I OSK 142/21

I OSK 142/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/
Anna Wesołowska /sprawozdawca/
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Po 651/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-02-12
Skarżony organ
Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Aleksandra Białek po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] "W." sp. z o.o. z siedzibą w Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 lutego 2020r., sygn. akt II SA/Po 651/19 w sprawie ze skargi [...] "W." sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] maja 2019 roku nr [...] w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 lutego 2020 r. II SA/Po 651/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Fermy [...] "W." sp. z o.o. z siedzibą w Ż. (Skarżący) na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii (WLW) z [...] maja 2019 r. w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu.
Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy :
Powiatowy Lekarz Weterynarii w R.(dalej: "PLW w R.") decyzją z [...] marca 2019 r. nakazał wycofanie z obrotu wszystkich jaj konsumpcyjnych znajdujących się na rynku, pozyskanych w dniu [...] marca 2019r. pochodzących z: Fermy [...] "W." sp. z o.o., z siedzibą w Ż., Oddział J. [...] J., ul. N. [...], kurnik nr [...], Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny [...]. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego WLW decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję PLW w R.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy wskazały art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2017 r. poz. 242 z póżn. zm., dalej "ustawa"), art. 14 ust. 8 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności o (Dz. U. L179.59 z 7.7.2007, dalej " rozporządzenie 178/2002), rozdział I. art. 54 ustęp 2 punkt c Rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu i Rady Europy z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE. L nr 165.1, dalej "rozporządzenie 882/2004), art. 104 i art. 108 k.p.a. Przywołały również art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 517/2011 z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do unijnego celu ograniczenia częstości występowania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 i rozporządzenie Komisji (UE) nr 200/2010 (Dz. Urz. UE L 138 z 26.05.2011, str. 45, z późn. zm., dalej "rozporządzenie 517/2011"), rozporządzenie Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 27 grudnia 2017r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus" na 2018 r. (Dz.U.2018.poz. 30, dalej "rozporządzenie").
Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów była otrzymana 22 marca 2019r. informacja od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o stwierdzeniu obecności pałeczek Salmonella spp. z grupy D - Salmonella enteritidis w produkcie "Jaja zdrowo R. 30 szt., klasa wagowa M, klasa jakości A, z umieszczoną na etykiecie informacją: "Data wraz z kodem znajdującym się obok numeru partii produkcyjnej" tj.: "Najlepiej spożyć przed 31.03", "31-03 PWK93K2 A", gdzie litera A stanowi numer zakładu pakowania jaj, tj.: PL30225901.
Z uwagi na to, że jaja z Fermy [...] "W." Sp. z o.o., z siedzibą w Ż., Oddział J. [...] J., ul. N. [...], kurnik nr [...], Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny [...], były przemieszczane do zakładu pakowania jaj Fermy [...] "W." sp. z o.o. w Ż. nr [...], [...] R., Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny [...], PLW w R. postanowił z urzędu o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nakazu wycofania z obrotu jaj konsumpcyjnych znajdujących się na rynku, pozyskanych [...] marca 2019 r., pochodzących z Fermy [...] "W." Sp. z o.o., z siedzibą w Ż. Oddział J. [...] J., ul. N. [...], kurnik nr [...], Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny [...], a poddanych pakowaniu i sortowaniu w zakładzie pakowania jaj w Ż. nr [...], [...] R., Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny [...].
PLW w R. wyjaśnił, iż zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność, wskazane jest zapewnienie podjęcia właściwych i skutecznych środków w zakresie wykrywania i kontroli salmonelli oraz innych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych na wszystkich stosownych etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji, w szczególności na poziomie produkcji pierwotnej, łącznie z paszami, w celu ograniczenia rozpowszechniania i zagrożenia, jakie stanowią dla zdrowia publicznego. Cel unijny został określony w art. 1 rozporządzenia nr [...] i dotyczy stad dorosłych kur niosek z wynikiem dodatnim badań laboratoryjnych m.in. w odniesieniu do następujących serotypów: 1) [...]. Z uwagi na stwierdzone przemieszczenie jaj do zakładu pakowania jaj w Ż. nr [...], [...] R. [...] PLW w R. był zobowiązany podjąć adekwatne środki, zapobiegające rozprzestrzenianiu się choroby zakaźnej u zwierząt.
Organ pierwszej instancji wyjaśnił następnie, że zgodnie z art. 54 rozporządzenia nr 882/2004, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Podczas decydowania, jakie podjąć działanie, właściwy organ uwzględnia rodzaj niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności. Działanie takie zawiera, gdzie jest to stosowne, m.in. ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przywozu lub wywozu paszy, żywności lub zwierząt. Zaznaczono też, iż art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia 178/2002 ustanawia wymogi w zakresie bezpieczeństwa żywności, zgodnie z którymi żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może być wprowadzany na rynek. Natomiast środek spożywczy jest uznawany za niebezpieczny, jeżeli uważa się, że jest szkodliwy dla zdrowia.
Ponadto stosownie do art. 14 ust. 8 rozporządzenia nr 178/2002 zgodność żywności ze szczegółowymi przepisami mającymi do niego zastosowanie nie powinna powstrzymać właściwych władz przed podjęciem stosownych środków w celu nałożenia ograniczeń dotyczących wprowadzenia jej na rynek lub zażądania wycofania go z rynku, jeżeli istnieją podstawy, aby podejrzewać, iż pomimo takiej zgodności, ten środek spożywczy jest niebezpieczny.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji WLW wyjaśnił, że bezspornym jest wykrycie pałeczek "Salmonella spp." na powierzchni jaj zniesionych na fermie Skarżącego i poddanych pakowaniu i sortowaniu w jego zakładzie pakowania jaj w Ż. W świetle powyższego zasadne było zastosowane jednego ze środków określonych art. 54 rozporządzenia nr 882/2004. W rozpoznanej sprawie jedynym środkiem możliwym do zastosowania było wycofanie wszystkich jaj z rynku, pochodzących z Oddział J., K. nr [...], z [...] marca 2019 r., które przeszły przez pakownię podlegającą nadzorowi PLW w R. WLW podkreślił, że organ pierwszej instancji ograniczył działanie, wyłącznie do grupy jaj z danego dnia (4 marca 2019 r.) i z danego kurnika (Oddział J., K. nr [...]). Środków nie rozszerzono na inne terminy produkcji i inne kurniki. Stąd zastosowany środek był minimalnie dolegliwy dla spółki prawa handlowego, zachowując jednak granicę gwarantującą bezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego (konsumentów zakażonych jaj). Organ odwoławczy zauważył, iż już [...] marca 2019 r. pobrano w zakładzie pakowni próbki - wymazy z powierzchni produkcyjnych w kierunku obecności pałeczek Salmonella, co m. in. posłużyło w terminie późniejszym do rozstrzygnięcia o cofnięciu środka. Jednakże wobec wykrycia obecności Salmonella organ pierwszej instancji był zobowiązany do zastosowania niezwłocznych działań zaradczych, w postaci wycofania z rynku jaj podejrzanych o zakażenie, w celu minimalizowania zagrożenia życia i zdrowia ludzi. Wstrzymanie decyzji w przedmiocie nakazania wycofania jaj konsumpcyjnych (z powodu oczekiwania na wyniki wymazów pakowni) stwarzałoby na tamten czas realne, nieuzasadnione zagrożenie potencjalnego zatrucia konsumentów i to na wielką skalę. Życie i zdrowie ludzkie jest bowiem zawsze priorytetem w sytuacji zagrożenia i wymaga natychmiastowej ochrony prewencyjnej.
WLW podkreślił, że organ pierwszej instancji wydał decyzję zgodnie ze swoją właściwością miejscową w stosunku do produktów, które były przedmiotem produkcji w zakładzie znajdującym się pod jego nadzorem weterynaryjnym (pakownia). Zakład ten poddał kwestionowany produkt sortowaniu, pakowaniu, nadał etykietę oraz wprowadził go na rynek, co organ I instancji ujął w uzasadnieniu swojej decyzji z [...] marca 2019 r. Handlowy Dokument Identyfikacyjny nr [...] wskazał jednoznacznie pakownię [...], jako wysyłającą towar do Centrum Dystrybucyjnego L. Magazyn DC [...] ul G. [...], [...] L.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy zwrócił uwagę na art. 14 ust. 8 rozporządzenia nr 178/2002, zgodnie z którym zgodność żywności ze szczegółowymi przepisami mającymi do niego zastosowanie nie powinna powstrzymać właściwych władz przed podjęciem stosownych środków w celu nałożenia ograniczeń dotyczących wprowadzenia jej na rynek lub zażądania wycofania go z rynku, jeżeli istnieją podstawy, aby podejrzewać, iż pomimo takiej zgodności, ten środek spożywczy jest niebezpieczny. Podkreślił, że sprawozdania z badań mikrobiologicznych wykonane przez Laboratorium Higieny Żywności i Żywienia Wojewódzkiej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w R. nr [...] z [...] marca2019 r. i Laboratorium Diagnostyki Medycznej Wojewódzkiej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w R. nr [...] stanowiły podstawę, aby podejrzewać że produkt jest szkodliwy dla zdrowia. Ponadto [...] marca 2019 r. WLW poinformował PLW w R. o wygenerowaniu [...] marca 2019 r. przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. powiadomienia alarmowego nr [...] w ramach systemu wczesnego ostrzegania RASFF w związku z wykryciem "Salmonella Enteritidis" na skorupce jaj. Zgodnie z art. 50 ust. 3 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 178/2002 od organów państwowych wymaga się podejmowania działań: "Bez uszczerbku dla pozostałego ustawodawstwa wspólnotowego, Państwa Członkowskie niezwłocznie powiadamiają Komisję, w ramach systemu wczesnego ostrzegania, o każdym przyjętym przez nie środku, którego celem jest ograniczenie wprowadzania na rynek lub zmuszenie do wycofania z rynku, albo wycofanie żywności lub pasz dla ochrony zdrowia ludzkiego i wymagającym szybkiego działania." Organ opisał następnie skutki zakażania pałeczkami Salmonella spp., czyli salmonellozy. Wobec uzyskania informacji o stwierdzeniu obecności pałeczek Salmonella spp. z grupy D - Salmonella enteritidis w produkcie "Jaja zdrowo R. 30 szt., klasa wagowa M, klasa jakości A", z umieszczoną na etykiecie informacją: "Data wraz z kodem znajdującym się obok numeru partii produkcyjnej tj.: ,,[...]", gdzie litera A stanowi numer zakładu pakowania jaj, tj.: [...], przesłanego przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.oraz informacji o wygenerowaniu [...] marca 2019 r. przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. powiadomienia alarmowego nr [...] w ramach systemu wczesnego ostrzegania RASFF na podstawie powyższego sprawozdania, PLW w R. nie mógł zareagować inaczej, jak tylko podjąć decyzję w ramach swojej właściwości miejscowej o nakazie wycofania z rynku kwestionowanego produktu.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Sądu administracyjnego zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 12, art. 77 § 1 art. 80, art. 107 § 3 , a także art. 156 § 1 pkt i 1 3 i art. 10 § 1 K.p.a. Ponadto zarzucono naruszenie art. art. 7 ust. 1 i 3, art. 14 ust. 8 rozporządzenia nr 178/2002 oraz art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. c) rozporządzenia nr 882/2004.
Odpowiadając na skargę WLW wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z [...] sierpnia 2019 r. uzupełniono i podtrzymano zarzuty podniesione w skardze, podobnie jak w piśmie z [...] stycznia 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na preambułę rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.Urz.UE.L Nr 139, str. 1, dalej "rozporządzeniem 852/2004) w której wskazano, że dążenie do wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzkiego jest jednym z podstawowych celów prawa żywnościowego, jak ustanowiono w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002. Rozporządzenie to ustanawia również inne wspólne zasady i definicje w odniesieniu do krajowego i wspólnotowego prawa żywnościowego, w tym cel osiągnięcia swobodnego przepływu żywności we Wspólnocie (pkt 1). Zasady te stanowią wspólną podstawę dla higienicznej produkcji całej żywności, w tym produktów pochodzenia zwierzęcego wymienionych w załączniku I do Traktatu a następnie przywołał treść znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa wspólnotowego oraz krajowego.
Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że wykrycie w produkcie spożywczym pochodzenia odzwierzęcego pałeczki "salmonelli enteritidis" budzi uzasadnione podejrzenie co do bezpieczeństwa tego produktu dla życia i zdrowia ludzi. Zwrócił uwagę, że w rozporządzeniu nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność (Dz.Urz. WE L 325 z 12.12.2003) wskazano na konieczność podjęcia wszelkich właściwych i skutecznych środków na wszystkich etapach produkcji i dystrybucji w celu ograniczenia rozpowszechniania i zagrożenia jakie stanowią dla zdrowia publicznego. Cel ten określony został w art. 1 rozporządzenia nr [...] i dotyczy stad dorosłych kur niosek z wynikiem dodatnim badań laboratoryjnych m.in. w odniesieniu do Salmonelli Enteritidis.
Sąd przywołał następnie brzmienie art. 14 ust. 1, ust. 2, ust. 6 i ust. 8 rozporządzenia nr [...] oraz art. 7 ust. 1 ustawy i uznał, że w okolicznościach faktycznych rozpoznanej sprawy zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu II instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Odnosząc się do zarzutu, że decyzja PLW w R. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, Sąd wskazał, że jakkolwiek treść rozstrzygnięcia (nakazu) może prowadzić do takich wniosku, to jednak należy mieć na uwadze, iż z ustaleń organu weterynaryjnego wynika (protokół kontroli z [...] marca 2019 r.), iż wszystkie jajka wyprodukowane [...] marca 2019 r. w kurnik nr [...] zlokalizowanym w J., ul. N. [...] zostały przetransportowane w celu posortowania i przepakowania w zakładzie zlokalizowanym w Ż. nr [...], [...] R., a więc w lokalizacji podlegającej właściwości miejscowej PLW w R. i dopiero z tej lokalizacji zostały wprowadzone na rynek za pośrednictwem jednego dystrybutora. Sąd zauważył, iż wskazanie w ww. nakazie kurnika, z którego pochodziły jaja, miało na celu doprecyzowanie kategorii jaj, których dotyczył nakaz. Jak wynika bowiem z załącznika nr 1 do protokołu kontroli z [...] marca 2019 r. (handlowy dokument identyfikacyjny) 4 marca 2019 r. skierowano do pakowni w Ż. jaja pochodzące także innych kurników położnych w J., co oznacza, iż w zakładzie tym, w tym samym czasie, poddano sortowaniu i pakowaniu większą partię jaj niż ta, która została określona w nakazie – z ww. protokołu wynika, iż w kurniku nr [...] wyprodukowano [...] marca 2019 r. 55230 jaj. Zatem Sąd nie podzielił zarzutu, iż decyzja PLW w R. z [...] marca 2019 r. dotknięta jest wadą o której mowa w art. 156§ 1 pkt 1 K.p.a.
Za chybiony Sąd uznał zarzut dotyczący pominięcia przez organ odwoławczy, iż w obiegu prawnym funkcjonują dwie decyzje zawierające tożsame rozstrzygnięcie – tj. ww. decyzja PLW w R. z [...] marca 2019 r. oraz decyzja PLW w G.z [...] marca 2019 r., co winno skutkować, zdaniem Skarżącego, uznaniem, iż decyzja PLW w R. obarczona jest wadą o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. (tj. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco).
Sąd nie podzielił także zarzutów Skarżącego, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia szeregu przepisów postępowania w związku z wydaniem nakazu wycofania ww. opisany jaj z rynku i jednoczesnym zaniechaniem ustalenia, czy do skażenia jaj pałeczkami salmonelli doszło na etapie produkcji lub sortowania i pakowania jaj. Wskazał, że bezspornym jest, iż sprawozdania z badań mikrobiologicznych wykonane przez Laboratorium Higieny Żywności i Żywienia Wojewódzkiej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w R. nr [...] z [...].03.2019 r. i Laboratorium Diagnostyki Medycznej Wojewódzkiej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w R. nr [...] stanowiły podstawę, aby podejrzewać, że jaja wyprodukowane przez stronę Skarżąca są szkodliwe dla zdrowia ludzi.
W ocenie Sądu wobec stwierdzonej i niepodważonej niezgodności produktu spożywczego pochodzenia odzwierzęcego (wykrycie salmonelli) zastosowane środki zaradcze (wycofanie jaj z obrotu) były adekwatne, gdyż istniało uzasadnione przypuszczenie iż jaja pochodzące z tej samej partii (z tego samego źródła) stanowiły w świetle wyżej wskazanych przepisów niebezpieczny środek spożywczy i winny być wycofane z rynku.
W świetle stawianych zarzutów Sąd wskazał, że skuteczność zastosowanych środków zależy w dużej mierze od szybkiego i sprawnego ich wprowadzenia i nie można czynić organowi zarzutu, że podjął decyzję, w krótkim czasie, bez dokonania szczegółowych ustaleń, które mogłyby wykluczyć nałożenie nakazu na producenta jaj. Z punktu widzenia przywołanych wcześniej przepisów prawa krajowego i wspólnotowego, jak i zasady ostrożności istotne jest to, że w badaniach przeprowadzonych na zlecenie organów, wykonanych w akredytowanym laboratorium wykazano obecność szczepów salmonelli, co uzasadniało podjęcie przez organ stosownych środków zaradczych. Jak wynikało z art. 14 ust. 6 rozporządzenia nr [...] jeżeli niebezpieczny środek spożywczy stanowi część partii, transzy lub dostawy żywności należącej do tej samej klasy lub kategorii, należy założyć, że całość żywności w tej partii, transzy lub dostawie jest również niebezpieczna, co obligowało organ do wycofania wszystkich jaj znajdujących się na rynku pozyskanych z tego samego źródła. Jak wynika z dalszej części tego przepisu, założenie takie może zostać obalone, gdy po dokonaniu szczegółowej oceny brak jest dowodów, iż reszta partii, transzy lub dostawy jest niebezpieczna. Zasada ostrożności, niezwłocznego reagowania na możliwość zagrożenia zdrowia ludzi, priorytet w ochronie zdrowia ludzi nie uzasadnia przyjęcia, że organ po stwierdzeniu zagrożenia ma z urzędu dokonywać szczegółowej oceny zmierzającej do obalenia otrzymanych wyników badań. Sąd wskazał, że podważenie wyników badań ciążyło na stronie skarżącej. Okoliczność, że na zlecenie Skarżącego pobrano inne próbki, które nie wykazały obecności salmonelli nie podważa wyniku badań uzyskanych przez organy. Ponadto jak słusznie wskazywały organy badania są wykonywane na próbkach, ich wyniki mogą się różnić. Niewątpliwie jednak wykrycie szczepów bakterii bezpośrednio na jajkach wprowadzonych na rynek oznacza niebezpieczeństwo zaistnienia skutków szkodliwych dla zdrowia, co uzasadniało nakazanie wycofania określonej partii jaj konsumpcyjnych z obrotu.
Odnosząc się do wyników badań na obecność pałeczek salmonelli w próbkach pobranych [...] marca 2019 r. z powierzchni produkcyjnych zakładu w Fermy [...] "W. " sp z o.o., w Ż. Sąd zauważył, że nie można było na podstawie tych badań jednoznaczne wykluczyć, iż do skarżenia przedmiotowej partii jaj nie doszło na etapie ich sortowania i pakowania. Skażenie jajek wykryto bowiem przynajmniej kilka dni przed pobranie próbek ww. zakładzie sortowni i pakowania - pałeczki salmonelli zostały stwierdzone przez laboratoria na próbkach pobranych już w dniu 12 marca 2019 r. Nie można zatem wykluczyć z całą pewnością, iż do skażenia tych jajek nie doszło na trenie ww. zakładu. Stąd też nie można czynić zarzutu organom, iż mając na względzie wyżej wskazane unormowania, wobec bezspornego stwierdzenia obecności pałeczek salmonelli na wprowadzonych do obrotu jajkach, zastosowały środki określone w art. 54 rozporządzenia nr 882/2004. Powyższej oceny nie zmienia też decyzja PLW w R. z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] r. o cofnięciu nałożonego nakazu. Sąd zaznaczył, iż rozstrzygniecie tego organu, w tym jego zasadność, wymyka się jego kontroli w niniejszym postępowaniu (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd zgodził się z organem, iż zastosowany środek nie był znacząco dolegliwy przy uwzględnieniu, iż ograniczał się do grupy jaj wyprodukowanych określonego dnia w określonym kurniku mimo, iż jak wynika z akt sprawy, do zakładu pakowania w Ż. w dniu [...] marca 2019 r. przyjęto dostawę jaja pochodzących z kilku różnych kurników (załącznik nr 2 do protokołu kontroli nr [...] z [...] marca 2019 r.).
Odnosząc się do argumentacji Skarżącego, że w decyzji organu I instancji nie wskazano m.in. jakie niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności wzięto pod uwagę stosując nałożony nakaz, a argumentacja taka nie może być uzupełniana post factum wyjaśnił Sąd wyjaśnił, że przedstawienie tych niezgodności przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie może zostać uznane za wadliwe. Rolą organu odwoławczego jest ponowne rozpoznanie sprawy, a nie tylko kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji. WLW był uprawniony zarówno do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 K.p.a.) jak też uwzględnienia okoliczności faktycznych pominiętych przez organ I instancji, a mających wpływ na wynik sprawy. Sąd zaznaczył, że organ odwoławczy wskazał na stwierdzoną w roku 2016 r. obecność "salmonelli enteritidis" w jajkach wprowadzonych na rynek UE przez Skarżącego i na wydaną 3 listopada 2016 r. decyzję dotyczącą zakazu wprowadzenia do obrotu jaj konsumpcyjnych wyprodukowanych przez Skarżącego z uwagi na potwierdzenie obecności "salmonella enteritidis" w 5 stadach należących do Strony. Okoliczność ta niewątpliwie miała wpływ na ocenę zasadności podjętych przez organy weterynaryjne wobec Skarżącego środków w niniejszej sprawie.
