warunkom określonym w zarządzeniu nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000r., (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa nr 6, poz. 40 ), które określa między innymi konstrukcję, wykonanie i zainstalowanie wagi, a także jej właściwe stosowanie. Dotyczy to w szczególności sygnalizacji o błędzie ważenia z powodu nadmiernej prędkości pojazdu, a także sposobu poinformowania kierowcy o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę.
Sąd podkreślił, że zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu przez kierowcę prędkości w granicach od 2 do 6 km/h, a każde przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia. Z kolei każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2 % zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru wynikających z nieznacznego przyspieszenia w granicach prędkości od 2 do 6 km/h.
Biorąc pod uwagę, że samochody poruszają się po drogach publicznych z nieporównywalnie większą prędkością i większym przyspieszeniem, nie można w ocenie Sądu przyjąć, że tak niewielkie wahania prędkości, jakie mogą zaistnieć w trakcie ważenia prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie.
Sąd podkreślił, że trzeba pamiętać, iż legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi ( por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 1998 r., sygn. akt II SA 1409/97).
Sąd wskazał, że organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy z 1993r. o miarach zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną i dopóki decyzja ta nie utraciła ważności można dokonywać na takim przyrządzie pomiarów, tym bardziej, jeśli posiada on ważne świadectwo legalizacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podniósł, że mając na uwadze jakość techniczną wagi, jej wyposażenie w szereg zabezpieczeń gwarantujących prawidłowość procesu ważenia, a także wskazane wyżej świadectwa legalizacji trzeba stwierdzić, że żądanie ponownego ważenia było bezpodstawne i organ nie miał obowiązku dokonywania kolejnego pomiaru. Należy też uznać, że protokół kontroli słusznie przyjęto za podstawę ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji.
Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie organy mogły odstąpić od bezwzględnego przestrzegania zasady wysłuchania stron zgodnie z art. 10 § 2 k.p.a., bowiem wymaganie prawidłowej reprezentacji strony w zaistniałej sytuacji pociągnęłoby za sobą dodatkowo niezwykle dotkliwe zakłócenia funkcjonowania organów celnych, co bez wątpienia groziłoby niepowetowanymi szkodami materialnymi w rozumieniu art. 10 § 2 k.p.a.
Sąd zważył, że brzmienie art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne. Jest ono również niezależne od ewentualnej winy sprawcy przekroczenia ciężaru. czy też od zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu, a jedynym i decydującym kryterium nałożenia kary jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu.
Dla odpowiedzialności właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm nie ma też znaczenia brak możliwości sprawdzenia nacisku osi pojazdu na drogę po załadunku.
W ocenie Sądu wiarygodne są wyjaśnienia Naczelnika Urzędu Celnego w O. dotyczące upoważnienia do podpisania zaskarżonej decyzji.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2005r. skargę kasacyjną złożył pełnomocnik spółki [...] sp. z o.o., adwokat D. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych i kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mającą istotny wpływ na wynik sprawy, polegającą na nie wzięciu pod uwagę z urzędu wszystkich okoliczności wynikających z akt sprawy, a w szczególności faktu, że:
a. decyzja organu celnego pierwszej instancji została oparta na okolicznościach, które nie zostały udowodnione;
b. decyzja organu celnego pierwszej instancji została oparta na niewłaściwie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym;
c. decyzja organu drugiej instancji utrzymywała w mocy decyzję, która nie posiadała właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego;
d. oparto wyrok na okolicznościach, które nie zostały wykazane w toku procesu i nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy;
2. obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 106 § 3 i 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 233 § 1 k.p.c. mającą istotny wpływ na wynik sprawy polegająca na niewłaściwej ocenie materiału dowodowego i przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów z dokumentów zawnioskowanych przez stronę poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że osoba podpisująca decyzję w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego O. była prawidłowo upoważniona do wydawania decyzji administracyjnych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd powinien z urzędu wziąć pod uwagę fakt, że decyzja została oparta na jednym dowodzie, to jest na protokole ważenia, a przed wydaniem tej decyzji spółka nie mogła się wypowiedzieć co do przeprowadzonego dowodu i co za tym idzie okoliczności z niego wynikające nie zostały udowodnione.
Zdaniem skarżącego organy celne złamały prawo uniemożliwiając stronie czynny udział w postępowaniu twierdząc, że dopuszczenie do postępowania uprawnionego przedstawiciela strony pociągnęłoby niezwykle dotkliwe zakłócenie funkcjonowania organów celnych i w konsekwencji odstępując od zasady wynikającej z art. 10 § 2 k.p.a., bowiem wykonywania przez organ administracji obowiązków ustawowych nigdy nie można traktować za dotkliwe zakłócenie jego funkcjonowania.
Podniesiono, że nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był fakt, że kontrolowany kierowca nie posiadał podstawowej wiedzy prawniczej. Złożenie przez niego na protokole kontroli uwagi: "Nie zgadzam się z powyższą wagą", powinno być potraktowane przez organy celne jako wniosek dowodowy o powtórne dokonanie pomiaru. W ocenie strony skarżącej, Sąd rozpatrujący skargę winien tą okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu.
Zdaniem skarżącego z żadnej okoliczności ustalonej podczas postępowania nie wynika podstawa do twierdzenia, że niewielkie wahania prędkości jakie mogą zaistnieć w trakcie ważenia nie prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie, a Sąd nie uznał ,że jest to fakt powszechnie znany zgodnie z art. 106 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie autora skargi kasacyjnej w zaskarżonym wyroku przekroczona została zasada swobodnej oceny dowodów, gdyż Sąd niesłusznie uznał, że funkcjonariusz celny był właściwie upoważniony do wydawania decyzji administracyjnych. Zgodnie z prawem upoważnienie powinno mieć precyzyjny charakter, a fakt zajmowania przez osobę określonego stanowiska nie pociąga za sobą upoważnienia do wydawania decyzji.
Zdaniem skarżącej spółki przedstawione przez stronę dokumenty nie stanowią upoważnienia w rozumieniu art. 268 a k.p.a. albowiem nie są z tym przepisem zgodne. Przeniesienie kompetencji do wydawania decyzji może nastąpić jedynie przez organ administracji i żaden inny przepis ustawy nie daje prawa osobie upoważnionej do przenoszenia swojego upoważnienia na innego pracownika nawet za zgodą organu administracji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w R., radca prawny J. S. wskazała, że z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, by Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu brał pod uwagę okoliczności, które nie były ujawnione w aktach sprawy, bądź, że pominął okoliczności wynikające z akt sprawy. Skarżący nie wskazał , co konkretnie uszło uwadze Sądu, lub na jaką okoliczność nie wynikającą z akt sprawy powołał się Sąd. Nie mogło więc dojść do naruszenia przez Sąd art. 133 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a przynajmniej skarżący tego faktu nie wykazał, jak również nie wykazał naruszenia art. 134 § 1 tej ustawy.
Podniesiono, że sposób sformułowania przez skarżącego zarzutów wskazuje, że zarzuca on Sądowi niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, a Sąd w szerokim uzasadnieniu wskazał na to ,że brak jest racjonalnych podstaw do kwestionowania pomiaru wykonanego na urządzeniu wagowym posiadającym świadectwo legalizacji .
Wskazano także na specyfikę postępowania czynności kontrolnych w niniejszej sprawie, które odbywały się na przejściu granicznym, gdzie w tamtym okresie przejeżdżało granicę w obu kierunkach 1000 – 1500 samochodów na dobę. W tej sytuacji przestrzeganie procedur wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to jest zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania, o przeprowadzeniu dowodu ważenia, oznaczałoby postój samochodów na terminalu co najmniej kilka dni. Sąd słusznie więc stwierdził, że spowodowałoby to dezorganizację pracy organu celnego, ale przede wszystkim poważną szkodę materialną samym przewoźnikom z uwagi na postój samochodów i zagrożenie terminowego wykonania przez nich umowy przewozu.
Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że decyzji pierwszej instancji nie wydał organ do tego uprawniony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafne.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności z art. 183 § 2 powołanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Odnośnie oceny zasadności wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów przypomnieć należy, iż nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając zarzut, należy wskazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów, to wyrok tego Sądu byłby odmienny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, że w rozpoznawanej przez organ sprawie nie miał zastosowania art. 10 § 1 k.p.a. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym stanowi jedną z naczelnych zasad tego Kodeksu. Możliwość odstąpienia od tej zasady określa § 2 art. 10 k.p.a. Dotyczy to sytuacji, w której zapewnienie prawa czynnego udziału strony w postępowaniu groziłoby niepowetowaną szkodą materialną. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Ważenie pojazdu w celu sprawdzenia nacisku poszczególnych osi na drogę jest wykonywane w chwili przekroczenia granicy. Jest ono podstawową czynnością postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Mając na uwadze długi okres oczekiwania przez samochody ciężarowe na przekroczenie granicy, stosowanie do tej czynności zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a. w przypadku, gdy w pojeździe nie znajduje się osoba będąca przedstawicielem bądź pełnomocnikiem strony, groziłoby paraliżem przejścia granicznego. Bezwzględne wymagania prawidłowej reprezentacji strony, spowodowałoby znaczne utrudnienia w pracy organów celnych i groziłoby niepowetowanymi stratami materialnymi. Takie straty ponosiłaby również spółka, bowiem do czasu przybycia na przejście graniczne umocowanego reprezentanta, samochód nie mógłby przekroczyć granicy.
Z tych względów stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w sprawie miał zastosowanie art. 10 § 2 k.p.a.
Za trafny uznać należy natomiast zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 3 i 5 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 233 § 1 k.p.c. Ocena przeprowadzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dowodów z dokumentów w postaci decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w R. z dnia [...] nr [...] i decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] nr [...] oraz Karty zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy i wyprowadzenie wniosku, że kontroler celny, którego podpis znajduje się pod decyzją z dnia [...] działał z upoważnienia naczelnika było błędne.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż z art. 268a k.p.a. wynika, że organ administracji może upoważnić na piśmie pracowników kierowanej przez siebie jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu, w tym do wydawania decyzji administracyjnych. W piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się, że upoważnienie musi być skierowane do konkretnego pracownika, a nie osoby zajmującej określone stanowisko. Powinno ono określać rodzaj spraw, które z upoważnienia organu może on załatwiać (por. Cz. Martysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, t. II, s. 601-603). Podobne stanowisko przyjęto także w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 349/05, z dnia 11 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 834/06, sygn. akt I OSK 832/06, sygn. akt I OSK 833/06.
Z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] wydanej na podstawie art. 283 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) wynika, że do podejmowania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w O., upoważnieni zostali Zastępca Naczelnika oraz Kierownicy Oddziałów, o czym stanowi § 1. Stosownie do § 2 tej decyzji "osoby wymienione w § 1 mogą przekazać nadane im uprawnienia kierownikom komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym, zgodnie z podziałem kompetencji określonym w Regulaminie organizacyjnym Urzędu Celnego w O. Obowiązki i uprawnienia nadane przez Naczelnika Urzędu lub za jego zgodą, określa się w kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy". Analiza tej decyzji prowadzi do wniosku, iż jest to akt generalny o charakterze wewnętrznym, a nie akt indywidualny upoważniający konkretnego, wskazanego z imienia i nazwiska funkcjonariusza celnego do wydawania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w O. Decyzją tą nie jest zatem upoważnienie, o którym mowa w art. 268a k.p.a.
Ponadto zauważyć należy, że podstawy prawnej do upoważnienia funkcjonariuszy celnych do wydawania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego nie mógł stanowić żaden z punktów art. 283 Kodeksu celnego, powołany w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...], ani też art. 284 § 2 Kodeksu celnego powołany w podstawie prawnej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...].
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji nie rozważył, czy odpowiednie postanowienie zawarte w Karcie zakresu obowiązków i uprawnień Kierownika zmiany można uznać za indywidualne uprawnienie do wydawania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w O.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 2 lit. b i § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1368 z późn. zm.), uwzględniający również koszty związane z postępowaniem zażaleniowym prowadzonym w ramach postępowania kasacyjnego. Przy czym Sąd nie obciążył organu zwrotem kosztów wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z art. 220 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie takie wolne jest od opłat.