Orzeczenie · 2025-05-28

I OSK 1411/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-28
NSAAdministracyjneWysokansa
świadczenie pielęgnacyjnerentazbieg uprawnieńniepełnosprawnośćopiekaprawo rodzinneubezpieczenie społecznesąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. G. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów poprzez błędne uznanie, że pobieranie przez nią renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty nie są zasadne. Sąd wskazał, że zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę, jeśli ma ona ustalone prawo do renty. Choć Trybunał Konstytucyjny uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją w zakresie wykluczania rencistów, NSA podkreślił, że nie znosi to zasady niepołączalności świadczeń. Osoba uprawniona do renty i świadczenia pielęgnacyjnego musi dokonać wyboru jednego z nich, co można zrealizować poprzez zawieszenie prawa do renty. W ocenie NSA, sytuacja, w której osoba pobierałaby oba świadczenia, byłaby niezgodna z zasadą równości wobec prawa. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady niepołączalności świadczeń pielęgnacyjnych i rent, konieczność wyboru świadczenia, rola wyroku Trybunału Konstytucyjnego w kształtowaniu orzecznictwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych i rent.

Zagadnienia prawne (1)

Czy pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy stanowi przesłankę negatywną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, chyba że osoba uprawniona dokona wyboru jednego ze świadczeń.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął negatywną przesłankę w postaci posiadania prawa do renty, ale nie znosi zasady niepołączalności świadczeń. Osoba uprawniona do renty i świadczenia pielęgnacyjnego musi dokonać wyboru jednego z nich, co można zrealizować poprzez zawieszenie prawa do renty.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (8)

Główne

u.ś.r. art. 17 § ust. 1 pkt 4, ust. 5 pkt 1 lit. a

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, chyba że dokona wyboru jednego ze świadczeń.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.u.s. art. 95 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W razie zbiegu prawa do kilku świadczeń, wypłaca się jedno z nich – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

u.f.u.s. art. 103 § ust. 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do emerytury lub renty może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty.

u.f.u.s. art. 134 § ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zawieszenie prawa do emerytury lub renty skutkuje wstrzymaniem wypłaty.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przez błędne uznanie, że pobieranie przez skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wyklucza możliwość przyznania na jej rzecz świadczenia pielęgnacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Trybunał jako "prawodawca negatywny" wydając wspomniany wyrok, nie mógł wprowadzić rozwiązań odnoszących się do usuwania skutku zbiegu prawa do świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego. • Sytuacja, w której ta sama osoba byłaby uprawniona do pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i jednocześnie posiadała ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, byłaby niezgodna z zasadą równości wobec prawa. • Osoba taka, znajdując się w analogicznej sytuacji do pozostałych opiekunów, znajdowałaby się w uprzywilejowanej pozycji wobec tychże opiekunów osób niepełnosprawnych.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Marek Stojanowski

członek

Jolanta Rudnicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady niepołączalności świadczeń pielęgnacyjnych i rent, konieczność wyboru świadczenia, rola wyroku Trybunału Konstytucyjnego w kształtowaniu orzecznictwa."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych i rent.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zbiegu uprawnień do świadczeń i interpretacji przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla wielu osób.

Czy można pobierać rentę i świadczenie pielęgnacyjne jednocześnie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst