I OSK 1434/06

I OSK 1434/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska
Izabella Kulig -Maciszewska /sprawozdawca/
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Irena Kamińska Izabella Kulig - Maciszewska (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 767/06 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 767/06 oddalił skargę J. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] r. Nr [...], w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...], wydaną na podstawie art. 74 ust. 1 i art. 76 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) oraz § 122 pkt 1 i § 155 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), w przedmiocie zwolnienia J. M. z dniem 1 stycznia 2004 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy za pisemną zgodą żołnierza, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat.
Oddalając wniesioną przez J. M. skargę od powyższej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 488/04 wskazał, że będący podstawą zwolnienia przepis art. 76 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przewiduje dwie przesłanki wymagane przy zwolnieniu, a mianowicie nabycie prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat oraz pisemną zgodę. Skarżący legitymuje się 32-letnim stażem służby oraz dwukrotnie, tj. 8 lipca i 14 listopada 2003 r. złożył pisemne oświadczenie o wyrażeniu zgody na zwolnienie, zaś treść tych oświadczeń doszła do adresata i nie budziła jego wątpliwości. Oświadczenia te mogły zostać odwołane tylko na warunkach określonych w Kodeksie cywilnym, jednakże w sprawie te warunki nie wystąpiły. Brak jest również dowodów świadczących o tym, by oświadczenie o zgodzie oficer złożył pod przymusem.
Na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 397/05 uchylił wyrok Sądu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wyjaśnił w pełni podstawy prawnej rozstrzygnięcia, bowiem powołał się wprawdzie na przepis prawa materialnego - art. 76 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, lecz w sytuacji, gdy strona podważała skuteczność wyrażonej zgody na zwolnienie w trybie ww. przepisu, powołując się na wady oświadczenia woli - zarzut ten wymagał szerszego odniesienia się do tej kwestii.
Sąd kasacyjny, podzielając stanowisko Sądu I instancji, wskazał, iż ważność i skuteczność oświadczeń składanych w toku postępowania administracyjnego należy oceniać na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, zaznaczył jednocześnie, że ustalenie, czy oświadczenie woli strony złożone w dniu 14 listopada 2003 r. (pierwsze z 8 lipca 2003 r. wobec upływu terminu nie miało znaczenia) zostało skutecznie cofnięte, wymagało dokonania przez Sąd operacji logicznej, której przebieg i wyniki powinny znaleźć swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku. Jednozdaniowa konstatacja, że "oświadczenie woli mogło być odwołane tylko na warunkach określonych w k.c., jednak warunki te nie wystąpiły", jest niewystarczająca.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, iż w świetle okoliczności, w jakich zapadły zaskarżone decyzje i sugerowanego związku z prowadzonym bezpodstawnie przez organy wojskowe postępowaniem o zwrot równowartości rocznego uposażenia, zamieszczenie oceny w tym aspekcie było niezbędne, a pominięcie jej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Te braki w przedstawionym rozumowaniu Sądu nie pozwoliły na ocenę zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę - związany wykładnią i wskazaniami prawnymi Naczelnego Sądu Administracyjnego - w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zaznaczył, iż materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 76 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowiący, iż żołnierza zawodowego w służbie stałej, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat, można zwolnić za jego pisemną zgodą z zawodowej służby wojskowej.
Z przepisu tego wynika więc, że do jego zastosowania niezbędne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, a mianowicie nabycie przez żołnierza prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat oraz jego pisemna zgoda na zwolnienie.
Bezspornie skarżący już w oświadczeniu z dnia 8 lipca 2003 r. wyraził zgodę na zwolnienie go z dniem 30 września 2003 r. ze służby, jednakże, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. wyroku z dnia 24 lutego 2006 r., to oświadczenie woli nie miało w sprawie znaczenia wobec upływu terminu, w jakim skarżący miał być zwolniony ze służby, lecz zwolniony nie został.
Na okoliczność złożenia tego oświadczenia woli trzeba jednak zwrócić uwagę w kontekście motywów, jakimi kierował się skarżący składając oświadczenie. Otóż w skardze J. M. wyraźnie wskazał, iż pisemna zgoda na zwolnienie z dnia 8 lipca 2003 r. podyktowana była tym, że po zwolnieniu ze służby (w 2002 r.) ułożył sobie dalszą pracę w zawodzie lekarza.
Wobec tego, zbadania wymaga kwestia, czy zgoda skarżącego na zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w trybie art. 76 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej z dnia 30 września 1970 r., wyrażona w oświadczeniu z dnia 14 listopada 2003 r., stanowiła spełnienie jednej z dwóch koniecznych przesłanek do zwolnienia żołnierza ze służby, wobec podważania jej skuteczności z powołaniem się na wady oświadczenia woli określone w art. 84 i 86 Kodeksu cywilnego. Należy zauważyć - wskazał Sąd - iż ważność i skuteczność oświadczeń woli składanych w toku postępowania administracyjnego należy oceniać na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, co podkreślił w swoim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny.
Z treści art. 84 k.c. dotyczącego "błędu" wynikają - zaznaczył Sąd - dwie pozytywne i niezbędne jego przesłanki w znaczeniu prawnym: musi to być błąd co do treści czynności prawnej i musi być błędem istotnym. Błąd odnosi się zaś do treści czynności prawnej, gdy jest z nią ściśle powiązany, czyli dotyczy któregokolwiek chociażby elementu składającego się na jej treści. Natomiast walor istotności błędu musi być zobiektywizowany, nie wystarcza więc subiektywny pogląd składającego oświadczenie.
Zatem w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ścisłego związku wskazywanego przez skarżącego błędu z treścią czynności prawnej, za którą należy uznać zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący zdawał sobie sprawę z tego, że wyrażenie przez niego zgody na zwolnienie może skutkować podjęciem przez organ wojskowy decyzji w tym przedmiocie, a więc związek pomiędzy oświadczeniem woli a treścią czynności prawnej dotyczy działania organu, poprzez ewentualne wydanie decyzji w tym przedmiocie. Natomiast, jak wynika ze stanowiska zwolnionego oficera, swój błąd jako wadę oświadczenia woli zdaje się on wiązać z rzekomą umową, którą zawarł z pracownikami organu, a mającą na celu odstąpienie przez inny organ wojskowy od żądania zwrotu przez niego nienależnie pobranych świadczeń w związku ze zwolnieniem ze służby w 2002 r.
W tej sytuacji zbędna jest ocena, czy błąd oświadczenia woli miał charakter istotny, czy też nie, skoro nie została spełniona pierwsza z omawianych przesłanek. Z kolei, stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 k.c., na który również powołał się skarżący, jeżeli błąd wywołała druga strona podstępnie, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może nastąpić także wtedy, gdy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej. Kodeks cywilny nie zawiera definicji podstępu, zaś w potocznym rozumieniu jest to świadome wywołane u drugiej osoby fałszywego obrazu jakiegoś faktu, sytuacji lub przekonania po to, aby skłonić ją do określonego postępowania. W znaczeniu normatywnym celem podstępnego działania jest wprowadzenie drugiej osoby w błąd po to, żeby dokonała określonej czynności prawnej. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by organ, podejmując czynności w toku postępowania o zwolnienie skarżącego ze służby w trybie art. 76 ust. 3 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej, dopuścił się takiego działania.
Nie znajduje również uzasadnienia zarzut skarżącego pominięcia przez organ skutecznego cofnięcia zgody na zwolnienie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 61 § 1k.c., oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Tymczasem J. M. dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zawarł oświadczenie, które sam interpretuje jako cofnięcie oświadczenia zgody na zwolnienie ze służby. Jest oczywiste, że późniejsze odwołanie oświadczenia woli wymaga dla swej skuteczności zgody adresata. W ocenie Sądu, będący adresatem odwołania oświadczenia Minister Obrony Narodowej, takiej zgody nie wyraził, na co wskazuje merytoryczne rozpoznanie przez organ wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W ocenie Sądu nie sposób również uznać za trafny zrzut skarżącego, by istniał związek pomiędzy prowadzonym, w jego opinii bezpodstawnie, przez organy wojskowe postępowaniem o zwrot równowartości rocznego uposażenia i postępowaniem dotyczącym zwolnienia go ze służby. Związek ten istnieje jedynie w subiektywnym odczuciu skarżącego i ponownie odnosi się, jak już zostało to wykazane wcześniej, do rzekomej umowy zawartej przez niego z pracownikami organu wojskowego. Należy wszakże zauważyć, że postępowanie w przedmiocie zwrotu należności jest odrębnym postępowaniem prowadzonym przez właściwe organy wojskowe, w którym J. M. przysługują, w całości uprawnienia strony ze wszelkiego rodzaju konsekwencjami, w tym uprawnienie do składania środków odwoławczych oraz prawo do poddania rozstrzygnięć zapadłych w tym postępowaniu kontroli sądowoadministracyjnej, z czego skarżący, jak podaje w piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 21 grudnia 2004 r., skorzystał.
J. M. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 76 ust 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przez nieprawidłową ocenę określonych w nim przesłanek skorzystania przez żołnierza zawodowego z prawa do wcześniejszego zwolnienia ze służby;
2. naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 84 k.c. w ocenie Sądu I instancji znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie per analogiam, poprzez przyjęcie, ze błąd skarżącego nie był błędem co do treści czynności prawnej oraz nie był błędem istotnym;
3. naruszenie przepisu postępowania, a to art. 232 i 233 §1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że przewidziane w art. 76 ust 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oświadczenie pisemne nie może być postrzegane w kategoriach cywilnoprawnych. Przy złożeniu bowiem takiego oświadczenia nie dochodzi do zawarcia umowy cywilnoprawnej, kontraktu czy jednostronnej czynności cywilnoprawnej, a jedynie realizacji ulega ustawowe uprawnienie o charakterze administracyjnoprawnym. W konsekwencji niesłuszna jest przede wszystkim teza, że odwołanie tego oświadczenia nastąpić może jedynie w drodze cywilnoprawnego uchylenia się od skutków oświadczenia woli. Stanowisko to znajduje pełne uzasadnienie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2000 r. wydanego w Lublinie (II SA/Lu 71/00 OSP 2002/4/51) na gruncie uregulowania prawa funkcjonariusza służby więziennej do cofnięcia wniosku o zwolnienie ze służby. W niniejszej sprawie pismo skarżącego - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zawiera wyraźnie wskazanie, że skarżący zmienił zdanie, cofnął oświadczenie o wyrażeniu zgody na wcześniejsze zwolnienie ze służby. W tym kontekście oznaczenie przysługującego skarżącemu środka jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest bardzo trafne, skoro skarżący oświadczenie swoje zmienia. Od chwili więc złożenia wskazanego pisma nie była spełniona przesłanka zgody skarżącego na wcześniejsze zwolnienie ze służby. W konsekwencji nie było podstaw do samego zwolnienia i wydana decyzja dotknięta jest wadą. Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceniając spełnienie przesłanek art. 76 ust 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dopuścił się nieprawidłowej jego wykładni skoro odniósł ją do regulacji cywilnoprawnej a nie zasad prawa administracyjnego. Wobec bowiem cofnięcia zgody postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 §1 k.p.a. i należało je umorzyć.
