I OSK 1439/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-10-15
NSAtransportoweŚredniansa
drogi publicznepojazd nienormatywnykara pieniężnaważenie pojazdówwaga dynamicznawaga statycznazezwolenie na przejazdnacisk na ośprawo o ruchu drogowymustawa o drogach publicznych

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uznając prawidłowość procedury ważenia dynamicznego.

Spółka została obciążona karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, stwierdzając przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osie. Spółka kwestionowała prawidłowość ważenia dynamicznego, sugerując potrzebę ważenia statycznego ze względu na przewóz płynnego ładunku. Sądy obu instancji uznały ważenie dynamiczne za miarodajne, odzwierciedlające stan pojazdu na drodze publicznej, i oddaliły skargę.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę za przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych bez wymaganego zezwolenia, stwierdzając przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osie. Spółka kwestionowała prawidłowość przeprowadzonego ważenia dynamicznego, argumentując, że ze względu na przewóz płynnego ładunku (kaprolaktamu) miarodajne powinno być ważenie statyczne. Podnosiła również zarzuty proceduralne dotyczące braku możliwości czynnego udziału w postępowaniu i wadliwości protokołu kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając ważenie dynamiczne za prawidłowe i odzwierciedlające stan pojazdu na drodze publicznej, a zarzuty proceduralne za nieistotne lub dopuszczalne w świetle przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował prawo materialne i nie naruszył przepisów postępowania. NSA podkreślił, że sąd administracyjny nie jest władny weryfikować ustaleń stanu faktycznego dokonanych w postępowaniu administracyjnym, a zarzuty dotyczące przepisów metrologicznych nie miały zastosowania w sprawie kary pieniężnej. Sąd uznał również, że odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu było uzasadnione ze względu na specyfikę kontroli na przejściu granicznym i ryzyko dezorganizacji ruchu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ważenie dynamiczne jest wystarczające, ponieważ odzwierciedla stan pojazdu w momencie korzystania z drogi publicznej, uwzględniając wpływ czynników takich jak prędkość czy nierówności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ważenie dynamiczne odzwierciedla rzeczywisty stan pojazdu na drodze publicznej, na który wpływa m.in. przemieszczanie się ładunku płynnego podczas ruchu. Brak reakcji aparatury kontrolnej podczas ważenia podważa zasadność kwestionowania wyniku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.d.p. art. 13 § ust. 2a i 2b

Ustawa o drogach publicznych

Przepisy te stanowiły podstawę do pobierania kar pieniężnych za przejazd po drogach publicznych pojazdami nienormatywnymi bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z jego warunkami.

u.d.p. art. 40b § ust. 1 i 2

Ustawa o drogach publicznych

Przepisy te regulowały kwestie związane z karami pieniężnymi za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Pomocnicze

p.r.d. art. 64 § ust. 1

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

Przepis ten odnosił się do obowiązku posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

ppsa art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

ppsa art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna wniesienia skargi kasacyjnej.

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej.

ppsa art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i oficjalności.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony.

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

k.p.a. art. 38

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut wadliwości protokołu kontroli.

k.p.a. art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut wadliwości protokołu kontroli.

k.p.a. art. 10 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

p.o.m. art. 28

Ustawa - Prawo o miarach

Przepis dotyczący stosowania przepisów dotychczasowych w sprawach wszczętych przed wejściem w życie nowej ustawy.

p.u.s.a. art. 2 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepis dotyczący zakresu kontroli sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 3 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepisy określające kognicję sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ważenie dynamiczne odzwierciedla stan pojazdu na drodze publicznej. Brak reakcji aparatury kontrolnej podczas ważenia podważa zasadność kwestionowania wyniku. Odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu było uzasadnione ze względu na specyfikę kontroli na przejściu granicznym. Sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny legalności przepisów metrologicznych ani dokumentów legalizacyjnych w sprawie kary pieniężnej.

Odrzucone argumenty

Konieczność ważenia statycznego ze względu na przewóz ładunku płynnego. Wadliwość protokołu kontroli. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego (dotyczące przepisów metrologicznych). Naruszenie przepisów postępowania (art. 133, 134 ppsa) przez nieodniesienie się do niektórych dowodów i faktów.

Godne uwagi sformułowania

Ważenie dynamiczne odzwierciedla stan pojazdu korzystającego z drogi publicznej. Sąd administracyjny nie jest władny weryfikować ustalenia stanu faktycznego sprawy, dokonane w postępowaniu administracyjnym. W warunkach kontroli na przejściu granicznym, zapewnienie czynnego udziału strony w czynnościach mogłoby doprowadzić do dezorganizacji ruchu granicznego.

Skład orzekający

Maria Wiśniewska

przewodniczący

Janina Antosiewicz

członek

Anna Łukaszewska - Macioch

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności ważenia dynamicznego w sprawach o kary za przejazd pojazdami nienormatywnymi oraz interpretacja przepisów dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu kontrolnym na granicy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kontroli na granicy i przewozu ładunków płynnych, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów dotyczących transportu i kar pieniężnych, a także procedury kontroli na granicy, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i transportowym.

Ważenie dynamiczne wystarczy? NSA rozstrzyga spór o karę za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Dane finansowe

WPS: 4920 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1439/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łukaszewska - Macioch /sprawozdawca/
Janina Antosiewicz
Maria Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
IV SA/Po 1190/04 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2006-05-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
art. 13 ust 2a i 2b, art. 40 b ust 1 i 2
Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, Anna Łukaszewska – Macioch – spr., Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 1190/04 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 1190/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę [...] Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych bez zezwolenia pojazdem nienormatywnym.
W uzasadnieniu wyroku sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
Decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), działający z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w Z. G. kontroler celny w Oddziale Celnym w G. obciążył przewoźnika - [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P., zwane dalej "Spółką", karą pieniężną w kwocie 4920,00 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, zgodnie z protokołem kontroli pojazdu nr [...]. Z treści tego protokołu wynika, że w dniu [...] października 2002 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w Z. G. Oddział Celny w G. przeprowadzili kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Polski pojazdu – ciągnika marki [...] z naczepą marki [...] o numerach rejestracyjnych [...],[...] oraz pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu, jego wymiarów i masy całkowitej, w wyniku których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś drugą napędową o 3,64 kN oraz na oś piątą o 13,54 kN. W odwołaniu od decyzji Spółka podniosła, że w dniu kontroli przewóz dokonywany był jednokomorową autocysterną wiozącą kaprolaktam w płynie, przewozy takie wykonuje od dwóch lat kilkanaście razy w tygodniu i ponieważ na sygnalizowaną przez nią specyfikę przewozu płynnych towarów organy celne nie zareagowały ważeniem z użyciem wag stacjonarnych, obniżono o ok. 3 tony masę przewożonego ładunku mając nadzieję, że przy tym tonażu problem ten się rozwiąże. Zarzucając wadliwość przeprowadzonego ważenia Spółka wyjaśniła, iż przedmiotowa naczepa, która posiada zawsze identyczną masę całkowitą zestawu nieprzekracząjącą 40 ton, kilkaset razy była ważona na przejściu w G. z takim samym ładunkiem i nigdy nie odnotowano przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osie. Zdaniem Spółki, również w dniu przedmiotowego ważenia naciski na osie pojazdu nie zostały przekroczone, a z odnotowanym wynikiem nie zgodził się kierowca pojazdu zgłaszając do protokołu nieprawidłowość przejazdu przez wagę, co jednak ze strony funkcjonariuszy służb celnych spotkało się z odmową ponownego ważenia. Wnosząc o odstąpienie od obciążania karą Spółka wyjaśniła, że mając na uwadze posiadane doświadczenie z wagami przejazdowymi przewozi o 20% mniej ładunku, niż dopuszczają odpowiednie przepisy.
Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał na przepisy art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którymi przejazd po drogach publicznych pojazdu, którego masa, nacisk osi lub wymiary są większe od dopuszczalnych, wymaga zezwolenia; przejazd jednorazowy pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Organ odwoławczy wskazał na uprawnienia organów służby celnej do przeprowadzania kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy oraz wyjaśnił sposób ustalenia nałożonej kary pieniężnej. Organ szczegółowo przedstawił specyfikę ważenia w użyciem wag dynamicznych przedstawiając techniczne etapy procesu ważenia i system zabezpieczeń zapewniający jego prawidłowy przebieg. Stwierdził, że brak reakcji aparatury kontrolnej podczas ważenia podważa zasadność kwestionowania wyniku ważenia, a powtórzenie pomiaru jest w tych warunkach zbędne. Z protokołu ważenia przedmiotowego pojazdu nie wynika, aby podczas dokonywania pomiaru waga sygnalizowała jakiekolwiek nieprawidłowości, tym samym więc nie zachodziła potrzeba ponownego ważenia. Kierowca pojazdu nie zgłosił zastrzeżeń do procesu ważenia, a zawarta w protokole adnotacja o opuszczonych i niewyregulowanych poduszkach w cysternie nie ma wpływu na ocenę procesu ważenia. Organ wyjaśnił, że wynik ważenia odzwierciedla stan pojazdu korzystającego z drogi publicznej, na który wpływ ma nie tylko masa całkowita pojazdu i ładunku, ale także sposób jego rozmieszczenia, stan techniczny zawieszeń ciągnika i naczepy, w tym także sposób ich pneumatycznego wyregulowania. O sposobie najazdu na wagę informują rozmieszczone przed nią znaki, a w przypadku przekroczenia ustalonych przepisami parametrów organy celne mają obowiązek pobierania kar pieniężnych.
W skardze wniesionej w dniu 5 marca 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] lutego 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Z. G. z [...] października 2002 r. oraz umorzenie postępowania. W skardze zarzucono naruszenie art. 7 kpa przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieustalenie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również brak poszanowania zasady zaufania obywatela do państwa. Podniesiono, iż podstawą nałożenia kary było dokonanie ustaleń będących rezultatem tylko jednorazowego ważenia pojazdu z użyciem wagi dynamicznej, podczas gdy, zdaniem strony, pomiar powinien być przeprowadzany na wagach stacjonarnych pomostowych klasy dokładności 3. Zarzucając organom naruszenie art. 61 § 4, art. 38 i art. 79 kpa strona skarżąca podniosła, iż protokół kontroli pojazdu nie spełnia wymogów prawa, a wobec tego, że zgodnie z treścią decyzji protokół stanowi jej integralną część, stracił on charakter dowodu w sprawie. Ponadto Spółka nie została powiadomiona o wszczęciu postępowania oraz miejscu i terminie przeprowadzenia kontroli, co uniemożliwiło skorzystanie z przysługujących jej praw; kierowca pojazdu nie jest bowiem umocowany do działania w imieniu strony. Spółka wskazała także na wady formalne i prawne uzasadnienia decyzji oraz niezgodne z art. 61 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym obciążenie przewoźnika obowiązkiem niemożliwym do spełnienia z uwagi na przewóz autocysterną ładunku płynnego. Zdaniem strony, w takim przypadku przewoźnik nie ma wpływu na rozmieszczenie ładunku w pojeździe, gdyż w czasie bezruchu rozmieszcza się on równomiernie na powierzchni ładunkowej pojazdu, a przemieszcza się podczas jego ruchu. Stąd właściwą metodą ważenia jest metoda statyczna, po ustabilizowaniu się cieczy w cysternie. W dodatkowo wniesionych pismach procesowych skarżąca Spółka podniosła zarzut naruszenia art. 10 kpa, ponieważ nie miała możliwości zapoznania się z aktami sprawy, ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego i złożenia wyjaśnień. Co do zasadności ważenia pojazdów przewożących ładunki płynne wagami stacjonarnymi strona powołała się na pismo Dyrektora Głównego Urzędu Miar Zakładu Masy i Siły z dnia [...] stycznia 2003 r. załączając jego kopię. Strona powołała się ponadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydany w podobnej sprawie w dniu 23 kwietnia 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Lu 1317/03, w którym wskazano, że obowiązujący wówczas przepis art. 13 ustawy o drogach publicznych był przepisem "martwym" wobec braku przepisów wykonawczych, a metody i warunki, w jakich dokonano pomiaru obciążenia osi pojazdu w ruchu były dowolne i nie mogły stanowić podstawy do wymierzenia kary pieniężnej.
Dyrektor Izby Celnej w R. wnosił o oddalenie skargi i ustosunkował się szczegółowo do podniesionych w niej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "ppsa", wskazał w uzasadnieniu wyroku, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 mogły być pobierane m.in. za przejazdy pojazdami o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Z kolei art. 13 ust. 2a stanowił, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, pobiera się kary pieniężne, których wysokość określał załącznik do tej ustawy. W niniejszej sprawie przy pomiarze nacisku dla osi pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm, a kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Z tych względów Naczelnik Urzędu Celnego w Z. G. nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 4920,00 zł. Wysokość naliczonej kary została ustalona z uwzględnieniem wskazanych w protokole wielkości przekroczenia nacisków na osie pojazdu oraz stawek kary wynikających z załącznika do ustawy. W rozpoznawanej sprawie zasadniczy nurt argumentacji strony skarżącej, której firma w międzyczasie uległa zmianie i obecnie brzmi: [...] Sp. z o.o., sprowadza się do kwestionowania poprawności ważenia i sposobu przeprowadzenia postępowania od strony formalnej. Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska Spółki, że w przypadku przewożenia ładunku płynnego miarodajnym byłoby ważenie z użyciem wagi statycznej. Stwierdzone bowiem i niekwestionowane przez stronę przekroczenia nacisku na osie w momencie ważenia odzwierciedlają stan, w jakim pojazd znajdował się w dniu kontroli na drodze publicznej, kiedy to na skutek zmian prędkości jazdy, hamowanie, czy nierówności na drodze, przewożony ładunek płynny przy pozostawionej wolnej przestrzeni w cysternie ulega przemieszczeniu. W chwili przejazdu przez wagę odnotowano więc stan pojazdu korzystającego z drogi publicznej, na co zasadnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z adnotacji kierowcy w zamieszczonej w protokole wynika, że w chwili ważenia poduszki w cysternie były opuszczone, niewyregulowane. Okoliczność ta mogła mieć wpływ na wynik ważenia, nie ma jednak wpływu na prawidłowość procesu ważenia. Sam proces ważenia i pomiaru pojazdu odbył się z poszanowaniem obowiązującej procedury, przy użyciu urządzeń sprawnych i posiadających ważne świadectwo legalizacji. W dokumencie legalizacyjnym wagi odnotowano, że wymagania tego urządzenia określono zgodnie z zarządzeniem nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzania przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa z 2002 r. Nr 6, poz. 40). Przepisy tego zarządzenia miały zastosowanie w dacie wydania przedmiotowego świadectwa legalizacji, bowiem ustawa z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636) w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy (ważenie miało miejsce w 2002 roku) weszła w życie dopiero w dniu 1 stycznia 2003 r., a według art. 28 tej ustawy w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną (decyzja taka zapadła w sprawie w dniu [...] lutego 2003 r.) przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Chybiony jest zarzut niekonstytucyjności zarządzenia nr 39 Prezesa GUM z dnia 22 grudnia 2000 r. Zarządzenie to nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, a jedynie określa wzorce postępowania oraz sposób dokonywania czynności montażu wagi, jej legalizację oraz przeprowadzanie czynności samego ważenia. Chybiony jest także zarzut wydania decyzji mimo braku szczegółowych przepisów określających sposób dokonywania pomiarów samochodów na wagach. Zasada praworządności określona w art. 6 kpa dotyczy postępowania jurysdykcyjnego i nie oznacza, że przebieg wszystkich czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej musi wynikać z przepisu prawa. Podstawą prawną wydania decyzji w niniejszej sprawie nie były przepisy regulujące sposób ważenia pojazdów, lecz wskazane prawidłowo w obu decyzjach przepisy materialnoprawne. Nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącej Spółki, że nie mogła brać czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Z uwagi na specyfikę postępowania obiektywnie niemożliwym było doręczenie stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 kpa) jak i umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego i złożenia ew. wniosków dowodowych. Istotnie podczas ważenia brak było osoby prawidłowo umocowanej do reprezentowania Spółki, jednak brak ten nie był uchybieniem, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Ponadto w przypadkach określonych w art. 10 § 2 kpa, a taki przypadek miał miejsce w niniejszej sprawie, organ może odstąpić od zasady wysłuchania stron, o której mowa w ust. 1. Za bezzasadne sąd pierwszej instancji uznał także zarzuty odnoszące się do protokołu z kontroli pojazdu. Wskazywane przez stronę braki w postaci niewskazania osoby przeprowadzającej kontrolę oraz nieodnotowania nazwiska kierowcy nie miały żadnego merytorycznego wpływu na wynik sprawy. Nazwisko kierowcy pojazdu zostało odnotowane w raporcie ważenia pojazdu, który to raport jak i protokół kontroli kierowca podpisał. Sąd wskazał na kategoryczne sformułowanie art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, który obliguje organ administracji do nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia stanu wymienionego w tym przepisie. Ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od pobrania kary pieniężnej. W rozpoznanej sprawie decyzja o nałożeniu kary pieniężnej została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowodowy, tj. prawidłowo przeprowadzoną kontrolę pojazdu, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśniono, z jakich powodów argumenty podniesione w odwołaniu nie mogły zostać uwzględnione.
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] Sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego adw. Z. R., wskazując na przepis art. 174 pkt 1 i 2 ppsa wniosła o uchylenie wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono niewłaściwe zastosowanie ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. -Prawo o miarach (Dz. U. Nr 55, poz. 248 ze zm.) jako podstawy wydania przez Prezesa Głównego Urzędu Miar zarządzenia nr [...] z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Zdaniem skarżącego, Sąd bezpodstawnie uznał je za powszechnie obowiązujące. Nawet gdyby przyjąć, że zarządzenie obowiązuje powszechnie, to i tak materiał dowodowy sprawy nie dawał podstaw do przyjęcia, że waga użyta do kontroli pojazdu została zainstalowana zgodnie z wymogami § 3 zarządzenia, wobec czego nie można uznać jej wskazań za wiążące. Ponadto zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 133 § 1 ppsa, bowiem sąd pierwszej instancji nie rozpatrzył i nie zajął stanowiska w stosunku do znajdujących się w aktach sprawy pisma Głównego Urzędu Miar z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Lu 131/03, na które to dokumenty powoływała się strona skarżąca. Naruszono także art. 134 § 1 ppsa przez to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ustosunkował się do stwierdzonego w protokole faktu przeciążenia osi drugiej o 3,64 kN oraz osi piątej o 13,54 kN, zwłaszcza że oś piąta oddalona jest od osi czwartej tylko o 1,33 m, na której przeciążenia nie stwierdzono, a jednoczesne przeciążenie osi drugiej i piątej odległych od siebie o 7,51 m trudno wytłumaczyć falowaniem ładunku płynnego przewożonego w autocysternie. Zdaniem strony skarżącej, bezzasadne jest twierdzenie sądu pierwszej instancji o braku naruszenia przepisów kpa, względnie że naruszenia te nie miały wpływu na wynik sprawy albo że organ mógł odstąpić od bezwzględnego stosowania tych przepisów. Takie stanowisko Sądu narusza zasadę sądowej kontroli administracji publicznej wyrażoną w art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Do zarzutów skargi kasacyjnej odniósł się Dyrektor Izby Celnej w R. wnosząc o jej oddalenie w całości i o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Co do zarzutu niewłaściwego zastosowania ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach organ podniósł, że przedmiotem sprawy nie były zagadnienia dotyczące świadectwa legalizacji urządzenia wagowego zainstalowanego na przejściu granicznym w G., regulowane przepisami tej ustawy, lecz jak wyjaśnił sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazane prawidłowo w podstawach prawnych obu decyzji przepisy materialnoprawne. Zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 133 i art. 134 ppsa przez nieodniesienie się do niektórych przedstawionych przez stronę dowodów (pisma GUM z 31 stycznia 2003 r. oraz wyroku WSA w Lublinie z 23 kwietnia 2004 r.) również jest niezasadny, ponieważ przepisy te nakazują sądowi administracyjnemu rozpoznawanie sprawy w jej granicach, niezależnie od treści skargi. Ocena materiału dowodowego została dokonana w stosunku do materiału zawartego w aktach i w granicach sprawy. Odnośnie do zarzutu naruszenia zasady udziału strony w postępowaniu, to - jak wskazał sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - w sprawie miał zastosowanie przepis art. 10 § 2 kpa. Organy celne działały w warunkach dużego natężenia ruchu granicznego. W tej sytuacji, gdy jedynym przeprowadzanym dowodem jest ważenie pojazdu w stanie takim, w jakim poruszał się on po drodze publicznej, ścisłe przestrzeganie zasad postępowania zapewniających udział strony w czynnościach mogłoby doprowadzić do całkowitej dezorganizacji ruchu granicznego. Naraziłoby to na straty przede wszystkim przewoźników.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 174 ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny w myśl art. 183 § 1 ppsa jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza że rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej; z urzędu może wziąć pod rozwagę tylko nieważność postępowania sądowego. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze, co oznacza konieczność powołania w skardze kasacyjnej konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd pierwszej instancji, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w przypadku podniesienia zarzutu uchybienia przepisom postępowania wykazania dodatkowo, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom podlega oddaleniu jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych.
