I OSK 1467/24

I OSK 1467/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Jolanta Rudnicka /sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2182/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-02-23
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej~Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 2134
art. 18 ust. 1, 2, 2b i 2c, art. 28
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 924
art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1 i 2, art. 9 ust. 1 - 6
Ustawa  z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2021 poz 1981
art. 1 pkt 13 lit. f
Ustawa z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 par. 4, art. 151, art. 174 pkt 1 i 2, art. 182 par. 2, art. 183 par. 1 i 2, art. 188, art. 193, art. 207 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 2182/23 w sprawie ze skargi S. B. na postanowienie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 4 września 2023 r., nr DSZ-V.4321.2.153.2023.MD w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 2182/23, po rozpoznaniu skargi S.B. (dalej skarżący), w pkt 1. uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 4 września 2023 r., nr DSZ-V.4321.2.153.2023.MD oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z 1 lutego 2023 r., nr KS-III.9470.174.2023.ER, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania; w pkt 2. zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 20 lipca 2020 r. P.B. (żona skarżącego) wystąpiła do Prezydenta Miasta Poznania o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci A.B. i J.B. na okres świadczeniowy 2019/2021.
Wojewoda Wielkopolski w piśmie z 2 października 2020 r. poinformował P. Centrum Świadczeń, że ustalił, iż przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowania w stosunku do ww. wniosku z 20 lipca 2022 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego od 1 lipca 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., ponieważ ojciec dzieci – skarżący podlega ustawodawstwu Wielkiej Brytanii z tytułu wykonywania pracy na własny rachunek na terytorium Wielkiej Brytanii. Odrębnym pismem z tej samej daty Wojewoda Wielkopolski poinformował wnioskodawczynię, że jej wniosek z 20 lipca 2020 r. został przekazany do brytyjskiej instytucji właściwej (HM Revenues and Customs, B., N., N., [...] [...]) celem rozpatrzenia. Pierwszeństwo wypłaty świadczeń istnieje na terytorium Wielkiej Brytanii, gdyż skarżący podlega ustawodawstwu brytyjskiemu z tytułu wykonywania pracy na własny rachunek na terytorium Wielkiej Brytanii, a wnioskodawczyni jest w Polsce osobą nieaktywną zawodowo.
Wnioskiem z 27 kwietnia 2021 r. P.B. wystąpiła do Prezydenta Miasta Poznania o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci A.B. i J.B. na okres świadczeniowy 2021/2022.
Wojewoda Wielkopolski w piśmie z 15 lipca 2021 r. poinformował P. Centrum Świadczeń, że ustalił, iż przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowania w stosunku do wniosków z 20 lipca 2020 r. i 27 kwietnia 2021 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, ponieważ ojciec dzieci – skarżący podlega ustawodawstwu Wielkiej Brytanii z tytułu wykonywania pracy na własny rachunek na terytorium Wielkiej Brytanii.
Jednocześnie Wojewoda Wielkopolski po rozpatrzeniu ww. wniosku z 20 lipca 2020 r. informacją z 15 lipca 2021 r., nr SW.011134.2021, przyznał P.B. świadczenie wychowawcze na dzieci A.B. i J.B. w kwocie 500 zł miesięcznie za okres od 1 lutego 2021 r. do 31 maja 2021 r. Zaś po rozpatrzeniu ww. wniosku z 27 kwietnia 2021 r. informacją z 15 lipca 2021 r., nr SW.011135.2021, przyznał P.B. świadczenie wychowawcze na dzieci A.B. i J.B. w kwocie 500 zł miesięcznie za okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r. Z kolei pismem z 15 lipca 2021 r. Wojewoda poinformował pełnomocnika skarżącej, że 2 października 2020 r. wniosek z 20 lipca 2020 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego został przekazany do brytyjskiej instytucji właściwej celem rozpatrzenia. Ustalono, że w sprawie wnioskodawczyni występuje pierwszeństwo ustawodawstwa brytyjskiego i wniosek powinna rozpatrzyć instytucja brytyjska. Po przekazaniu wniosku do HM Revenues and Customs, to ta instytucja powinna skontaktować się z wnioskodawczynią celem uzupełnienia wniosku o niezbędne dokumenty pozwalające ustalić uprawnienie do brytyjskiego świadczenia. Wojewoda nie otrzymał decyzji z brytyjskiej instytucji właściwej do wypłaty świadczeń w sprawie wnioskodawczyni. Dalsze postępowanie w sprawie w okresie braku aktywności zawodowej wnioskodawczyni uzależnione jest od decyzji ww. brytyjskiej instytucji. Wnioskodawczyni od 1 lutego 2021 r. jest aktywna zawodowo w Polsce, z związku z czym wniosek z 20 lipca 2020 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (od 1 lutego 2021 r.) został rozpatrzony zgodnie z polskim ustawodawstwem i wydana została informacja o przyznaniu świadczenia.
