I OSK 1440/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z 1968 r. ustalającej granice nieruchomości, uznając brak podstaw do wzruszenia decyzji administracyjnych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1968 r. ustalającej granice nieruchomości. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie granic i brak możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego w trybie nadzwyczajnym. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżąca nie wykazała rażącego naruszenia prawa ani braku podstaw do wydania pierwotnej decyzji, a postępowanie o stwierdzenie nieważności nie pozwala na uzupełnianie ustaleń faktycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu. Decyzja SKO utrzymywała w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z 1968 r. ustalającej granice nieruchomości. Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisami dekretu o rozgraniczaniu nieruchomości i k.p.a., twierdząc, że istnienie sporu granicznego nie stanowiło przeszkody do wydania decyzji rozgraniczającej, a także że niedopuszczalne było ograniczenie postępowania dowodowego. Zarzucono również naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. (dotyczący właściwości organu i braku podstawy prawnej) nie był zasadny, ponieważ pojęcie właściwości organu nie może być odnoszone do właściwości sądu powszechnego, a stwierdzenie braku podstawy prawnej wymagałoby wykazania oczywistej sprzeczności z normą prawną, czego skarżąca nie udowodniła. NSA podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i nie pozwala na uzupełnianie ustaleń faktycznych ponad te zawarte w aktach sprawy, zwłaszcza po tak długim czasie od wydania pierwotnej decyzji. Sąd uznał, że brak akt rozgraniczeniowych nie stanowił podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a próby ich odtworzenia przez organ były wystarczające. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż odniósł się do zarzutów skargi, nawet jeśli nie wymienił wprost wszystkich przepisów proceduralnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi przeszkody, jeśli skarżąca nie wykazała w sposób bezwarunkowy, że nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 8 ust. 1 dekretu. Sąd Wojewódzki i organ nadzoru nie przesądzili o istnieniu sporu, a jedynie o braku dowodów na jego jednoznaczne stwierdzenie.
Uzasadnienie
Istota postępowania rozgraniczeniowego zakłada, że jest ono potrzebne, gdy granice są wątpliwe lub sporne. Dekret przewidywał mediację w przypadku sporu. NSA uznał, że skarżąca nie wykazała, iż nie istniały podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 8 ust. 1 dekretu, a ustalenia były wystarczające do wydania rozstrzygnięcia w trybie stwierdzenia nieważności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
dekret art. 8 § ust. 1
Dekret o rozgraniczaniu nieruchomości
Dotyczy sytuacji, gdy w przypadku sporu co do ustalenia granic, mierniczy miał skłaniać strony do ugody, a jeśli do niej nie doszło, sprawę przekazywano sądowi. W niniejszej sprawie NSA uznał, że nie wykazano, iż taka sytuacja miała miejsce w sposób uniemożliwiający wydanie decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji. NSA uznał, że skarżąca nie wykazała przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji z 1968 r.
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 1 i 2 - dotyczy niewłaściwości organu i braku podstawy prawnej. NSA uznał, że zarzut niewłaściwości organu był błędny, a brak podstawy prawnej nie został wykazany.
Pomocnicze
dekret art. 7 § ust. 1 i 2
Dekret o rozgraniczaniu nieruchomości
dekret art. 7 § ust. 3
Dekret o rozgraniczaniu nieruchomości
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1) lit. c) - dotyczy naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zakresu rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. NSA uznał, że sąd I instancji odniósł się do wszystkich zarzutów.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 288
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący odtworzenia akt. Skarżąca wnosiła o analogiczne stosowanie w postępowaniu administracyjnym.
p.p.s.a. art. 289
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący odtworzenia akt.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy oceny wiarygodności i mocy dowodów.
Dekret z dnia 13 czerwca 1956 r. o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej art. 18
k.p.a. art. 86
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowód z przesłuchania strony.
k.p.a. art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
Trwałość decyzji ostatecznych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 3 dekretu o rozgraniczaniu nieruchomości w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.) poprzez nieuzasadnioną konstatację, iż stwierdzenie istnienia sporu granicznego nie stanowiło przeszkody dla wydania decyzji rozgraniczającej w oparciu o art. 6 ust. 1 dekretu. Obraza przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.) poprzez uznanie, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania dowodowego ponad dowody zawarte w aktach. Obraza art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji do wszystkich podniesionych zarzutów, w tym zarzutu obrazy art. 288-298 p.p.s.a. stosowanych per analogiam w postępowaniu administracyjnym.
Godne uwagi sformułowania
"obrazę przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" "w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych." "Jeśli zatem w postępowaniu nadzwyczajnym brak jest jednoznacznych dowodów zezwalających na podważanie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 k.p.a. przyznaje cechę trwałości, to brak ten stanowi negatywną przesłankę do wzruszenia ostatecznej decyzji." "procedura administracyjna nie zna postępowania o odtworzenie akt." "pojęcie 'rażącego naruszenia prawa' musi być interpretowane wąsko."
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący sprawozdawca
Aleksandra Łaskarzewska
sędzia
Anna Wesołowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, ograniczeń postępowania dowodowego w trybie nadzwyczajnym oraz braku możliwości analogicznego stosowania przepisów o odtworzeniu akt z p.p.s.a. w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku akt i długiego okresu od wydania pierwotnej decyzji. Interpretacja przepisów dekretu o rozgraniczaniu nieruchomości może być ograniczona do stanu prawnego z tamtego okresu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Brak możliwości uzupełniania dowodów w trybie nadzwyczajnym i problem odtwarzania akt są kluczowe.
“Nieważność decyzji administracyjnej: czy można uzupełniać dowody po latach?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1440/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-07-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Aleksandra Łaskarzewska Anna Wesołowska Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6122 Rozgraniczenia nieruchomości Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Nieruchomości Sygn. powiązane II SA/Wr 736/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2020-01-28 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1946 nr 53 poz 298 art. 8 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 3 Dekret z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 156 § 1 pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wr 736/19 w sprawie ze skargi S.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie ustalenia granic nieruchomości zgodnie z protokołem oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2020 r. (sygn. akt II SA/Wr 736/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 czerwca 2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu z dnia 9 kwietnia 2019 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 5 stycznia1968r. (L.dz. [...]) w przedmiocie ustalenia granic nieruchomości należącej do B.G., położonej w obrębie [...], gromada [...], stanowiącej działkę nr [...], zgodnie z protokołem granicznym z dnia 5 września 1967 r. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, S. Z. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu – na zasadzie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.p.s. – (cyt.): "obrazę przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", a to: -) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 3 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczaniu nieruchomości (Dz. U. 1946 r. Nr 53, poz. 298 - dalej zwanego: "dekretem") w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. - poprzez przeprowadzenie nieprawidłowej kontroli skarżonej decyzji organu II instancji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, a polegającej na nieuzasadnionej konstatacji, iż stwierdzenie istnienia sporu granicznego między stronami postępowania rozgraniczającego nie stanowiło przeszkody dla wydania decyzji rozgraniczającej w oparciu o normę art. 6 ust. 1 dekretu, w sytuacji gdy taki spór zaistniał postępowanie rozgraniczające mogło zakończyć się albo ugodą stron, albo czyniło organ administracji nieuprawnionym do rozstrzygnięcia sprawy, przenosząc jednocześnie właściwość do rozstrzygnięcia sprawy rozgraniczeniowej na sąd powszechny, -) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. art. 7,art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - poprzez przeprowadzenie nieprawidłowej kontroli skarżonej decyzji organu II instancji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, a polegającej na uznaniu, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej niedopuszczalnym jest prowadzenie postępowania dowodowego ponad dowody zawarte w aktach postępowania zakończonego kontestowaną decyzją, w sytuacji gdy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie ograniczają w żadnym zakresie możliwości prowadzenia postępowania dowodowego, o ile zgłaszane dowody zmierzają do wykazania okoliczności stanowiących przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, -) art. 134 § 1 p.p.s.a. - poprzez nieustosunkowania się przez Sąd I instancji do wszystkich podniesionych w toku postępowania zarzutów, a przejawiające się w zupełnym zignorowaniu przy rozstrzyganiu sprawy zarzutu obrazy art. 288 - 298 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosowanej w drodze analogii w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji gdy powoływany zarzut posiadał kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem zastosowanie przez organ administracji - zgodnie ze wskazaniami judykatury - z jednej strony umożliwiałoby dokładniejsze ustalenie treści akt kwestionowanej decyzji, z drugiej zaś - przy ustaleniu braku możliwości dokonania takiego odtworzenia stanowiłoby podstawę dla strony do zaskarżenia kwestionowanej decyzji. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Ponadto wnosiła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w w/w skardze. Dla porządku wyjaśnić przy tym na wstępie należy, że autor skargi kasacyjnej niekonsekwentnie określił w niej podstawy kasacyjne. Na początku bowiem podał, że podstawy te są oparte na art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. a następnie jednak twierdził, że zarzuca Sądowi I instancji tylko (cyt.): "obrazę przepisów postępowania". Tymczasem w istocie rzeczy w/w skarga kasacyjna została sformułowana na podstawie obrazy prawa materialnego i istotnego naruszenia przepisów proceduralnych. Przedmiotowa sprawa dotyczyła bowiem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 czerwca 2019 r. utrzymującej w mocy decyzję tego samego organu z dnia 9 kwietnia 2019 r. o odmowie stwierdzenia – na zasadzie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. - nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 5 stycznia1968r. (L.dz. [...]) w przedmiocie ustalenia granic nieruchomości należącej do B.G., położonej w obrębie [...], gromada [...], stanowiącej działkę nr [...], zgodnie z protokołem granicznym z dnia 5 września 1967 r. Przepis natomiast art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym - ma charakter materialnoprawny. Taki sam charakter mają również wskazane - jako zarzuty kasacyjne - przepisy art. 8 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 3 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 53, poz. 298). Tym niemniej, zasadnicze znaczenie w tym przypadku miała oczywiście ocena zarzutów procesowych, o czym poniżej. Kontrolowana w trybie nieważnościowym decyzja była wydana w oparciu o przepisy art. 8 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 53, poz. 298, dalej jako: "dekret") oraz art. 18 dekretu z dnia 13 czerwca 1956 r. o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej (Dz. U. Nr 25, poz. 115). W zaskarżonej do Sądu Wojewódzkiego decyzji, Kolegium wyjaśniło, że na zasadzie w/w aktów prawnych, do rozgraniczenia nieruchomości właściwymi były władze miernicze, które wszczynały postępowanie rozgraniczeniowe. Powiatowa władza miernicza wyznaczała mierniczego do przeprowadzenia czynności ustalenia granic, a który wzywał następnie strony do stawienia się na gruncie i przeprowadzał na nim badanie, oznaczał i utrwalał granice oraz sporządzał protokół graniczny. Przy ustalaniu granic brano zaś pod uwagę: znaki, ślady graniczne, odpowiednie plany i dokumenty oraz punkty dowiązania. W przypadku braku danych lub, gdy były one niewystarczające albo sprzeczne, granicę ustalało się m.in. na mocy zgodnego oświadczenia stron. Po dokonaniu w/w czynności powiatowa władza miernicza orzekała o rozgraniczeniu. Natomiast w przypadku sporu, co do ustalenia granic, mierniczy skłaniał strony do zawarcia ugody, jeżeli zaś do jej zawarcia nie doszło, powiatowa władza miernicza przekazywała - z urzędu - sprawę sądowi. Odnosząc zatem powyższe do stanu niniejszej sprawy, Kolegium stwierdziło, że weryfikowana decyzja została wydana przez organ właściwy (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), gdyż Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], jako "powiatowa władza miernicza", było organem właściwym zarówno rzeczowo, jak i miejscowo do wydania rozstrzygnięcia rozgraniczeniowego. Ponadto Kolegium uznało, że badana decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 in princ. k.p.a.). Podstawę do jej wydania stanowił bowiem art. 9 dekretu, który nakazywał odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Kolegium, słusznie wprawdzie wskazywała wnioskodawczyni, że rozgraniczenie było potrzebne przede wszystkim wówczas, gdy pojawiała wątpliwość lub spór co do przebiegu granic, ale nie oznaczało to jednak, że przedmiotowy wniosek nieważnościowy był uzasadniony. Mimo bowiem, że w badanym przypadku okoliczność istnienia takiego sporu wynikała chociażby z treści pisma przedłożonego przez Kierownika Rejonu Eksploatacji Dróg Publicznych z dnia 6 lutego 1967 r. (REDP-16g/020/429/67), skierowanego do Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w [...], gdyż wskazano w nim, że Rejon Eksploatacji Dróg Publicznych we [...] wystąpił do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Powiatowego Biura Geodezji w [...] ze zleceniem przeprowadzenie rozgraniczenia piaskowni (nieruchomości) i konsekwentnie, w treści kontrolowanej decyzji wskazywano też, iż wydana ona została po rozpatrzeniu wniosku Rejonu Eksploatacji Dróg Publicznych we [...], to jednak - wyjaśniając podstawę prawną w/w decyzji - Kolegium zauważyło, że mimo, iż zakończenie sprawy o rozgraniczenie, przez wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 8 ust. 1 dekretu, było trybem wyjątkowym i wobec tego mogło być stosowane tylko w wypadkach określonych w art. 6 ust. 1 i 2 dekretu, to ponieważ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na doszukanie się naruszeń przepisów prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji z dnia 5 stycznia 1968 r. (z uwagi na "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., przejawiające się w szczególności w rażącym naruszeniu art. 8 ust. 1 dekretu), wniosek S.Z. (córki B. G.) nie mógł być uznany za zasadny. Zgodnie bowiem z przepisami w/w dekretu, przy ustalaniu granic należało brać pod uwagę znaki, ślady graniczne, odpowiednie plany i dokumenty oraz punkty dowiązania (art. 6 ust. 1 dekretu) a jeżeli brak było danych, wymienionych w ust. 1, lub były one niewystarczające albo sprzeczne, ustalało się granice, na mocy zgodnego oświadczenia obu stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie złożyła (art. 6 ust. 1 i 2 tego dekretu). Dla wykluczenia jednak faktu, że nie istniały w tym przypadku dokumenty, na podstawie których można było przeprowadzić rozgraniczenie albo, że strony nie złożyły oświadczenia na podstawie art. 6 ust. 2 dekretu, konieczne było pozyskanie akt rozgraniczeniowych (z postępowania zwykłego) a których – pomimo intensywnych poszukiwań – nie udało się jednak uzyskać. Oddalając skargę S.Z. na w/w decyzję Kolegium, Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko organu nadzoru, że w przedstawionej wyżej sytuacji nie można było wykluczyć, iż w trakcie ustalania w 1967 r. granicy nieruchomości oznaczonej nr [...], istniały jednak podstawy do ustalenia jej granic, zgodnie z art. 6 ust. 1 lub 2 dekretu o rozgraniczeniu nieruchomości. Tym samym, przy braku akt rozgraniczeniowych, nie można było bezspornie twierdzić i przyjmować, że nie istniały w tym przypadku podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 8 ust. 1 dekretu o rozgraniczeniu nieruchomości. Sąd Wojewódzki podkreślił też w tym miejscu, że poczynione w tej sprawie ustalania nie wskazywały, aby decyzja z dnia 5 stycznia 1968 r. została zaskarżona w drodze odwołania do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, a o czym strony postępowania rozgraniczeniowego zostały pouczone w treści tej decyzji. W skardze kasacyjnej, skarżąca zarzuciła Sądowi Wojewódzkiemu, że w sposób nieuzasadniony podzielił pogląd organu, iż stwierdzenie istnienia sporu granicznego między stronami postępowania rozgraniczającego nie stanowiło przeszkody dla wydania decyzji rozgraniczającej w oparciu o normę art. 6 ust. 1 dekretu. W ocenie składu orzekającego, zarzut ten nie jest zasadny. Istota postępowania rozgraniczeniowego zakłada bowiem, że jest ono potrzebne, gdy granice określonych nieruchomości stały się wątpliwe lub sporne. Tak też powyższe zagadnienie traktował dekret o rozgraniczeniu nieruchomości, który m. in. w art. 7 przewidywał, że w przypadku sporu co do ustalenia granic mierniczy miał skłaniać strony do ugody, która miała moc ugody sądowej, W niniejszej sprawie ani organ, ani Sąd Wojewódzki nie przesądzili o tym, czy w rzeczywistości sytuacja, o której mowa w art. 8 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczaniu nieruchomości miała miejsce, ale wskazali jedynie, że z żadnego dowodu nie wynikało wprost, że tego rodzaju stan faktyczny, za którym opowiadała się skarżąca, w rzeczywistości zachodził. Podnosząc zaś zarzut, że kontrolowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 8 cyt. dekretu), należało bezwarunkowo wykazać, że nie zachodziły w tym przypadku przesłanki, warunkujące wydanie decyzji na podstawie tego przepisu. Takiej okoliczności skarżąca jednak nie wykazała. Dokonane natomiast w tym postępowaniu ustalenia były wystarczające do wydania rozstrzygnięcia. Przedmiotowa sprawa – jak wyżej wspomniano – toczyła się bowiem w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Chociaż zaś pojęcie "rażącego naruszenia prawa", jakim posługuje się art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, ale instytucja ta doczekała się bogatego orzecznictwa i piśmiennictwa. W doktrynie i orzecznictwie powszechnie prezentowane są natomiast poglądy, zgodnie z którymi stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych a zatem pojęcie to musi być interpretowane wąsko. Oznacza to, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest m. in. w sposób oczywisty sprzeczne z treścią, nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. W realiach rozpoznawanej sprawy – jak słusznie przyjął to Sad wojewódzki a wcześniej organ nadzoru – taka sytuacja nie zachodziła. Znamienne też było, że ojciec skarżącej, będący stroną postepowania rozgraniczeniowego, nie wniósł od kontrolowanej decyzji rozgraniczeniowej odwołania. Oparcie natomiast zarzutu kasacyjnego na art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. było całkowicie błędne, gdyż nie można było pojęcia właściwości organu, a którego to pojęcia dotyczy w/w uregulowanie, odnosić do właściwości zastrzeżonej dla sądu powszechnego. Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości dotyczy bowiem tylko przypadków, gdy decyzję wydał określony organ administracji publicznej, podczas, gdy właściwym był w tym przypadku inny organ administracyjny. Jeśli zaś w danym przypadku właściwym do orzekania byłby sąd, a orzekł organ, to stan taki oznaczałby po prostu wydanie decyzji bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Dlatego też zarzut istotnego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 3 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczaniu nieruchomości w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. także nie był skuteczny. Niezasadnie również skarżąca twierdziła, że organ nadzoru powinien w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji czynić ustalenia faktyczne właściwe postępowaniu prowadzonemu w trybie zwykłym. Słusznie zauważył Sąd Wojewódzki, że (cyt.): "w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. (...). Jeśli zatem w postępowaniu nadzwyczajnym brak jest jednoznacznych dowodów zezwalających na podważanie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 k.p.a. przyznaje cechę trwałości, to brak ten stanowi negatywną przesłankę do wzruszenia ostatecznej decyzji". W zaskarżonym wyroku trafnie również zwrócono uwagę, że skarżąca zwlekała ze złożeniem przedmiotowego wniosku przez wiele lat. Z uwagi zatem na tak znaczny upływ czasu powołanie naocznych świadków albo przeprowadzenie dowodu z przesłuchania samej strony nie tylko nie mogło być uznane za właściwe - w ramach postępowania nadzorczego - ale nic nowego też nie mogło wnieść. Dodatkowo wyjaśnić także w tym miejscu wypada, że dowód z przesłuchania strony w postępowaniu administracyjnym (art. 86 k.p.a.) jest dowodem tylko posiłkowym a ponadto w doktrynie prawa administracyjnego dowód ten jest postrzegany jako dowód kontrowersyjny. Źródłem informacji jest bowiem w takim przypadku osoba bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem (vide: Barbara Adamiak i Janusz Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydawnictwo C.H.BECK, wyd. 15, str. 477 i nast.). W rezultacie nie można było zarzucać Sądowi Wojewódzkiemu, iż nie dostrzegł, że w toku postępowania administracyjnego, organ naruszył w sposób istotny przepisy procedury administracyjnej takie jak: art. 7,art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., zwłaszcza, że Kolegium w sposób bardzo intensywny poszukiwało w tym przypadku wspomnianych wyżej akt rozgraniczeniowych. W tym celu zwracało się bowiem ze stosownymi wystąpieniami do: Urzędu Miasta [...], Urzędu Miasta [...], Starostwa Powiatowego w [...], Starostwa Powiatowego we [...], Sądu Rejonowego w [...] - V Wydział Ksiąg Wieczystych, Archiwum Państwowego we [...] i Archiwum [...] Urzędu Wojewódzkiego we [...]. Wprawdzie też poszukiwania te nie doprowadziły do znalezienia wspominanych akt, ale nie można było zarzucać organowi, że ich nie odtworzył w trybie art. 288 – 289 p.p.s.a. stosując te przepisy per analogiam. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że procedura administracyjna nie zna postępowania o odtworzenie akt. Nie określa też właściwości organu, który winien takie postepowanie prowadzić. Składowi orzekającemu znane są wprawdzie poglądy, zgodnie z którymi w takiej sytuacji, to jest w której w danym przypadku zaginione akta stanowiłyby w konkretnej sprawie istotnie dowód pożądany, to należało - per analogiam - stosować przepisy innych procedur, to jest procedury cywilnej lub sądowoadministracyjnej, ale skład orzekający stoi na stanowisku, że z uwagi na fakt, że instytucja odtworzenia akt lub ich części jest instytucją proceduralną, a zatem musi być wykładana ściśle a jak wspomniano wyżej procedura administracyjna takiej instytucji nie przewiduje, to nie jest możliwe prowadzenie w tym zakresie samodzielnego, odrębnego postępowania (vide: np. wyroki NSA z dnia 15 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1013/14 i z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 2004/21 oraz postanowienie NSA z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt I OW 4/17). Nic przy tym nie stoi na przeszkodzie by postępowanie dowodowe, jakie organ prowadzi w danej sprawie obejmowało także przeprowadzenie dowodów na te okoliczności, które miałyby wynikać z zaginionej dokumentacji. Powyższe postępowanie dowodowe jest jednak oczywiście uzasadnione, tylko jeśli dane ustalenia odpowiadałyby przedmiotowi prowadzonego postępowania a co w tym przypadku – jak wyżej wspomniano – nie miało miejsca. Ponadto podkreślić też trzeba, że wprawdzie Sąd Wojewódzki nie wymienił w swoich rozważaniach prawnych art. 288 i art. 289 p.p.s.a., bo podał je tylko przedstawiając treść skargi, ale okoliczność ta nie mogła jednak świadczyć o istotnym naruszeniu przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki wyjaśnił bowiem końcowo, że Kolegium poszukując akt rozgraniczeniowych - de facto - przeprowadziło w tym przypadku postępowanie odtworzeniowe, zasadnie zakładając, że poza dokumentami, które przedłożyła sama skarżąca, żadne nowe dokumenty nie mogą zostać odnalezione a tym samym odtworzone. W związku z tym, w istocie rzeczy Sąd Wojewódzki odniósł się do zarzutu skargi, opartego na przepisach art. 288 i art. 289 p.p.s.a., które – zdaniem skarżącej – winny być stosowane w procedurze administracyjnej per analogiam. Biorąc powyższe pod uwagę należało więc uznać, że skarga kasacyjna nie była w tym przypadku zasadna a co uzasadniało wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku na zasadzie art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI