I OSK 1411/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-06-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznaświadczenia rodzinneniepełnosprawnośćopiekaprawo administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, która sama wymaga opieki, nie może ubiegać się o świadczenie z tytułu rezygnacji z pracy na rzecz opieki nad dzieckiem.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego M. K., osobie ze znacznym stopniem niepełnosprawności, która ubiegała się o nie z tytułu opieki nad swoim niepełnosprawnym synem. Organy administracji oraz WSA uznały, że skarżąca, ze względu na własny stan zdrowia i konieczność opieki nad nią, nie spełnia warunków do otrzymania świadczenia, które wymaga rezygnacji z pracy w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko niższych instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. K. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie to przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. W tej konkretnej sprawie skarżąca M. K. sama posiadała znaczny stopień niepełnosprawności i wymagała opieki, co uniemożliwiało jej podjęcie zatrudnienia, a tym samym sprawowanie opieki nad synem w sposób wymagany przez ustawę. Sądy obu instancji uznały, że osoba niezdolna do samodzielnej egzystencji i wymagająca stałej opieki nie może być uznana za osobę rezygnującą z pracy w celu sprawowania opieki nad innym niepełnosprawnym dzieckiem. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na brak usprawiedliwionych podstaw, w tym zarzut naruszenia przepisów postępowania, który nie został precyzyjnie sformułowany. Sąd podkreślił, że ustawa o świadczeniach rodzinnych wymaga, aby świadczenie było przyznane osobie zdolnej do pracy, która rezygnuje z niej z powodu konieczności opieki nad dzieckiem, co nie miało miejsca w przypadku skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, która sama wymaga stałej opieki i nie jest zdolna do pracy, nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, które wymaga rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem.

Uzasadnienie

Świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, co zakłada możliwość podjęcia pracy. Osoba niezdolna do pracy ze względu na własną niepełnosprawność nie może spełnić tego warunku. Ustawa o świadczeniach rodzinnych oraz ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych wykluczają możliwość przyznania świadczenia w takiej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce, która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Pomocnicze

u.r.z.s.o.n. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.r.z.s.o.n. art. 6b § ust. 3 pkt 7 i 8

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i art. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, która sama wymaga opieki, nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy na rzecz opieki nad dzieckiem.

Odrzucone argumenty

Organy administracji naruszyły art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Sąd pierwszej instancji wadliwie przeprowadził kontrolę działalności organów administracji publicznej, opierając się jedynie na orzeczeniu o niepełnosprawności skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Sprawowanie opieki jest więc wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia, rezygnacja zaś z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy.

Skład orzekający

Leszek Włoskiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Borowiec

sędzia

Izabella Kulig-Maciszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych w kontekście niepełnosprawności osoby sprawującej opiekę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, która sama wymaga opieki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących świadczeń socjalnych i niepełnosprawności, pokazując, że nawet w trudnej sytuacji życiowej, formalne przesłanki ustawowe muszą być spełnione.

Czy osoba niepełnosprawna może otrzymać świadczenie za opiekę nad dzieckiem? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1411/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig-Maciszewska
Leszek Włoskiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Gd 632/04 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2005-12-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz – spr., Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec, Izabella Kulig – Maciszewska, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 632/04 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. oddala skargę kasacyjną 2. przyznaje r.pr. A. S. od Skarbu Państwa wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 28 grudnia 2005 r. II SA/Gd 632/04, oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] Nr [...], którą – na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) – odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, lecz skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i właśnie dlatego obydwa organy uznały, że nie spełnia ustawowych warunków, gdyż nie zrezygnowała z zatrudnienia, aby móc sprawować opiekę nad synem P., lecz w ogóle nie może podjąć zatrudnienia ze względu na swój stan zdrowia i sama wymaga opieki innych osób, natomiast sąd administracyjny podzielił to stanowisko.
Sąd stwierdził ponadto, że – jeżeli do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. i rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych – Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) – taka osoba nie jest w stanie sprawować nad niepełnosprawnym dzieckiem opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 polegającej właśnie na konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji dziecka (art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej..., do którego odsyła art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Wnosząc skargę kasacyjną M.K., zastępowana przez pełnomocnika z urzędu, jako jej podstawę powołała naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 1 i art. 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, poprzez przyjęcie wadliwych ustaleń co do stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że orzekające w sprawie organy ograniczyły się do przekonania, iż ze względu na swój stan zdrowia, skarżąca nie może sprawować opieki nad synem, lecz nie badały już kto, zamiast skarżącej sprawuje tę opiekę, naruszyły więc art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., natomiast sąd również kierował się tylko orzeczeniem o niepełnosprawności z którego wcale nie wynika, aby niepełnosprawność wykluczała opiekę nad dzieckiem, tak jak w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wynika, aby świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało tylko osobie pełnosprawnej – i pominął nieprawidłowości w ustaleniu stanu faktycznego, tym samym wadliwie przeprowadził kontrolę działalności organów administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy już dlatego, że zarzucając zaskarżonemu wyrokowi "przyjęcie wadliwych ustaleń co do stanu faktycznego" – powołuje tylko ogólne przepisy dotyczące sądowej kontroli działalności administracji publicznej zamiast przytoczyć normę, która wprost została naruszona.
Przyjmując bowiem, że w postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy – a zatem przeprowadzono je z uchybieniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. – skarga powinna zostać przez sąd pierwszej instancji uwzględniona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i naruszenie tego przepisu należało właśnie podnieść w skardze kasacyjnej.
Jednak nie można podzielić stanowiska, aby w tej sprawie było istotne zagadnienie, czy – pomimo swojej niepełnosprawności – skarżąca była w stanie samodzielnie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym synem.
Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce, która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.
Sprawowanie opieki jest więc wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia, rezygnacja zaś z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy, natomiast skarżąca – w świetle orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 10 września 2003 r.- nie była zdolna do pracy i dopiero w orzeczeniu z dnia 5 października 2005 r. dopuszczono możliwość odpowiedniego zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 i art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI