I OSK 1449/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
nieruchomościprawo wieczystego użytkowaniaplan zagospodarowania przestrzennegopostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniasądy administracyjneNSAWSA

NSA odmówił zawieszenia postępowania w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, uznając brak bezpośredniego związku z toczącym się postępowaniem o stwierdzenie nieważności planu zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia, wskazując, że rozstrzygnięcie o legalności decyzji o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nie zależy od wyniku postępowania dotyczącego planu miejscowego, ponieważ przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiły podstawę prawną decyzji niezależnie od planu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Skarżący domagali się zawieszenia do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd odmówił zawieszenia, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który pozwala na zawieszenie postępowania, gdy jego rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego postępowania. Sąd podkreślił, że musi istnieć ścisły związek między sprawami, a rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. W ocenie NSA, ocena legalności decyzji o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, której podstawę stanowiły przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie zależy od wyniku postępowania dotyczącego planu miejscowego. Plan miejscowy, choć stanowił podstawę odmowy, nie był jedynym ani decydującym elementem oceny legalności decyzji w kontekście skargi kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie należy zawieszać postępowania.

Uzasadnienie

Rozstrzygnięcie o legalności decyzji o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, której podstawę stanowiły przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie zależy od wyniku postępowania dotyczącego planu miejscowego. Brak jest bezpośredniego związku prejudycjalnego wymaganego przez art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wymaga to ścisłego związku między sprawami, gdzie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. znajduje odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

u.g.n. art. 214a § ust. 1 pkt 1 i pkt 7

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przepisy te stanowiły materialnoprawną podstawę decyzji o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak bezpośredniego związku prejudycjalnego między sprawą o odmowę ustanowienia prawa użytkowania wieczystego a postępowaniem o stwierdzenie nieważności planu miejscowego.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej nie można stwierdzić, aby zmiana (ewentualna zmiana) prawa, która była podstawą rozstrzygnięcia organu administracji, a co za tym idzie wzorcem kontroli dla wojewódzkiego sądu administracyjnego, mogła stanowić zagadnienie wstępne w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną od wyroku Sądu I instancji

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w szczególności brak bezpośredniego związku prejudycjalnego między sprawą o prawo użytkowania wieczystego a postępowaniem dotyczącym planu zagospodarowania przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku bezpośredniego związku między dwoma postępowaniami. Może być mniej relewantne w sprawach, gdzie taki związek jest oczywisty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – zawieszenia postępowania – i jego związku z innymi toczącymi się sprawami, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości.

Kiedy sąd zawiesi postępowanie? NSA wyjaśnia związek między planem zagospodarowania a prawem użytkowania wieczystego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1449/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1525/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 5 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. H., B. G. i D. R. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej A. H., B. G. i D. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1525/23 w sprawie ze skargi A. H., B. G. i D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1525/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. H., B. G. i D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 maja 2023 r. w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zawarli wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 8 grudnia 2022 r. nr LXXIII/2417/2022 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Kamionka – część II toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2590/23.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Mocą art. 193 P.p.s.a. powołany przepis znajduje odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Zależność pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem innego toczącego się postępowania musi zatem polegać na tym, że rozstrzygnięcie tzw. zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma więc zastosowanie wówczas, gdy sąd administracyjny nie może samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego (por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r. sygn. akt II FPS 4/08 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2019 r. sygn. akt II OZ 949/19, z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt I OZ 577/20, z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt I OZ 926/20 oraz z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt II OZ 403/21).
Ponadto, w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ustalając, czy ma miejsce zależność, o której wyżej mowa, należy mieć na względzie kontrolny charakter postępowania przed Sądem II instancji. Z uwagi natomiast na panującą w postępowaniu przed Sądem administracyjnym I instancji zasadę, według której sąd ocenia zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w chwili jej wydania, nie można stwierdzić, aby zmiana (ewentualna zmiana) prawa, która była podstawą rozstrzygnięcia organu administracji, a co za tym idzie wzorcem kontroli dla wojewódzkiego sądu administracyjnego, mogła stanowić zagadnienie wstępne w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną od wyroku Sądu I instancji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 95/19).
Mając na uwadze powyższe rozważania przyjąć należało, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania. Rozstrzygnięcie o zasadności skargi skarżących na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 8 grudnia 2022 r. nr LXXIII/2417/2022 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Kamionka – część II w zakresie postanowień § 4 ust. 2 pkt 1, § 4 ust. 13 pkt 2, § 17 ust. 1 pkt 1, § 6 ust. 3 pkt 1 lit. d oraz § 6 ust 3 pkt 2 lit. a planu miejscowego, w części, w jakiej ww. postanowienia odnoszą się do nieruchomości, której następcami prawnymi są skarżący, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], położoną w Warszawie, przy ul. [...] nie wpływa bowiem bezpośrednio na dokonanie oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 maja 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lutego 2023 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest bezpośredniego związku pomiędzy orzeczeniem o legalności ww. uchwały we wskazanym wyżej zakresie, a możliwością dokonania oceny czy decyzja o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, której materialnoprawną podstawę stanowił m.in. art. 214a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.), odpowiada prawu.
W postępowaniu zakończonym powołaną decyzją z dnia 23 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie odwołało się do § 4 ust. 2 oraz ust. 13 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Rejonu Kamionek część II zatwierdzonego uchwałą Rady m.st. Warszawy z dnia 8 grudnia 2022 r. nr LXXIII/2417/2022, wskazując że działka nr [...] z obrębu [...] znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem 1c.U-CP – usługi za zakresu inwestycji celu publicznego takie jak oświaty, służby zdrowia, opieki nad dziećmi do l. 3 (żłobek), sportu lub kultury, a w takiej sytuacji organ I instancji nie mógł orzec inaczej jak tylko odmówić przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Spełnione bowiem zostały przynajmniej dwie negatywne przesłanki zwrotu zawarte w ustawie o gospodarce nieruchomościami, tj. art. 214a ust. 1 pkt 1 i pkt 7 ustawy. To zatem te przepisy stanowiły punkt odniesienia dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kontrolującego legalność decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności planu miejscowego nie wpływa na obecnie dokonywaną ocenę legalności zaskarżonej decyzji, czyli aktualnie zbadanie legalności decyzji w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nie zależy od wyniku zainicjowanego dopiero postępowania ze skargi skarżących na ww. plan miejscowy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI