I OSK 1414/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-10-02
NSAtransportoweŚredniansa
drogi publicznepojazdy ponadnormatywnekara pieniężnazezwolenie na przejazdprawo o ruchu drogowymprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiprzewoźnikkontrola celnaustawa o drogach publicznych

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym, uznając, że spółka nie wykazała, iż nie była przewoźnikiem.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję o karze za przejazd pojazdem ponadnormatywnym bez zezwolenia. Spółka argumentowała, że nie była przewoźnikiem wykonującym dany przewóz, a jedynie właścicielem pojazdu i posiadaczem licencji. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie swojego stanowiska i nie wykazała naruszenia przepisów proceduralnych przez sąd pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółkę Akcyjną P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem ponadnormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Spółka zarzucała organom administracji naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i brak zapewnienia jej udziału, a także kwestionowała ustalenie jej jako strony w sprawie i przewoźnika. Podnosiła, że nie posiadała międzynarodowego listu przewozowego, a protokół kontroli był wadliwy. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, wskazując na specyfikę kontroli i dowody rejestracyjne pojazdu oraz koncesję jako podstawę do uznania spółki za przewoźnika. WSA oddalił skargę spółki, podkreślając obowiązek współdziałania strony w wyjaśnianiu stanu faktycznego. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 13 Prawa o drogach publicznych oraz art. 3 § 1 i art. 134 p.p.s.a., kwestionując ustalenie jej jako przewoźnika i przerzucając ciężar dowodu na stronę przeciwną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niespełniającą wymogów formalnych, zwłaszcza w zakresie precyzyjnego sformułowania zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem o wysokim stopniu sformalizowania i NSA jest związany granicami skargi. Stwierdzono, że spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na to, iż nie była przewoźnikiem, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny na podstawie zgromadzonych dokumentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie jest faktycznym przewoźnikiem wykonującym dany przewóz. Jednakże, aby uwolnić się od odpowiedzialności, strona musi przedstawić wystarczające dowody na poparcie tego twierdzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na to, iż nie była przewoźnikiem wykonującym sporny przewóz. Samo oświadczenie strony nie było wystarczające wobec posiadanych dokumentów (licencji, dowodu rejestracyjnego). Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na spółce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (30)

Główne

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych art. 13 § 2a i 2b

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych art. 40b § 1 i 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym art. 64 § 1

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 46

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 47

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3 i 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 14 § 2 pkt 2 lit. a, b, c i d

k.p.c. art. 232

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 68

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r.

CMR art. 6 § 1

Konwencja CMR

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych. Spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na to, że nie była przewoźnikiem. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 13 Prawa o drogach publicznych. Naruszenie art. 3 § 1 i art. 134 p.p.s.a. Naruszenie art. 232 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. (ciężar dowodu). Niewłaściwe ustalenie przewoźnika. Brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i brak udziału strony w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o wysokim stopniu sformalizowania. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej. Samo oświadczenie strony, iż nie była przewoźnikiem, wobec treści okazanych przy kontroli dokumentów w postaci licencji i dowodu rejestracyjnego pojazdu, nie było wystarczające do dokonania odmiennych ustaleń.

Skład orzekający

Janina Antosiewicz

przewodniczący

Elżbieta Stebnicka

członek

Tomasz Zbrojewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, ciężar dowodu w sprawach o kary za przejazdy ponadnormatywne, zakres postępowania dowodowego w sądach administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalenia przewoźnika w kontekście przepisów o ruchu drogowym i drogach publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu odpowiedzialności za naruszenia przepisów drogowych, a także szczegółowych wymogów formalnych skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa.

Koniec z "nie byłem kierowcą"? NSA wyjaśnia, kto odpowiada za przejazd ponadnormatywny.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1414/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka
Janina Antosiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Borowiec
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II SA/Go 945/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2006-04-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.3 § 1, art. 46, art. 47, art. 106 § 3 i 5, 133 § 1, art. 134, art. 174 pkt 1 i 2, art. 175 § 1, art. 176, art. 183 § 1 i 2, art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
§ 14 ust. 2 pkt 2 lit. a, b, c i d
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
art. 232
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 64 § 4, art. 68
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
art. 13 ust. 2a i 2b, art. 40b ust. 1 i 2
Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
art. 64 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 2 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki Akcyjnej P. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Go 945/05 w sprawie ze skargi Spółki Akcyjnej P. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006r., sygn. akt II SA/Go 945/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym.
Powyższe rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...], nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w O. na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r., nr 71, poz. 838 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. nr 44, poz. 432), wymierzył [...] Spółce Akcyjnej w W. karę pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd w dniu [...]. pojazdem samochodowym typu [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o nr rejestracyjnym [...] bez wymaganego zezwolenia. Dokonane pomiary wykazały bowiem, że nacisk na 2 osi został przekroczony o [...], co oznaczało, iż pojazd należy zakwalifikować jako ponadnormatywny, na przejazd którego zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wymagane jest zezwolenie, którego kierowca pojazdu – A. S. nie okazał organowi kontrolującemu.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka, zarzucając jej nieważność stwierdziła, że nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.) oraz nie zapewniono jej udziału w tym postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a nadto nie jest stroną w sprawie (art. 6 k.p.a.). Osobę przewoźnika w międzynarodowym przewozie samochodowym ustala się na podstawie międzynarodowego listu przewozowego (art. 6 ust. 1 konwencji CMR), którego Spółka nie będąc przewoźnikiem nie posiada. Strona wskazała również, iż decyzja organu pierwszej instancji powinna podlegać uchyleniu w całości, gdyż została oparta na ustaleniach faktycznych zawartych w protokole nr [...], który nie spełnia warunków przewidzianych w art. 68 k.p.a. Nie posiada zatem cech dokumentu urzędowego i nie stanowi dowodu tego, co zostało w nim stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.). Nadto z samej decyzji, jak również z załączonego protokołu nie wynika, w jaki sposób ustalona została kara pieniężna w wysokości [...] zł.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Celnej w R. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazał, że datą wszczęcia postępowania z urzędu była pierwsza czynność wobec strony. Wyjaśnił, że biorąc pod uwagę specyfikę miejsca przeprowadzonej kontroli i jego oddalenie od siedziby przedsiębiorstwa funkcjonariusze dokonujący kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym nie są w stanie zadbać o właściwą reprezentację strony z uwagi na potrzebę upłynnienia ruchu transgranicznego i nie mogą też zapewnić stronie czynnego udziału w czynnościach, polegających na przejeździe pojazdu przez pomost wagi oraz mechaniczno – elektronicznym przetworzeniu danych. Uznając za bezzasadny zarzut błędnego ustalenia przewoźnika, organ odwoławczy podniósł, iż z dowodów rejestracyjnych ciągnika i naczepy wynika, że ich właścicielem jest [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. oraz wskazał na okoliczność wydania na rzecz Spółki koncesji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy na tenże ciągnik siodłowy. Dyrektor Izby Celnej w R. stwierdził ponadto, że protokół kontroli sporządzono zgodnie z wymogami art. 68 k.p.a., zaś karę ustalono zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. (Dz.U. nr 51, poz. 607).
Zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej instancji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o jej oddalenie, wskazał, że licencja na podjęcie i wykonywanie transportu krajowego lub międzynarodowego indywidualizuje uprawnionego przewoźnika i jest związana z podmiotem wykonującym transport. List przewozowy indywidualizuje natomiast przewożony towar.
Uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne (zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 k.p.a.) obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie zwalnia strony postępowania od współdziałania w tym zakresie z organem prowadzącym postępowanie. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy rozstrzygnięcie organu administracji zależy od aktywności strony postępowania, która chcąc udowodnić pewien fakt powinna przedstawić organowi na jego potwierdzenie własne dowody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zwrócił przy tym uwagę na powinność złożenia przez stronę decyzji wydanej na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym wyrażającej zgodę na wykonywanie uprawnień wynikających z licencji nr [...] przez inny podmiot w celu wykazania, iż nie była przewoźnikiem i nie na nią powinna zostać nałożona kara. Następnie zaś zauważył, że z uwagi na nie przedłożenie przez Spółkę takiej decyzji, organ odwoławczy nie miał żadnych podstaw do uznania, iż nie była ona przewoźnikiem.
W skardze kasacyjnej [...] Spółka Akcyjna z siedzibą W., reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wskazując na art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., zaskarżyła powyższy wyrok w całości i wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka zarzuciła nieuwzględnienie art. 13 prawa o drogach publicznych. Podniosła przy tym, iż przepis ten określa warunki korzystania z dróg publicznych. Odnosi się zatem do osób fizycznych i prawnych faktycznie korzystających z tych dróg. Nie dotyczy więc osób, które będąc właścicielami pojazdów samochodowych i posiadaczami koncesji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego, konkretnego przewodu nie wykonywały. Sąd wprawdzie prawidłowo ustalił, że skarżąca Spółka jest przewoźnikiem w pojęciu obowiązującego prawa, bowiem jest właścicielem pojazdu samochodowego poddanego kontroli w O. w dniu [...] oraz posiadaczem koncesji na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego, jednakże nie uwzględnił faktu, iż tego konkretnego przewozu nie wykonywała, co wynika z treści międzynarodowego listu przewozowego, który był w posiadaniu kierowcy kontrolowanego pojazdu i nic nie stało na przeszkodzie z zaznajomieniem się z jego treścią przez funkcjonariusza Urzędu Celnego w O. podczas przeprowadzonej kontroli. Zdaniem Spółki, Sąd naruszył przepisy art. 3 § 1 i art. 134 p.p.s.a. nakazujące sądową kontrolę działalności administracji publicznej niezależnie od zarzutów oraz wniosków skargi i chybione jest twierdzenie, że strona skarżąca powinna była przedstawić dowody świadczące o tym, iż w tym wypadku nie była przewoźnikiem. Zgodnie bowiem z art. 232 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. to strona przeciwna obowiązana jest udowodnić, iż przewoźnikiem była Spółka [...] w W. i brak jest podstaw prawnych do przerzucenia na stronę skarżącą ciężaru dowodu zwłaszcza, że okoliczności negatywne dowodu nie wymagają. Dowodem pozwalającym na ustalenie osoby faktycznie wykonującej konkretny przewóz nie jest dowód rejestracyjny pojazdu i koncesja na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. W sytuacji, gdy strona skarżąca zaprzeczyła, iż była przewoźnikiem, organy celne winny tę kwestię zbadać ze szczególną starannością, przestrzegając w tym zakresie zasad zawartych w art. 7 – 10 k.p.a., zaś Sąd winien był to uchybienie organów celnych wziąć pod uwagę. Powołując się na załączone do skargi kasacyjnej pismo Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej [...]., nr [...] Spółka podniosła nadto, iż koncesje przyznawane na rzecz [...] S.A. w W. (obecnie [...] S.A.) uprawniają do wykonywania transportu drogowego podmioty wchodzące w skład struktury organizacyjnej holdingu [...] przy użyciu pojazdów wymienionych w koncesji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w R. reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od strony skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
W uzasadnieniu organ administracji zarzucił, że strona skarżąca w dotychczasowym postępowaniu nie przedstawiła żadnych dowodów na to, iż nie była przewoźnikiem, w szczególności dokumentu, z którego wynikałoby przeniesienie uprawnień wynikających z licencji [...] na inny podmiot. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 7 – 10 k.p.a. podniósł, iż mając do czynienia z dowodem w postaci dokumentu urzędowego (wypis z licencji wystawionej na skarżącego) nie był zobowiązany do poszukiwania we własnym zakresie dowodu przeciwko jego treści. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że art. 7 k.p.a. nie zwalnia strony od obowiązku uczestniczenia w realizacji obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżący na żadnym etapie dotychczasowego postępowania nie wykazał żadnym dowodem, że nie był przewoźnikiem. Odnośnie zarzutu naruszenie art. 232 k.p.a. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a., Dyrektor Izby Celnej w R. podniósł, iż Sąd nie prowadził postępowania dowodowego, a skarżący takiego wniosku nie składał. Organ administracji zauważył nadto, że pomijając wynikającą z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadę, iż przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie może być przeprowadzone żadne postępowanie dowodowe, załączona do skargi kasacyjnej zgoda na wykorzystywanie koncesji została wydana przez Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej na podstawie nieobowiązującej już w dacie wydawania skarżącemu licencji [...] ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego i co powoduje, iż nie może się do niej odnosić.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zwrócić uwagę na to, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o wysokim stopniu sformalizowania, który podlega szczególnym wymogom dotyczącym zarówno formy, jak i treści. Dlatego też jej sporządzenie objęte jest co do zasady tzw. przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Ma to bowiem zapewnić profesjonalne przygotowanie tego środka odwoławczego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2004r., FSK 209/04 – ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 13).
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, a więc określonym w art. 46 i 47 p.p.s.a., oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, jak również wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jako podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną w art. 174 p.p.s.a. wskazano: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Podkreślenia przy tym wymaga, iż prawidłowe przytoczenie, jak również sprecyzowanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie ma szczególne znaczenie, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wskazane w § 2 tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zatem z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze kasacyjnej, wad zaskarżonego orzeczenia. Sformułowanie zarzutów skierowanych przeciwko zaskarżonemu orzeczeniu nie może więc być ogólnikowe ani stwarzać wątpliwości interpretacyjnych, co do ich treści. Przy czym zauważyć trzeba, że przez błędną wykładnię prawa materialnego należy rozumieć wadliwe zrozumienie treści przepisów, zaś przez niewłaściwe zastosowanie – posłużenie się przepisem zawierającym normę prawną nie odnoszącą się do stanu faktycznego sprawy. Opierając zatem skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia prawa materialnego wskazać trzeba konkretne przepisy, których naruszenia miał się dopuścić Sąd zaskarżonym orzeczeniem oraz wykazać na czym polega ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, a także jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie danej normy prawnej na gruncie stanu faktycznego sprawy. W przypadku postawienia zarzut naruszenia przepisów postępowania koniecznym jest wskazanie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd I instancji oraz wykazanie, iż zarzucane uchybienie mogło w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Samo wskazanie przepisów, których dotyczą sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty, winno natomiast polegać na podaniu ich numeru, artykułu, paragrafu bądź ustępu określonego aktu prawnego.
Wymogom tym nie w pełni odpowiada skarga kasacyjna wniesiona w rozpatrywanej sprawie.
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że pomimo wskazania jako podstawy do jej wniesienia art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzutów skierowanych przeciwko zaskarżonemu wyrokowi doszukiwać się można dopiero w jej uzasadnieniu. Przy czym odnośnie części odnoszącej się do zagadnień związanych z naruszeniem przepisów postępowania, nie formułuje i nie przedstawia jakiegokolwiek zarzutu zgodnego z wymogami określonymi w art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. Dotyczy to w szczególności postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu "naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 i art. 134 p.p.s.a.", który zdaje się sprowadzać w zasadzie do stwierdzenia, iż przepisy te nakazują sądową kontrolę działalności administracji publicznej. Autor skargi kasacyjnej zauważa bowiem dalej, iż chybione jest twierdzenie Sądu, że strona skarżąca powinna była przedstawić dowody świadczące o tym, iż w tym wypadku nie była przewoźnikiem. Następnie zaś wskazuje na mający, w jego ocenie, wynikać z art. 232 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. obowiązek udowodnienia przez stronę przeciwną twierdzenia, iż przewoźnikiem była Spółka [...] w W. Z uwagi na brak powiązania tych stwierdzeń, nie wiadomo więc, czy "zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 134 p.p.s.a." nie zawiera w ogóle uzasadnienia, czy też w istocie dotyczy kwestii ciężaru dowodu i postępowania dowodowego. Zauważyć w związku z tym trzeba, że art. 3 § 1 stanowi o tym, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 134, zawierający dwa paragrafy, zakreśla z kolei granice rozstrzygania przez Sąd w danej sprawie oraz formułuje zakaz reformationis in peius (nie pogarszania sytuacji prawnej skarżącego w stosunku do ustalonej w zaskarżonym akcie), do którego naruszenia nie mogło dojść w rozpatrywanej sprawie bowiem zaskarżonym wyrokiem oddalono skargę. Tak ogólnie postawiony zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 3 § 1 i art. 134 p.p.s.a. – nie pozwala w konsekwencji ustosunkować się do niego w bardziej szczegółowy sposób.
Wywody skargi kasacyjnej dotyczące ciężaru dowodu mające znaleźć uzasadnienie w treści art. 232 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. oraz postępowania dowodowego prowadzonego przez organy administracji z naruszeniem art. 7 – 10 k.p.a. również nie zasługują na uwzględnienie. Przepis art. 106 § 5 p.p.s.a. zawiera wyłącznie odesłanie do Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie dotyczącym postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3 tego przepisu. Natomiast art. 232 k.p.c. dotyczy ciężaru dowodu w postępowaniu cywilnym oraz możliwości dopuszczenia przez sąd w tym postępowaniu dowodu nie wskazanego przez stronę.
W związku z tym przypomnienia wymaga, iż dla sądu administracyjnego podstawę orzekania stanowi w zasadzie materiał dowodowy sprawy zgromadzony w toku postępowania przed organami administracji, o czym stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a. Przy czym zasadą wynikającą z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) jest to, że kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji sprawowana jest przez sąd administracyjny pod względem zgodności z prawem. Z tego też względu postępowanie dowodowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym dopuszczalne jest wyłącznie w zakresie określonym w art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie innego rodzaju, aniżeli uzupełniający dowód z dokumentów, dowodów jest więc w postępowaniu przed sądami administracyjnymi niedopuszczalne. Z tych też względów stwierdzić należy, iż prawidłowe sformułowanie zarzutu naruszenia art. 232 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. wymagałoby nie tylko powołania art. 106 § 3 p.p.s.a., ale również wskazania jakiego rodzaju uchybień dopuścił się sąd pierwszej instancji przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe, względnie na czym polegało naruszenie omawianych przepisów poprzez ich niezastosowanie (tak też Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyroku z dnia 27 czerwca 2005r., OSK 1576/04 – nie publ.).
Z przedstawionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim akt sprawy nie wynika tymczasem, by w sprawie przeprowadzono z urzędu postępowanie dowodowe w zakresie określonym w art. 106 § 3 p.p.s.a., a strona skarżąca takiego wniosku nie składała. Na okoliczność tę zwrócił zresztą uwagę Dyrektor Izby Celnej w R. w odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej zdaje się natomiast wynikać, iż jej autor upatruje naruszenia art. 232 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. w nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji uchybień popełnionych przez organy administracji w toku postępowania administracyjnego oraz błędnym, jego zdaniem, stanowisku tegoż Sądu w kwestii "ciężaru dowodu" w zakresie ustalenia podmiotu faktycznie będącego przewoźnikiem, który wykonywał w dniu 4 października 2002r. sporny przewóz pojazdem ponadnormatywnym. Okoliczność ta, wbrew wywodom zawartym w skardze kasacyjnej, została jednak prawidłowo ustalona w toku postępowania administracyjnego na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach. Zasadnie też Sąd I instancji jej nie zakwestionował, bowiem brak było w tym przedmiocie jakichkolwiek przeciwdowodów. Samo oświadczenie strony, iż nie była przewoźnikiem, wobec treści okazanych przy kontroli dokumentów w postaci licencji i dowodu rejestracyjnego pojazdu, nie było wystarczające do dokonania odmiennych ustaleń, jak również podejmowania przez organ czynności zmierzających do dokonania innych ustaleń.
Zauważyć ponadto trzeba, iż zarzut "nieuwzględnienia art. 13 ustawy o drogach publicznych" również nie jest sformułowany w prawidłowy sposób. Po pierwsze, nie wynika z niego w sposób jasny i jednoznaczny, jakiego rodzaju naruszenia prawa autor skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi I instancji. Po drugie, nie wskazuje, którego ustępu bądź punktu tego przepisu dotyczy zarzucane naruszenie w sytuacji, gdy w stanie prawnym mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie składał się on łącznie z 8 ustępów oraz 11 punktów. Po trzecie, z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż zarzut naruszenia art. 13 ustawy o drogach publicznych w istocie sprowadza się do zakwestionowania prawidłowości ustaleń faktycznych dotyczących ustalenia podmiotu będącego przewoźnikiem. W takiej zaś sytuacji należało wskazać właściwe przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne, których naruszenie, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, doprowadziło do wadliwego ustalenia faktów oraz wskazać na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy.
Z przyczyn wyżej omówionych, szczegółowe ustosunkowanie się do załączonego do skargi kasacyjnej dokumentu w postaci pisma Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 1996r. jest zbędne, jako nie mające istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Dodatkowo należy jednak zauważyć, iż wymienione pismo, zawierające wyjaśnienia, które ze spółek holdingu [...] mogą wykorzystywać koncesje uprawniające do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego, zostało sporządzone w [...], t.j. w okresie nie obowiązującej już w dacie wydania stronie skarżącej licencji na transport drogowy, ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego (Dz. U. Nr 75, poz 332 ze zm.), która nie regulowała kwestii związanych z możliwością odstępowania koncesji czy też przenoszenia uprawnień z niej wynikających na inne podmioty. Niezasadnym zatem jest powoływanie się na treść przytoczonego dokumentu w odmiennym stanie prawnym, w którym zagadnienie to zostało uregulowane, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji.
Z przytoczonych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI