I OSK 1440/12

I OSK 1440/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-06-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Werpachowska
Wiesław Morys
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Aplikacje prawnicze
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1153/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-03-15
I OZ 147/12 - Postanowienie NSA z 2012-03-14
III SAB/Gd 14/11 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2011-10-06
I OZ 14/12 - Postanowienie NSA z 2012-01-17
I OSK 1084/12 - Wyrok NSA z 2012-10-31
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 26 poz 157
art 26 ust 3
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia del. WSA Maria Werpachowska, Protokolant asystent sędziego Kamil Strzępek, po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1153/11 w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją z [...] grudnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) odmówił przyjęcia T. B. na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską. W uzasadnieniu wskazał, że o przyjęciu na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 przy uwzględnieniu limitu miejsc na tych aplikacjach, wyznaczanego przez Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia [...] 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację prokuratorską w 2010 r. (Dz.Urz. MS Nr 2, poz. 11) oraz zarządzeniem z tej samej daty w sprawie zarządzenia naboru na aplikację sędziowską w 2010 r. (Dz.Urz. MS Nr 2, poz. 10) wyznaczył limit po 75 miejsc na każdej aplikacji. T. B. ukończył aplikację ogólną, zaś Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ustalił jego miejsce na liście klasyfikacyjnej aplikantów na pozycji [...]. Wobec wyczerpania limitu miejsc na obu aplikacjach organ I instancji odmówił przyjęcia T. B. na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską.
Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] marca 2011 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu odwołania T. B. utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2010 r. nr [...] odmawiającą przyjęcia na aplikację prokuratorską i na aplikację sędziowską. W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości powołał się na treść art. 16 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, zgodnie z którym Minister Sprawiedliwości zarządza, w zależności od potrzeb kadrowych sądów i prokuratury, nabór na aplikację ogólną, sędziowską oraz prokuratorską i jednocześnie wyznacza limit miejsc na te aplikacje. Natomiast, zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy, o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. W myśl zaś art. 29 ust. 2 ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską wydaje według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje.
Zgodnie natomiast z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r., wydanego na podstawie art. 52 pkt 2 ustawy, po każdym cyklu zajęć i praktyk przeprowadza się sprawdzian wiedzy z zakresu tych zajęć i praktyk, odrębnie dla każdego aplikanta, przede wszystkim w zakresie umiejętności jej praktycznego wykorzystania. Oceny praktyk dokonuje natomiast patron w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, zgodnie z dyspozycją § 9 ust. 1 rozporządzenia. W myśl § 9 ust. 2 rozporządzenia punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku ocen wszystkich praktyk są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów.
Następnie organ podkreślił, że jednym z podstawowych warunków decydujących o wydaniu decyzji o przyjęciu lub też o wydaniu decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację prokuratorską lub sędziowską jest pozycja danego kandydata na liście klasyfikacyjnej. W przedmiotowej sprawie przyczyną wydania decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską był brak spełnienia przesłanki związanej z umieszczeniem na liście klasyfikacyjnej na pozycji w granicach limitu określonego zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości w zakresie aplikacji prokuratorskiej i aplikacji sędziowskiej.
Minister Sprawiedliwości, badając postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji, stwierdził, że miejsce T. B. na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sadownictwa i Prokuratury zostało ustalone prawidłowo, w konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Odwołujący został umieszczony na liście klasyfikacyjnej na miejscu [...], znajdującym się poza wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości limitem miejsc na aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej. Ostatni z aplikantów przyjętych na aplikację sędziowską uplasował się na 91 pozycji listy klasyfikacyjnej, a na aplikacji prokuratorskiej na [...] pozycji na tej liście.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowej oceny wskazanych w odwołaniu sprawdzianów, Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że nie ma uprawnień do merytorycznego podważenia ocen ze sprawdzianów wystawionych przez komisję, o której mowa w § 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia, gdyż jest ona niezależna, co oznacza, że Minister nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów. Podobnie Minister nie ma kompetencji do ustalania ocen z przebiegu praktyk wystawianych przez patronów i patrona koordynatora.
Jednak organ I instancji ma obowiązek odnieść się w postępowaniu do liczby punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk, zaś organ odwoławczy winien ustalić, czy liczba ta została ustalona prawidłowo. Choć oceny ze sprawdzianów i praktyk nie podlegają zaskarżeniu w odrębnym trybie, są istotnym elementem mającym pośredni wpływ na treść decyzji wydawanej przez Dyrektora Krajowej Szkoły.
W toku postępowania odwoławczego mogą być poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen wystawionych przez komisję oraz ocen wystawionych przez patronów praktyk i patrona koordynatora. Minister Sprawiedliwości kontroluje także błędy w decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły, np. błędne ustalenie, że kandydat nie zostaje przyjęty na aplikację specjalistyczną, mimo wysokiej pozycji na liście klasyfikacyjnej, ale nie ma uprawnień do merytorycznego podważenia ocen ze sprawdzianów wystawionych przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu, czy też ocen wystawionych przez patronów za praktyki.
Minister nie stwierdził, aby w sprawie doszło do nieprawidłowości przy przypisywaniu odwołującemu konkretnej ilości punktów za konkretne sprawdziany, w tym za sprawdziany z dnia [...] października 2010 r. i [...] listopada 2010 r., co podnosił w uzasadnieniu odwołujący. Na sprawdzianach tych znajdują się bowiem oznaczenia kodowe, a liczby punktów przypisane tym kodom na tabelach wyników odpowiadają punktom, które za te sprawdziany ostatecznie przypisano odwołującemu przy sporządzaniu listy klasyfikacyjnej aplikantów.
Organ nie stwierdził także, aby przy obliczaniu punktów, uzyskanych przez T. B. w toku aplikacji ogólnej, Dyrektor Krajowej Szkoły popełnił błędy rachunkowe, natomiast oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję.
W ocenie Ministra nie był również uzasadniony zarzut naruszenia art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Przepis ten należy bowiem interpretować z uwzględnieniem treści przepisu art. 25 ust. 5 ustawy, który stanowi, że w oparciu o opinie i oceny patrona każdej z praktyk, patron-koordynator sporządza końcową ocenę wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant.
Zdaniem organu, wykładnia powyższego przepisu, zgodnie z którą o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk, jest niedopuszczalna. Dokonana jest bowiem w oderwaniu od brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, z którego treści wynika, że ocena z praktyk jest tylko jedna (łączna z przebiegu wszystkich praktyk). Gramatyczna wykładnia art. 26 ust. 3 ustawy, prezentowana przez odwołującego, czyniłaby natomiast ocenę łączną, wystawianą przez patrona koordynatora, o której mowa w art. 25 ust. 5 ustawy, bezprzedmiotową i bezcelową. Przepis art. 26 ust. 3 ustawy, zgodnie z jego literalną wykładnią, winien być zatem rozumiany w ten sposób, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów (tyle ocen ile sprawdzianów) i praktyk (jedna ocena łączna – końcowa). W ww. przepisie nie został zawarty wyraźny nakaz zliczenia punktów ze wszystkich praktyk.
W ocenie organu odwoławczego, art. 28 ust. 3 ustawy należy wykładać w powiązaniu z art. 25 ust. 5 ustawy, który stanowi, że patron każdej z praktyk odbywanych przez aplikanta przedstawia patronowi koordynatorowi pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyki. W oparciu o te opinie i oceny, patron-koordynator sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk. Systemowa wykładnia przywołanych przepisów art. 26 ust. 3 i art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy prowadzi do wniosku, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny z praktyk, wyliczonej zgodnie z zasadą wskazaną w art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy. Sporządzenie przez patrona-koordynatora łącznej oceny z przebiegu wszystkich praktyk nie ma żadnego innego celu, niż przyjęcie jej za podstawę ustalenia miejsca na liście klasyfikacyjnej, zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy. Patron koordynator nie wystawia oceny subiektywnie, jego rola polega w tym wypadku na podsumowaniu ocen ze wszystkich praktyk odbytych przez aplikanta w toku aplikacji.
Trafność powyższego stanowiska znajduje również, zdaniem organu, potwierdzenie w wykładni celowościowej, bowiem intencją ustawodawcy było, aby ocena wiedzy i kwalifikacji aplikantów była jednolita i obiektywna. Obiektywizm i jednolitość kryteriów oceny aplikanta realizowane są w pełnej formie w toku sprawdzianów przeprowadzanych dla wszystkich aplikantów przez te same zespoły egzaminacyjne, stosujące te same, jednolite kryteria oceny. Organ zauważył, że sprawdzian stanowi formę całościowej weryfikacji wiedzy kandydata, obejmującą zarówno wiedzę uzyskaną przez niego podczas zajęć teoretycznych, jak i umiejętności jej stosowania nabyte przez aplikanta w trakcie praktyk. W toku aplikacji ogólnej aplikant otrzymuje punkty z 9 sprawdzianów oraz 15 praktyk. Przyjęcie reguł ustalania miejsca na liście klasyfikacyjnej wskazanych w odwołaniu stałoby w jaskrawej sprzeczności z postulowanymi przez ustawodawcę zasadami jednolitości i obiektywizmu, gdyby o miejscu na liście klasyfikacyjnej decydowały punkty z praktyk przyznawane przez poszczególnych patronów.
Minister ustalił ponadto, że poszczególne sprawdziany przeprowadzone zostały w identycznych warunkach, tzn. wszyscy aplikanci pisali te same sprawdziany, na podstawie tych samych założeń, po takich samych zajęciach i praktykach. Zatem brak było podstaw do stwierdzenia, że sprawdziany, których uczestnikiem był odwołujący, zostały przeprowadzone w sposób sprzeczny z przepisami prawa lub różniły się od sprawdzianów, w których uczestniczyli pozostali aplikanci. Także zakres przedmiotowy, zasady i sposób ustalenia ocen z tych sprawdzianów był jednakowy dla wszystkich aplikantów aplikacji ogólnej w roku szkoleniowym 2009/2010. Wreszcie, suma punktów uzyskanych przez poszczególnych aplikantów, umieszczonych na liście klasyfikacyjnej, została ustalona w taki sam sposób dla każdego aplikanta.
Odnośnie sprawdzianu przeprowadzonego w dniu [...] lipca 2010 r., organ ustalił, że zgodnie z założeniami przygotowanymi przez komisję egzaminacyjną zakres tematyczny obejmował sporządzenie wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa, co mieści się w kategorii spraw rozstrzyganych w postępowaniu cywilnym. Natomiast zagadnienia dotyczące postępowania w sprawach cywilnych były przedmiotem zarówno zajęć teoretycznych, jak i praktyk przewidzianych planem aplikacji, poprzedzających przedmiotowy sprawdzian, w związku z czym zarzut naruszenia przepisu § 7 powołanego rozporządzenia nie mógł zostać uznany za zasadny.
Minister Sprawiedliwości nie podzielił również wyrażonego w odwołaniu poglądu, dotyczącego naruszenia § 8 ust. 3 w zw. z § 7 ust. 4 rozporządzenia przez uwzględnienie przez Dyrektora Krajowej Szkoły przy sporządzaniu listy klasyfikacyjnej aplikantów ocen ze sprawdzianów poprawkowych, uzyskanych przez aplikantów, którzy ze sprawdzianów przeprowadzanych w pierwszym terminie uzyskali oceny negatywne. Zdaniem organu, ocena uzyskana przez aplikanta ze sprawdzianu przeprowadzanego w terminie poprawkowym stanowi jedyną ocenę z tego sprawdzianu, na co wskazuje treść § 8 ust. 3 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, do sprawdzianu poprawkowego stosuje się taki sam system oceniania, jak do sprawdzianu zdawanego przez aplikanta po raz pierwszy. Nie ulega zatem wątpliwości, że ocena ze sprawdzianu poprawkowego jest jedyną oceną relewantną dla określenia liczby punktów uzyskanych z tego sprawdzianu.
W tej sytuacji za chybiony organ uznał również zarzut naruszenia art. 60 Konstytucji RP, statuującego zasadę równego traktowania przez władze publiczne osób znajdujących się w jednakowej sytuacji faktycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1153/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2011 r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską oraz na aplikację prokuratorską, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie z [...] grudnia 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał się na wynikającą z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadę praworządności i demokratycznego państwa prawnego, z których wynika, że nałożenie na stronę obowiązku lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia może nastąpić tylko na podstawie przepisu powszechnie obowiązującego. Jednocześnie, na co jednoznacznie wskazuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, obowiązku obciążającego stronę lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia nie można domniemywać, gdyż godzi to w bezpieczeństwo obrotu prawnego. System obowiązujących przepisów prawnych powinien być czytelny dla jednostki tak, aby mogła ona racjonalnie pokierować swym postępowaniem. Powyższe oznacza w szczególności, że jednostki nie można obciążać sankcją za niedopełnienie domniemywanego obowiązku, jeżeli obowiązek wprost wypływający z przepisu prawa został sformułowany inaczej. Organy władzy, w tym organy administracji publicznej, nie mogą bowiem obarczać jednostki skutkami popełnionych przez siebie błędów, na przykład w procesie legislacyjnym.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroków z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2010/11 oraz z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1843/11, treść art. 26 ust. 3 zdanie 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nie budzi najmniejszych wątpliwości interpretacyjnych. Znaczenie tego przepisu, uzyskane na gruncie wykładni językowej, jest jasne i jednoznaczne – o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Wszak występująca w tym przepisie koniunkcja przesłanek, jakie ma spełnić aplikant nie może być inaczej rozumiana na gruncie reguł wykładni językowej.
W ocenie Sądu, rozpoznającego sprawę, nie można zgodzić się z organem, że w sprawie wystąpiła potrzeba dokonywania wykładni systemowej i celowościowej wskazanego wyżej przepisu. Ponadto błędna jest dokonana przez organ wykładnia systemowa art. 26 ust. 3 i art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy, zgodnie z którą o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny z praktyk, wyliczonej zgodnie z zasadą wskazaną w art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy. Treść § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz.U. Nr 107, poz. 895) nie może mieć wpływu na sposób obliczania sumy punktów, ponieważ przepisy rozporządzenia nie mogą zmieniać znaczenia przepisów ustawowych, co nie budzi najmniejszych wątpliwości zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, jak i sądów administracyjnych.
Ponadto, wbrew twierdzeniu organu, za taką metodą wystawiania ocen nie przemawia treść art. 52 pkt 2 ustawy. Przepis ten stanowi delegację ustawową dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia wykonawczego i stanowi, że w rozporządzeniu tym Minister ma określić organizację, szczegółowe warunki i tryb odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, szczegółowe warunki odbywania w trakcie aplikacji sędziowskiej stażu na stanowiskach asystenta sędziego i referendarza sądowego, jak również sposób ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu objętych programem poszczególnych aplikacji, mając na względzie zakres wiedzy teoretycznej i praktycznej niezbędnej do zajmowania stanowiska, odpowiednio, referendarza sądowego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub sędziego i prokuratora oraz konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów. Powyższe nie oznacza, że Minister miał prawo zastosować taki system umieszczania aplikantów na liście klasyfikacyjnej, jaki został określony w zaskarżonej decyzji, gdyż rozwiązania normatywne ustanowione przez Ministra Sprawiedliwości nie mogą pozostawać w sprzeczności z rozwiązaniami przyjętymi w ustawie.
Sąd zgodził się ze skarżącym, że przeciwko ocenie prawnej, wyrażonej w zaskarżonej decyzji przez Ministra Sprawiedliwością przemawia także przytoczone w skardze uzasadnienie projektu ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, jak i względy wykładni historycznej. Wskazać bowiem należy, że przyczyną nowelizacji tej ustawy była chęć zmiany kryteriów decydujących o kolejności miejsc na liście klasyfikacyjnej aplikantów. Gdyby zasady liczenia punktów, przyjęte przez organ, wynikały z pierwotnego brzmienia art. 28 ust. 3 zdanie 1 ustawy, to nie byłoby potrzeby nowelizowania tego przepisu.
Sąd podkreślił, że biorąc pod uwagę powyższą ocenę prawna oraz w związku z treścią art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 oraz art. 29 ust. 5 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury niecelowe stało się rozważenie pozostałych zarzutów i wniosków skarżącego zawartych w skardze oraz w późniejszym piśmie procesowym.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną w mocy decyzję organu I instancji.
Minister Sprawiedliwości wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach naruszenia:
1) prawa materialnego, tj. art. 25 ust. 5 oraz 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 203, poz. 1192) w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że o kolejności na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta z wszystkich sprawdzianów i z wszystkich praktyk w czasie aplikacji ogólnej;
2) przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 29 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury poprzez błędne przyjęcie, że dokonana przez Ministra Sprawiedliwości wykładnia art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 203, poz. 1192) miała wpływ na wynik sprawy przyjęcia T. B. na aplikację sędziowską albo aplikację prokuratorską, podczas gdy takiego wpływu nie miała.
Na tych podstawach wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Na podstawie art. 193 w związku z art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci:
1) "Symulacji listy klasyfikacyjnej aplikantów I rocznika aplikacji ogólnej przy założeniu, że o miejscu na liście zadecydowałyby suma punktów z wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk, oraz że w przypadku negatywnej oceny z pierwszego terminu sprawdzianu do sumy liczona byłaby tylko ocena uzyskana ze sprawdzianu poprawkowego",
2) "Symulacji listy kandydatów przyjętych na I rocznik aplikacji sędziowskiej",
3) ,,Symulacji listy kandydatów przyjętych na I rocznik aplikacji prokuratorskiej",
na okoliczność braku wpływu dokonanej przez Ministra Sprawiedliwości wykładni art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sadownictwa i Prokuratury, w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 203, poz. 1192), na wynik sprawy przyjęcia T. B. na aplikację sędziowską albo aplikację prokuratorską.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną T. B. wniósł:
1) o oddalenie skargi kasacyjnej,
2) oddalenie wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu,
3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W zaskarżonym wyroku Sąd przeprowadził w pełni prawidłową wykładnię art. 25 ust. 5 i art. 26 ust. 3 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. Nr 26, poz. 157 ze zm.). W pełni zasadnie wywiódł, ze art. 26 ust. 3 zd. 1 tej ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji nie budzi najmniejszych wątpliwości interpretacyjnych. Znaczenie tego przepisu uzyskane na gruncie wykładni językowej jest jasne i jednoznaczne: o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Występująca w tym przepisie koniunkcja przesłanek, jakie ma spełnić aplikant nie może być inaczej rozumiana na gruncie reguł wykładni językowej. Konsekwentnie w zaskarżonym wyroku Sąd zasadnie wywiódł, że nie było uzasadnionych racji do wprowadzenia wykładni systemowej i celowościowej powołanych wyżej przepisów.
Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Błędna wykładnia przepisu prawa materialnego ma wpływ na wynik sprawy, przesądza bowiem o hipotetycznym stanie faktycznym, który jeżeli pokrywa się ze stanem faktycznym sprawy daje podstawy do wyprowadzenia określonej treści konsekwencji prawnych.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.