I OSK 1421/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod drogę publiczną, która została wywłaszczona na mocy decyzji Burmistrza z 2001 r. Po licznych postępowaniach i decyzjach organów administracji oraz orzeczeniach sądów administracyjnych, Wojewoda Mazowiecki decyzją z 9 września 2021 r. uchylił decyzję Starosty z 31 stycznia 2019 r. ustalającą odszkodowanie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jako podstawę podjął art. 138 § 2 k.p.a., wskazując na utratę mocy dowodowej operatu szacunkowego z 7 listopada 2018 r. z uwagi na upływ 12 miesięcy od daty jego sporządzenia i brak potwierdzenia jego aktualności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 stycznia 2022 r. oddalił sprzeciw od tej decyzji, uznając ją za zgodną z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 października 2022 r. oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że utrata mocy dowodowej operatu szacunkowego jest okolicznością faktyczną uzasadniającą zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., a organ odwoławczy nie mógł przeprowadzić postępowania dowodowego w zakresie sporządzenia nowego operatu, co należy do kompetencji organu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. w przypadku utraty mocy dowodowej kluczowego dowodu (operatu szacunkowego) w postępowaniu administracyjnym, a także interpretacja art. 153 p.p.s.a. w kontekście zmian okoliczności faktycznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z terminem ważności operatu szacunkowego w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy utrata mocy dowodowej operatu szacunkowego uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrata mocy dowodowej operatu szacunkowego, który stanowił podstawę ustalenia odszkodowania, uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ konieczność sporządzenia nowego operatu stanowi istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i wykracza poza zakres postępowania dowodowego organu odwoławczego.
Uzasadnienie
Operat szacunkowy jest kluczowym dowodem w sprawie ustalenia odszkodowania. Jego utrata mocy dowodowej z powodu upływu terminu ważności (art. 156 ust. 4 u.g.n.) oznacza, że nie może on stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Konieczność sporządzenia nowego operatu wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, co należy do kompetencji organu pierwszej instancji, a nie organu odwoławczego w trybie art. 136 k.p.a.
Czy organ odwoławczy, wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., narusza art. 153 p.p.s.a. (związanie oceną prawną i wskazaniami sądu) w sytuacji, gdy nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych (utrata mocy operatu szacunkowego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie narusza art. 153 p.p.s.a., gdy zmiana okoliczności faktycznych (utrata mocy operatu) sprawia, że wcześniejsza ocena prawna sądu staje się nieaktualna i uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Uzasadnienie
Zmiana okoliczności faktycznych, taka jak utrata mocy dowodowej kluczowego dowodu (operatu szacunkowego), może uzasadniać odstąpienie od ścisłego stosowania się do wcześniejszej oceny prawnej sądu, jeśli ta ocena stała się nieprzystająca do nowej sytuacji. W tym przypadku utrata mocy operatu uzasadniała decyzję kasacyjną organu odwoławczego.
Przepisy (30)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 156 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 130 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 156 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 156 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 154
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 98 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw art. 4 § ust. 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata mocy dowodowej operatu szacunkowego uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. • Zmiana okoliczności faktycznych (utrata mocy operatu) uzasadnia odstąpienie od ścisłego stosowania się do wcześniejszej oceny prawnej sądu. • Organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzania postępowania dowodowego w zakresie sporządzenia nowego operatu szacunkowego.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie sporządzenia nowego operatu szacunkowego. • Organ odwoławczy naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku. • Sąd Wojewódzki naruszył art. 64e p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zbadanie przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
operat szacunkowy nie mógł zostać wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony • zasadą jest bowiem merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy • przesłanki wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie mogą być interpretowane rozszerzająco • utrata mocy dowodowej przez operat szacunkowy z dnia 7 listopada 2018 r. jest bezsprzecznie okolicznością wpływającą na brak możliwości skontrolowania decyzji organu I instancji
Skład orzekający
Piotr Niczyporuk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. w przypadku utraty mocy dowodowej kluczowego dowodu (operatu szacunkowego) w postępowaniu administracyjnym, a także interpretacja art. 153 p.p.s.a. w kontekście zmian okoliczności faktycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z terminem ważności operatu szacunkowego w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje długotrwałość postępowań administracyjnych i skomplikowane procedury związane z ustalaniem odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości, a także znaczenie terminów i dowodów w postępowaniu.
“Długie lata walki o odszkodowanie za wywłaszczoną działkę. Kluczowy dowód stracił ważność – co dalej?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.