I OSK 1452/23

I OSK 1452/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /sprawozdawca/
Elżbieta Kremer /przewodniczący/
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1462/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-02-22
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 1928 nr 36 poz 341
art. 75 ust. 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem.
Dz.U. 1949 nr 46 poz 339
art. 1
Dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego.
Dz.U. 1950 nr 45 poz 416
par. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność  Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości  jest nieznany.
Sentencja
Dnia 27 lutego 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1462/22 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 24 października 2022 r. znak SKO-GN-4160-19/22 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o stwierdzeniu nieważności orzeczenia o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 22 lutego 2023 r. oddalił skargę Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 24 października 2022 r. znak SKO-GN-4160-19/22 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o stwierdzeniu nieważności orzeczenia o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 28 marca 2007 r., znak: SKO-I-01/1346/GN/2005 (dalej: decyzja SKO z 2007 r.) stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z 2 grudnia 1954 r., w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w G., powiat g., stanowiącej w dacie przejęcia własność M. F., w całości. Jak wskazało SKO, brak prawidłowego określenia przedmiotu przejęcia nieruchomości ziemskiej stanowiącej w dacie przejęcia własność M. F. jest brakiem osnowy decyzji w rozumieniu art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. Nr 36, poz. 341 ze zm., dalej jako: rozporządzenie z 1928 r.) co stanowi rażące naruszenie art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. R.P. Nr 46 poz. 339, dalej jako: dekret, dekret z 1949 r.) oraz § 1 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. Nr 45, poz. 416) - skutkujące stwierdzeniem nieważności w/w orzeczenia. Kolegium wyjaśniło, że art. 3 ust. 2 dekretu z 1949 r. nie ukierunkowywał przepisów wykonawczych i pozostawiał swobodę ewentualnych rozwiązań prawnych w zakresie określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości, których granice zostały zatarte oraz tryb postępowania w przypadku gdy właściciel nieruchomości jest nieznany.
Pismem z 18 stycznia 2022 r. Prokurator Okręgowy w Sosnowcu wniósł sprzeciw od decyzji SKO z 2007 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu postanowieniem z 17 lutego 2023 r. wszczęło z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie, a decyzją z 24 października 2022 r. orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z 2007 r. Kolegium wskazało, że przepisy dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. gwarantowały byłym właścicielom prawo do otrzymania własności gospodarstwa z innych gruntów w myśl przepisów dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. R.P. z 1945 r. Nr 3, poz. 13) oraz dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R.P. Nr 49 poz. 279), bądź też nabycia mienia nierolniczego w myśl przepisów dekretu z dnia 06.12.1946 r. o przekazywaniu przez Państwo mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R.P. Nr 71 poz. 389). Zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, że aby zainteresowani mogli skorzystać z prawa do otrzymania własności gospodarstwa z innych gruntów, konieczne było wskazanie jakie, konkretnie nieruchomości stanowiące uprzednio ich własność zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa. W orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z 2 grudnia 1954 r. nie zostały wykazane podstawowe elementy konkretyzujące przejęte nieruchomości, tj. numery działek, ich powierzchnia jak również inne dane na podstawie, których można by obecnie stwierdzić, jakie nieruchomości zostały tym orzeczeniem przejęte. Kolegium uznało zatem, że orzeczenie powyższe, zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, gdyż brak prawidłowego określenia przedmiotu przejęcia nieruchomości ziemskiej stanowiącej w dacie przejęcia własność M. F. stanowi rażące naruszenie art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r., zgodnie z którym każda decyzja powinna zawierać osnowę rozstrzygnięcia. Brak określenia przedmiotu przejęcia uniemożliwiał ponadto uzyskanie przez osobę, której odjęto tym orzeczeniem tytuł własności - ekwiwalentu w postaci zarachowania wartości przejętych gruntów (gdyż nie wiadomo jakie grunty zostały przejęte) na poczet ceny nabycia innych gruntów rolnych zgodnie z art. 5 dekretu. Kolegium wyjaśniło, że w postępowaniu nadzwyczajnym ocenie podlega decyzja oraz skutki prawne, jakie ona wywołuje, a nie postępowanie zmierzające do jej wydania.
Prokurator Okręgowy w Sosnowcu zaskarżył opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazał, że oceniane w postępowaniu nieważnościowym i później - orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z 2 grudnia 1954 r. określało tylko ogólną powierzchnię przejmowanych gruntów w G., bez opisu konkretnych działek, oraz wymienia listę osób - adresatów orzeczenia, tj. tych, których mienie Skarb Państwa przejął. Przejście na własność nieruchomości w trybie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. nie następowało z mocy prawa, lecz orzekały o tym organy administracji, a wydawane decyzje miały charakter konstytutywny. Dlatego istotnym było, aby decyzja, z mocy której dochodzić miało do zmiany w zakresie prawa własności, konkretyzowała nacjonalizowaną nieruchomość w sposób odpowiadający przepisom prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wskazanie w decyzji tylko ogólnej powierzchni przejmowanych gruntów w danej miejscowości, bez opisu konkretnych działek gruntów, oznaczało nieokreślenie przedmiotu przejęcia, a więc brak istoty rozstrzygnięcia, co w konsekwencji rażąco naruszało przepisy art. 1,2,3 i 4 dekretu z 1949 r. oraz art. 75 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Ponadto, Sąd I instancji wskazał, że brak wymaganego prawem elementu decyzji o charakterze konstytutywnym i mającej istotne następstwa prawne w sferze prawa własności stanowi wadę o dużym ciężarze gatunkowym. Wadliwość ta wynika z prostego zestawienia treści przepisu i treści decyzji. Przepis art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r. wymaga określenia co jest przedmiotem przejęcia (czyli odebrania jednostce prawa własności przez organ pozostający w pozycji władczej względem jednostki). Wymogu tego nie spełnia akt, który wskazuje, że przejmuje się na własność Skarbu Państwa nieruchomości osób wskazanych w danym orzeczeniu, bez dokładnego określenia przedmiotu przejęcia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prokurator Okręgowy w Sosnowcu wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu Prokurator zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 1928 r. w zw. z art. 1 dekretu z 1949 r., poprzez błędne uznanie, iż wady prawne zawarte w orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z 2 grudnia 1954 r. w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w G., powiat g., stanowiącej w dacie przejęcia własność M. F. stanowią rażące naruszenie prawa, które skutkowało koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy przepisy w/w dekretu (...) nie wskazywały sposobu w jaki przejęcie miało mieć miejsce, jak i sposobu określania nieruchomości, podobnie jak i art. 75 ust. 1 rozporządzenia (...) nie wymagał szczegółowej identyfikacji przejmowanych przez państwo nieruchomości, ponadto z decyzji z 1954 r. wynika zarówno opis przejętego mienia - co pozwoliło na identyfikację przejętej nieruchomości - jak i zidentyfikowano osobę wywłaszczonego, co skutkowało bezspornie wprowadzeniem decyzji do obrotu prawnego i stała się ona wykonalna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Sąd I instancji kontrolował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z 2007 r., którą orzeczono o stwierdzeniu nieważności orzeczenia PPRN w G. z 2 grudnia 1954 r. w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w G., powiat g., stanowiącej w dacie przejęcia własność M. F.. Zasadniczy spór w tej sprawie dotyczył charakteru naruszenia art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r., art. 1 dekretu z 27 lipca 1949 i § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w kontekście rażącego naruszenia prawa, jako przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z 2 grudnia 1954 r.
W odniesieniu do tego zagadnienia, słusznie wskazał Sąd I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Celem tego postępowania nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z jednego punktu widzenia, a więc, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., a w tej konkretnej sprawie zgodnie z wnioskiem, kwalifikowanej wady z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Do rażących naruszeń prawa, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji zaliczyć należy naruszenie prawa materialnego, dalej naruszenia przepisów prawa procesowego, czy przepisów kompetencyjnych (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski. Warszawa 2004 str. 727). Ograniczenie przedmiotu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powoduje, że nie jest co do zasady prowadzone postępowanie dowodowe. Ocena ciężkiego kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa oparta jest na stanie faktycznym ustalonym w postępowaniu, w którym została wydana decyzja objęta żądaniem zastosowania sankcji nieważności (wyr. NSA z 28 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1721/17). Wskazać też trzeba, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie, niezależnie od postępowania zwykłego i wcześniejszego postępowania nadzorczego. W tym ostatnim przypadku przedmiotem oceny jest wyłącznie decyzja nieważnościowa przez pryzmat przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. Prowadzone w sprawie postępowanie przez organ nadzoru nie mogło zatem koncentrować się na badaniu, czy w orzeczeniu z 1954 r. prawidłowo został określony przedmiot przejęcia nieruchomości ziemskiej w części odnoszącej się do własności M. F., a jedynie, czy decyzja SKO z 2007 r. była dotknięta wadami uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Inaczej mówiąc w postępowaniu nieważnościowym obowiązkiem organu nadzorczego było zbadanie przesłanek pozytywnych oraz negatywnych stwierdzenia nieważności w odniesieniu do decyzji nadzorczej.
Tymczasem analiza skargi kasacyjnej wskazuje, że argumentacja zmierzająca do wykazania, określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., kwalifikowanej wady prawnej decyzji SKO z 2007 r. w istocie dotyczy orzeczenia z 2 grudnia 1954 r. Skarżący kasacyjnie, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 75 ust. 1 i art. 1 dekretu z 1949 r. wskazał bowiem, że szczegółowej identyfikacji przejmowanych przez Państwo nieruchomości nie wymagał ani art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r., ani żaden przepis dekretu z 1949 r. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, opis mienia w orzeczeniu z 5 października 1956 r. został dokonany w sposób umożliwiający jego jednoznaczną identyfikację, co przesądza, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Tak sformułowany zarzut skargi kasacyjnej nie precyzuje zatem zarzutów odnoszących się wprost do kwalifikowanych naruszeń decyzji, której dotyczył sprzeciw Prokuratora (decyzji SKO z 2007 r.), określonych w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Niemniej jednak w tej kwestii zgodzić się należy z Sądem I instancji, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przyjęcie przez Kolegium w zaskarżonej decyzji, że brak określenia w treści orzeczenia jakie konkretnie nieruchomości są jego przedmiotem i przechodzą na własność Państwa stanowi rażące naruszenie prawa. Stanowisko Sądu I instancji i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że jeżeli z orzeczenia nie wynika jakie grunty konkretnych osób i o jakiej powierzchni zostały przejęte przez Państwo, to orzeczenie tak sporządzone pozostaje w niezgodności z jakimkolwiek prawem w państwie, w oczywistej i rażącej sprzeczności zarówno z treścią obowiązującego w dacie jego wydania art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., jak też z § 1 rozporządzenia z 1950 r., a także z art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r. (zob. wyroki NSA: z 20 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 694/17; z 17 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2746/18, z 4 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1664/20; por. B. Adamiak, Weryfikacja decyzji i postanowień w trybach nadzwyczajnych, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2022, s. 449-473).
Należy więc powtórzyć za Sądem I instancji, że stosownie do art. 1 ust. 1 dekretu z 1949 r. przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa możliwe było, gdy nieruchomość położona była w powiatach i województwach: białostockim, lubelskim; rzeszowskim i krakowskim w obrębie pasa granicznego, przewidzianego w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r. o granicach Państwa (Dz. U. R. P. z 1937 r. Nr 11, poz. 83), oraz w powiatach: biłgorajskim, krasnystawskim i lubelskim województwa lubelskiego oraz brzozowskim i przeworskim województwa rzeszowskiego; nieruchomość była nieruchomością ziemską i nie znajdowała się w faktycznym władaniu właściciela. Wprawdzie, jak słusznie zauważył skarżący kasacyjnie Prokurator - przepisy wymienionego dekretu nie wskazywały wprost elementów składowych omawianej decyzji, to jednak konieczność dokładnego wskazania przedmiotu decyzji, wynikała z kolei z art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r. o postępowaniu administracyjnym stanowiącym, że decyzja (orzeczenie) - obok innych elementów - powinna zawierać osnowę decyzji. Osnowa decyzji (tutaj: orzeczenia) wydana na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. oraz stosownie do § 1 rozporządzenia z 1950 r. powinna określać nieruchomość ziemską, do której tytuł prawny miał dany podmiot, który nie sprawował nad nią władztwa, a także wskazywać dane tej nieruchomości, obejmujące: obszar, numery ewidencyjne działek, granice, a gdy dane te były zatarte opis granic zespołu gruntów składających się na tę nieruchomość lub wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczały ten zespół gruntów (§ 1 rozporządzenia). Zgodzić się trzeba z Sądem Wojewódzkim, że żadnych z tych oznaczeń nie zawiera kwestionowane orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. Braki i niedokładności w katastrach nieruchomości i hipotekach nie uprawniały organów do przejmowania dowolnych nieruchomości, czyli wydania ogólnikowych orzeczeń o przejęciu w stosunku do bliżej nieokreślonych nieruchomości. W decyzji wskazano jedynie ogólną powierzchnię przejmowanych gruntów w danej miejscowości, bez opisu konkretnych działek gruntów, co de facto oznaczało nieokreślenie przedmiotu przejęcia, tym samym brak istoty rozstrzygnięcia, a w konsekwencji rażące naruszenie prawa - czyli art. 1 dekretu z 1949 r. oraz art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r.
Orzecznictwo jednoznacznie podkreśla, że zgodnie z art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r. każda decyzja powinna zawierać: powołanie się na podstawę prawną, datę, osnowę decyzji, oznaczenie jej rodzaju, podpis władzy oraz wskazać, czy przysługuje od niej odwołanie, czy skarga. Przywołany przepis rozporządzenia miał zatem charakter formalny i określał, jakie elementy musi zawierać decyzja. Rozstrzygnięcie określane mianem "osnowy" decyzji stanowi o ustaleniu prawa, o usunięciu sporu co do niego lub o jego tworzeniu na rzecz określonych podmiotów. Rozstrzygnięcie takie musi być sformułowane w taki sposób, by możliwe było następnie wykonanie decyzji dobrowolne lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej. Rozstrzygnięcie to musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji. Należy też zauważyć, że powyższy przepis ma w istocie charakter procesowy. W doktrynie prawa administracyjnego wskazuje się, że z zasady instytucja nieważności decyzji administracyjnej dotyczy naruszeń prawa materialnego. Stwierdzenie nieważności dotyczy wad, które tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Nie są to wady ze swojej istoty o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie tego rodzaju wad dokonywane jest w oparciu o przepisy dotyczące wznowienia postępowania. Należy jednak zauważyć, że niektóre wady proceduralne mogą być przyczyną powstania wad materialnoprawnych. Zatem, co do zasady, naruszenia procedury nie mogą stanowić samoistnej podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Jeżeli już są przytaczane jako uzasadnienie stwierdzenia nieważności decyzji, to łączy się je z wadami materialnoprawnymi. Istotne znaczenie ma bowiem ocena wpływu naruszenia procedury administracyjnej na poprawność rozstrzygnięcia w sprawie (zob. wyrok NSA z 10 marca 2023 r. sygn. akt I OSK 367/22).
Podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji z 2007 r. nie mogła być odmienna od dokonanej przez organ w postępowaniu zwykłym wykładnia art. 75 ust. 1 i w związku z art. 1 dekretu z 1949 r. oraz § 1 rozporządzenia z 1950 r., co wynika nie tylko z przedmiotu postępowania nieważnościowego ograniczonego do badania kwalifikowanych wad tkwiących w decyzji ostatecznej (o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji), ale również pojawiających się w orzecznictwie sądów administracyjnych różnic w wykładni powyższych przepisów prawa, na które uwagę zwrócił karżący kasacyjnie, a co nie pozwala na uznanie, aby miało miejsce rażące naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a.