Sąd wskazał, że organ odwoławczy opisał również skutki jaki może nieść ze sobą zakażenie się pałeczkami salmonelli, posiłkując się przy tym literaturą fachową, ukazując rodzaj niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia osób zakażonych, co również wzmacniało argumentację przemawiającą za zastosowaniem nakazu wycofania ściśle określonej kategorii jaj konsumpcyjnych z rynku. Zdaniem Sądu, okoliczność, iż w drodze termicznej obróbki może dojść do unieszkodliwienia pałeczek salmonelli przez konsumenta nie oznacza, iż produkt ten jest bezpieczny i kontakt z nim nie wiąże się z ryzykiem zakażenia.
Skarżący zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w całości zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie przez WSA w Poznaniu skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 19 § 1 k.p.a. w zw. z poprzez ich niezastosowanie i dopuszczenie przez organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji, by obowiązywała w obrocie prawnym zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji, w której przekroczył on swoje kompetencje rzeczowe i wyrzekł w treści sentencji decyzji ograniczenia, w odniesieniu do zakładu produkcyjnego (położonego w sferze właściwości miejscowej innego organu pierwszej tj. Powiatowego Lekarza Weterynarii w G.), a nie zakładu sortowania produktu (położonego w sferze właściwości miejscowego Powiatowego Lekarza Weterynarii w R.), co skutkowało naruszeniem przez organ pierwszej instancji swojej kompetencji (właściwości miejscowej), a pośrednio doprowadziło do nieuzasadnionego zastosowania przepisów prawa materialnego, ale przede wszystkim do nieważności rozstrzygnięcia na podstawie art. 156 § 1 pkt. 1 i 3 k.p.a, także z uwagi na fakt, iż w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w G., której sentencja również odnosiła się do kurnika [...], organ drugiej instancji powinien zaś brać pod uwagę stan faktyczny obowiązujący na chwilę wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia organu drugiej instancji,
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez WSA w Poznaniu skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 140 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia jeszcze przed wpłynięciem i rozpoznaniem złożonego w toku postępowania administracyjnego przez Skarżącego pisma z [...] maja 2019 r. (nadanego tego samego dnia za pośrednictwem operatora wyznaczonego i doręczonego organowi drugiej instancji [...] maja 2019 r.) w przedmiocie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w związku z zawiadomieniem organu drugiej instancji (doręczonym Stronie [...] maja 2019 r.) o zakończeniu postępowania administracyjnego i zakreśleniem Stronie terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a co w konsekwencji doprowadziło do uniemożliwienia stronie czynnego udziału w każdym etapie prowadzonego postępowania (art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.), a także nie zebrania i nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący przez organ drugiej instancji całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.) oraz nie dokonania przez organ drugiej instancji oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.),
c) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie przez WSA w Poznaniu skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77, 80, 107 k.p.a. tj. niedopełnienia ciążącego na organie pierwszej instancji, jak i organie drugiej instancji obowiązku wyczerpującego, dokładnego i rzetelnego zebrania, rozpatrzenia, oceny całego materiału dowodowego, tj.:
- przyjęcie przez organ drugiej instancji (jak i organ pierwszej instancji - powielenie błędu), iż wobec istnienia sprawozdania z badań pochodzącego od organów Sanitarny (sprawozdanie z badań laboratorium Higieny Żywności i Żywienia Wojewódzkiej stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w R. nr [...] z [...] marca 2019 r. co do którego Skarżący jako podmiot nieuczestniczących w postępowaniu przed organami Sanitarnym nie mógł się wypowiedzieć i skutecznie zakwestionować) nie istniał obowiązek do podjęcia przez organ pierwszej instancji we własnym zakresie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym: zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, oceny wiarygodności dowodów pochodzących od innych organów państwowych (organów Sanitarnych) i ich przydatności dla przyjęcia istnienia lub wykluczenia istnienia niezgodności u Strony (stwierdzenia związku przyczynowego), w szczególności zweryfikowania informacji o istnieniu skażenia Salmonellą i ustalenia obiektywnej przyczyny i źródła wystąpienia skażenia (mając na uwadze wykrycie niezgodności dopiero na etapie dystrybucji tj. u Kontrahenta Skarżącego) w odniesieniu do konkretnego etapu wprowadzania produktu do obrotu, a w szczególności w tym celu rozpatrzenia przed wydaniem rozstrzygnięcia wyników badań laboratoryjnych (zleconych przez organ pierwszej instancji),
- a także naruszenie ww. przepisu polegało także na wydaniu rozstrzygnięcia z całkowitym pominięciem interesu Strony, a przynajmniej z brakiem (wobec wykrycia nieprawidłowości na skorupce jaj konsumpcyjnych, a nie w ich treści) rozważenia adekwatności dolegliwości dla Strony skutków prawnych działania organu Weterynarii,
podczas gdy organy administracji publicznej zobowiązane są do poczynienia ustaleń niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego dla wydania decyzji o przekonującej treści, a dodatkowo w sytuacji kiedy dysponują jedynie jednym dowodem (co do którego wiarygodności Skarżący nie jest w stanie się wypowiedzieć, tym bardziej, nie przeprowadzonym w toku prowadzonego przez nich postępowania lecz wynikającym z innego postępowania administracyjnego (sprawozdanie z badań laboratorium Higieny Żywności i Żywienia Wojewódzkiej stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w R. nr [...] z [...] marca 2019 r.) zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia i zweryfikowania także tych wszystkich okoliczności, które mogą tylko podważać poczynione ustalenie innych organów administracji, a skutkiem ww. zaniedbań było błędne ustalenia stanu faktycznego, oraz błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego,
d) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie przez WSA w Poznaniu skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a poprzez ich niezastosowanie przez organu pierwszej instancji i organ drugiej instancji i zaniechanie inicjatywy dowodowej mimo, iż w przedmiotowej sprawie to na organach administracji (pierwszej lub drugiej instancji), a nie Skarżącym spoczywał ciężar dowodu (onus probandi), wykazania istnienia niezgodności i to podczas, gdy to właśnie:
organy administracji publicznej mają obowiązek z urzędu podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
na organach administracji spoczywa ciężar zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności w sprawach prowadzonych z urzędu, nie zaś na wniosek stron,
co spowodowało przyjęcie przez organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji tezy, iż wobec braku przedstawienia przez Skarżącego dowodów na okoliczność: braku występowania niezgodności na fermie lub sortowni Skarżącego lub nawet mimo braku danych, co do wiarygodności wyników badań przeprowadzonych przez organy Sanitarne zaistnienie niezgodności (poprzez skażenie Salmonella) w sortowaniu lub na fermie Skarżącego jest pewne, a co z kolei przesądziło o wadliwym ustaleniu stanu faktycznego, przekroczeniu granic uznania administracyjnego, nieprawidłowym zastosowaniu przepisów prawa materialnego,
e) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez WSA w Poznaniu skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. zasady proporcjonalności i brak rzeczywistego rozważenia możliwości zastosowania art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez organ drugiej Instancji i organ pierwszej instancji i naruszenie wyrażonej w tym przepisie najbardziej adekwatnych, dopasowanych, skutecznych, a zarazem proporcjonalnych i najmniej inwazyjnych dla swobody przepływu towarów i usług ograniczeń, przy uwzględnieniu, iż do wykrycia niezgodności doszło nie przez organ pierwszej instancji, lecz przez organy sanitarne i to na etapie dystrybucji, tj. nie u Skarżącego, lecz niezależnego od niego podmiotu tj. u współpracującego z Skarżącym dystrybutora, a w dodatku niezgodność wykryto nie w treści jajka, lecz na jego skorupce, a w chwili wydania zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji brak było sprawozdania z próbek pobranych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, w tym błędnego ustalenia związku przyczynowo skutkowego (nieprawidłowość u Dystrybutora nie przesądza nieprawidłowości u Skarżącego jako Producenta) i ergo naruszenia przepisów prawa materialnego,
f) art. 145 § 1 pkt. 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez WSA w Poznaniu Skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 12 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez organ drugiej instancji i organ pierwszej instancji i nie działania wnikliwie i nie ustalenie obiektywnej przyczyny i źródła wystąpienia skażenia w odniesieniu do konkretnego etapu wprowadzania produktu do obrotu, a w szczególności, pominięcie rozpatrzenia przed wydaniem rozstrzygnięcia wyników badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji, opierających się o próbki pobrane przez organ pierwszej instancji w postępowaniu administracyjnym, w którym doszło do wydania zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, a co w konsekwencji doprowadziło do nie ustalenia występowania niezgodności i do nie ustalenia jej źródła i do nieuzasadnionego zastosowania przepisów prawa materialnego,
g) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a, poprzez nieuwzględnienie przez WSA w Poznaniu skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji i wadliwe skonstruowanie uzasadnienia rozstrzygnięcia (brak wskazania faktów, które organ pierwszej instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których oparł rozstrzygnięcie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także braku wykazania procesu subsumpcji i ograniczenie się tylko do przytoczenia treści przepisów prawa, brak wskazania jakie niezgodności oraz poprzednie dane Skarżącego w zakresie niezgodności wzięto pod uwagę stosując nałożony nakaz), a co w konsekwencji uniemożliwiło Skarżącemu w toku postępowania administracyjnego w pełni zrozumienie, jakimi przesłankami organ pierwszej instancji, kierowały się, dokonując uznania administracyjnego i czy nie przekroczyły granic tego uznania, i tym samym w znacznym stopniu utrudniło zaskarżenie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, co naruszyło konstytucyjne prawo strony do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, w tym art. 15 k.p.a, tym bardziej, iż organ drugiej instancji odwołał się do kwestii brakujących w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji (tj. brak wskazania jakie niezgodności oraz poprzednie dane Skarżącego w zakresie niezgodności wzięto pod uwagę stosując nałożony nakaz) dopiero w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji,
h) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez WSA w Poznaniu Skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego instancji tj. art. 11 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez organ pierwszej instancji i organ drugiej instancji i dopuszczenie, by w obrocie prawnym funkcjonowało rozstrzygnięcie, w którym nie wyjaśniono Skarżącemu w przejrzysty sposób zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy pierwszej instancji przy załatwieniu sprawy, ograniczając się tylko do przytoczenia przepisów prawa, bez ich odniesienia do stanu faktycznego sprawy (brak wskazania jakie niezgodności oraz poprzednie dane Skarżącego w zakresie niezgodności wzięto pod uwagę stosując nałożony nakaz), a w konsekwencji: - nie dokonanie jakiejkolwiek subsumcji,
- uniemożliwienie Skarżącemu w pełni zrozumienie jakimi przesłankami organ pierwszej instancji kierował się dokonując uznania administracyjnego i czy nie przekroczyły granic tego uznania,
- w znaczącym stopniu utrudnienie zaskarżenie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a wobec odniesienia się do ww. brakujących elementów przez organ drugiej instancji dopiero w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, de facto pozbawienie Skarżącego prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego - naruszenie art. 15 k.p.a.,
i) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez WSA w Poznaniu Skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7b k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez organ drugiej instancji i organ pierwszej instancji i dopuszczenie do funkcjonowania w obrocie prawnym rozstrzygnięcie, w którym brak było należytej współpracy organu pierwszej instancji (Powiatowego Lekarza Weterynarii w R.) z innymi organami pionu weterynaryjnego (Powiatowym Lekarzem Weterynarii w G.), jak również z organami pionu sanitarnego, w zakresie informacji o zagrożeniach związanych z Salmonellą, co w konsekwencji doprowadziło nie tylko do nieustalenia nigdy w rzeczywistości źródła występowania niezgodności (związku przyczynowego pomiędzy wykryciem niezgodności u Dystrybutora, a jej antycypowaniem jej u Skarżącego) i do nieuzasadnionego zastosowania przepisów prawa materialnego, ale i prowadzenia przez dwa organy weterynarii (Powiatowego Lekarza Weterynarii w R., oraz Powiatowego Lekarza Weterynarii w G.) dwóch odrębnych postępowań w tej samej sprawie zakończonych wydaniem dwóch rozstrzygnięć o jednakowym brzmieniu i odnoszących się do tej samej sprawy, w dodatku nieco różniących się rodzajem zastosowanego środka administracyjnoprawnego, a więc naruszenia konstytucyjnej zasady pewności prawa oraz tego, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, w ramach swojej właściwości,
j) art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez jego nienależyte zastosowanie przez WSA w Poznaniu, polegające na:
i. przytoczeniu ustaleń faktycznych dokonanych przez organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji, bez jednoczesnego dokonania ich oceny pod względem zgodności z prawem, pomimo, iż obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy przez WSA w Poznaniu obejmuje również powinność wykazania, które ustalenia organu drugiej instancji zostały przyjęte przez WSA w Poznaniu i dlaczego, a które nie, tym bardziej, iż Skarżący postawił w skardze zarzut błędu w ustaleniach faktycznych,
ii. sporządzeniu błędnego tj. niespójnego i nielogicznego uzasadnienia zaskarżonego wyroku:
- w którym z jednej strony WSA w Poznaniu przyznanej, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie wskazywało jakie niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego wzięto pod uwagę, co de facto wskazuje, iż przekroczone zostały granice uznania administracyjnego, bowiem uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie pozwalało Skarżącemu na zapoznanie się z tokiem rozumowania organu pierwszej instancji oraz jego zaskarżenie (w tym wypowiedzenia się w odwołaniu w kwestii rzekomej stwierdzonej w 2016 r. obecności “salmonelli enteritidis" w jajkach wprowadzonych na rynek UE przez stronę Skarżącą kwestii wydanej w dniu 3.12.2016 r. decyzji dotyczącej zakazu wprowadzania do obrotu jaj konsumpcyjnych wyprodukowanych przez Skarżącą z uwagi na potwierdzenie obecności “Salmonella enteritidis'' w 5 stadach należących do strony), natomiast uzupełnienie o te okoliczności uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji dla stosowania ograniczeń dopiero na etapie postępowania przed organem drugiej instancji i to dopiero na etapie uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu drugiej instancji de facto prowadzi do pozbawienia Skarżącego jego konstytucyjnego prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego tj. praw do odwołania się od decyzji administracyjnej,
- w którym z jednej strony WSA w Poznaniu wskazuje, iż to na Skarżącym ciążył ciężar dowodu braku istnienia niezgodności, z drugiej zaś strony wskazuje, iż nawet negatywne wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji nie pozwalały na wykluczenie niezgodności, w konsekwencji zaskarżony wyrok WSA w Poznaniu w części jaka nakłada na Skarżącego obowiązek dowodowy bez realnego wytłumaczenia jak Skarżący miałby go dopełnić prowadzi do przełamania zasady Impossibilium nulla obligatio est, i ma realny wpływ na ustalenie stanu faktycznego, w którym z jednej strony WSA w Poznaniu wskazuje, iż rzeczywiście sentencja zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji została sformułowana w sposób, który powoduje wykroczenie organu pierwszej instancji poza właściwość miejscową, z drugiej zaś strony bagatelizuje powyższą kwestie i na Skarżącego nakłada obowiązek antycypowania i domyślania się tego jak powinna brzmieć prawidłowa treść rozstrzygnięcia i jak wykonać decyzję, a więc de facto obowiązek prawidłowego sformułowania rozstrzygnięcia,
iii. wskazuje i odwołuje się do interpretacji przepisów prawa w kontekście działania organów sanitarnych podczas gdy ani organ pierwszej instancji, ani organ drugiej instancji nie jest organem sanitarnym i jest umiejscowiony w innym pionie organów administracji publicznej tj. organów weterynarii,
k) art. 133 p.p.s.a. w zw. z art. 134 p.p.s.a poprzez jego nienależyte zastosowanie przez WSA w Poznaniu i nie dokonanie kontroli i weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz organu drugiej instancji w oparciu o całokształt okoliczności ujawnionych w aktach sprawy administracyjnej oraz skardze, brak należytego rozważenia lub zignorowanie lub pominięcie w motywach uzasadnienia zaskarżonego wyroku, iż:
- choć decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. została wydana po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, to jednak jej sentencja była sformułowana w sposób pozostający w zgodzie z kompetencją miejscową Powiatowego lekarza Weterynarii w G., a obowiązek współpracy pomiędzy organami weterynarii ma charakter trwały i obejmuje etap przed wydaniem rozstrzygnięcia, w trakcie jego wydawania, oraz w trakcie jego obowiązywania,
- sprawozdania z badań organów sanitarnych nie odnosiły się do próbek pobranych przez organ pierwszej instancji, co w konsekwencji doprowadziło do wprowadzenia do sprawy administracyjnej dowodów, co do których wiarygodności nie mógł wypowiedzieć się Skarżący, bo nie uczestniczył w badaniach przeprowadzonych przez organy sanitarne u dystrybutora (mimo próśb Skarżącego) (brak związku przyczynowego pomiędzy wykryciem nieprawidłowości u Dystrybutora, a Skarżącego), a dodatkowo wskutek braku poinformowania Skarżącego o okoliczności znanej organowi z urzędu, pozbawienie Skarżącego możliwości obrony swoich praw, w tym złożenia wniosku dowodowego,
- w chwili wydania zaskarżonej decyzji przez organ drugiej instancji istniały sprawozdania z badań przeprowadzonych przez organy pierwszej instancji, które wykluczyły istnienie niezgodności, a organ drugiej instancji wobec istnienia tych dowodów tj. badań urzędowych wykluczających istnienie niezgodności (i obowiązku wzięcia stanu faktycznego na chwilę wydania rozstrzygnięcia w drugiej instancji) powinien wyeliminować zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji,
- w sprawie nie zachodziły wątpliwości naukowe, lecz braki organizacyjne i kadrowe po stronie organów weterynarii, które spowodowały to, iż badania pobranych próbek przeciągały się, a także nie dochodziło do bieżącej współpracy i skoordynowanej ani pomiędzy organami pionu sanitarnego, a organami pionu weterynarii, ani pomiędzy poszczególnymi organami pionu weterynarii współpracy, która zaowocowałaby sprawnym i rozsądnym przeprowadzeniem postępowania dowodowego,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a. art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r., poprzez nie dokonanie przez WSA w Poznaniu właściwej wykładni pojęcia "braku pewności naukowej" i błędne przyjęcie, iż sytuacja taka zachodzi, gdy tak, jak na gruncie niniejszej sprawy, istnieją laboratoryjne badania i metody wykrycia Salmonelli, a niezwłoczny brak wyników, wynika tylko i wyłącznie ze złej współpracy pomiędzy organami sanitarnymi i organami weterynaryjnymi, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego zastosowania ww. przepisu przez WSA w Poznaniu, podczas gdy wobec jasnych wyników badań urzędowych nie było ku temu podstaw,
b. art.134 p.p.s.a w zw. z art. 14 ust. 8 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie polegające na nakazaniu wycofania przez Skarżącego wszystkich produktów z rynku w zakresie K. numer [...] pozyskanych [...] marca 2019 r., pomimo, iż wystarczającymi było ewentualne nałożenie ograniczeń dotyczących wprowadzenia produktu na rynek, bądź odniesienie wprowadzanego ograniczenia do daty przydatności do spożycia (jak zrobił to Powiatowy Lekarz Weterynarii w G.) w tym zwłaszcza, w kontekście błędnej wykładni organu pierwszej instancji, jak i organu drugiej instancji, iż organ pierwszej instancji jest właściwy do nakładania dowolnych ograniczeń (nawet bez przeprowadzania analizy wyników badań laboratoryjnych), które nota bene wkraczają w kompetencje innych organów pionu weterynaryjnego (Powiatowego Lekarza Weterynarii w G.),
c. art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu i Rady Europy z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE. L nr 165.1), w zw. z art. 1 i 7 rozporządzenia 178/2002 w zw. z art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 517/2011 z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do unijnego celu ograniczenia częstości występowania niektórych serotypów salmonelli w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 i rozporządzenie Komisji (UE) nr 200/2010 Tekst mający znaczenie dla EOG (dalej: rozporządzenie 517/2011), w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność (dalej: rozporządzenia 2160/2003) poprzez:
- ich błędną wykładnię, polegającą na nakazaniu wycofania przez Skarżącego wszystkich produktu z rynku w zakresie K. numer [...] pozyskanych w dniu [...] marca 2019 r., pomimo, iż: to nie organ pierwszej instancji wykrył niezgodność (a organy Sanitarne), a w dodatku to nie organ pierwszej instancji miał stosować środki zaradcze, ale jedynie dopilnować czy stosuje je Skarżący i ewentualnie w przypadku ich braku podjąć działanie,
- zastosowanie ww. przepisu w sytuacji przekroczenia granice uznania administracyjnego przez organ pierwszej instancji, który nie wykazał w swojej decyzji zaistnienia przesłanki do stosowania ww. przepisu w perspektywie dotychczasowego zachowania Skarżącego,
- zastosowanie w ramach ww. przepisu nadmiernych i nieadekwatnych środków administracyjno-prawnych zapewniających stosowanie przez Skarżącego środków zaradczych tj. wycofanie produktów z obrotu, tymczasem zupełnie wystarczającym było ewentualne nałożenie ograniczeń dotyczących wprowadzenia produktu Skarżącego na rynek, ewentualne odniesienie wprowadzanego ograniczenia do daty przydatności do spożycia (jak zrobił to Powiatowy Lekarz Weterynarii w G.),
- ich błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, iż ustawodawca Unijny zakłada całkowitą likwidację Salmonella, podczas gdy wprowadzone przez niego przepisy - z uwagi na powszechności występowania tego patogenu w środowisku - zakłada wyłącznie jego zwalczanie,
- ich błędnej wykładni polegającej na przyjęciu przez organ pierwszej instancji i organ drugiej instancji, iż organy administracji publicznej są uprawnione do nakładania dowolnych ograniczeń, a przy nakładaniu tych ograniczeń organ nie muszą szczegółowo odwoływać się do treści art. 54 ust. 1 i uzasadniać przesłanki związanej z rodzajem niezgodności oraz przeszłych danych dotyczących operatora w zakresie występujących niezgodności, a także, że przy nakładaniu ograniczeń powinny automatycznie stosować wyłącznie najdotkliwsze sankcje tj. wycofanie produktu z rynku, i nie powinien kierować się tym, iż cele prawodawstwa unijnego mówią wyłącznie o zwalczaniu salmonella, a nie jej likwidacji z uwagi na to, iż jest nie jest to możliwe w świetle dowodów naukowych, które wskazują, iż Salmonella jest patogenem występującym powszechnie w środowisku,
d. naruszenie przez WSA w Poznaniu art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE, 2010/C 83/01 z 30.3.2010, str. 47-200) oraz art. 19 ust. 3 lit. b) Traktatu o Unii Europejskiej) poprzez brak zadania pytania prejudycjalnego Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej, pomimo, tego, iż w toku sprawy Skarżący podniósł szereg wątpliwości dot. stosowania przepisów prawodawstwa Unijnego (w tym w kontekście rzekomego istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy wykryciem nieprawidłowości u Dystrybutora, a jej istnienia u Producenta), a ze względu na wadliwe skonstruowanie przez organ pierwszej instancji sentencji zaskarżonej decyzji, oczywistym było, iż organy weterynarii mają problem z poprawnym stosowaniem przepisów z uwagi na kolizję ogólnych zasad postępowania administracyjnego z przepisami dot. prawa żywnościowego i obowiązującej w niej zasady ostrożności, w tym w aspekcie ustalenia związku przyczynowo - skutkowego (pomiędzy stwierdzeniem nieprawidłowości u Dystrybutora, rzekomym wystąpieniem nieprawidłowości u Skarżącego), co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przepisów prawa żywnościowego,
e. naruszenie przez WSA w Poznaniu art. 22 Konstytucji RP poprzez brak zastosowania ww. przepisu w tym w kontekście błędnej wykładni art. 68 Konstytucji RP i nie rozważenie, czy swoboda działalności gospodarczej pozostaje pod ochroną i w jakim zakresie istnieje podstawa do ograniczenia prawa do działalności gospodarczej oraz, czy istnienie tylko podejrzenia nieprawidłowości przy jednoczesnym braku istnienia dowodów tj. wyników badań urzędowych potwierdzających nieprawidłowości, a wykonanych w postępowaniu administracyjnym, w ramach którego nakładane jest ograniczenie, można uznać za istnienie wystarczającego ważnego interesu publicznego do ograniczenia przepływu towarów i usług.
Biorąc pod uwagę powyższe Skarżący wniósł o :
1. uchylenie, na podstawie art. 185 p.p.s.a., zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu,
2. zasądzenie od organu pierwszej instancji na rzecz Skarżącego - na podstawie art. 203 p.p.s.a. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm prawem przepisanych.
Jednocześnie, mając na uwadze wszelkie powyższe, Skarżący wniósł o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE, 2010/C 83/01 z 30.3.2010, str. 47-200) oraz art. 19 ust. 3 lit. b) Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE, 2010/C 83/01 z 30.3.2010, str. 13-46) w świetle Regulaminu postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości z dnia 25 września 2012 r. (Dz.U. L 265 z 29.9.2012, s. 1), a dalej według Zaleceń dla sądów krajowych, dotyczące składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym (2012/C 338/01 )w przedmiocie tego czy:
Pytanie 1:
1) Czy art. 7 i 14 rozporządzenia 178/2002 może być interpretowany każdorazowo w ten sposób, iż nawet w sytuacji gdy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie istnieją jeszcze urzędowe wyniki badań, to i tak jedynie w oparciu o urzędowe badania innych organów, co do których producent niemiał możliwości wypowiedzieć się, istnieje w świetle ww, przepisów wystarczające podejrzenie występowania nieprawidłowości, przemawiające za przyjęciem domniemania istnienia nieprawidłowości, oraz
Pytanie 2:
Czy art. 54 Rozporządzenia 882/2004 może być interpretowany każdorazowo, bez znaczenia na okoliczności, wagę sprawy, stopień zagrożenia, uzyskane dowody, w ten sposób, że przyjmuje się jego wykładnię rozszerzającą nawet wbrew ich literalnym brzmieniu?
Pytanie 3:
Czy jeśli odpowiedź na pytanie 2 jest twierdząca, czy art. 54 Rozporządzenia 882/2004 pozwala zatem nakładać na producentów ograniczenia, mimo, iż w procedurze krajowej nie mieli oni zagwarantowanego prawa do weryfikacji dowodów, na podstawie których nałożono na nich nakazy lub zakazy, a co jest już gwarantowane przepisami rozporządzenia 2017/625 wydanymi i opublikowanymi już w chwili wydania decyzji I instancji;
Pytanie 4:
Czy jeśli odpowiedź na pytanie 2 jest jednak przecząca, to czy art. 54 Rozporządzenia 882/2004 należy wykładać w ten sposób, że pozwala w ogóle zastosować, a także nałożyć tak samo dolegliwe środki zaradcze, w sytuacji, gdy to tylko zasada domniemania prawdopodobieństwa zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego, uzasadnia przyjęcie istnienia nieprawidłowości, a organ nie posiada dowodów z własnych badań urzędowych, które potwierdzają istnienie nieprawidłowości w danym okresie, w tym potwierdzające związek skutkowo-przyczynowy pomiędzy wykryciem niezgodności u Dystrybutora, a istnieniem nieprawidłowości.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie a następnie w piśmie z 19 stycznia 2024 r. powołał się n wyrok NSA z 26 września 2023 r. I OSK 129/21 wydany, w jego ocenie, w analogicznej sprawie dotyczącej Skarżącego.
Skarżący w piśmie z [...] marca 2024 r. zakwestionował stanowisko organu co do "analogicznego" charakteru sprawy zakończonej wydaniem wyroku z 26 września 2023 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, oznacza to konieczność odniesienia się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Najdalej idącym zarzutem jest zarzut objęty punktem 1.a petitum skargi kasacyjnej. Skarżący stawiając go dąży do wykazania, że decyzja organu drugiej instancji dotknięta jest wadą nieważności z uwagi na zaistnienie okoliczności o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 3 k.p.a. W ocenie Skarżącego, PLW w R. wydał decyzję z naruszeniem właściwości miejscowej, czego nie dostrzegł ani organ odwoławczy ani Sąd pierwszej instancji. Skarżący stoi również na stanowisku, że w dacie wydawania przez WLW decyzji drugoinstancyjnej, utrzymującej w mocy decyzję PLW w R. funkcjonowała w obrocie prawnym inna decyzja ostateczna, wydana przez PLW w G., która rozstrzygała tę samą sprawę administracyjną.
Jako wzorzec kontroli w zarzucie objętym punktem 1.a petitum skargi kasacyjnej Skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i 151 p.p.s.a. oraz art. 6, art. 19, art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 3 k.p.a.
Na wstępie Sąd kasacyjny przypomina, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny w razie stwierdzenia, że zachodzą przyczyny o których mowa w art. 156 k.p.a. zobowiązany jest do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej lub postanowienia. Przywołany zaś przez Skarżącego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a. zobowiązuje sąd do uchylenia decyzji lub postanowienia w razie stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przywołany zatem przez Skarżącego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a. jest nieadekwatny do podnoszonego zarzutu. Sąd kasacyjny podziela pogląd, w świetle którego utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji dotkniętej wadą nieważności oznacza, że decyzja drugoinstancyjna również wydana jest w warunkach nieważności. Zatem to art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. winien być przywołany jako wzorzec kontroli.
Wadliwość ta nie wyłącza jednak możliwości odniesienia się do zarzutu objętego punktem 1.a. petitum skargi kasacyjnej.
Skarżący zarzuty dotyczące wydania decyzji w warunkach nieważności z uwagi na przekroczenie właściwości miejscowej organów kieruje do decyzji wydanej przez PLW w R. Stanowisko to jest niezasadne.
Decyzja PLW w R. z [...] marca 2019 r. dotyczy jaj pozyskanych 4 marca 2019 r. pochodzących z kurnika nr [...], które przemieszczone zostały do zakładu pakowania położonego w Ż. i tam poddane pakowaniu i sortowaniu. Zatem PLW w R. wydał decyzję w odniesieniu do jaj, które przeszły przez zakład sortowania znajdujący się na terenie objętym jego właściwością miejscową co oznacza, że nie doszło do naruszenia właściwości miejscowej organów. W konsekwencji, nie można stawiać Sądowi pierwszej instancji zarzutu, że nie dostrzegł, iż decyzja organu drugiej instancji, utrzymująca w mocy decyzję PLW w R. dotknięta jest wadą nieważności.
Skarżący zwracał również uwagę, że w dacie wydania decyzji przez WLW, to jest [...] maja 2019 r. funkcjonowała w obrocie ostateczna decyzji PLW w G. z [...] marca 2019 r., której sentencja również odnosiła się do kurnika nr [...]. Jednocześnie Skarżący podnosił zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. podkreślając, że organ drugiej instancji wydając swoją decyzję winien był zbadać, czy w obrocie funkcjonują dwa rozstrzygnięcia w tej samej sprawie.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu Sąd kasacyjny wyjaśnia, że rzeczywiście, zarówno decyzja PLW w R. jak i PLW w G. skierowane były do tego samego podmiotu to jest do Skarżącego, wydane zostały na tej samej podstawie prawnej, to jest na podstawie art. 7 ust 1 i ust. 3 ustawy w związku z przepisami Rozporządzenia 882/2004 (PLW w G. wskazał art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. c, PLW w R. art. 54 ust. 1 pkt c). PLW w R. wskazał również jako podstawę prawną art. 14 ust. 8 rozporządzenia 178/2002. Obie decyzje dotyczyły nakazu wycofania z obrotu jaj konsumpcyjnych. Analiza obu decyzji wskazuje jednak, że decyzja PLW w G. dotyczyła – co zresztą podkreślał sam Skarżący – jaj pochodzących z kurnika nr [...] znajdującego się w obszarze właściwości tego organu, zaś decyzja PLW w R. jaj, które poddane zostały sortowaniu i pakowaniu w zakładzie położonym na terenie objętym właściwością tego ostatniego organu. Oznacza to, że każdy z organów wydał decyzję dotyczącą jego obszaru właściwości, na co wskazuje również przywołanie w każdej decyzji weterynaryjnych numerów identyfikacyjnych. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że ze sposobu sformułowania decyzji obu organów pierwszej instancji wynika, że chodziło do takie sformułowanie nakazu wycofania produktu z obrotu by na rynku nie znalazły się jaja skażone salomellą.
Oznacza to, że zarzut objęty punktem 1.a. uznać należało za niezasadny.
Przystąpienie do rozpoznania pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania poprzedzić należy uwagą ogólną dotyczącą zakresu rozpoznania sprawy przez Sąd kasacyjny a co za tym idzie obowiązków strony kwestionującej wyrok Sądu pierwszej instancji. W świetle przywołanego już art. 183 § 1 p.p.s.a. sąd kasacyjny jest uprawniony i obowiązany do rozpoznania skargi kasacyjnej wyłącznie w granicach zakreślonych przez jej autora. Granice te wyznaczają m.in. podniesione zarzuty. Jak podkreśla się od lat w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe skonstruowanie zarzutu skargi kasacyjnej wymaga dokładnego wskazania przepisu, który w ocenie jej autora został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. W przypadku przepisów składających się z kilku jednostek redakcyjnych obowiązek ten polega na dokładnym wskazaniu konkretnej jednostki redakcyjnej – poprzez podanie numeru artykułu, ustępu, oznaczenia punktu czy też podpunktu. Jest to istotne z uwagi na fakt, że poszczególne jednostki redakcyjne określonych przepisów zawierają różną treść normatywną. Tak jest w przypadku art. 8, art. 10, art. 12, art. 77 k.p.a. jak również w przypadku art. 133 i 134 p.p.s.a. Zaniechanie wskazania jako wzorca kontroli konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu uniemożliwia Sądowi kasacyjnemu odniesienie się do tak postawionych zarzutów. Ocena podniesionych zarzutów dokonana zostanie zatem jedynie w tych granicach, w jakich zarzuty zostały prawidłowo sformułowane.
W zarzucie objętym punktem 1.b petitum skargi kasacyjnej Skarżący zarzuca Sądowi pierwszej instancji niedostrzeżenie naruszenia przez organy art. 140 k.p.a. w związku z art. 10 k.p.a., to jest wydanie decyzji przed wpłynięciem i rozpoznaniem złożonego przez Skarżącego pisma z [...] maja 2019 r., co w ocenie Skarżącego doprowadziło do uniemożliwienia stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) a także do nie zebrania (art. 77) i nie rozpatrzenia w sposób właściwy całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, [...] marca 2019 r. sporządzony został z udziałem Skarżącego protokół kontroli, w trakcie której został on poinformowany m.in. o wynikach badań przeprowadzonych przez organy inspekcji sanitarnej. Po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji Skarżący wniósł [...] kwietnia 2019 r. odwołanie, które uzupełnione zostało pismem z [...] kwietnia 2019 r., do którego dołączono wyniki sprawozdania z badań urzędowych i właścicielskich. Generalny Inspektor Sanitarny skierował [...] kwietnia 2019 r. do Skarżącego pismo informujące jakie szczepy bakterii wykryto na powierzchni jajek. Pismem z [...] maja 2019 r. (doręczonym [...] maja 2019 r.) Skarżący poinformowany został o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się w sprawie. Skarżący skorzystał z możliwości zapoznania się z aktami [...] maja 2019 r., wnosząc o wstrzymanie się z wydaniem decyzji do [...] maja 2019 r. Jak wynika z adnotacji urzędowej z [...] maja 2019 r. – "zostanie przesłana informacja mailowa o ewentualnej chęci złożenia kolejnych wniosków w sprawie". Pismo Skarżącego z [...] maja 2019 r. wpłynęło do organu drugiej instancji [...] maja 2019 r., podczas gdy decyzja wydana została [...] maja 2019 r.
Przywołane wyżej okoliczności faktyczne świadczą o tym, że Skarżący informowany był o podejmowanych przez organy czynnościach i miał pełną wiedzę co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, skorzystał również z możliwości przedstawienia dodatkowych dowodów w sprawie składając pismo z [...] kwietnia 2019 r. Rzeczywiście pismo Skarżącego z [...] maja 2019 r. wpłynęło do organu dzień po wydaniu przezeń decyzji, nie uzasadnia to jednak stanowiska o wydaniu decyzji w warunkach określonych w art., 145 § 1 pkt 4 k.p.a. a więc przy pozbawieniu strony możliwości udziału w postępowaniu. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że Skarżący wiedział, iż termin na zajęcie stanowiska w sprawie upływa [...] maja 2019 r. jak również deklarował gotowość przekazania organowi w tej dacie drogą mailową ewentualnych dalszych wniosków w sprawie. Deklaracje Skarżącego mogły być zrozumianej przez organ jako gotowość przedstawienia stanowiska do [...] maja 2019 r. w sposób umożliwiający organowi zapoznanie się z nim w tym terminie. Organ wydał decyzję [...] maja 2019 r., a więc po upływie terminu wskazanego przez Skarżącego.
Zwrócić należy również uwagę, że przy piśmie z [...] maja 2019 r. nie zostały przedstawione przez Skarżącego żadne nowe dowody, zatem zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w związku z wydaniem przez organ decyzji przed otrzymaniem pisma strony jest oczywiście niezasadny. Zarzut dotyczący naruszenia art. 77 k.p.a. uchyla się spod rozpoznania – przepis ten zawiera bowiem kilka jednostek redakcyjnych o różnej treści normatywnej, nie jest zaś rolą sądu kasacyjnego domniemywanie jaki przepis został w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną naruszony.
Sposób sformułowania i uzasadnienia zarzutów objętych punktami 1.c, 1.d., oraz 1.f uzasadnia łączne ustosunkowanie się do nich. Skarżący zarzuca w nich Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 12 art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a.
Podnosząc w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania Skarżący dąży w istocie do zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych przez organy obu instancji i przyjętych za podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonych decyzji przez Sąd Wojewódzki a dotyczących wykrycia pałeczek salmonelli na jajach, które poddane zostały pakowaniu i sortowaniu w zakładzie Skarżącego w Ż. Jednym z głównych argumentów Skarżącego jest fakt wydania decyzji nie na podstawie badań przeprowadzonych przez organy inspekcji weterynaryjnej ale inspekcji sanitarnej, co w ocenie Skarżącego uniemożliwiło mu ustosunkowanie się do tychże badań i ich zakwestionowanie.
Rzeczywiście, podstawą dla wydania zaskarżonych decyzji było sprawozdanie z badań wykonanych przez Laboratorium Higieny Żywności i Żywienia Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w R. nr [...].
Sąd kasacyjny zwraca w pierwszej kolejności uwagę na fakt, że Skarżący na etapie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji nie kwestionował wyników opisanych wyżej badań. Jak wynika z protokołu kontroli z [...] marca 2019 r. Skarżący został poinformowany o treści informacji otrzymanej przez PLW w R. [...] marca 2019 r. od organów sanitarnych, w tym o sprawozdaniach z badań przeprowadzonych przez te organy. Z treści protokołu wynika również, że Prezes Zarządu Skarżącego już [...] marca 2019 r. wydał zarządzenie w sprawie powołania zespołu do spraw zarządzania kryzysowego mającego na celu przeprowadzenie identyfikacji produktu niezgodnego oraz wycofanie go z rynku. Skarżący [...] marca 2019 r. uzupełnił informację o wycofaniu produktu z rynku na swojej stronie internetowej.
Sąd kasacyjny podkreśla w tym miejscu, że ani z protokołu kontroli, ani z pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, by Skarżący kierował jakiekolwiek prośby o umożliwienie mu uczestnictwa w badaniach prowadzonych przez organy sanitarne.
Następnie zwrócić należy uwagę, że badanie wykonane zostało przez akredytowane laboratorium, dysponujące certyfikatem wydanym przez Polskie Centrum Akredytacji, nr [...]. Z informacji znajdujących się na stronie internetowej Polskiego Centrum Akredytacji (których treść Sąd kasacyjny uznaje za fakt powszechnie znany z uwagi na art. 106 § 5 p.p.s.a.) wynika, że certyfikat udzielony został [...] sierpnia 2001 r. z okresem ważności do [...] sierpnia 2025 r. Z zakresu certyfikacji wynika, że obejmuje on również badania mikrobiologiczne.
Udzielenie akredytacji w świetle art. 2 pkt 10 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. U. UE. L. z 2008 r. Nr 218, str. 30 z późn. zm.). oznacza poświadczenie przez krajową jednostkę akredytującą, że jednostka oceniająca zgodność spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych oraz - w stosownych przypadkach - wszelkie dodatkowe wymagania, w tym wymagania określone w odpowiednich systemach sektorowych konieczne do realizacji określonych czynności związanych z oceną zgodności.
Oznacza to, że znajdujące się w aktach sprawy sprawozdania z badań sporządzonych przez Laboratorium Higieny Żywności i Żywienia Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w R. z których wynikała wykrycie pałeczek Salomenella spp w wymazach ze skorupki mogły stanowić podstawę do wszczęcia postępowania i podejmowania dalszych czynności uznanych przez organy weterynaryjne za niezbędne w świetle obowiązujących przepisów prawa polskiego i unijnego.
Skarżący ani na etapie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, ani na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie przedstawił żadnych argumentów pozwalających na zakwestionowanie prawidłowości badań przeprowadzonych przez Laboratorium Higieny Żywności i Żywienia Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w R.
Wszystkie zatem zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej zmierzające do zakwestionowania podstawowego w sprawie ustalenia faktycznego, to jest wykrycia pałeczek salmonelli spp na skorupkach jajek, które uprzednio poddane zostały sortowaniu, stemplowaniu i pakowaniu w zakładzie Skarżącego muszą być uznane za niezasadne.
Odnosząc się do zarzutów zaniechania - jak to określono w skardze kasacyjnej - przez organy inicjatywy dowodowej przypomnieć należy, że to właśnie mając na względnie przywoływany przez Skarżącego interes społeczny organy po uzyskaniu wyników badań przeprowadzonych przez organy sanitarne, a dotyczących jaj pochodzących z zakładu Skarżącego zobligowane były do podjęcia dalszych działań.
W rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił szczegółowo z jakich przyczyn uznaje, że brak było podstaw do podejmowania przez organy czynności mających na celu obalenie otrzymanych wyników badań. Sąd Wojewódzki powołał się w tym zakresie na wynikającą z przepisów prawa unijnego zasadę ostrożności, niezwłocznego reagowania na możliwość zagrożenia zdrowia ludzi, priorytet w ochronie zdrowia ludzi i wyjaśnił, że brak jest podstaw do przyjęcia, że organ po stwierdzeniu zagrożenia ma z urzędu dokonywać szczegółowej oceny zmierzającej do obalenia otrzymanych wyników badań.
Skarżący przywołując w uzasadnieniu skargi kasacyjnej orzecznictwo dotyczące obowiązków w zakresie postępowania dowodowego ciążących na organach administracji pomija konsekwentnie okoliczność, że w niniejszym postępowaniu organ dysponował badaniami wykonanymi przez akredytowaną jednostkę badawczą organu inspekcji sanitarnej. Skarżący nie przedstawia również żadnych argumentów pozwalających na zakwestionowanie prawidłowości argumentacji Sądu pierwszej instancji, co do braku podstaw prowadzenia z urzędu postępowania dowodowego mającego na celu zakwestionowanie wyników badań sporządzonych przez certyfikowane laboratorium, w sytuacji w której zagrożone jest zdrowie i życie ludzi.
Przywoływany przez Skarżącego wyrok WSA w Bydgoszczy z 15 stycznia 2013r. II SA/Bd 986/12 dotyczył, jak zresztą wskazuje sam Skarżący, wykrycia w próbce mieszanki paszowej przeznaczonej dla brojlerów składników pochodzących ze zwierząt lądowych, to jest włosów. Skarżący nie przedstawił jednak żadnych argumentów pozwalających na zrównanie zagrożenia wynikającego z wykrycia takich składników w mieszance paszowej przeznaczonej dla brojlerów z zagrożeniem wynikającym z wykrycia na jajach pałeczek salmonelli. Pominął również inne, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, w tym w szczególności to, że jak wynika z protokołu kontroli z [...] marca 2019 r., jeszcze przed uzyskaniem informacji o wynikach badań przeprowadzonych przez organy sanitarne sam podjął czynność mające na celu wycofanie spornej partii jaj z obrotu.
Skarżący zarzuca również sądowi pierwszej instancji niedostrzeżenie, że organy pominęły wyniki badań przeprowadzonych na podstawie próbek pobranych w toku postępowania w zakładzie pakowania i w kurniku prowadzonym przez Skarżącego.
Zarzut ten jest niezasadny. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji dostrzegł on okoliczność, że pobrane zostały próbki w zakładzie pakowania jajek, zwrócił jednak uwagę na fakt, że pobrane zostały w dacie późniejszej niż data wykrycia zakażenia. Podzielić należy stanowisko, że uzyskanie negatywnych wyników badań przeprowadzonych na próbkach pobranych już po wyryciu zakażenia nie może być uznane za przemawiające za przyjęciem, iż zakażenia to wcześnie nie wystąpiło. Jak słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, wyniki późniejszych badań przeprowadzonych już w toku postępowania doprowadziły do uchylenia decyzji orzekającej o wycofaniu produktów z obrotu, które to rozstrzygnięcie nie podlegało jednak kontroli sądu z uwagi za zakres rozpoznania sprawy.
Zatem zarzuty objęte punktami 1.c, 1.d i 1.f uznać należało za niezasadne.
Zarzut objęty punktem 1.e oraz 1.i petitum skargi kasacyjnej wymagają łącznego rozpoznania z zarzutami naruszenia prawa materialnego. W tym miejscu wyjaśnić jedynie należy, że stawiając Sądowi zarzut niedostrzeżenia naruszenia przez organy art. 8 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym Skarżący nie wskazał, by w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja odstąpienia przez organy od ustalonej praktyki rozstrzygania spraw. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 7b k.p.a. Sąd kasacyjny wyjaśnia, że wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej niniejsza sprawa jest przykładem prawidłowego współdziałania organów w celu ochrony życia i zdrowia społeczeństwa : Organy sanitarne niezwłocznie po uzyskaniu wyników badań wskazujących na zakażenie jajek salmonellą przekazały informację organom weterynarii te taś podjęły działania, każdy w granicach swojej właściwości, mające na celu zapobieżenie wprowadzeniu do obrotu potencjalnie niebezpiecznych produktów pochodzenia zwierzęcego.
W zarzutach objętych punktem 1.g i 1.h petitum skargi kasacyjnej Skarżący zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3, art. 15 oraz 11 k.p.a.
Skarżący uzasadniając powyższe zarzuty wskazuje na wadliwości uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji oraz podkreśla, że uzupełnienie tychże wadliwości na etapie postępowania odwoławczego pozbawiło go możliwości dwukrotnego rozpoznania sprawy.
Odnosząc się do tak uzasadnionego zarzutu Sąd kasacyjny wskazuje, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji powołał się na fakt otrzymania informacji od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.o stwierdzeniu obecności pałeczek Salmonella spp. z grupy D - Salmonella Enteriditis w produkcie "Jaja zdrowo R. 30 szt. Klasa wagowa M klasa jakości A. Wyjaśnił również, że jajka te przemieszczone zostały z kurnika w J. do zakładu pakowania w Z., co skutkowało wszczęciem z urzędu postępowania w sprawie nakazu wycofania ich z obrotu. Organ przywołał następnie przepisy aktów prawnych mających zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że w ich świetle w sytuacji wykrycia niezgodności zobowiązany był do podjęcia działań zapewniających zastosowanie przez podmiot gospodarczy środków zaradczych.
W ocenie Sądu kasacyjnego decyzja PLW w R. spełnia wszystkie wymogi określone prawem. Organ w sposób zrozumiały wyjaśnił, że w związku z wykryciem pałeczek salmonelli konieczne jest podjęcie działań przewidzianych prawem działań mających na celu ograniczenie rozpowszechnienia i zagrożenia związanego z wykrytym zakażeniem.
Rzeczywiście, organ pierwszej instancji nie przywołał w uzasadnieniu decyzji okoliczności związanych z wcześniejszym wykryciem zakażenia w jajkach wprowadzonych przez Skarżącego na rynek UE, które - jak wyjaśniono w decyzji organu drugiej instancji – były prawdopodobną przyczyną zachorowań u ludzi w tym również prawdopodobną przyczyną śmierci, nie powołał się również na decyzję z [...] listopada 2016 r. dotyczącą zakazu wprowadzania do obrotu jaj kurzych z uwagi na stwierdzenie obecności Salomonelle Enteriditis w 5 stadach należących do Skarżącej. Nie można jednak przyjąć, by Skarżący nie miał wiedzy o okolicznościach dotyczących wcześniejszego wykrycia zakażeń w należących do niego stadach czy też o okolicznościach będących prawdopodobną przyczyną zachorowań w tym zgonów u ludzi. Sąd kasacyjny podkreśla w tym miejscu, że Skarżący podkreślając, iż powyższe okoliczności nie zostały opisane w decyzji organu pierwszej instancji nie kwestionuje, iż zdarzenia takie miały miejsce. W konsekwencji, sam fakt niepowołania ich w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji nie może być uznany za naruszenie art. 107 § 3 czy art. 11 k.p.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie może również stanowić o pozbawieniu Skarżącego możliwości dwukrotnego rozpoznania sprawy.
Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że jak wynika z protokołu kontroli z [...] marca 2019 r. Skarżący sam dostrzegał konieczność wycofania z obrotu jaj objętych następnie decyzją PLW w R. W konsekwencji, podnoszone na późniejszym etapie postępowania zarzuty dotyczące wadliwego skonstruowania uzasadnienia decyzji i nieprzekonania strony o prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia są oczywiście niezasadne.
Oznacza to, że zarzuty objęte punktami 1.g i 1.h petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadne.
Niezasadny jest również zarzut objęty punktem 1.j petitum skargi kasacyjnej to jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Wszystkie powyższe elementy zawiera uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Sąd przedstawił stan faktyczny sprawy, stanowiska Skarżącego oraz organu. Następnie wyjaśnił z jakich przyczyn podziela stanowisko organu, w tym co zaistnienia w sprawie przesłanek nałożenia na Skarżącego nakazu wycofania jaj konsumpcyjnych z obrotu. Sąd kasacyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela wyrażane wielokrotnie w orzecznictwie stanowisko, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jeżeli nie wiadomo jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia.
Natomiast brak przekonania strony skarżącej o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zwłaszcza w sytuacji, gdy tak jak w rozpatrywanej sprawie, stanowisko to zostało umotywowane w stopniu wystarczającym, aby poddać je merytorycznej kontroli w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną. Dlatego - co należy podkreślić - polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyrok NSA z 27 sierpnia 2021 r. I OSK 474/21 i przywołane w nim orzecznictwo).
Zarzut objęty punktem 1.k petitum skargi kasacyjnej uchyla się spod kontroli z uwagi na wadliwość jego sformułowania. Jak już wcześniej wskazano, przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r. I OSK 249/21 i powołane tam orzecznictwo). Skarżący jako wzorzec kontroli powołał art. 133 i art. 134 p.p.s.a. czyli przepisy składające się z kilku jednostek redakcyjnych. Nie jest zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego domniemywanie na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej czy też sposobu sformułowania zarzutu, który konkretnie przepis został w ocenie autora skargi kasacyjnej naruszony przez Sąd pierwszej instancji.
Skarżący zarzuca sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 7 rozporządzenia 178/2002 poprzez błędną wykładnię pojęcia "braku pewności naukowej" i przyjęcie, że sytuacja taka zachodzi gdy istnieją labolatoryjne badania i metody wykrycia Salmonelli a niezwłoczny brak wyników wynika wyłączenie ze złej współpracy pomiędzy organami sanitarnymi i weterynaryjnymi (punkt 2.a petitum skargi kasacyjnej).
Tak sformułowany i uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego uznać należy za niezasadny. Sąd pierwszej instancji w żadnym fragmencie uzasadnienia nie wskazał, by brak pewności naukowej miał być rozumiany jako brak wyników badań wynikający ze złej współpracy między organami sanitarnymi i weterynaryjnymi. Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że art. 7 rozporządzenia 178/2002 należy interpretować w ten sposób, że umożliwia on działanie organów sanitarnych zmierzające do nałożenia nakazów lub zakazów na określone produkty, jeżeli te rodzą podejrzenie co do ich bezpieczeństwa. Wyjaśnił również, że nie budziło jego wątpliwości, iż wykrycie w produkcie spożywczym pochodzenia odzwierzęcego pałeczki "salmonelli enteritidis" budzi uzasadnione podejrzenie, co do bezpieczeństwa tego produktu dla życia i zdrowia ludzi.
Sąd kasacyjny dostrzega, że Sąd Wojewódzki w cytowanym fragmencie uzasadnienia odwołał się do działania organów sanitarnych, podczas gdy w niniejszej spawie nakazy zostały wprowadzone decyzją organów nadzoru weterynaryjnego. Nie przekreśla to jednak prawidłowości przedstawionej przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia 178/2002. Rzeczywiście, Sąd nie wskazał wprost jak rozumieć należy pojęcie "braku pewności naukowej" jednak dokonał prawidłowego zastosowania analizowanego przepisu. Sąd kasacyjny obecnie rozpoznający sprawę podziela bowiem pogląd wyrażony w wyroku NSA z 26 września 2023 r. I OSK 129/21 w którym wskazano, że "właściwe zastosowanie zasady ostrożności zakłada, po pierwsze, rozpoznanie potencjalnie negatywnych dla zdrowia skutków wywoływanych przez rozpatrywane substancje lub żywność, a po drugie, wszechstronną ocenę ryzyka dla zdrowia, opartą na najbardziej wiarygodnych dostępnych danych naukowych i najświeższych wynikach badań międzynarodowych (zob. podobnie wyroki: z dnia 9 września 2003 r., Monsanto Agricoltura Italia i in., C-236/01, EU:C:2003:431, pkt 113; a także z dnia 28 stycznia 2010 r., Komisja/Francja, C-333/08, EU:C:2010:44, pkt 92). Jeżeli zatem istnienie lub zakres domniemanego ryzyka okażą się niemożliwe do ustalenia z całkowitą pewnością z racji niewystarczającego, nieostatecznego lub niedokładnego charakteru wyników przeprowadzonych badań, lecz pozostaje prawdopodobieństwo powstania rzeczywistej szkody dla zdrowia publicznego, gdyby to ryzyko miało wystąpić, zasada ostrożności uzasadnia przyjęcie środków ograniczających z zastrzeżeniem, iż będą one niedyskryminacyjne i obiektywne (wyrok z dnia 28 stycznia 2010 r., Komisja/Francja, C-333/08, EU:C:2010:44, pkt 93 i przytoczone tam orzecznictwo)" – zob. wyrok TS z 19.01.2017 r., C-282/15, QUEISSER PHARMA GMBH & CO. KG v. BUNDESREPUBLIK DEUTSCHLAND, ZOTSiS 2017, nr 1, poz. I-26.
Sąd kasacyjny dostrzega, że powyższy wyrok wydany został w odmiennym stanie faktycznym, jednak przedstawiona w nim wykładnia użytego w art. 7 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 pojęcia braku pewności naukowej może znaleźć zastosowanie również w niniejszej sprawie.
W niniejszej sprawie wystąpienie pałeczek Salomonelli na jajkach pochodzących z prowadzonego przez Skarżącego zakładu pakowania i sortowania potwierdzone zostało wynikami badań przeprowadzonych na zlecenie organów sanitarnych przez akredytowane laboratorium. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w świetle rozporządzenia nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność (Dz.Urz. WE L 325 z 12.12.2003) skutkowało to koniecznością podjęcia wszelkich właściwych i skutecznych środków na wszystkich etapach produkcji i dystrybucji w celu ograniczenia rozpowszechniania i zagrożenia jakie stanowią dla zdrowia publicznego.
Sąd kasacyjny dostrzega podnoszoną konsekwentnie przez Skarżącego okoliczność, że wyniki badań próbek pobranych zarówno przez niego jak i przez organy weterynaryjne w dniach [...] i [..] marca 2019 r. i to zarówno w kurniku jak i w zakładzie w Z. dały wyniki negatywne. Zwrócić należy jednak uwagę, że próbki te pobrane zostały już kilkanaście dni po dacie, w jakiej dokonano pakowania i sortowania partii jaj objętej nakazem wycofania z obrotu, zatem ich wynik nie mógł w ocenie Sądu kasacyjnego przesądzić o braku zakażenia w tej właśnie partii jajek.
Sąd kasacyjny dostrzega również podnoszoną przez Skarżącego okoliczność, że zakażenie wykryte zostało w momencie, kiedy parta jaj przekazana została już dystrybutorowi zewnętrznemu i skierowana do sprzedaży detalicznej w sklepie. Skarżący podkreślał, że nie zostało wykazane, by do zakażenia doszło w jego zakładzie, podnosząc, że mogło do tego dojść na etapie wprowadzania do obrotu detalicznego.
Odnosząc się do tego argumentu Sąd kasacyjny wyjaśnia, że niniejsza sprawa dotyczyła zgodności z prawem decyzji administracyjnej nakazującej wycofanie z obrotu określonej partii produktów odzwierzęcych które poddane zostały sortowaniu i pakowaniu w zakładzie Skarżącego a pozyskane zostały uprzednio w prowadzonym przezeń kurniku. Wykrycie zakażenia na tychże produktach oznaczało prawdopodobieństwo powstania rzeczywistej szkody dla zdrowia publicznego, co w świetle wynikającej z art. 7 rozporządzenia 178/2002 zasady ostrożności obligowało organy do podjęcia działań mających na celu zapobieżenie tejże szkodzie.
W ocenie Sądu kasacyjnego zarzuty objęte punktami 2.b. i 2.c. petitum skargi kasacyjnej winny być rozpoznany łącznie z zarzutami z punktu 1.e i 1.i petitum skargi kasacyjnej, w których Skarżący odwołuje się do zasady proporcjonalności, która winna znaleźć zastosowanie przy nakładaniu ograniczeń o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt c rozporządzenia 882/2004.
Skarżący stawiając powyższe zarzuty dąży do wykazania, że nakazanie wycofania z rynku wszystkich produktów pozyskanych [...] marca 2019 r. z kurnika nr [...] było niezasadne, wystarczające było w jego ocenie odwołanie się do daty przydatności do spożycia. Uzasadnienie to przywoływane jest zarówno w odniesieniu do zarzutu objętego punktem 2.b jak i punktem 2.c. petitum skargi kasacyjnej, a więc zarówno w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. c rozporządzenia 882/2004 (przy czym zarzut ten powiązany jest z zarzutem naruszenia art. 8 § 1 i § 2 k.p.a.) jak i w odniesieniu do zarzutu naruszenia 14 ust. 8 rozporządzenia 178/2002.
Tak uzasadniony zarzut jest niezrozumiały. Skarżący nie wyjaśnia bowiem, dlaczego określenie produktów, które mają zostać wycofane z obrotu poprzez odwołanie się do daty i miejsca ich pozyskania a następnie wskazania w jakim zakładzie zostały poddane sortowaniu i pakowaniu miałoby być bardziej dolegliwe niż odwołanie się do daty ich przydatności do spożycia.
Sąd kasacyjny nie podziela również stanowiska Skarżącego, że doszło do naruszenia przywołanych przez niego w punkcie 2.c petitum skargi kasacyjnej przepisów z uwagi na fakt, że to organ inspekcji sanitarnej a nie organ inspekcji weterynaryjnej wykrył niezgodność produktu. Powzięcie przez organ weterynaryjny informacji o zaistniałej niezgodności obligowało go do podjęcia w ramach jego właściwości a więc w ramach nadzoru sprawowanego nad zakładem Skarżącego położonym w Ż. działań mających na celu zapobieżenie negatywnym konsekwencjom dla życia i zdrowia ludzi.
Skarżący niesłusznie również przyjmuje, że owe działania organu mogły sprowadzać się wyłącznie do działań zapewniających, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Jak wynika wprost z art. 54 ust. 2 lit c rozporządzenia 882/2004 działania zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze obejmują monitorowanie oraz w razie konieczności nakazanie wycofania i/lub zniszczenia paszy lub żywności. Prawidłowo zatem organ w niniejszej sprawie w ramach działań zapewniających, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze, nakazał mu wycofanie żywności z obrotu. Skoro żywność została już wprowadzona do obrotu brak było podstaw do nałożenia ograniczenia w zakresie wprowadzenia na rynek, byłoby to bowiem działanie nieskuteczne i spóźnione.
Nie ma również racji Skarżący zarzucając Sądowi błędną wykładnię art. art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. c) rozporządzenia 882/2004 polegającą na przyjęciu, że organy są uprawnione do nakładania dowolnych ograniczeń. Ograniczenie nałożone przez organy było zgodne z brzmieniem przywołanych przez Skarżącego przepisów. Nie można uznać by inny nakaz niż wycofanie z obrotu konsumenckiego produktu mogłoby przeciwdziałać potencjalnemu zagrożeniu zarażenia ludności salmonellą. Sąd kasacyjny podkreśla w tym miejscu, że wbrew stanowisku Skarżącego ani organy ani Sąd pierwszej instancji nie wyrazili poglądu, by celem ustawodawcy unijnego była całkowita likwidacja salomonelli.
Sąd kasacyjny za niezasadny uznaje zarzut objęty punktem 2.d petitum skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE, 2010/C 83/01 z 30.3.2010, str. 47-200) oraz art. 19 ust. 3 lit. b) Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE, 2010/C 83/01 z 30.3.2010, str. 13-46) rozstrzygając sprawę samodzielnie, bez skierowania uprzedniego pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd kasacyjny wyjaśnia, że również w jego ocenie rozpoznanie sprawy nie było uzależnione do zadania pytań prejudycjalnych wskazanych w skardze kasacyjnej.
Sposób sformułowania pytań wskazuje, że Skarżący w istocie kwestionuje możliwość wydania rozstrzygnięcia na podstawie wyników badań uzyskanych w ramach postępowania prowadzonego przez inny niż weterynaryjny organ kontroli pomijając jednak konsekwentnie fakt, że badania te zrealizowane były przez akredytowane laboratorium. Skarżący formułując pytania pomija istotne elementy stanu faktycznego sprawy : wbrew treści pytania nr 1 i nr 3 w niniejszej sprawie producent miał możliwość wypowiedzenia się co do treści badań sporządzonych na zlecenie organu inspekcji sanitarnej jak również sam uznał, że konieczne jest wycofanie produktu z obrotu.
Pytanie nr 2 i nr 4 dotyczą wykładni art. 54 rozporządzenia 882/2004, stawiając je Skarżący pomija jednak okoliczność, że to do sądu krajowego rozpoznającego sprawę należała ocena, czy organy zastosowały rozszerzającą wykładnię przywołanego przezeń przepisu.
Sąd kasacyjny podkreśla również, że formułując pytania dotyczące wykładni art. 54 rozporządzenia 882/2004 Skarżący pomija zasady wynikające z art. 7 ust. 1 i ust. 2 oraz art.14 ust. 6 rozporządzenia 178/2002 na które powołał się w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji.
Niezasadny był również zarzut objęty punktem 2.e petitum skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie do ograniczenia wolności działalności gospodarczej to jest do wydania nakazu wycofania określonego produktu z rynku doszło na podstawie ustawy ze względu na ważny interes publiczny jakim jest ochrona życia i zdrowia ludzi. Nie doszło zatem do naruszenia wskazanego przez Skarżącego art. 22 Konstytucji.
Przywołany przez Skarżącego jako wzorzec kontroli art. 68 Konstytucji zawiera pięć jednostek redakcyjne które przewidują różne uprawnienia : prawo do ochrony zdrowia, równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązek zapewnienia przez państwo szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku, zwalczania przez władze chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska jak również nakładający na te władze obowiązek popierania rozwoju kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. Skarżący nie wskazał ani w petitum ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej który konkretnie przepis został naruszony przez Sąd pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.