W skardze kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie powołano się wprawdzie na przepis art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, jednak podniesione w niej zarzuty są chybione. Pierwszy z zarzutów dotyczący niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, odnosi się do przepisów ustawy, która nie miała zastosowania w sprawie będącej przedmiotem orzekania przez sąd pierwszej instancji. Istotą sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem była kontrola pod względem zgodności z prawem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym po drodze publicznej bez wymaganego ustawą zezwolenia. Podstawę prawną decyzji stanowiły regulacje zawarte w art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.). W postępowaniu w przedmiocie zastosowania kary pieniężnej organ właściwy w tej sprawie nie może rozstrzygać o zgodności z prawem dokumentów legalizacyjnych urządzenia wagowego, którym posłużono się w trakcie kontroli pojazdu. Tym bardziej nie jest rzeczą organu administracji orzekającego w sprawie nałożenia kary pieniężnej kontrolowanie legislacyjnej poprawności wydania zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r., powołanego w świadectwie legalizacji wagi użytej podczas kontroli pojazdu.
Brak wskazania - w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa) - przepisu prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie oznacza brak prawidłowo określonej podstawy kasacji, skutkujący oddaleniem zarzutu.
Za chybiony należy uznać także zarzut naruszenia przepisów postępowania: art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ppsa. Naruszenie art. 133 § 1 skarżąca Spółka upatruje w zaniechaniu przez sąd pierwszej instancji rozpatrzenia i zajęcia stanowiska wobec przedstawionych przez nią pisma Głównego Urzędu Miar z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie o sygnaturze akt 3 I SA/Lu 131/03. Wskazany jako naruszony przepis określa, iż sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ administracji nie wykonał obowiązku przekazania sądowi w ustawowym terminie akt sprawy z odpowiedzią na skargę. W przedmiotowej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że sprawa została rozpoznana na rozprawie, o czym świadczy protokół z rozprawy w dniu 10 maja 2006 r., a podstawą orzekania były akta sprawy administracyjnej. Nieodniesienie się przez sąd pierwszej instancji do dokumentów przedstawionych przez stronę w postępowaniu sądowym można byłoby rozważać w świetle art. 106 § 3 ppsa, jednak w tym zakresie nie przedstawiono zarzutu kasacyjnego.
Podobnie zarzut naruszenia art. 134 § 1 ppsa nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Zarzucając, iż sąd pierwszej instancji "nie ustosunkował się do faktu stwierdzonego w protokole [...] przeciążenia osi 2 o 3,64 kN oraz osi 5 o 13,54 kN, zwłaszcza że oś 5 oddalona jest od osi 4 tylko 1,33 m, na której przeciążenia nie stwierdzono, a jednoczesne przeciążenie osi 2 i 5 odległych od siebie o 7,51 m trudno wytłumaczyć falowaniem ładunku płynnego przewożonego w autocysternie", skarżący nie wyjaśnił, z jakich powodów sąd był na tyle zobligowany do rozważenia tych elementów stanu faktycznego, aby ich pominięcie zostało uznane za naruszenie art. 134 § 1 ppsa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 i 2 ppsa kognicja sądów administracyjnych ogranicza się do skontrolowania, czy zaskarżona decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, przy czym kontroli tej sąd dokonuje według stanu faktycznego i prawnego sprawy na dzień wydania decyzji. Sąd administracyjny nie jest władny weryfikować ustalenia stanu faktycznego sprawy, dokonane w postępowaniu administracyjnym, gdyż pozostawałoby to w kolizji z przepisami określającymi zakres kompetencji sądu. W żadnym razie nie pozwala na to przepis art. 134 § 1 ppsa.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 ppsa przez uznanie, iż nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, stwierdzić należy, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w sprawie miał zastosowanie przepis art. 10 § 2 kpa, który dopuszcza odstępstwo od obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, m. in. w przypadkach zagrożenia powstaniem niepowetowanej szkody materialnej. Zawiadamianie przewoźnika z odpowiednim wyprzedzeniem o zamiarze dokonania czynności kontrolnych pojazdu na przejściu granicznym rzeczywiście prowadziłoby do dezorganizacji ruchu granicznego, co mogłoby skutkować niepowetowanymi szkodami materialnymi. W tym przypadku dotknęłoby to przede wszystkim skarżącą Spółkę, zważywszy że - jak wynika z listu przewozowego znajdującego się w aktach administracyjnych - kaprolaktam przewożony kontrolowanym pojazdem, aby nie doszło do jego krystalizacji i uszkodzenia cysterny, musi zostać rozładowany w ciągu jednego dnia od daty załadunku.
Należy podkreślić, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacji wymaga nie tylko wskazania naruszonego, zdaniem strony, przepisu prawa, ale także uzasadnienia zarzutu tego naruszenia z wykazaniem, gdy chodzi o podstawę kasacji określoną w art. 174 pkt 2 ppsa, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Wobec tego, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty oparto na nieusprawiedliwionych podstawach, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na zasadzie art. 184 ppsa.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.