I OSK 141/22

I OSK 141/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Monika Nowicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1754/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-04
Skarżony organ
Minister Rozwoju~Minister Rozwoju
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1311
art. 37a
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 710
art. 8
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 26 lutego 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant: sekretarz sądowy Monika Szewczyk po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1754/20 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 17 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r. (sygn. akt I SA/Wa 1754/20), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 17 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności i prawa użytkowania wieczystego.
Z motywów w/w wyroku wynikało, że Wojewoda Wielkopolski, decyzją z dnia 7 listopada 2019 r - działając na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2018 r. poz. 1311 ze zm., dalej jako: "ustawa o komercjalizacji") oraz art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 710 ze zm.) – odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa - z mocy prawa za odszkodowaniem z dniem 1 czerwca 2003 r. - własności gruntu położonego w [...] w gminie [...], oznaczonego jako działka nr [...] z obrębu [...], ark. mapy 1, o powierzchni [...] ha, stanowiącego nieruchomość, mającą urządzoną księgę wieczystą nr [...], której właścicielami byli M. P. i W. P. oraz stwierdzenia nabycia - z tym samym dniem - prawa użytkowania wieczystego w/w gruntu i prawa własności znajdujących się na nim budynków, lokali i innych urządzeń na rzecz przedsiębiorstwa PKP, jako gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej. Zdaniem bowiem Wojewody, w niniejszej sprawie wnioskująca Spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających zajęcie przedmiotowej nieruchomości w dniu 28 lutego 2003 r. pod czynną linię kolejową.
Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej, Minister Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania PKP, decyzją z dnia 17 czerwca 2020 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody.
W uzasadnieniu swego stanowiska Minister Rozwoju Minister podkreślił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, iż przedmiotowy grunt - według stanu na dzień 28 lutego 2003 r. - stanowił i aktualnie nadal stanowi własność osób fizycznych – M. i W. P., a co oznaczało, iż została w tym przypadku spełniona jedna z podstawowych przesłanek, wynikających z art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o komercjalizacji. Natomiast kwestią sporną było to, czy na przedmiotowym gruncie - według stanu na dzień 28 lutego 2003 r.- znajdowały się elementy linii kolejowej będące we władaniu PKP - w rozumieniu art. 37a cyt. ustawy.
W ocenie Ministra, przedłożona przez stronę wnioskującą dokumentacja, w postaci m. in: wypisu z rejestru gruntów oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia 22 lutego 2019 r., wydruku z księgi wieczystej nr [...] z dnia 4 kwietnia 2019 r., wypisu z ewidencji środków trwałych, a także oświadczeń z dnia 4 kwietnia 2019 r. złożonych przez A.S. - Dyrektora w PKP SA i D. O. - Zastępcy Dyrektora Oddziału ds. Eksploatacji w PKP SA w Oddziale Gospodarowania Nieruchomościami w [...], potwierdzające, iż działka nr [...], ark. 1 obręb [...] o powierzchni [...] ha była w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu Polskich Kolei Państwowych, nie potwierdzały stanu istniejącego na przedmiotowym gruncie w dniu 28 lutego 2003 r., tj. nie potwierdzały, że na opisanej wyżej nieruchomości znajdowała się czynna linia kolejowa oraz jak była ona usytuowana. Niewykazanie zaś przez wnioskodawczynię, iż przedmiotowy grunt wchodził w dniu 28 lutego 2003 r. w skład czynnej linii kolejowej nie pozwalał także na stwierdzenie, iż w/w nieruchomość znajdowała się we władaniu PKP SA.
Na wyżej przedstawioną decyzję Ministra Rozwoju z dnia 17 czerwca 2020 r. PKP SA wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze zarzucono organowi naruszenie: art. 75 § 1, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 37a ustawy o komercjalizacji w zw. z art. 6 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 20002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zasługiwała ona na uzasadnienie.
Uzasadniając powyższy pogląd, Sąd Wojewódzki przytoczył treść art. 37a ustawy o komercjalizacji, podkreślając, że przepis ten formułuje trzy pozytywne przesłanki, których łączne spełnienie prowadzi do nabycia przez Skarb Państwa - z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. - prawa własności gruntów i – z ta samą datą - uwłaszczenia PKP, o ile tego rodzaju zmiana nie narusza stosunków własnościowych praw osób trzecich. Przesłankami tymi są: zlokalizowanie w obszarze nieruchomości na dzień 28 lutego 2003 r. "linii kolejowej", faktyczne władanie w tym dniu nieruchomością przez PKP i brak prawa własności przynależnego do tej nieruchomości: Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub PKP.
Ponadto Sąd Wojewódzki stwierdził, że z uwagi, iż omawiana ustawa nie zawiera własnej definicji linii kolejowej, owo pojęcie należy dekodować przez pryzmat, obowiązujących w dniu 28 lutego 2003 r. przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 96, poz. 591) a która - w art. 4 pkt 2 - definiuje linię kolejową jako: "drogę szynową wraz z przyległym pasem gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego oraz zajęte pod nie grunty". W ocenie Sądu zatem, skoro główne elementy tej definicji odnosiły się do: drogi szynowej oraz przyległego do nich pasa gruntu to należało wskazać, że droga szynowa stanowiła budowlę wraz z gruntem, na którym była usytuowana, składającą się z toru (elementu jezdnego) o konstrukcji szynowej, dostosowaną do ruchu pojazdów kolejowych (§ 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie - Dz.U. Nr 151, poz. 987). Przez przyległy pas gruntu z kolei należało rozumieć pasy gruntu wzdłuż drogi szynowej usytuowane po obu jej stronach oraz przestrzeń nad i pod powierzchnią gruntu, niezbędne do prowadzenia ruchu kolejowego (art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie kolejowym).
W związku z tym, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, przy regulacji stanu prawnego gruntów - w trybie art. 37a ustawy o komercjalizacji - niezbędne było ustalenie, jakie konkretne obiekty infrastruktury kolejowej były na nim zlokalizowane w dniu 28 lutego 2003 r., czy były one częścią składową określonej linii kolejowej - w rozumieniu art. 4 pkt 2 powołanej ustawy, a jeśli tak, to jaki był wówczas rzeczywisty przestrzenny zasięg tej linii, tj. czy zajmowała ona całą nieruchomość, czy jej część i gdzie przebiegały granice owego zajęcia. Poczynienie zaś tego rodzaju ustaleń wymagało lojalnej współpracy pomiędzy organem a PKP, (cyt.) "które jako bezpośrednio zarządzające infrastrukturą kolejową dysponuje informacjami w tym zakresie." Tymczasem – jak twierdził Sąd - wnioskująca Spółka dla wykazania wszystkich materialnoprawnych przesłanek przejęcia nieruchomości przedstawiła dowody niewystarczające. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, (cyt.): "o ile bowiem można na ich podstawie, w zestawieniu z danymi pochodzącymi z ewidencji gruntów wskazujących na istniejący w tym obszarze użytek kolejowy, ewentualnie dojść do przekonania, że spełniona została przesłanka dotycząca władania gruntami przez PKP, to już ustaleń co do stanu ich zajęcia w ww. dacie elementami infrastruktury kolejowej, wchodzącej w skład określonej linii kolejowej, poczynić nie sposób. Po pierwsze bowiem wspominany wykaz środków trwałych nie zawiera w swojej treści jakiegokolwiek odniesienia do daty, na którą pozostaje aktualny. Po wtóre odnosi się do działki oznaczonej nr "[...]", a nie "[...]". Po trzecie wreszcie co zwracał uwagę organ wojewódzki - właściciel terenu wskazywał, że działka nr [...] miała być zajęta przez PKP w związku z planowaną na niej budową 2 toru (vide: pismo z 11maja 2019 r.). Nie jest więc jasne nawet czy taki tor w jej obszarze w ogóle został posadowiony i kiedy to miało miejsce. Nie wspominając nawet, czy rzeczywiście wchodził on (o ile istniał) w skład przywoływanej linii kolejowej. Znamienne, przy tym pozostaje, że mimo kierowanych do PKP przez organ dwukrotnych wezwań o uzupełnienie w tym zakresie materiału dowodowego (vide pisma z 17 czerwca 2019 r. i 14 sierpnia 2019 r.) pozostały one bez odpowiedzi"
Sąd Wojewódzki zwrócił w tym miejscu także uwagę, że ze względu na wywłaszczeniowy charakter omawianego unormowania przy jego stosowaniu organy nie mogły opierać się li tylko na domniemaniach czy lakonicznych stwierdzeniach zainteresowanego wynikiem postępowania podmiotu o istnieniu w obszarze danej nieruchomości linii kolejowej ani "powszechnej wiedzy" o dacie powstania tej linii.
Ostatecznie więc Sąd Wojewódzki przyjął, że nie można było zgodzić się ze skarżącą, że (cyt.): "podejmując w tym przedmiocie negatywną decyzję Wojewoda Wielkopolski, jak też utrzymujący w mocy jego rozstrzygnięcie Minister Rozwoju naruszyli przywołane w skardze przepisy postępowania. Rację ma natomiast Minister zwracając uwagę, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ciężar dowodu w zakresie wykazania zaistnienia materialnoprawnych przesłanek z art. 37a ustawy o komercjalizacji spoczywał przede wszystkim na inicjatorze postępowania (PKP)."
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, PKP S.A. z siedzibą w Warszawie, zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:
I. - na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - prawa materialnego, to jest:
1. art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (dalej jako: ,,ustawa o komercjalizacji PKP") - poprzez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa własności przez Skarb Państwa oraz prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A.;
II. - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - prawa procesowego, to jest:
1. art. 151 p.p.s.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości, w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.,
2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a."), art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji niezastosowanie środków przewidzianych ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku czynności podjętych w granicach sprawy, czego skutkiem było zaniechanie wyczerpującego zebrania dowodów w sprawie, a także brak rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sposób wszechstronny i kompletny, w szczególności nieuwzględnienie faktycznego pozostawania spornej nieruchomości we władaniu PKP S.A. w dniu 28 lutego 2003 r. oraz znajdowania się na niej naniesień w postaci: rowu odwadniającego, skarpy, podtorza, potwierdzającego przeznaczenia nieruchomości jako infrastruktury kolejowej linii Oleśnica - Chojnice, a co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych i oddaleniem skargi,
3. art. 141§ 4 p.p.s.a. - poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego wyroku z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności brak merytorycznego ustosunkowania się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania oraz do zarzutu naruszenia art. 37a ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP, co uniemożliwia merytoryczną kontrolę instancyjną postępowania sądowo-administracyjnego.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, PKP S.A. z siedzibą w Warszawie wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Ponadto skarżąca wnosiła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych.
Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to jest na: obrazie prawa materialnego w postaci: wadliwego niezastosowania art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz istotnym naruszeniu przepisów postępowania takich jak: 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. a ponadto art. 141§ 4 p.p.s.a. W ocenie składu orzekającego, zarzut oparty na tym ostatnim przepisie, czyli art. 141§ 4 p.p.s.a., okazał się zasadny.
Zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Zdaniem składu orzekającego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera rzetelnego wyjaśnienia podstawy prawnej zapadłego rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie skarga wniesiona do Sądu Wojewódzkiego dotyczyła decyzji Ministra Rozwoju z dnia 17 czerwca 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 7 listopada 2019 r. o odmowie uwzględnienia wniosku PKP SA w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa - z mocy prawa za odszkodowaniem z dniem 1 czerwca 2003 r. - własności gruntu położonego w [...] w gminie [...], oznaczonego jako działka nr [...] z obrębu [...], ark. mapy 1, o powierzchni [...]ha, stanowiącego nieruchomość, której właścicielami byli M. P. i W. P. (kw nr [...]) oraz stwierdzenia nabycia - z tym samym dniem - prawa użytkowania wieczystego w/w gruntu i prawa własności znajdujących się na nim budynków, lokali i innych urządzeń na rzecz przedsiębiorstwa PKP, jako gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej.
Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2018 r. poz. 1311 ze zm.) oraz art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 710 ze zm.).
Jak wynika przy tym z treści skargi, wniesionej do Sądu Wojewódzkiego, skarżąca PKP podnosiła w niej, że wydając zaskarżone decyzje, organy dokonały wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego. Przyjęły bowiem, iż przepis art. 37a ustawy o komercjalizacji uzależnia przejście prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oraz powstanie użytkowania wieczystego po stronie PKP od tego, aby linia kolejowa, znajdująca się na tejże nieruchomości, była "czynna", podczas gdy – jak wywodziła skarżąca - przepis ten takiego warunku nie przewiduje.
Ponadto – zdaniem PKP SA – wydając w/w decyzje, organy naruszyły w sposób istotny przepisy procedury administracyjnej, gdyż przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób wadliwy, to jest niewystarczający.
W ocenie składu orzekającego, z tym twierdzeniem należy się zgodzić. Przede wszystkim brak jest w ogóle stanowiska Sądu Wojewódzkiego, dotyczącego wykładni przepisu art. 37a ustawy o komercjalizacji w wyżej przedstawionym kontekście a poza tym istotnie, trafnie zauważył w skardze kasacyjnej jej autor, iż (cyt.): "Sąd I Instancji w przedmiotowej sprawie nie odniósł się szczegółowo do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia licznych przepisów procedury administracyjnej, stwierdzając tym samym, iż brak w niniejszej sprawie naruszeń procedury administracyjnej, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym należy uznać, takie ustosunkowanie się do zarzutów skarżącej za niewystarczające". Zdaniem składu orzekającego praktycznie bowiem rzecz biorąc, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki, po opisaniu treści zaskarżonej decyzji i streszczeniu jej uzasadnienia, odnosząc się do zarzutów skargi, powtórzył tylko to, co wynikało z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, stwierdzając przy tym jedynie ogólnikowo , iż nie można było zgodzić się ze skarżącą, że (cyt.): "podejmując w tym przedmiocie negatywną decyzję Wojewoda Wielkopolski, jak też utrzymujący w mocy jego rozstrzygnięcie Minister Rozwoju naruszyli przywołane w skardze przepisy postępowania. Rację ma natomiast Minister zwracając uwagę, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ciężar dowodu w zakresie wykazania zaistnienia materialnoprawnych przesłanek z art. 37a ustawy o komercjalizacji spoczywał przede wszystkim na inicjatorze postępowania (PKP)."
W ocenie składu orzekającego, w realiach rozpoznawanej sprawy, tego rodzaju postępowanie Sądu nie mogło świadczyć o rzetelnym wyjaśnieniu podstawy rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie istotne także było bowiem to, że wniosek o wydanie decyzji uwłaszczającej dotyczył gruntu będącego terenem kolejowym (vide: decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia 7 listopada 2019 r.), niestanowiącym własność Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terenowego, a jednocześnie nie był on zabudowany żadnymi budynkami, czy innymi budowlami. Na przedmiotowym gruncie istniały zaś tylko: rów odwadniający, skarpa i podtorze (czyli nasyp lub podkop). W takiej więc sytuacji należało rozważyć, czy było rzeczą realną wymagać od strony skarżącej przedstawienia szczegółowej dokumentacji, która wskazywałaby, iż tego rodzaju elementy istniały na tym kolejowym terenie dokładnie w dniu 28 lutego 2003 r. Jednocześnie w aktach sprawy znajdowały się przy tym oświadczenia dwóch dyrektorów PKP, z których wynikało, iż działka nr [...] ark. 1 obręb [...] o powierzchni [...] ha była w w/w dacie we władaniu PKP a ponadto – jak trafnie podnosiła w skardze kasacyjnej skarżąca - istnienie owej linii kolejowej było nie tylko powszechnie wiadome, ale linia ta na odcinku [...] została nawet zakwalifikowana jako linia o znaczeniu państwowym (vide: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym – nr poz. 147).
Ponadto, wprawdzie – co do zasady - zgodzić się trzeba z Sądem Wojewódzkim, że przepis art. art. 37a ustawy o komercjalizacji ma charakter wywłaszczeniowy i z tego więc powodu przy jego stosowaniu organy muszą ustalenia faktyczne czynić w sposób rzetelny i dokładny, ale w tym przypadku, jak wynika z treści pisma z dnia 11 maja 2019 r. W. P. - jednego ze współwłaścicieli przedmiotowego gruntu, uczestnicy postępowania nie kwestionowali faktu zajęcia ich gruntu przez Kolej. Wręcz przeciwnie, w piśmie tym, domagając się odszkodowania, W. P. podał: numer działki, jej powierzchnię, miejsce położenia, przyczyny zajęcia działki przez Kolej oraz stwierdził, że co roku otrzymywał od PKP odszkodowanie za niezebrane pożytki. Poinformował jednocześnie, że takiego odszkodowania nie otrzymał jedynie za rok 2018 choć występował o nie (cyt. "o które to pisałem 2 razy do Poznania i Warszawy").
W ocenie składu orzekającego, biorąc powyższe pod uwagę, wyrażenie przez Sąd Wojewódzki, niejako automatycznie, poglądu, który w tego rodzaju sprawach jest z reguły wypowiadany, że to wnioskodawcę obciążał dowód wykazania istnienia przesłanek, zawartych w art. 37a ustawy o komercjalizacji, nie zostało jednak w pełni umotywowane. Wydaje się bowiem, że w tym, konkretnym przypadku, ze względu na takie a nie inne zagospodarowanie przedmiotowego gruntu, należałoby rozważyć, czy nie byłoby celowym dopuszczenie w tym postępowaniu właśnie dowodów postulowanych przez skarżącą to jest dowodów z oględzin spornej działki czy przesłuchania w charakterze świadków właścicieli gruntu. Ponadto pewne znaczenie mogłoby także mieć ustalenie, w jaki sposób i od kiedy były zagospodarowane działki sąsiednie (leżące wzdłuż linii kolejowej).
Z tych więc względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że – jak wyżej to nadmieniono – zaskarżony wyrok został wydany z istotnym naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. a zatem ocena pozostałych zarzutów kasacyjnych była w tym przypadku co najmniej przedwczesna.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki weźmie powyższe treści pod uwagę i oceni, czy wydając zaskarżone decyzje organy istotnie przeprowadziły w pełni postępowanie dowodowe zgodnie z wymaganiami procedury administracyjnej.
Z tych powodów, uznając skargę kasacyjną za uzasadnioną, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na art. 203 pkt 1 p.p.s.a.