Wnioskiem z 2 września 2021 r. P.B. wystąpiła do Prezydenta Miasta Poznania o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci A.B. i J.B. na okres świadczeniowy 2019/2021.
W dniu 20 sierpnia 2022 r. wnioskodawczyni P.B. zmarła.
Wojewoda Wielkopolski decyzją z 21 grudnia 2022 r., nr SW.015299.2022, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na wniosek P.B. złożony w dniu 2 września 2021 r., zaś decyzją z 21 grudnia 2022 r., nr SW.015300.2022, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na wniosek P.B. złożony w dniu 20 lipca 2020 r. za okres od 1 lipca 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.
Wojewoda Wielkopolski pismem z 21 grudnia 2022 r. poinformował pełnomocnika skarżącego, że skarżący nie jest wnioskodawcą ani stroną postępowania w myśl art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Skarżący nie złożył w wyznaczonym terminie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, zatem postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego zostało definitywnie zakończone.
Wnioskiem z 20 stycznia 2023 r. skarżący wystąpił do Wojewody Wielkopolskiego o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci A.B. i J.B. na okres świadczeniowy 2019/2021. Na końcu wniosku skarżący zamieścił adnotację, że wniosek dotyczy okresu od 1 sierpnia 2019 r. do 1 lutego 2021 r.
Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z 1 lutego 2023 r., na podstawie art. 61a § 1 k.p.a, odmówił wszczęcia postępowania dotyczącego ww. wniosku skarżącego. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci A.B. i J.B. na okres świadczeniowy 2019/2021, który trwał od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. W stosunku do ww. wniosku mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenie społecznego. Terminy składania wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, określone przepisami ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, są terminami prawa materialnego i nie podlegają przywróceniu. Oznacza to, że wnioskodawca może skutecznie składać wniosek tylko zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 3 tej ustawy, tj. do końca okresu zasiłkowego. Zatem ostatnim terminem na złożenie wniosku, który skutkowałby koniecznością jego rozpatrzenia na okres zasiłkowy 2019/2021 był 31 maja 2021 r. Skarżący miał możliwość "kontynuowania" postępowania wszczętego przez żonę na podstawie wniosku z 20 lipca 2020 r., ale tylko wówczas gdyby złożył wniosek w terminie 3 miesięcy od dnia śmierci żony, tj. do 20 listopada 2022 r. Takiego wniosku skarżący nie złożył, w związku czym postępowanie zostało umorzone. Złożenie wniosku po upływie okresu zasiłkowego jest inną uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a.
Nie zgadzając z powyższym postanowieniem skarżący, reprezentowany przez adwokata, pismem z 15 lutego 2023 r. złożył zażalenie.
Minister Rodziny i Polityki Społecznej postanowieniem z 4 września 2023 r., nr DSZ-V.4321.2.153.2023.MD, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wniosek i załączniki do wniosku, o których mowa w ust. 4, są składane wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą wymienionych w ustawie kanałów komunikacji elektronicznej. Powyższe oznacza, iż wniosek złożony w dniu 24 stycznia 2023 r. - a zatem po wejściu w życie ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1981), dalej - ustawa zmieniająca, wprowadzającej ww. przepis, nie może zostać rozpoznany ze względu na nieprawidłową formę jego złożenia. Nawet w przypadku, gdy wniosek dotyczy okresu świadczeniowego, którego rozpoznanie leży we właściwości wojewody z uwagi na zastosowanie art. 17 ust. 3 ustawy zmieniającej, wymóg złożenia wniosku drogę elektroniczną dotyczy wszystkich wniosków złożonych po dniu 1 stycznia 2022 r., jeżeli nie są składane w związku z wezwaniem wojewody. Z akt sprawy nie wynika, aby wojewoda wzywał skarżącego do złożenia wniosku w Polsce (w związku z wnioskiem zagranicznym przekazanym zgodnie z pierwszeństwem instytucji polskiej do wypłaty świadczeń).
Minister wskazał także, że zażalenie dotyczy wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego złożonego przez ojca dzieci (za okres braku pierwszeństwa instytucji polskiej do wypłaty świadczeń). Nie sposób mówić o kontynuacji poprzedniego wniosku, złożonego przez matkę, w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do takiego potraktowania tego wniosku.
Regulacja dająca możliwość złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przewidziana w art. 18 ust. 2c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci weszła w życie, w swoim pierwotnym brzmieniu, z dniem 1 lipca 2019 r., dodana ustawą z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 924), a następnie została zmodyfikowana z dniem 1 stycznia 2022 r. w związku z ustawą zmieniającą.
Wobec powyższego Minister stwierdził, że obecnie ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci zawiera kompletną regulację odnoszącą się do kontynuacji wypłaty świadczenia wychowawczego po śmierci wnioskodawcy, której warunkiem jest złożenie wniosku m.in. przez drugiego rodzica w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia śmierci rodzica, z wniosku którego toczyło się postępowanie. Tym samym, a contrario, jeżeli wniosek taki nie zostanie złożony w terminie 3 miesięcy, nie można przyjąć daty złożenia wniosku przez zmarłego rodzica, jako złożenia wniosku przez drugiego rodzica. Nie sposób przyjąć, iż kwestia ta jest nieuregulowana w ustawie, a w konsekwencji należy zastosować przepisy k.p.a. poprzez odesłanie wynikające z art. 28 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
W zakresie uregulowań przewidzianych ustawą covidową, Minister zwrócił uwagę, że organ Il instancji, z uwagi na powód odmowy wszczęcia postępowania, nie rozstrzyga w niniejszym postępowaniu o ewentualnej zasadności lub jej braku zastosowania art. 15 zzzzzn2 ustawy covidowej w takich przypadkach. Powyższa regulacja odnosi się do zdarzeń, które nastąpiły w okresie obowiązywania epidemii COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020, poz. 491 ze zm.) i trwał do 16 maja 2022 r., w związku z jego odwołaniem, na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2022 r. poz. 1027). W omawianej sprawie powyższy przepis nie znajduje zastosowania w szczególności z uwagi na okoliczność, iż wniosek będący przedmiotem postępowania został złożony w dniu 24 stycznia 2023 r. Minister zwrócił uwagę, iż organ I instancji nie był władny do automatycznego wezwania drugiego rodzica do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, gdyż nie jest rolą organu w takiej sytuacji ustalenie kto jest uprawniony do złożenia wniosku w zakresie kontynuacji wypłaty świadczenia wychowawczego.
Za zasadny Minister uznał zarzut braku jednoznacznego pouczenia w postanowieniu. Jednak dla strony nie wynikły żadne ujemne skutki spowodowane pouczeniem. Uchybienie nie wpływa na ważność wydanego postanowienia organu I instancji.
Na postanowienie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej skarżący, zastępowany przez adwokata, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który powołanym na wstępie wyrokiem z 23 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 2182/23, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2019 r. (zmienione ustawą o zmianie ustawy o pomocy państwa (..) z 17 maja 2019 r.) prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 czerwca do dnia 31 maja roku następnego. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, że prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1. Ustawa zmieniająca wprowadzała przepisy przejściowe, które modyfikowały zasady przyznawania tych świadczeń. Art. 12 ust. 2 stanowił, że przepisy art. 18 ust. 2b i 2c i art. 25 ust. 2a ustawy zmienianej w art. 1 mają zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego rodzicowi, opiekunowi prawnemu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka ubiegającym się o świadczenie wychowawcze po zmarłym rodzicu, opiekunie prawnym dziecka albo opiekunie faktycznym dziecka, jeżeli śmierć rodzica, opiekuna prawnego dziecka albo opiekuna faktycznego dziecka nastąpiła po dniu 30 czerwca 2019 r.
Sąd zauważył, że sytuacja, która występuje w sprawie, została przewidziana przez ustawodawcę i, jak zasadnie wskazuje organ, miała zastosowanie do stanu faktycznego sprawy. Nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie świadczenia na okres zasiłkowy 2019/2021 złożyła matka dzieci, która zmarła po 30 czerwca 2019 r., w dniu 20 sierpnia 2022 r., a więc w dacie, w której świadczenie wychowawcze za ten okres powinno już być zrealizowane i po upływie okresu zasiłkowego 2019/2021. W tej sytuacji organ nie był uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania, lecz zgodnie z zasadą wynikającą z art. 7a i art. 8 k.p.a. po powzięciu informacji o śmierci matki dzieci powinien pouczyć skarżącego o przysługujących mu w tej sytuacji uprawnieniach oraz o zasadach i formie złożenia wniosku zwłaszcza, że wniosek matki dzieci do tej daty nie został rozpoznany. Z akt sprawy wynika ponadto, że rodzice dzieci razem sprawowali opieką rodzicielską, do czasu śmierci matki, a skarżący przez pewien czas przebywał i pracował za granicą. W okolicznościach sprawy – wobec nierozpatrzenia wniosku P.B. do czasu jej śmierci – mimo, że upłynął już okres na jaki świadczenie powinno by przyznane oraz pomimo, że skarżący nie złożył wniosku w terminie 3 m-cy od daty śmierci matki dzieci, wniosek skarżącego należy traktować jako wniosek uzupełniający do wniosku złożonego przez P.B. Organ miał obowiązek w terminie rozpoznać wniosek P.B. po ustaleniu, czy świadczenie w kraju pierwszeństwa zostało jej wypłacone. Sąd wskazał, że istota problemu w sprawie sprowadza się do oceny, czy organy administracji mogły wszcząć postępowanie i przyznać prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci. W ocenie Sądu, z uwagi na treść art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci zgodnie z którym celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych oraz zważywszy, że świadczenie jest świadczeniem "obligatoryjnym", a także biorąc pod uwagę, że wniosek P.B. nie został rozpoznany pomimo upływu okresu na który świadczenie miało być przyznane przed jej śmiercią, organ winien wszcząć postępowanie z udziałem ojca dzieci skarżącego i uwzględnić wykładnię systemową ustawy.
Sąd wskazał, że kontynuując postępowanie, organ odwoławczy zobligowany będzie uwzględnić ocenę prawną wynikającą z wyroku, wszcząć postępowanie i uzupełnić akta administracyjne sprawy o ustalenie, czy świadczenia za okres od 1 sierpnia 2019 r. do 31 stycznia 2021 r. zostały wypłacone przez ustalony przez organ kraj pierwszeństwa i w rezultacie podjąć rozstrzygnięcie uwzględniające systemową wykładnię ustawy.
W ocenie Sądu, pozbawienie świadczenia wychowawczego za wskazany okres dzieci skarżącego z powodu śmierci ich matki, poprzez odmowę wszczęcia postępowania z wniosku ojca, jest sprzeczne z zasadą równości wobec prawa określoną w art. 32 Konstytucji RP, wziąwszy pod uwagę, że organ nie dopełnił ciążących na nim obowiązków i nie ustalił czy świadczenie zostało wypłacone za granicą i nie rozpoznał wniosku. Strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z działań organu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej – organ, skarżący kasacyjnie), zastępowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej - p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art 18 ust. 2b oraz 2c w zw. z art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r., poz. 421), dalej: u.p.p.w.d., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji jego niezastosowanie, polegające na bezpodstawnym pominięciu ustawowych przesłanek wskazujących na konieczność dochowania przez rodzica dziecka terminu 3 miesięcy na złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dane dziecko, od dnia śmierci rodzica dziecka, któremu przyznano prawo do świadczenia wychowawczego, jak również konieczności zachowania określonej treścią ww. przepisu u.p.p.w.d., formy dokumentu elektronicznego w zakresie wniosku oraz jego załączników i w konsekwencji tego uznanie, że niespełniający wymogów postaci elektronicznej wniosek złożony przez skarżącego należy traktować jedynie jako wniosek uzupełniający do wniosku złożonego uprzednio przez zmarłą matkę dzieci skarżącego, podczas gdy treść wskazanych przepisów jasno określa, sposób postępowania przez rodzica dziecka oraz termin w jakim powinien podjąć wskazane w nim działania w przypadku śmierci rodzica dziecka, któremu przyznano prawo do świadczenia wychowawczego, nie pozostawiając możliwości do stosowania jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej w zakresie przedstawionej w nim normy prawnej, jak również okoliczności umożliwiających jej pominięcie oraz co do formy w jakiej powyższe czynności powinny zostać przez skarżącego dokonane;
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nieodniesienie się przez Sąd w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, obligującego organ administracji do ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, co dokładnie rozumie pod pojęciem świadczenia "obligatoryjnego" w zakresie świadczenia rodzinnego, jak również w jaki sposób organ powinien zastosować wykładnie systemową u.p.p.w.d., nie odnosząc się zupełnie do norm przepisów art. 18 ust. 2b oraz 2c u.p.p.w.d., których pominięcie nie zostało w żaden sposób uzasadnione przez Sąd w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które to normy, zdaniem organu, mają niewątpliwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji tego niewyjaśnienie co należy rozumieć poprzez zastosowanie wykładni systemowej przedmiotowej ustawy, w kontekście rozpatrywanego stanu faktycznego sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie, zrzekając się rozprawy, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie albo ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono, natomiast w piśmie procesowym z 6 marca 2025 r., złożonym na etapie postępowania kasacyjnego, pełnomocnik skarżącego wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W piśmie podniesiono, że mając na względzie całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, uznać należy, iż nie zachodzą uchybienia prawa materialnego i procesowego, które skutkować by mogły zmianą zaskarżonego orzeczenia w sposób wskazany przez skarżącego kasacyjnie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej - p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a skarżący w ustawowym terminie nie zażądał jej przeprowadzenia. Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych na określonym w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W tej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednak w analizowanej sprawie w sposób bezpośredni wiążą się one z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd też ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie.
Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek skarżącego z 24 stycznia 2023 r. w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od 1 sierpnia 2019 r. do 1 lutego 2021 r.
Zgodnie z art. 61a § 1 zd. 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Z treści tego przepisu wynika, że zawiera on dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Pierwsza z tych przesłanek ma charakter podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a druga ma charakter przedmiotowy (zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania). Przesłanka "inne uzasadnione przyczyny" nie została w żaden sposób dookreślona w treści art. 61a § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że pod pojęciem "inne uzasadnione przyczyny" należy rozumieć przyczyny uniemożliwiające uruchomienie i prowadzenie postępowania administracyjnego, a przy tym oczywiste i widoczne "na pierwszy rzut oka", a więc przeszkody natury przedmiotowej takie jak: brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym; gdy żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenie określonych praw; żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej; żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji. Jak wskazał NSA w postanowieniu z 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1635/14, uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego może być oczywisty brak podstaw prawnych do wydania decyzji załatwiającej wniesione żądanie. Nie budzi wątpliwości, że przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem których ustalenie i podanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Zatem odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13). Przeszkoda przedmiotowa zaistnieje wówczas, gdy w złożonym do organu administracji publicznej podaniu zostanie zawarte takie żądanie, które w ogóle nie nadaje się do załatwienia w formie prawnoadministracyjnej. Przy czym okoliczność zaistnienia przeszkody przedmiotowej musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści wniosku, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie (por. wyrok NSA z 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 693/17).
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela stanowisko organów administracji, że w sprawie występuje określona w art. 61a § 1 k.p.a. przesłanka – inna uzasadniona przyczyna polegająca na złożeniu przez skarżącego wniosku o ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego po upływie ustawowego terminu do jego złożenia.
Skarżący, składając w dniu 24 stycznia 2023 r., wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, wyraźnie w jego treści zaznaczył, że wniosek dotyczy okresu od 1 sierpnia 2019 r. do 1 lutego 2021 r.
Zatem do wniosku skarżącego znajdą zastosowanie przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci obowiązujące w tym okresie.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2019 r.), prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 czerwca do dnia 31 maja roku następnego (ust. 1). Prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1, nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką lub przysposobienia dziecka, przysposobienia dziecka lub umieszczenia dziecka w domu pomocy społecznej (ust. 2).
Istotne są również rozwiązania przyjęte w ustawie z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 924), dalej - ustawa zmieniająca, która weszła w życie 1 lipca 2019 r.
W myśl art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej w sprawach o świadczenie wychowawcze na okres po dniu 30 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej w sprawach z wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego złożonych i nierozpatrzonych do dnia 30 czerwca 2019 r. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na okres do dnia 30 września 2019 r. (ust. 1). W sprawach z wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego złożonych po dniu 30 czerwca 2019 r. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na okres do dnia 31 maja 2021 r. (ust. 2).
Stosownie do art. 9 ust. 1 – 6 ustawy zmieniającej wnioski w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w art. 7 ust. 2 (od 1 lipca 2019 do 31 maja 2021 r.), są przyjmowane od dnia 1 sierpnia 2019 r., a w przypadku wniosków składanych drogą elektroniczną - od dnia 1 lipca 2019 r. (ust. 1). W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na okres, o którym mowa w art. 7 ust. 2 (od 1 lipca 2019 do 31 maja 2021 r.), złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami do dnia 31 sierpnia 2019 r., ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 31 października 2019 r. (ust. 2). W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na okres, o którym mowa w art. 7 ust. 2 (od 1 lipca 2019 do 31 maja 2021 r.), złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 września 2019 r. do dnia 30 września 2019 r., ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 30 listopada 2019 r. (ust. 3). W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na okres, o którym mowa w art. 7 ust. 2 (od 1 lipca 2019 do 31 maja 2021 r.), złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 października 2019 r. do dnia 31 października 2019 r., ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 31 grudnia 2019 r. (ust. 4). W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na okres, o którym mowa w art. 7 ust. 2 (od 1 lipca 2019 do 31 maja 2021 r.), złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 listopada 2019 r. do dnia 30 listopada 2019 r., ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 31 stycznia 2020 r. (ust. 5). W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na okres, o którym mowa w art. 7 ust. 2 (od 1 lipca 2019 do 31 maja 2021 r.), złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 grudnia 2019 r. do dnia 31 stycznia 2020 r., ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 29 lutego 2020 r. (ust. 6).
Zatem z art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 2 ustawy zmieniającej wynika, że do wniosków złożonych po 30 czerwca 2019 r. należy stosować przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w brzmieniu nadanym ustawą zmieniająca, zaś prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na okres do dnia 31 maja 2021 r.
Stosownie do art. 18 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2019 r.) w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy zmieniającej prawo do świadczenia wychowawczego ustala się do końca okresu świadczeniowego, tj. 31 maja 2021 r.
Tym samym skuteczny wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2019/2021 mógł zostać złożony do końca okresu świadczeniowego, a więc wyłącznie do 31 maja 2021 r. Termin ten jest terminem granicznym, do którego najpóźniej można złożyć wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2019/2021. Upływ tego terminu, ze względu na materialny jego charakter, powoduje, że uprawnienie strony w tym zakresie wygasa i strona traci możliwość skutecznego złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na ten okres świadczeniowy. Wynika to z tego, że od 1 czerwca 2021 r. rozpoczynał się nowy okres świadczeniowy, na który przyjmowane były nowe wnioski.
Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie skarżący złożył w dniu 24 stycznia 2023 r. wniosek o ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego w okresie 1 sierpnia 2019 r. do 1 lutego 2021 r., a więc na okres świadczeniowy 2019/2021, to stwierdzić należy, że wniosek ten został złożony po upływie terminu ustawowego do jego wniesienia, który upłynął z dniem 31 maja 2021 r. Upływ materialnego terminu do zgłoszenia żądania przyznania uprawnienia stanowi okoliczność uniemożliwiającą wszczęcie postępowania administracyjnego i wypowiadanie się przez organ o prawach wnioskodawcy. Złożenie bowiem żądania po upływie terminu materialnego oznacza, że została spełniona przesłanka "inna uzasadniona przyczyna", określona w art. 61a § 1 k.p.a. Organ zatem prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że Sąd I instancji dokonał wadliwej oceny okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, błędnie przyjmując, że organ nie był uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania, lecz powinien wniosek skarżącego potraktować jako wniosek uzupełniający do wniosku złożonego przez jego zmarłą żonę, wszcząć postępowanie w sprawie, uzupełnić akta administracyjne o ustalenie, czy świadczenia za okres od 1 sierpnia 2019 r. do 31 stycznia 2021 r. zostały wypłacone przez ustalony przez organ kraj pierwszeństwa i podjąć rozstrzygnięcie uwzględniające systemową wykładnię ustawy.
Sąd Wojewódzki rozpoznając sprawę niniejszą całkowicie pominął istotną okoliczność, jaką jest upływ terminu o charakterze materialnoprawnym do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2019/2021. Nie rozważył powyższej okoliczności w kontekście zaistnienia "innej uzasadnionej przyczyny" jako przesłanki odmowy wszczęcia postępowania określonej w art. 61a § 1 k.p.a. Tymczasem, jak wyjaśniono wyżej, upływ materialnego terminu do wystąpienia z żądaniem ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego uniemożliwia wszczęcie postępowania administracyjnego. Jak wykazano wyżej wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2019/2021 mógł zostać złożony najpóźniej do 31 maja 2021 r. Złożenie przez skarżącego wniosku w dniu 24 stycznia 2023 r., a więc po upływie ustawowego terminu, oznacza, że została spełniona przesłanka "innej uzasadnionej przyczyny", określona w art. 61a § 1 k.p.a. Uprawniało to organy do odmowy wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego. W tym więc zakresie stanowisko Sądu I instancji jest wadliwe.
Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż wniosek skarżącego z 24 stycznia 2023 r. należy uznać za wniosek uzupełniający do wniosku złożonego przez jego żonę. Wskazać należy, że w świetle art. 18 ust. 2b i 2c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (w brzmieniu nadanym ww. ustawą zmieniająca) jeżeli w terminie 3 miesięcy od dnia śmierci rodzica, któremu zostało przyznane świadczenie wychowawcze, drugi rodzic, złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dane dziecko, prawo to ustala się, począwszy od dnia śmierci rodzica, nie wcześniej jednak niż od pierwszego dnia miesiąca następującego po ostatnim miesiącu, za który zmarłemu rodzicowi, wypłacono ostatnie świadczenie wychowawcze (ust. 2b). Jeżeli w terminie 3 miesięcy od dnia śmierci rodzica, z wniosku którego toczyło się postępowanie o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego i postępowanie to nie zostało jeszcze zakończone, drugi rodzic, złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dane dziecko, prawo to ustala się drugiemu rodzicowi, przyjmując za datę złożenia wniosku datę złożenia wniosku przez zmarłego rodzica (ust. 2c). Zauważenia wymaga, że przepisy te wprowadziły od 1 lipca 2019 r. do ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci rozwiązanie pozwalające na przyznanie, z zachowaniem ciągłości, świadczenia wychowawczego drugiemu z rodziców dziecka w przypadku śmierci rodzica, któremu świadczenie zostało przyznane na dany okres, lub śmierci rodzica, który złożył wniosek o świadczenie, ale zmarł przed jego rozpatrzeniem. Podkreślić trzeba, że przepisy te regulują tę kwestię w sposób zupełny i wyczerpujący. Nie można zatem w tym zakresie odwoływać się do przepisu art. 30 § 4 k.p.a., albowiem prawo do przyznanego świadczenia wychowawczego jest świadczeniem osobistym, niezbywalnym i niepodlegającym dziedziczeniu. Dodatkowo zauważyć trzeba, że zawarte w art. 28 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2019 r.) odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. dotyczy jedynie spraw nieuregulowanych w powołanej ustawie.
Zatem z art. 18 ust. 2b i 2c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (w brzmieniu nadanym ww. ustawą zmieniająca), wynika, że drugiemu z rodziców dziecka w przypadku śmierci rodzica, któremu świadczenie zostało przyznane na dany okres, lub śmierci rodzica, który złożył wniosek o świadczenie, ale zmarł przed jego rozpatrzeniem, może zostać przyznane świadczenie wychowawcze, z zachowaniem ciągłości, wyłącznie w przypadku zachowania terminu 3 miesięcy na złożenie wniosku przez drugiego rodzica liczonym od dnia śmierci rodzica.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że żona skarżącego, która w sprawie składała wnioski o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci, zmarła w dniu 20 sierpnia 2022 r. Od tej daty skarżący miał 3 miesiące, tj. do 20 listopada 2022 r., na złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dane dziecko, aby prawo do świadczenia mogło zostać ustalone począwszy od dnia śmierci żony lub od daty złożenia przez nią wniosku. Tymczasem wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu 24 stycznia 2023 r., a więc niewątpliwie po upływie omawianego wyżej 3 miesięcznego terminu do jego złożenia. Tym samym do skarżącego nie mogły znaleźć zastosowania przepisy ust. 2b i 2c art. 18 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (w brzmieniu nadanym ww. ustawą zmieniająca).
Zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż skarżący składając w dniu 24 stycznia 2023 r. wniosek w formie papierowej, nie dochował wymaganego przez ustawę sposobu złożenia wniosku. Zauważyć trzeba, że na mocy art. 1 pkt 13 lit. f) ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1981) ust. 5 art. 13 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci otrzymał brzmienie: "5. Wniosek i załączniki do wniosku, o których mowa w ust. 4, są składane wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą: 1) profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej "profilem informacyjnym"; 2) systemu teleinformatycznego banków krajowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych świadczących usługi drogą elektroniczną spełniających wymogi określone w informacji zamieszczonej na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; 3) systemu teleinformatycznego utworzonego przez ministra właściwego do spraw rodziny; 4) systemu teleinformatycznego wskazanego w informacji, o której mowa w ust. 6.". Powyższa zmiana weszła w życie od 1 stycznia 2022 r. Zatem od tej daty wnioski o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego składać można wyłącznie w postaci elektronicznej. Nie dochowanie wymaganego sposobu złożenia wniosku powoduje, że wniosek ten nie może zostać rozpoznany.
Ze względu na powyższe stwierdzić należy, że zasadny okazał się sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy wskazać, że zarzut ten może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny ustalił lub przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. Z analizy uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zawiera wszystkie elementy wymagane w tym przepisie, niemniej słusznie zauważył skarżący kasacyjnie, że Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyjaśnił w jaki sposób organ powinien zastosować wykładnię systemową ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci rozpatrując ponownie niniejszą sprawę.
Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 w zw. z art. 151 i art. 182 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę.
O odstąpieniu od zasądzenia od skarżącego na rzecz skarżącego kasacyjnie organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., uznając, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.