Ponadto - podkreślił skarżący - nie może w sprawie budzić wątpliwości, że u podstaw złożenia przez skarżącego wniosku o wcześniejsze zwolnienie ze służby legły prowadzone z organem kadrowym ustalenia. Nie ulega też wątpliwości, że zajęte przez Ministra Obrony Narodowej stanowisko w sprawie czyni treść podjętych między stronami ustaleń kwestią sporną. Fakt prowadzonych rozmów i złożonego charakteru ustaleń wynika już z treści samego wniosku skarżącego który wyraźnie wskazuje na realizację kolejnych punktów porozumienia. Nie ulega wreszcie wątpliwości, że wskazane przez skarżącego warunki jego zatrudnienia stawiane mu w związku z jego powrotem do służby po wadliwej decyzji o jego zwolnieniu nie znajdowały uzasadnienia w przepisach prawa. W konsekwencji, gdyby stosunkowi prawnemu powstałemu na skutek złożonego wniosku nadać charakter cywilnoprawny to nie powinno ulegać wątpliwości, że skarżący pozostawał w błędzie co do jego rzeczywistej sytuacji prawnej. Działanie na styku prawa administracyjnego i stosowanych per analogiam jedynie przepisów prawa cywilnego wymusza udzielenie odpowiedzi na kilka kwestii. Po pierwsze czy błąd skarżącego był błędem co do treści czynności prawnej, po drugie czy był to błąd istotny.
W ocenie skarżącego ponadto, Mimo treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłego w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie nie dokonał pełnej wykładni swojego stanowiska. Pominął Sąd I instancji kryterium istotności błędu, uznając je za nieistotne wobec uznania błędu za nie odnoszący się do treści czynności prawnej.
W kontekście rozpatrywania wad oświadczenia woli nieuzasadnionym jest odwoływanie się przez Sąd I instancji do regulacji art. 61 §1 k.c. dotyczącego cofania oświadczeń woli. Skoro bowiem zamiarem skarżącego było uchylenie się od skutków jego oświadczenia złożone na skutek działań prowadzonych przez organ w stosunku do niego w czasie zawierania porozumienia o warunkach zwolnienia, to powołany przepis nie może mieć zastosowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim należy zaznaczyć, że stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto, nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenie wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Tymczasem w niniejszej sprawie, J. M. w uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej podkreślił, że dla prawidłowej oceny jego sytuacji prawnej "podstawowe znaczenie ma określenie charakteru prawnego oświadczenia o wyrażeniu zgody na wcześniejsze zwolnienie ze służby i zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy cofnięcia tego oświadczenia." Po czym, w obszernych wywodach zakwestionował możliwość stosowania przepisów Kodeksu cywilnego do oceny przewidzianego w art. 76 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, oświadczenia, co oznacza, że również odwołanie tego oświadczenia nie musi nastąpić w drodze cywilnoprawnego uchylenia się od skutków oświadczenia woli.
Zatem strona - uzasadniając skargę kasacyjną - podniosła zarzuty obejmujące zakwestionowanie wykładni prawa ustalonej w niniejszej sprawie już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 397/05. Bowiem już w tym orzeczeniu stwierdzono, że ważność i skuteczność oświadczeń składanych w toku postępowania administracyjnego należy oceniać na podstawie przepisów właśnie Kodeksu cywilnego.
Stąd należy uznać, że wniesiona przez J. M. skarga kasacyjna została sporządzona bez uwzględnienia - znajdującego zastosowanie w sprawie - cytowanego przepisu art. 190 Prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi, gdyż podważana przez stronę dopuszczalność stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli do oceny oświadczeń składanych w postępowaniu administracyjnymi, została już w niniejszej sprawie przesądzona przez Sąd II instancji, i kwestionowanie jej nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołując się na związanie przedstawioną wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjął, że skuteczność omawianych oświadczeń woli należy oceniać na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.
Ustosunkowując się natomiast do argumentacji strony, która wyłącznie "z ostrożności procesowej" powołała się na błąd złożonego oświadczenia woli, w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, należy wskazać, że twierdzenia te nie znajdują uzasadnienia w aktach sprawy.
Strona bowiem dwukrotnie w toku postępowania administracyjnego wyrażała zgodę na zwolnienie jej ze służby, dnia 8 lipca 2003 r. oraz z dnia 14 listopada 2003 r., co w kontekście oceny ewentualnego błędu tego oświadczenia ma istotne znaczenie, gdyż w świetle art. 84 § 1 k.c. można uchylić się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli, wyłącznie w razie błędu, co do treści czynności prawnej. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu, można powołać się tylko na błąd istotny.
Nie można zatem przyjąć, że strona składając dwukrotnie oświadczenie zawierające zgodę na zwolnienie jej ze służby, nie miała świadomości, iż z tej służby może zostać zwolniona i działała pod wpływem błędu wywołanego przez Organ, z którym jak twierdzi prowadziła odrębne ustalenia obejmujące porozumienie w tym przedmiocie. Biorąc pod uwagę okoliczności powoływane przez stronę, nie ma podstaw do przyjęcia, że oświadczenie woli z 14 listopada 2003 r. złożone zostało pod wpływem błędu prawnie doniosłego.
Bowiem warunkiem prawnej doniosłości błędu w świetle art. 84 k.c. jest przede wszystkim to, aby błąd składającego oświadczenie woli dotyczył treści czynności prawnej. Przepis ten zakłada więc istnienie po stronie składającego oświadczenie woli mylnego wyobrażenia o treści tego oświadczenia (pomyłka) lub o takich okolicznościach, jak np. fakty, do których odnosi się to oświadczenie, normy prawne, mające zastosowanie do dokonywanej czynności prawnej, albo skutki prawne dokonywanej czynności prawnej. Tymczasem okoliczności, na które powołał się powód, nie świadczą o istnieniu po jego stronie w chwili składania oświadczenia zawierającego zgodę na zwolnienie ze służby, błędu co do jakiejś okoliczności związanej z treścią tego oświadczenia. Co więcej, okoliczności te nie świadczą o tym, aby skarżący był w tym czasie w ogóle w błędzie. To co bowiem nazywa swoim błędem nie łączy się z mylnym wyobrażeniem o jakiejś okoliczności zewnętrznej, lecz jest nietrafnym przewidywaniem. Z okoliczności bowiem, na które powołuje się skarżący, wynika, że wiedział on o pewnym zdarzeniu i prognozował na jego podstawie określony rozwój sytuacji w przyszłości. Ta właśnie prognoza, która, jak się później okazało, nie sprawdziła się, skłoniła go do wyrażenia zgody na zwolnienie ze służby. W takiej sytuacji złożonego przez skarżącego oświadczenia woli nie można - rzecz jasna - uznać za wynik błędu, lecz za wynik nietrafnego przewidywania.
Na marginesie należy zaznaczyć, iż skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentując podniesione zarzuty, nie pozostaje konsekwentny, gdyż raz twierdzi, że u podstaw wniosku o wcześniejsze zwolnienie legły prowadzone z organem kadrowym ustalenia, po czym podnosi, że jego wolą w ogóle nie było zwolnienie się ze służby, a jedynie uniknięcie niekorzystnych dla niego rozstrzygnięć finansowych.
W związku z powyższym za bezzasadne należy uznać zarzuty naruszenia przez sąd zarówno art. 76 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak i zarzut naruszenia art. 84 k.c. Biorąc zaś pod uwagę fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niewątpliwie trafnie oddalił skargę J. M. , za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie postępowania dowodowego, które w świetle art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą mieć zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy zachodzi potrzeba przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, o ile jest ono dopuszczalne. Bowiem przepis ten wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony, lecz jedynie dowód z dokumentów i to taki, który nie być przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym, zakończonym zaskarżoną decyzją. Z przepisu tego wynika także, że dopuszczenie takiego nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Ponadto przepis ten nie może służyć do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza.
Stąd nie znajdują uzasadnienia zarzuty strony dotyczące braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, gdyż konieczność taka - z uwagi znajdujące się w aktach sprawy dokumenty - w ogólne nie zachodziła i ustalony stan sprawy nie budził wątpliwości.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.