I OSK 145/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie o czasowe odebranie zwierząt, uznając, że warunki bytowania zwierząt były rażąco niewłaściwe i stanowiły podstawę do ich odebrania.
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję o czasowym odebraniu zwierząt. Zarzuty dotyczyły naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niewłaściwej oceny warunków bytowania zwierząt i przekazania ich osobie obcej zamiast członkom rodziny. NSA oddalił skargę, uznając, że warunki bytowania zwierząt (brak światła, izolacji, higieny, obecność padłego zwierzęcia) uzasadniały ich odebranie, a przepisy nie nakładają obowiązku przekazania zwierząt rodzinie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję o czasowym odebraniu zwierząt gospodarskich skarżącemu z powodu znęcania się nad nimi. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. dotyczącymi postępowania dowodowego, a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 2 pkt 10 i art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zwierząt. Argumentował, że warunki bytowania zwierząt nie były wystarczająco źle ocenione, a przekazanie zwierząt osobie obcej było niezgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były uzasadnione, ponieważ stan budynku został oceniony pod kątem warunków przebywania zwierząt, a nie stanu technicznego w rozumieniu prawa budowlanego. Opisane w protokole kontroli warunki (brak światła, izolacji, higieny, obecność padłego zwierzęcia) jednoznacznie świadczyły o rażącym zaniedbaniu i niewłaściwych warunkach bytowania, co stanowiło podstawę do odebrania zwierząt zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy nie nakładają obowiązku przekazania odebranych zwierząt członkom rodziny właściciela, a decyzję w tym zakresie podejmuje organ administracji. W związku z tym, zarzuty naruszenia prawa materialnego również zostały uznane za bezzasadne. Skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, opisane warunki bytowania zwierząt, takie jak brak światła, izolacji od złych warunków atmosferycznych, nieusunięty obornik, brak świeżej ściółki, brak poideł/karmideł oraz obecność padłego zwierzęcia, jednoznacznie świadczą o rażącym zaniedbaniu i niewłaściwych warunkach bytowania, co uzasadnia ich czasowe odebranie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ocena stanu budynku pod kątem warunków przebywania zwierząt nie wymagała biegłego z zakresu budownictwa, a przedstawiciele Inspekcji Weterynaryjnej posiadali wystarczającą wiedzę i doświadczenie. Opisane w protokole kontroli warunki, które nie zostały skutecznie podważone przez skarżącego, jednoznacznie wskazywały na naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.o.zw. art. 6 § ust. 2 pkt 10
Ustawa o ochronie zwierząt
Utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach lub klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji, stanowi znęcanie się nad zwierzętami.
u.o.zw. art. 7 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o ochronie zwierząt
Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta i przekazane gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta, jeżeli jest to zwierzę gospodarskie.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku usprawiedliwionych podstaw skarga kasacyjna ulega oddaleniu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowodami mogą być dokumenty, oględziny, opinie biegłych, przesłuchanie świadków.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
u.o.zw. art. 1 § ust. 1
Ustawa o ochronie zwierząt
Zwierzę jest istotą żyjącą, zdolną do odczuwania cierpienia, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.
u.o.zw. art. 4 § pkt 2
Ustawa o ochronie zwierząt
Humanitarne traktowanie zwierząt oznacza traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77, 80, 84 k.p.a.) poprzez nieuwzględnienie skargi i bezzasadne oddalenie skargi, podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a. Naruszenie prawa materialnego (art. 6 ust. 2 pkt 10 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zwierząt) poprzez niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do przyjęcia, że organ administracyjny przeprowadził wystarczające postępowanie i uznał, że skarżący znęca się nad zwierzętami. Naruszenie prawa materialnego (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zwierząt) poprzez niewłaściwe zastosowanie i przekazanie zwierząt osobie obcej, podczas gdy członkowie rodziny posiadali możliwość ich przyjęcia.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy nie zachodziła konieczność prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przepisy ustawy o ochronie zwierząt nie ustanawiają obowiązku przekazania odebranych zwierząt członkowi rodziny właściciela zwierząt
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sędzia del. WSA
Karol Kiczka
przewodniczący
Piotr Przybysz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków bytowania zwierząt i podstaw do ich odebrania, a także zakresu postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z warunkami utrzymania zwierząt gospodarskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ochrony zwierząt i warunków ich bytowania, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne. Pokazuje, jakie zaniedbania mogą prowadzić do odebrania zwierząt i jakie są granice postępowania dowodowego w takich przypadkach.
“Czy zaniedbane zwierzęta mogą zostać odebrane właścicielowi? NSA wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 145/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska
Karol Kiczka /przewodniczący/
Piotr Przybysz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Sygn. powiązane
II SA/Kr 547/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2019-10-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 122
art, 6 ust. 2 pkt 10, art. 7 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Kuklińska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 października 2019r., sygn. akt II SA/Kr 547/19 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] kwietnia 2019r., znak: [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 25 października 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 547/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z [...] kwietnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt oddalił skargę.
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył J.S., zastępowany przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości.
W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., a także art. 84 § 1 k.p.a., a wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie skutkowałoby uwzględnieniem skargi;
2) art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., a także art. 84 § 1 k.p.a., a wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji skutkowałoby uwzględnieniem skargi;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 6 ust 2 pkt. 10 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. ochronie zwierząt poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do przyjęcia, że organ administracyjny przeprowadził wystarczające postępowanie, które pozwoliło ustalić, iż skarżący znęca się nad zwierzętami, a tym samym uzasadnione było ich odebranie;
2) art. 7 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz przekazanie zwierząt przez Wójta Gminy Tarnów osobie obcej dla skarżącego, podczas gdy członkowie jego najbliższej rodziny posiadają możliwość przyjęcia zwierząt oraz wyrazili wolę ich przyjęcia.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości ani w części. Jednocześnie wniesiono o przeprowadzenie rozprawy.
Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego została oddalona.
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Zarzuty skargi kasacyjnej oparto na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego.
Ponieważ zakres koniecznego postępowania dowodowego wyznaczają przesłanki określone przepisami prawa materialnego, wskazać należy, że istota rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie polega na oparciu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 10 i art. 7 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2019 r. poz. 122 ze zm.; dalej: ustawa). Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była bowiem decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o czasowym odebraniu skarżącemu od 20 marca 2019 r. trzech krów i jednego opasa oraz przekazaniu ich gospodarstwu wskazanemu przez wójta.
Zgodnie z art. 6 ust. 1a ustawy zabrania się znęcania nad zwierzętami, przez które w myśl art. 6 ust. 2 należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności m.in. utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (pkt 10). Jak natomiast stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu, schronisku dla zwierząt, azylowi dla zwierząt lub Centralnemu Azylowi dla Zwierząt, o którym mowa w ustawie z 4 listopada 2022 r. o Centralnym Azylu dla Zwierząt (Dz.U. poz. 2375), jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
Podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, autor skargi kasacyjnej dąży do podważenia ustalonego stanu faktycznego w zakresie warunków, w jakich przebywały zwierzęta odebrane skarżącemu. Wyjaśnić zatem należy, że dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II FSK 3864/17).
Tego rodzaju wpływu na wynik postępowania autor skargi kasacyjnej nie wykazał. Dążąc do podważenia ustaleń faktycznych, które zostały poczynione na podstawie protokołu kontroli weterynaryjnej z 5 marca 2019 r., kasator koncentrował swoją argumentację na braku podstaw do przeprowadzenia oceny stanu technicznego budynku przez przedstawicieli Powiatowego Lekarza Weterynarii, tj. osoby niebędące biegłymi z zakresu budownictwa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenia te nie zasługują na aprobatę. Stan budynku został oceniony pod kątem warunków przebywania w nim zwierząt, wobec czego brak jest podstaw do powoływania biegłego, który dokonałby oceny stanu technicznego budynku pod kątem groźby katastrofy budowlanej. Rację ma zatem Sąd I instancji, że kontrola stanu budynku zmierzająca do wykazania, czy zachodzą okoliczności wskazane w przepisie art. 6 ust 2 pkt 10 ustawy, nie wymagała szczególnych uprawnień i wiedzy organów nadzoru budowlanego, a mogła zostać dokonana przez osobę legitymującą się fachową wiedzą o wymogach przebywania, pielęgnowania i karmienia zwierząt oraz doświadczeniem życiowym pozwalającym na podjęcie takiej oceny. Przedstawiciele Powiatowego Lekarza Weterynarii niewątpliwie należą do kręgu takich osób.
Co więcej, kontestowanie przez autora skargi kasacyjnej wyłącznie oceny o grożącym zawaleniu ściany nie podważa pozostałych okoliczności świadczących o potrzebie zabrania zwierząt. W protokole kontroli weterynaryjnej wyraźnie stwierdzono, że "zwierzęta utrzymywane są (...) w dwóch pomieszczeniach, które w dalszym ciągu nie posiadają jednej ściany, a do których wchodzi się przez zawieszone dywany. W pomieszczeniu, w którym utrzymywany jest byk oraz jedna krowa brak dostępu do światła z zewnątrz – brak okien, w związku z czym panuje zupełna ciemność. Zwierzęta utrzymywane są na zalegającym oborniku, bez świeżej ściółki. (...) Przed wejściem do budynku inwentarskiego zalega znaczna ilość obornika, bezpośrednio granicząca z budynkiem. Na terenie gospodarstwa nie stwierdzono paszy przeznaczonej do skarmiania zwierząt". Z kolei w piśmie z 5 marca 2019 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii zaznaczył, iż skarżący oraz jego brat (który pomaga w prowadzeniu gospodarstwa), to osoby w podeszłym wieku, które nie radzą sobie w prawidłowym sprawowaniu opieki nad zwierzętami. "(...) zwierzęta utrzymywane są w bardzo złych warunkach higienicznych – (...) brak okien w jednej części budynku i drzwi, gdzie przebywa część zwierząt. (...) Okolica budynku mieszkalnego i miejsca przetrzymywania zwierząt znajdują się sterty śmieci". Należy podkreślić, że niewłaściwe warunki bytowania, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy, to m.in. brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała (por. wyrok NSA z 28 lipca 2016 r., II OSK 2873/14), zaś opisane powyżej i niezakwestionowane przez autora skargi kasacyjnej okoliczności niewątpliwie dowodzą, że zwierzęta skarżącego były przetrzymywane w budynku pozbawionym dostępu światła oraz izolacji przed złymi warunkami atmosferycznymi. Na rażące zaniedbanie wskazuje również nieusunięty obornik, brak świeżej ściółki, brak poideł/karmideł oraz obecność w gospodarstwie padłego zwierzęcia ("kilka dni wcześniej nagle padła 1 z utrzymywanych sztuk bydła (...). Padnięta sztuka nadal przebywa na terenie gospodarstwa.").
Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, w sprawie nie zaistniała potrzeba szczegółowego ustalenia przyczyn śmierci jednego ze zwierząt na kilka dni przed kontrolą, ponieważ są one irrelewantne w sprawie dotyczącej odebrania żywych zwierząt. Sam autor skargi kasacyjnej zaniechał zresztą wykazania, jaki wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu I instancji miał brak wyjaśnienia powyższej kwestii. Tymczasem istotne znaczenie ma jedynie fakt, że padłe zwierzę znajdowało się na terenie gospodarstwa przez kilka dni – niezabranie go przez tak długi czas nie może być bowiem ocenianie pozytywnie i dowodzi, że skarżący nie radzi sobie z prawidłowym sprawowaniem opieki nad zwierzętami.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób również przyjąć, że na skutek kwestionowania przez skarżącego treści dokumentów, na podstawie których dokonano kluczowych w sprawie ustaleń stanu faktycznego, organy administracyjne były zobligowane dopuścić kolejne dowody, w tym przeprowadzić kolejne oględziny miejsca przebywania zwierząt, przesłuchać świadków na okoliczność warunków przetrzymywania zwierząt czy dopuścić dowód z opinii biegłych z zakresu budownictwa. W aktualnym stanie prawnym obowiązek podejmowania przez organy administracji publicznej z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy został poszerzony o działanie na wniosek stron. Jeśli zatem organy ustalą – na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego – że określona sytuacja ma lub nie ma miejsca w sprawie, to co do zasady nie są zobligowane do poszukiwania dalszych dowodów w tym zakresie. Na organie nie spoczywa nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów, zwłaszcza w sytuacji, gdy określone, istotne dla sprawy fakty zostały już ustalone. Dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy, a nie w celu poszukiwania ewentualnych okoliczności, które mogą zaprzeczyć dotychczasowym ustaleniom. W konsekwencji oznacza to, że w przypadku posiadania przez stronę wiedzy co do innych okoliczności, niż ustalone przez organ, nie może ona pozostawać bierna i powinna podjąć działania w celu wykazania prawdziwości swoich twierdzeń. Dla prowadzenia dalszych czynności dowodowych konieczna jest więc inicjatywa strony. Nawet bowiem jeśli obowiązek udowodnienia określonej okoliczności z mocy art. 7 k.p.a. ciąży na organie administracji, to nie zwalnia to strony postępowania z obowiązku dostarczenia dowodu niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy, względnie wskazania jego źródła. Ciążąca na organach powinność zbadania wszystkich okoliczności istotnych w sprawie w żaden sposób nie może usprawiedliwiać bierności strony zainteresowanej oraz nie zwalnia jej z obowiązku współdziałania z organem w wyjaśnieniu sprawy (por. wyroki NSA z 20 stycznia 2022 r., III OSK 1185/21; z 14 lutego 2023 r., I OSK 2821/19). Wobec powyższego, skoro organy dokonały istotnych ustaleń, które były wystarczające dla oceny, w jakich warunkach przetrzymywane są zwierzęta skarżącego, nie zachodziła konieczność prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Takiego obowiązku z całą pewnością nie rodziło niezadowolenie strony z ustaleń poczynionych na podstawie dowodu o kluczowym znaczeniu, jakim były oględziny gospodarstwa.
Z powyższych względów zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 84 § 1 k.p.a. okazały się bezzasadne.
Analogicznie należało ocenić wynikowy zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 6 ust 2 pkt. 10 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt. 2 ustawy ochronie zwierząt. Niewątpliwie okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, których skarżący kasacyjnie skutecznie nie podważył, świadczą o istniejącej podstawie do odebrania zwierząt. Na ustalenie tych okoliczności powinna mieć wpływ świadomość, że zwierzę jest istotą żyjącą, zdolną do odczuwania cierpienia, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę, co również zostało uregulowane w ustawie o ochronie zwierząt w przepisie art. 1 ust. 1. Powinna mieć też wpływ potrzeba humanitarnego traktowania zwierząt, przez którą rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę w myśl art. 4 pkt 2 ustawy (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2013 r., II OSK 1743/11). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący kasacyjnie bezsprzecznie nie dbał w należyty sposób o zdrowie zwierząt, przetrzymując je w skrajnie niewłaściwych warunkach bytowania (brak dostępu światła, brak izolacji przed złymi warunkami atmosferycznymi, nieusunięty obornik, brak świeżej ściółki, brak poideł/karmideł, obecność padłego zwierzęcia, zalegające śmieci).
Jednocześnie skarżący kasacyjnie bezpodstawnie domaga się przekazania zwierząt członkom jego rodziny, upatrując w przekazaniu ich obcej osobie naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepisy ustawy o ochronie zwierząt nie ustanawiają obowiązku przekazania odebranych zwierząt członkowi rodziny właściciela zwierząt ani tym bardziej obowiązku ustalania, czy ktoś z rodziny chciałby się nimi opiekować. Przeciwnie, z ustawy wynika, że nie ma takiej możliwości, gdyż to organ w wydanej decyzji wskazuje, komu odebrane zwierzę zostanie przekazane. Odmiennych wniosków nie można wyprowadzać z powołanej przez kasatora zasady pogłębiania zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.). W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Skoro ustawa o ochronie zwierząt nie nakłada na organ obowiązku weryfikacji, czy w pierwszej kolejności odebrane zwierzęta mogą zostać przekazane osobie bliskiej, nie sposób przyjąć, aby wyjaśnienie okoliczności niniejszej sprawy nastąpiło z naruszeniem prawa. Niezadowolenie strony postępowania z wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem obowiązku wynikającego z art. 8 § 1 k.p.a. Ostatni z postawionych zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego okazał się zatem bezzasadny.
Z tych powyższych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI