I OSK 145/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-16
NSAnieruchomościŚredniansa
wywłaszczeniezwrot nieruchomościnajemcaprzymiot stronywznowienie postępowaniaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ryszarda M., uznając, że nie miał on przymiotu strony w postępowaniu o zwrot nieruchomości, a tym samym nie mógł domagać się jego wznowienia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ryszarda M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Ryszard M., najemca lokalu, domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że posiadał przymiot strony. Sądy obu instancji uznały jednak, że nie miał on interesu prawnego w tym postępowaniu. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając różnicę między brakiem przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym a pozbawieniem przez sąd możności obrony praw.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OSK 145/05 dotyczył skargi kasacyjnej Ryszarda M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił jego skargę na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Decyzje organów administracji, które Ryszard M. zaskarżył, odmawiały wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, uzasadniając to brakiem interesu prawnego po stronie Ryszarda M., który był najemcą lokalu w budynku na zwróconej nieruchomości. Sądy administracyjne, w tym WSA, powoływały się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, które stwierdziło brak przymiotu strony po stronie Ryszarda M. w postępowaniu o zwrot nieruchomości. WSA uznał się związanym tym orzeczeniem na mocy art. 153 P.p.s.a. Ryszard M. w skardze kasacyjnej zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego (ustawa o gospodarce nieruchomościami, KPA) oraz przepisów postępowania (art. 183 par. 2 pkt 5 P.p.s.a.), twierdząc, że został pozbawiony przymiotu strony i możliwości obrony swoich praw. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły być uwzględnione, gdyż sprawa miała charakter wyłącznie procesowy. Zarzuty naruszenia przepisów KPA były chybione, ponieważ nie miały one zastosowania przed sądem administracyjnym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 183 par. 2 pkt 5 P.p.s.a., NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił brak przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, co nie oznaczało pozbawienia Ryszarda M. możności obrony jego praw przed sądem administracyjnym. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, najemca lokalu w budynku podlegającym zwrotowi wywłaszczonej nieruchomości nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o zwrot tej nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego co do przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Brak przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym nie jest równoznaczny z pozbawieniem strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 183 par. 2 pkt 5 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 99

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego co do przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Brak przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym nie jest równoznaczny z pozbawieniem strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 183 par. 2 pkt 5 P.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez pominięcie najemcy jako strony. Naruszenie art. 28 Kpa poprzez pominięcie Ryszarda M. jako strony w postępowaniu o wznowienie postępowania. Naruszenie art. 183 par. 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie nieważności postępowania o zwrot nieruchomości z powodu pominięcia skarżącego jako strony. Błędne przyjęcie, że skarżący nie ma prawa domagać się wznowienia postępowania mimo pojawienia się nowych okoliczności. Naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 8 Kpa).

Godne uwagi sformułowania

Czym innym jest ocena co do braku przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, a czym innym pozbawienie przez sąd administracyjny strony możności obrony swych praw, o czym mowa w art. 183 par. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skład orzekający

Joanna Runge - Lissowska

sprawozdawca

Małgorzata Borowiec

przewodniczący

Zbigniew Rausz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska dotyczącego przymiotu strony w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oraz interpretacji art. 183 par. 2 pkt 5 P.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji najemcy w kontekście zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Interpretacja art. 183 par. 2 pkt 5 P.p.s.a. ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny jest dość specyficzny.

Kto jest stroną w postępowaniu o zwrot nieruchomości? Kluczowa interpretacja NSA dla najemców.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 145/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec /przewodniczący/
Zbigniew Rausz
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA 3014/02 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-08-03
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174 pkt 2, art. 183 par. 2 pkt 5, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Czym innym jest ocena co do braku przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, a czym innym pozbawienie przez sąd administracyjny strony możności obrony swych praw, o czym mowa w art. 183 par. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz, Joanna Runge-Lissowska /spr./, Protokolant Urszula Radziuk, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ryszarda M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2004 r. sygn. akt I SA 3014/02 w sprawie ze skargi Ryszarda M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 28 października 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I OSK 145/05
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 3.09.2004 r. I SA 3014/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Ryszarda M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 28.10.2002 r. (...), którą utrzymana została w mocy decyzja Wojewody Ś. z dnia 16.04.2002 r. (...). Decyzje te zostały wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości zakończonej decyzją Wojewody Ś. z dnia 19.04.2001 r. (...), a odmowa została uzasadniona brakiem interesu prawnego po stronie Ryszarda M., najemcy lokalu w budynku na zwróconej nieruchomości, który wystąpił z wnioskiem o wznowienie. Zarówno organy jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny powołały się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 15.10.2001 r. SA/Ka 1558/01, którym została oddalona skarga Ryszarda M. na ww. decyzję Wojewody w sprawie zwrotu nieruchomości z uwagi na brak przymiotu strony w tym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd zwrócił uwagę na związanie tak Sądu, jak i organów oceną wyrażoną w wyroku NSA, powołując się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ oraz art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ i stwierdził, że w sprawie nie ma znaczenia pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 13.10.2003 r. OPS 6/03 wobec pozostawania w obrocie prawnym ww. wyroku NSA z jego oceną co do statusu Ryszarda M. jako strony postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył Ryszard M., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis prawa materialnego daje prawo najemcy lokalu mieszkalnego w wywłaszczonej nieruchomości przymiot strony, naruszenie art. 28 Kpa poprzez pominięcie Ryszarda M. jako strony w postępowaniu o wznowienie postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, naruszenie art. 183 par. 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd nieważności postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jaka zachodzi z powodu pominięcia skarżącego jako strony, błędne przyjęcie za podstawę orzeczenia, że skarżący nie ma prawa domagać się wznowienia postępowania mimo, że pojawiły się nowe okoliczności, tj. prawomocny wyrok Sądu Rejonowego orzekający eksmisję ze zwróconej nieruchomości oraz naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 6, 7, 8 Kpa przez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niepogłębiający zaufania do obywatela i naruszający jego interes społeczny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwaną dalej "p.p.s.a.", wskazuje dwie podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty postawione w skardze kasacyjnej Ryszarda M., choć wskazują konkretny przepis konkretnych aktów prawnych, wymogów wskazanych w tym w istocie nie spełniają i nie można ich uznać za usprawiedliwione.
Wskazanie art. 138 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i art. 28 Kpa świadczyłoby, że skarżącemu chodzi o podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszenie prawa materialnego, przy czym nie wskazano czy przez błędne wykładnię, czy niewłaściwe zastosowanie. Jednak uchybienie co do tak przytoczonej podstawy skargi kasacyjnej jest w sprawie bez znaczenia, gdyż przepisy prawa materialnego nie miały w sprawie zastosowania. Wojewódzki Sąd bowiem nie odniósł się do przepisów prawa materialnego z tego względu, iż niniejsza sprawa miała aspekt wyłącznie procesowy.
W skardze zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi naruszenie art. 183 par. 2 pkt 5 p.p.s.a., art. 6,7, 8 Kpa oraz błędne przyjęcie, że Ryszard M. nie ma przymiotu strony w postępowaniu o zwrot nieruchomości. Tak sformułowane zarzuty należałoby zakwalifikować jako te, o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., przy czym, jak już powiedziano na wstępie, wymogów tego przepisu nie spełniają, nadto podstawy określonej jako błędne, przyjęcie za podstawę orzeczenia, że skarżący nie ma przymiotu strony, przepis ten w ogóle nie zawiera. Zarzut naruszenia art. 6, 7, 8, Kpa jest chybiony, gdyż przepisy tego aktu prawnego nie miały zastosowania w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Przepisy te mają zastosowanie w postępowaniu przed organami administracji, a przed Wojewódzkimi sądami administracyjnym przepisy p.p.s.a. i tylko wskazanie jako podstawy skargi kasacyjnej naruszenia przepisów tej ustawy jest zgodne z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Natomiast jeśli idzie o naruszenie art. 183 par. 2 pkt 5 p.p.s.a. zarzut ten jest chybiony. Wojewódzki Sąd wyjaśnił co legło u podstaw nieuznania Ryszarda M. za stronę postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a co za tym idzie niemożność wznowienia tego postępowania z jego wniosku, ale praw jego jako strony postępowania sądowoadministracyjnego nie naruszył.
Czym innym bowiem jest ocena co do braku przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, a czym innym pozbawienie przez sąd administracyjny strony możności obrony swych praw, o czym mowa w art. 183 par. 2 pkt 5 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona jako nieposiadająca usprawiedliwionych podstaw, z przyczyn wyżej wskazanych i dlatego należało ją oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI