I OSK 1410/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, uznając wniosek złożony po terminie.
Sprawa dotyczyła wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, który został złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną. Zarówno organy administracji, jak i WSA uznały, że późniejsze doprecyzowanie wniosku o objęcie nim dodatkowych działek stanowiło nowy wniosek, złożony z uchybieniem terminu. NSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę A. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. A. M. złożył pierwotny wniosek o odszkodowanie za działkę nr [...] w grudniu 2005 r., jednak dopiero w listopadzie 2006 r., w odpowiedzi na wezwanie organu, sprecyzował, że żądanie obejmuje również działki nr [...] i [...]. Organy administracji oraz WSA uznały, że wniosek dotyczący działek [...] i [...] został złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. (do 31 grudnia 2005 r.), a późniejsze oświadczenie stanowiło nowy wniosek, a nie uzupełnienie. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądów niższych instancji. Podkreślono, że wniosek z grudnia 2005 r. precyzyjnie dotyczył tylko działki nr [...], a działki nr [...] i [...] są odrębnymi nieruchomościami. Oświadczenie z listopada 2006 r. zostało trafnie potraktowane jako nowe żądanie, złożone po upływie terminu, co skutkowało wygaśnięciem roszczenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepisy dotyczące terminu złożenia wniosku są zgodne z Konstytucją RP, a przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miały zastosowania, ponieważ roszczenie nie zostało uwzględnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, doprecyzowanie wniosku o objęcie nim dodatkowych działek, złożone po upływie ustawowego terminu, stanowi nowy wniosek i nie może być traktowane jako uzupełnienie pierwotnego wniosku.
Uzasadnienie
Wniosek z grudnia 2005 r. precyzyjnie dotyczył tylko jednej działki. Działki nr [...] i [...] są odrębnymi nieruchomościami. Oświadczenie z listopada 2006 r. było nowym żądaniem dotyczącym innych działek, złożonym po terminie, co skutkowało wygaśnięciem roszczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § ust. 1, 4 i 5
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Nieruchomości zajęte pod drogi publiczne z mocy prawa przeszły na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. za odszkodowaniem. Wniosek o odszkodowanie musiał być złożony do 31 grudnia 2005 r., po tym terminie roszczenie wygasało.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Dopuszczalność wywłaszczenia tylko na cele publiczne i za słuszne odszkodowanie.
Pomocnicze
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm. art. 128 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według stanu i wartości z dnia wydania decyzji o wywłaszczeniu.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 130 § ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o odszkodowanie został złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną.
Odrzucone argumenty
Doprecyzowanie wniosku o objęcie dodatkowych działek powinno być traktowane jako uzupełnienie pierwotnego wniosku, a nie nowy wniosek. Art. 73 ust. 4 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną narusza art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Organy miały obowiązek doprecyzowania wniosku poprzez wezwanie do wskazania, jakich nieruchomości dotyczy żądanie. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami powinny być zastosowane do ustalenia wysokości odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
po dniu 31 grudnia 2005r. roszczenie o odszkodowanie wygasło. termin ten jest terminem materialnym i zawitym, a jego uchybienie wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. o przyznaniu i wysokości odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne nie decyduje treść wniosku, ale okoliczność - jakie nieruchomości zostały zajęte pod drogę publiczną i jaka jest ich wartość.
Skład orzekający
Jan Kacprzak
sprawozdawca
Joanna Runge-Lissowska
przewodniczący
Maria Werpachowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne w trybie przepisów wprowadzających reformę administracji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przepisami wprowadzającymi reformę administracji publiczną i terminem do składania wniosków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z terminami w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników praktyków.
“Termin na odszkodowanie za drogę publiczną: czy doprecyzowanie wniosku ratuje sprawę?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1410/09 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2009-12-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-10-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Kacprzak /sprawozdawca/ Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący/ Maria Werpachowska Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Wywłaszczanie nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 1097/08 - Postanowienie NSA z 2009-10-01 I SA/Wa 100/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-05-08 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 ust. 1, 4 i 5 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 21 ust. 2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Tezy Wskazanie w przepisie art. 73 ust. 4 z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujace administrację publiczną ( Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) terminu do składania wniosków ma takie znaczenie, iż po dniu 31 grudnia 2005r. roszczenie o odszkodowanie wygasło. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie sędzia NSA Jan Kacprzak (spr.) sędzia del. WSA Maria Werpachowska Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 100/08 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt. I SA/Wa 100/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę A. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w S. stanowiącą działki nr [...] i [...], zajętą pod drogę publiczną. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005 r. A. M. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w M. M. o ustalenie odszkodowania za część nieruchomości położonej w S., stanowiącej działkę nr [...] w obrębie [...], zajętą pod drogę powiatową - ulicę [...]. Następnie w dniu [...] października 2006 r. organ pierwszej instancji wezwał wnioskującego o przedłożenie brakujących dokumentów: wypisu z rejestru gruntów i wypisu z mapy ewidencyjnej przedmiotowej nieruchomości, odpisu z księgi wieczystej lub złożenia innych dokumentów potwierdzających tytuł własności i udzielenia informacji o złożeniu do Wojewody Mazowieckiego wniosku w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). W dniu [...] listopada 2006 r. A. M. oświadczył, że we wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. nie wpisał działek nr [...] i [...], ale jego intencją było złożenie wniosku o odszkodowanie również za te grunty. W sporządzonym na tę okoliczność protokole z dnia [...] listopada 2006 r. Wnioskodawca oświadczył też, że chciałby otrzymać odszkodowanie za działki nr [...], [...] i [...] oraz, że powiadomi Starostwo Powiatowe o wystąpieniu do Wojewody o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Powiat w M. M. z mocy prawa własności nieruchomości zajętych pod drogę powiatową. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Starosta Powiatu w M. M. odmówił ustalenia odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działki nr [...] i [...], wskazując że wniosek o ustalenie odszkodowania za te działki został złożony po terminie wskazanym w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, czyli po dniu 31 grudnia 2005 r. W odwołaniu od powyższej decyzji A. M. zarzucił, że błędnie organ pierwszej instancji przyjął, iż nie jest możliwe uzupełnienie wcześniej złożonego wniosku o objęcie nim również działek o numerach [...] oraz [...]. Ponadto odwołujący zarzucił Staroście M. naruszenie art. 35 § 3 i 36 § 1 kpa. Utrzymując decyzję Starosty w mocy Wojewoda Mazowiecki stwierdził, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że wniosek o ustalenie odszkodowania za działki nr [...] i [...] położone w S. został złożony po terminie. Zgodnie bowiem z art. 73 ust.4 wskazanej powyżej ustawy odszkodowanie jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Przekroczenie zakreślonego terminu powoduje wygaśnięcie roszczenia, co oznacza, że skarżący utracił możliwość dochodzenia odszkodowania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. M., zarzucając naruszenie art. 73 ust. 1 i ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez błędną interpretację tego przepisu polegającą na stwierdzeniu, że nie jest możliwe uzupełnienie wcześniej złożonego wniosku o ustalenie odszkodowania. Skarżący wskazał, że uzupełnienie wniosku - złożone w dniu [...] listopada 2006 r. - o działki nr [...] oraz [...] nie powinno być potraktowane jako nowy wniosek. Ponadto podał, że w okresie, gdy wniosek z dnia [...] grudnia 2005 r. wpłynął do Starostwa skarżący przebywał w szpitalu, a wniosek o odszkodowanie sporządził jego syn, a skarżący go jedynie podpisał. Skarżący podkreślił, iż pismo z dnia [...] października 2006 r., wzywające do przedłożenia brakujących dokumentów, potraktował jako wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. i wykonując je, sprecyzował, że żąda odszkodowania za wszystkie nieruchomości zajęte pod drogę publiczną, w tym działki nr [...] i [...] i taki był też jego zamiar przy składaniu wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. Organ powinien, według skarżącego, oświadczenie to potraktować jako uzupełnienie wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r., a nie jako zgłoszenie nowego żądania. W skardze podniesiono też, że żadne przepisy nie precyzują jakie wymogi powinien zawierać wniosek o ustalenie odszkodowania, a zatem brak podstaw do przyjęcia, że wnioskujący o odszkodowanie musi sam wskazać numery działek. W ocenie skarżącego organy administracji publicznej powinny same ustalić numery działek zajętych pod drogi publiczne i za wszystkie te nieruchomości przyznać odszkodowanie. Skarżący ponadto zarzucił organom orzekającym w sprawie opieszałość w podejmowaniu decyzji i niczym nie uzasadnione opóźnienie w załatwieniu sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że jest ona nieuzasadniona, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zgodne jest z przepisami prawa. Sąd zauważył, że z treści art. 73 ust. 1 i 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wynika, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Jednocześnie jednak w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy ustawodawca wprowadził wymóg złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Termin ten jest terminem materialnym i zawitym, a jego uchybienie wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Sąd I instancji podniósł, że w jego ocenie organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, że wniosek o ustalenie odszkodowania za działki nr [...] i [...] skarżący złożył z uchybieniem terminu wskazanego w art. 73 ust.4 powołanej ustawy. Z analizy akt sprawy wynika, że A. M. pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. wystąpił o ustalenie i wypłatę odszkodowania za część działki nr [...] obręb [...] zajętą pod ulicę [...]. Natomiast żądanie ustalenia odszkodowania za działki nr [...] i nr [...] zgłosił dopiero w listopadzie 2006 r., gdy organ wezwał go do uzupełnienia braków wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. Jak wynika z wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wykazu zmian gruntowych działka nr [...] została wydzielona pod ulicę [...] z działki nr [...], natomiast działka nr [...] z działki nr [...], a zatem zarówno działka nr [...],[...] oraz [...] i [...] są samodzielnymi nieruchomościami, które nie pozostają w żadnym związku z działką nr [...] objętą wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005 r. Nie ma zatem racji skarżący, gdy zarzuca organom orzekającym w sprawie, że nieprawidłowo potraktowały wniosek o ustalenia odszkodowania za działki nr [...] i [...] jako nowy wniosek, zamiast jako uzupełnienie złożonego w terminie wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. Jednocześnie Sąd przyznał rację skarżącemu, iż art. 73 przywołanej ustawy nie precyzuje z jakich elementów powinien składać się wniosek o ustalenie odszkodowania, a w szczególności nie nakazuje wnioskującemu wskazania konkretnych numerów działek zajętych pod drogę publiczną. Istotnie w sytuacji nie wskazania przez ubiegającego się o odszkodowanie za jakie nieruchomości żąda on odszkodowania, organ powinien wezwać do sprecyzowania wniosku. Sąd podkreślił jednak, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z inną sytuacją, bowiem we wniosku o przyznanie odszkodowania skarżący precyzyjnie określił, że żąda ustalenia i wypłacenia odszkodowania za działkę nr [...], zajętą pod drogę publiczną - ulicę [...] w S. Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie przyjęły, że wniosek o odszkodowanie za działki nr [...] i [...] nie został złożony w terminie zakreślonym przepisem art. 73 ust. 4 ustawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest uzasadniona i oddalił ją na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. M., reprezentowany przez radcę prawnego M. S., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. Skarga kasacyjna oparta została o podstawę określoną w art. 174 pkt 1 ustawy P.p.s.a., a wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwie zastosowanie: 1. art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2. art. 73 ust. 1 - 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, 3. art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), 4. art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej poniósł, iż kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy na podstawie wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. A. M. może skutecznie domagać się ustalenia i przyznania mu odszkodowania za stanowiące jego własność nieruchomości zajęte pod drogę publiczną - ulicę [...]. Zdaniem skarżącego, wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przyjąć należy, iż organ do którego trafił wniosek skarżącego winien ustalić i wypłacić mu odszkodowanie za wszystkie nieruchomości stanowiące jego własność, które zostały zajęte pod drogę publiczną. Pełnomocnik strony podkreślił, iż odszkodowanie, którego ustalenia domaga się skarżący, związane jest z pozbawieniem go własności nieruchomości, a więc faktycznym wywłaszczeniem. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny kwestię tę całkowicie pomija, co stanowiło naruszenie art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, który statuuje wprost dopuszczalność wywłaszczenia, jednakże tylko wówczas, gdy jest ono dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Tym samym odjęcie własności wiąże się z koniecznością zagwarantowania każdorazowo słusznego odszkodowania. W sprawie niniejszej skarżący został pozbawiony własności nieruchomości bez odszkodowania, pomimo iż w ustawowym terminie złożył wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę publiczną. Ponadto, zdaniem autora skargi kasacyjnej, rozważania Sądu dotyczące treści złożonego przez skarżącego wniosku o odszkodowanie za zajętą pod drogę publiczną nieruchomość, nie znajdują uzasadnienia w kontekście normatywnej treści regulacji ustawowej art. 73 ust. 1 - 5 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Art. 73 ust. 1 statuuje przeniesienie za odszkodowaniem, z mocy samego prawa, na rzecz Skarbu Państwa bądź właściwych jednostek samorządu terytorialnego, własności całej kategorii nieruchomości. Stosownie do treści ust. 5 cytowanego art. podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, ust. 4 zaś cytowanego art. stanowi zaś, iż odszkodowanie, o którym mowa wyżej będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach. Ustawą regulującą te zasady była w dacie złożenia wniosku przez A. M. ustawa o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 128 ust. 1 tej ustawy, wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, iż w kontekście przywołanych przepisów nie może budzić wątpliwości fakt, iż o przyznaniu i wysokości odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne nie decyduje treść wniosku, ale okoliczność - jakie nieruchomości zostały zajęte pod drogę publiczną i jaka jest ich wartość. Decydującego znaczenia nie ma zatem treść wniosku, a jedynie fakt, czy został on złożony w ustawowym terminie. Wniosek o odszkodowanie składany w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma dla organu charakter informacyjny i wyraża wolę wnioskodawcy uzyskania odszkodowania, a do organu, we władaniu którego były nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, należy ustalenie, jakie nieruchomości zostały zajęte pod drogę wskazaną we wniosku i nie można tego obowiązku przerzucać na osobę dochodzącą odszkodowania. Ponadto organy posiadały precyzyjną informację, iż w przedmiotowej sprawie chodzi o nieruchomości zajęte pod konkretną drogę - ulicę [...] w S. Tak więc w sprawie niniejszej odszkodowanie jakiego domaga się skarżący dotyczyć winno, zdaniem skarżącego, nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...],[...] i [...], a jego wartość odpowiadać wartości wszystkich wskazanych nieruchomości, jeżeli w odniesieniu do tych nieruchomości spełnione są przesłanki określone w ustawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie zauważyć należy, iż sąd odwoławczy, stosownie do art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie tej sytuacja taka nie ma miejsca, zatem Sąd II instancji skupił się na rozpoznaniu podniesionych przez kasatora zarzutów naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając te zarzuty Sąd stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu I instancji była decyzja orzekająca w zakresie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, która stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wskazany przepis stanowi, iż nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Natomiast w ust. 4 art. 73 uregulowano, iż odszkodowanie w tym zakresie jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Z przepisu tego bezspornie wynika, iż wniosek o ustalenie odszkodowania musiał być złożony przez właściciela nieruchomości najdalej w dniu 31 grudnia 2005 r., a po tej dacie roszczenie z tego tytułu wygasało. W przedmiotowej sprawie A. M. wystąpił do Starostwa Powiatowego w M. M. z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za część nieruchomości położonej w S., stanowiącej działkę nr [...] w obrębie [...], zajętą pod drogę powiatową - ulicę [...], w dniu [...] grudnia 2005 r. (pismo zawierające wniosek wpłynęło do organu w dniu [...] grudnia 2005 r.), a zatem z zachowaniem ustawowego terminu. Skarżący dopiero w dniu [...] listopada 2006 r., odpowiadając na wezwanie organu do uzupełnienia wniosku, oświadczył, iż w istocie jego żądanie obejmuje także ustalenie odszkodowania za nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] i [...]. Zarówno organy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, iż uzupełnienie to było w istocie nowym wnioskiem, złożonym po upływie terminu wskazanego w art. 73 ust. 4 powołanej wyżej ustawy. Zdaniem kasatora stanowisko to było błędne, a organy oraz Sąd winny traktować wniosek z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz jego uzupełnienie dokonane w dniu [...] listopada 2006 r. jako jeden środek prawny, złożony z zachowaniem terminu. Twierdzenie to, w ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego jest nieusprawiedliwione. Podkreślić trzeba bowiem, że z treści wniosku złożonego w dniu [...] grudnia 2005 r. wprost wynikało, iż roszczenie o odszkodowanie dotyczyło jedynie działki nr [...]. Ustalenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że działka nr [...] była i jest działką odrębną od działek nr [...] i nr [...] zyskuje oparcie w aktach administracyjnych sprawy - dane ewidencyjne znane skarżącemu w dniu [...] grudnia 2005 r. z załączonych przez niego do wniosku z tej daty wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej. Słusznie zatem Starosta M., a po nim Wojewoda Mazowiecki uznali, że wniosek ten nie obejmował swoim żądaniem działek nr [...] i [...], które zostały przez skarżącego wskazane dopiero w dniu [...] listopada 2006 r. Prawidłowym było więc przyjęcie zarówno przez organy administracji jak i Sąd I instancji, że oświadczenie złożone przez skarżącego w tym dniu nie mogło być traktowane jako zwykłe uzupełnienie braków formalnych wniosku, czego w istocie domaga się skarżący. Oświadczenie to trafnie potraktowane zostało jako nowe żądanie w kwestii ustalenie odszkodowania za inne działki zajęte pod drogę publiczną, które - z uwagi na upływ terminu - nie mogło być przez organ pozytywnie rozpatrzone. Niezasadnym w ocenie Sądu odwoławczego jest także twierdzenie zawarte w skardze kasacyjnej, iż organ miał obowiązek doprecyzowania wniosku poprzez wezwanie skarżącego o wskazanie, jakich nieruchomości dotyczy jego żądanie. Gdyby wnioskodawca nie określił za jakie konkretnie nieruchomości zajęte pod drogę publiczną dochodzi odszkodowania, wtedy organ zobligowany byłby do ustalenia tej okoliczności, jednakże nie można wymagać, aby w przypadku precyzyjnego sformułowania wniosku, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, Starosta miał domniemywać, że w istocie A. M. domagał się już we wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. odszkodowania także za działki nr [...] i [...]. Nie posiada usprawiedliwionych podstaw także zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Jak bowiem wskazane zostało powyżej roszczenie o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, której własność przeszła na Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego wygasało z dniem 31 grudnia 2005 r., kiedy to upływał ostateczny termin do wystąpienia z roszczeniem w tym zakresie. Wniosek złożony po tej dacie nie mógł wywoływać skutków prawnych w postaci ustalenia odszkodowania na rzecz właściciela nieruchomości przejętej w trybie art. 73 ust. 1 - 5 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że przepis art. 73 ust. 4 tej ustawy uznany został przez Trybunał Konstytucyjny za zgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (wyrok z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt SK 11/02 - Dz. U. Nr 169, poz.1782), zatem nie może być uznany za słuszny zarzut naruszenia normy konstytucyjnej postawiony w skardze kasacyjnej. Także za nieusprawiedliwione uznane być muszą zarzutu naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy orzekły bowiem o odmowie ustalenia odszkodowania za działki nr [...] i [...], a przepisy regulujące zasady ustalania i przyznawania odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości, zawarte w ustawie o gospodarce nieruchomościami, mogłyby znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie jedynie wówczas, gdyby organy uznały roszczenie skarżącego i rozstrzygnęły co do jego wysokości. W przedmiotowym postępowaniu wniosek A. M. nie został jednak uwzględniony, z uwagi na przekroczenie przez wnioskodawcę ustawowego terminu, nie zostało zatem ustalone żadne odszkodowanie i organy nie stosowały norm zawartych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kwestii zastosowania tych przepisów nie może być więc uznane za naruszenie prawa. Mając na uwadze powyższe i uznając wniesioną w przedmiotowej sprawie skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI