I OSK 1413/06

I OSK 1413/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący/
Joanna Runge - Lissowska
Małgorzata Borowiec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
IV SA/Po 24/04 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2005-12-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 106 par. 3 i par. 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
art. 233 par. 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec (spr.), Joanna Runge-Lissowska, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2005r. sygn. akt IV SA/Po 24/04 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w R. na rzecz [...] Sp. z o.o. [...] kwotę 248,80 (dwieście czterdzieści osiem 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt IV SA/Po 24/04 oddalił skargę "[...]" Sp. z o.o. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 104 i art. 107 kpa oraz art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a i 2b, art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 ze zm.), § 4 i § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44 poz. 432), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...], nr [...] nakładającą na [...] Sp. z o.o. [...] O.-Z. karę pieniężną w wysokości 720 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że kara pieniężna została nałożona dnia [...] lipca 2002 r. na przejściu granicznym w O., po przeprowadzeniu pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu o nr rejestracyjnym [...], należącego do w/w Spółki i stwierdzeniu przekroczenia na drugiej osi pojazdu dopuszczalnych norm nacisku ustalonych w w/w rozporządzeniu. Dyrektor Izby stwierdził, że pomiaru nacisku osi na podłoże dokonano na wadze dynamicznej posiadającej ważne do dnia 31 października 2003 r. świadectwo legalizacji z dnia 9 października 2001 r. nr [...] oraz przymiarem wstęgowym stalowym posiadającym świadectwo legalizacji z dnia 19 listopada 2001 r., nr [...] ważne do dnia 31 grudnia 2003 r. wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. G., a wagi tego typu zostały zatwierdzone decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów. Warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi.
Dyrektor Izby szczegółowo przedstawił kolejne etapy ważenia i system zabezpieczeń zapewniający jego prawidłowy przebieg a także stwierdził, że brak reakcji aparatury kontrolnej podważa zasadność jakiegokolwiek kwestionowania wyniku ważenia. Nie ma zatem podstaw do jego powtarzania.
Odnosząc się do powołanego przez Spółkę orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sygn. P. 7/98 oraz wyroku Sądu Najwyższego III RN 9/2000 Dyrektor Izby wskazał, że orzeczenia te nie odnoszą się do przepisów prawnych, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi "[...]" Sp. z o.o. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Spółka podniosła zarzut naruszenia art. 10 § 1, art. 40 § 1, art. 45 i 108 kpa i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że protokół kontroli i decyzja organu pierwszej instancji zostały doręczone kierowcy, osobie nieupoważnionej do ich odbioru, a skarżąca dowiedziała się o wszczęciu postępowania już po jego zakończeniu i wydaniu decyzji.
W decyzjach organów obu instancji nie ustosunkowano się do zastrzeżeń kierowcy, jakie odnotował w protokole kontroli pojazdu. Ponadto, zdaniem Spółki urządzenia kontrolne wagi nie zapewniają sygnalizacji o błędzie, gdy pojazd przejeżdża przez wagę ze zmienną prędkością, jeśli prędkość ta mieści się w dopuszczalnych granicach.
Dyrektor Izby Celnej w R. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Pełnomocnik skarżącej Spółki w piśmie z dnia 9 sierpnia 2004 r. zarzucił Naczelnikowi Urzędu Celnego w O. naruszenie art. 6, 7, 10 i 61 § 3, 81, 107 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji mimo braku przepisów określających sposób dokonywania pomiaru samochodów ciężarowych na wagach, nie poinformowanie strony o wszczęciu postępowania i o zamiarze wydania decyzji, przez co była ona pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu. W związku z tym nie można uznać protokołu z ważenia pojazdu jako podstawy do wydania decyzji, bowiem okoliczność faktyczna może być, na podstawie art. 81 k.p.a., uznana za udowodnioną tylko wtedy, kiedy strona miała możliwość wypowiedzenia się o tej okoliczności. Nie można uznać, że zatrudniony w niej kierowca był jej przedstawicielem.
Skarżąca wniosła także o zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej w R. do załączenia do akt sprawy upoważnienia do wydania decyzji dla osoby pod nią podpisanej, czyli dla starszego kontrolera celnego oraz dopuszczenie dowodu z tego dokumentu.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 12 grudnia 2005 r. o przedstawienie stosownego upoważnienia wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w O. bądź Dyrektora Urzędu Celnego w R. dla starszego kontrolera celnego J. S., którego podpis widnieje pod decyzją z dnia [...], Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego w O. wskazał, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw organem administracji rządowej stał się naczelnik urzędu celnego. Na podstawie § 5 ust. 1 statutu Urzędu Celnego został ustalony Regulamin Organizacyjny Urzędu Celnego w O. wprowadzony w życie Decyzją Nr 1 Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...]. Szczegółowy zakres obowiązków i uprawnień starszego kontrolera celnego J. S. jest określony w Karcie zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariusza wydane na podstawie Decyzji Nr 3 Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] i w art. 283 i 284 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.). W zakresie ustalonym w pkt I.1.4, II.6, II.9 i IV Karty, funkcjonariusz posiadał uprawnienia do podejmowania i wydawania decyzji oraz podpisywania pism w ramach właściwości rzeczowej, w zakresie spraw załatwianych w toku służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając skargę uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji zbadał zarzut podpisania decyzji przez osobę do tego nieupoważnioną. Wskazał, że ustawą z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 41, poz. 365 ze zm.) zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych - dyrektora urzędu celnego (art. 2 pkt 2) i utworzono organ naczelnika urzędu celnego (art. 3 pkt 2), do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych (art.5 ust. 1). Odpowiadając na wezwanie Sądu o przedstawienie stosownego upoważnienia dla starszego kontrolera celnego J. S., podpisanego pod decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...], nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w O. przedstawił dwa dokumenty: decyzję nr 3 Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] i decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w R. z dnia [...] nr [...].
Ze względu na datę wydania decyzji w pierwszej instancji dla oceny delegacji kompetencji uwzględniono pierwszą z wymienionych decyzji. Na jej podstawie w § 1 upoważniono Zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego i kierowników Oddziałów do podejmowania w imieniu Naczelnika decyzji dotyczących upoważnień i obowiązków wynikających z Kodeksu celnego i innych czynności przypisanych Naczelnikowi Urzędu Celnego jako organowi administracji celnej, zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym Urzędu Celnego w O. W § 2 decyzji określono, że osoby wymienione w § 1 mogą przekazać nadane im uprawnienia kierownikom komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym, zgodnie z podziałem kompetencji określonym w Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Celnego. Obowiązki i uprawnienia określa się w kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy.
Starszy kontroler celny J. S. był upoważniony do podpisania decyzji na podstawie pkt I.1.4, II.6, II.9 karty zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy.
Następnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust.2 pkt 3 mogły być pobierane, między innymi, za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Z kolei art. 13 ust. 2a stanowił, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne, których wysokość, w myśl ust. 2 b powołanego artykułu, określał załącznik do ustawy.
Przy pomiarze nacisku dla pojedynczej osi napędowej, w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm określonych w § 5 ust. 4 cytowanego rozporządzenia. Ponieważ kierowca nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, Naczelnik Urzędu Celnego w R. nałożył na skarżącą, zgodnie ze wspomnianym załącznikiem do ustawy o drogach publicznych, karę pieniężną w wysokości 720 zł.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej kwestionującej poprawność ważenia i sposób przeprowadzenia postępowania od strony formalnej Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ważenia pojazdu dokonano przy pomocy urządzeń przystosowanych do ważenia pojazdów. Waga ta posiada ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. G. i została zatwierdzona do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 28 kwietnia 1997 r., nr ZT 314/97. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru stalowego tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. G. dnia 19 listopada 2001 r., a warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że opisany szczegółowo przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a niezakwestionowany przez Skarżącą, opis przebiegu ważenia odpowiada warunkom określonym w zarządzeniu nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa nr 6, poz. 40). Dotyczy to w szczególności sygnalizacji o błędzie ważenia z powodu nadmiernej prędkości pojazdu (§ 2 ust. 9 zarządzenia), a także sposobu poinformowania kierowcy o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę (§ 7 ust. 5 zarządzenia). Ponadto Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu przez kierowcę prędkości w granicach od 2 do 6 km/h, a każde przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia. Z kolei każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2 % zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru wynikających z nieznacznego przyspieszania w granicach prędkości od 2 do 6 km/h. Należy pamiętać, że legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi. Nie można zatem przyjąć, że niewielkie wahania prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie.
Sąd pierwszej instancji nie znalazł również podstaw do uznania zarzutów Skarżącej dotyczących rzekomych uchybień formalnych polegających na nie ustosunkowaniu się do zastrzeżeń kierowcy wobec sposobu ważenia. Obecny podczas kontroli kierowca pojazdu nie zgodził się z decyzją i zarzucił organowi pierwszej instancji, iż nie zezwolił na ponowne ważenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że mając na uwadze jakość techniczną wagi, jej wyposażenie w szereg zabezpieczeń gwarantujących prawidłowość procesu ważenia, a także wskazane wyżej świadectwa legalizacji, żądanie ponownego ważenia było nieuzasadnione i organ nie miał obowiązku dokonywania ponownego ważenia. A zatem przyjęcie za podstawę ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji protokołu kontroli było prawidłowe.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż nie była ona należycie reprezentowana i nie mogła się wypowiedzieć co do zebranych dowodów i materiałów, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że istotnie, podczas ważenia brak było osoby prawidłowo umocowanej do reprezentowania spółki, to jednak ten brak nie był brakiem mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wszelkie zarzuty Skarżąca mogła bowiem podnieść w odwołaniu i zostały one rozpatrzone przez organ drugiej instancji. Ponadto, zgodnie z art. 10 § 2 kpa organy mogły odstąpić od bezwzględnego przestrzegania zasadny wysłuchania stron. W zaistniałym kontekście sytuacyjnym wymaganie prawidłowej reprezentacji strony nie byłoby racjonalne, gdyż pociągałoby za sobą dodatkowo zakłócenia funkcjonowania organów celnych, co groziłoby niepowetowanymi szkodami materialnymi w rozumieniu art. 10 § 2 kpa.
W świetle art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne. Jest ono niezależne od ewentualnej winy sprawcy przekroczenia ciężaru, czy też od zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu, a jedynym i decydującym kryterium nałożenia kary jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła "[...]" Sp. z o.o. i zaskarżając go w całości zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na niewzięciu pod uwagę z urzędu wszystkich okoliczności wynikających z akt sprawy , a w szczególności faktu ,że decyzja organu celnego pierwszej instancji została oparta na okolicznościach ,które nie zostały udowodnione ; decyzja organu celnego pierwszej instancji została oparta na niewłaściwie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym ; decyzja organu drugiej instancji utrzymywała w mocy decyzję, która nie posiadała właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego; oparciu wyroku na okolicznościach , które nie zostały wykazane w toku procesu i nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy
2) art. 106 § 3 i 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego mającą istotny wpływ na wynik sprawy polegająca na niewłaściwej ocenie materiału dowodowego i przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów z dokumentów zawnioskowanych przez stronę, oraz obrazę prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię tj. art. 268 a Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że osoba podpisująca decyzję w imieniu Naczelnika UC O. była prawidłowo upoważniona do wydawania decyzji administracyjnych.
Wskazując na powyższe naruszenia prawa Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd nie wykazał, powołując się na art. 10 § 2 k.p.a., że istniała chociażby najmniejsza groźba jakiejkolwiek straty materialnej. Strona nie miała możliwości wypowiedzenia się, co do przeprowadzonego dowodu, tj. ważenia pojazdu, a zatem nie zapewniono spółce czynnego udziału w postępowaniu, czego Sąd I instancji nie wziął pod uwagę. Kierowca złożył określony wniosek dowodowy, o powtórne ważenie pojazdu, który nie został uwzględniony. W tym zakresie brak jakiegokolwiek odniesienia się w zaskarżonym wyroku.
WSA w Poznaniu niesłusznie uznał, że Naczelnik Urzędu Celnego w O. mógł w decyzji nr [...] z dnia [...] upoważnić zastępcę i kierowników oddziałów do przenoszenia upoważnienia do wydawania decyzji na innych funkcjonariuszy celnych. Skarżąca twierdzi, ze przedstawione dokumenty nie stanowią upoważnienia w rozumieniu art 268a k.p.a. Żaden przepis nie daje prawa osobie upoważnionej do przenoszenia swojego upoważnienia na innego pracownika, nawet za zgodą organu administracji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w R. uznał zarzutu skargi kasacyjnej za niezasadne.
Dyrektor Izby Celnej w R. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty Sąd drugiej instancji uznał za trafne.
Jako niezasadny oceniono zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. poprzez uznanie, że w sprawie rozpoznawanej przez organy administracji przepis art. 10 § 1 k.p.a. nie miał zastosowania. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym stanowi jedną z naczelnych zasad tego Kodeksu. Wyjątki od obowiązywania w postępowaniu tej zasady określa § 2 art. 10 k.p.a. Dotyczy to sytuacji, w której zapewnienie prawa czynnego udziału strony w postępowaniu, groziłoby niepowetowaną szkodą materialną. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Kontrola pojazdu w zakresie jego ważenia w celu sprawdzenia nacisku poszczególnych osi na drogę jest dokonywana w chwili przekraczania granicy. Jest ono podstawową czynnością postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Faktem notoryjnym jest długi okres oczekiwania przez samochody ciężarowe na przekroczenie granicy. Stosowanie do tej czynności zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a. w przypadku, gdy w pojeździe, czy na przejściu granicznym nie znajduje się osoba będąca przedstawicielem bądź pełnomocnikiem strony, groziłoby paraliżem przejścia granicznego. Bezwzględne wymagania prawidłowej reprezentacji strony spowodowałoby znaczne utrudnienia w pracy organów celnych i groziłoby niepowetowanymi szkodami materialnymi. Z tych względów stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w sprawie miał zastosowanie art. 10 § 2 k.p.a.
Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 3 i 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 233 § 1 k.p.c. Ocena przeprowadzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dowodów z dokumentów w postaci decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w R. z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...], a przede wszystkim decyzji nr 3 Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] nr [...] oraz Karty zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariusza wydanej na podstawie decyzji nr [...] i wyprowadzenie wniosku, że starszy kontroler celny J. S., którego podpis znajduje się w decyzji z dnia [...] działał z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w O. było błędne.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną stwierdza, iż z art. 268a k.p.a. wynika, że organ administracji może upoważnić na piśmie pracowników kierowanej przez siebie jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu, w tym do wydawania decyzji administracyjnych. W piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się, że upoważnienie musi być skierowane do konkretnego pracownika, a nie osoby zajmującej określone stanowisko. Powinno ono określać rodzaj spraw, które z upoważnienia organu może on załatwiać (por. Cz. Martysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, t. II, s. 601–603). Podobne stanowisko przyjęto także w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 349/05, z dnia 11 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 834/06, sygn. akt I OSK 832/06, sygn. akt I OSK 833/06 oraz z dnia 28 sierpnia 2006 r. sygn. akt IOSK 1294/06, IOSK 1295/06.
Z decyzji nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] wydanej na podstawie art. 283 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) wynika, że do podejmowania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w O. upoważnieni zostali Zastępca Naczelnika oraz Kierownicy Oddziałów (§ 1). Stosownie do § 2 tej decyzji "osoby wymienione w § 1 mogą przekazać nadane im uprawnienia kierownikom komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym, zgodnie z podziałem kompetencji określonym w Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Celnego w O. Obowiązki i uprawnienia nadane przez Naczelnika Urzędu lub za jego zgodą określa się w kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy". Analiza tej decyzji prowadzi do wniosku, iż jest to akt generalny o charakterze wewnętrznym, a nie akt indywidualny upoważniający konkretnego wskazanego z imienia i nazwiska funkcjonariusza celnego do wydawania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w O. Decyzja ta nie jest zatem upoważnieniem, o którym mowa w art. 268a k.p.a.
Ponadto zauważyć należy, że podstawy prawnej do upoważnienia funkcjonariuszy celnych do wydawania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego nie mógł stanowić żaden z punktów art. 283 Kodeksu celnego powołany w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w O. nr [...] z dnia [...], ani też art. 284 § 2 Kodeksu celnego powołany w podstawie prawnej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r., na który powoływał się organ administracji.
Wskazać jednak należy, iż w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji nie rozważył, czy za takie indywidualne upoważnienie do wydawania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w O. można uznać odpowiednie postanowienie zawarte w Karcie zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariusza starszego kontrolera celnego J. S.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie 203 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 2b i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).