I OSK 1407/19

III SA/Łd 1066/18 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 1407/19 - Wyrok NSA z 2022-10-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 200, art. 205 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 978
art. 14 ust. 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Dnia 20 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 roku sprawy ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany rosyjskiego prawa jazdy na jego polski odpowiednik 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej E. T. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
III SA/Łd 1066/18
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 14 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.) – dalej: u.k.p.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...]orzekającą o odmowie wymiany E. T. rosyjskiego prawa jazdy kategorii M,B, B1 na jego polski odpowiednik.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 22 lutego 2018 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wymianę posiadanego przez nią rosyjskiego prawa jazdy kategorii M, B, B1, nr dokumentu [...] wydanego w dniu 10 września 2016 r., na jego polski odpowiednik. Do wniosku strona załączyła wymagane dokumenty, w tym kserokopię dokumentu posiadanego rosyjskiego prawa jazdy, w którym w pkt 12, odnośnie kat. B1 zawarta została adnotacja rosyjskiego organu wydającego dokument o treści "AS". W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że zgodnie z rosyjskimi przepisami prawnym dotyczącymi uprawnień do kierowania pojazdami, w przypadku posiadania przez kierowcę uprawnień kategorii B , przy jednoczesnym braku uprawnień z zakresu kategorii A, w pkt 12 dokumentu prawa jazdy zamieszcza się adnotację "AS" potwierdzającą występowanie ograniczeń w prowadzeniu pojazdów podkategorii B1 z czterokołowcem lekkim lub motorowerem. Natomiast w przypadku posiadania przez kierującego jedynie uprawnień kategorii A, w pkt 12 podkategorii B1 wpisywana jest uwaga "MS" potwierdzająca prawo kierowania pojazdami podkategorii B1 wyłącznie czterokołowcem lekkim lub motorowerem. W przypadku posiadania przez kierowcę A i kategorii B , w pkt 12 podkategorii B1 nie są wpisywane żadne uwagi.
Decyzją z dnia 23 sierpnia 2018 r. Prezydent Miasta [...] odmówił wymiany rosyjskiego prawa jazdy skarżącej na jego polski odpowiednik, wskazując na brak możliwości wydania polskiego prawa jazdy w zakresie posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień wynikających z rosyjskiego prawa jazdy, spowodowany brakiem, w polskim ustawodawstwie, odpowiednika kodu ograniczającego prowadzenie pojazdów podkategorii B1 z czterokołowcem lekkim i motorowerem.
Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia skarżąca wniosła odwołanie, w którym wskazała, iż stosownie do treści art. 13 ust. 4 i ust. 5 oraz art. 14 ust. 2 u.k.p. możliwe jest wydanie prawa jazdy z zamieszczonymi w nim ograniczeniami uprawnienia do kierowania określonymi pojazdami, jeżeli ograniczenia te wynikają z prawa jazdy wydanego za granicą. Dalej wskazała, że zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami wykonawczymi (załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r.) ograniczenie oznaczone kodem 79 stosuje się wyłącznie do ograniczeń wynikających z wymienianego prawa jazdy wydanego za granicą. Natomiast kod 79.02 - wyłącznie dla pojazdów trójkołowych lub czterokołowych kategorii AM, która to kategoria stwierdza posiadane uprawnienia do kierowania motorowerem oraz czterokołowcem lekkim. Powyższe oznacza, że przepisy polskiego prawa przewidują możliwość uwzględnienia ograniczenia wynikającego z rosyjskiego prawa jazdy skarżącej.
Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy przedstawił dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz obowiązujące na gruncie polskiego prawa przepisy regulujące możliwość wymiany prawa jazdy wydanego za granicą na jego polski odpowiednik. Z treści tych przepisów organ wywiódł, iż decyzja podejmowana w powyższym zakresie należy do decyzji o charakterze uznaniowym. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, bezsporne pozostaje, że skarżąca w ramach posiadanych uprawnień wynikających z rosyjskiego prawa jazdy kategorii M, B, B1 z umieszczoną w pkt 12 dokumentu adnotacją "AS", nie jest uprawniona do kierowania pojazdami: czterokołowcami lekkimi i motorowerami. Takie ograniczenie nie jest znane polskiemu systemowi prawnemu, który nie przewiduje analogicznego ograniczenia. Powyższe w myśl art. 14 u.k.p. oraz powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. uniemożliwiało uwzględnienie żądania skarżącej.
Natomiast, co do argumentacji skarżącej zawartej w odwołaniu odnośnie przewidzianego w polskim prawie kodu ograniczenia 79.02 organ wskazał, iż osoba posiadająca to ograniczenie, jest uprawniona wyłącznie do prowadzenia pojazdów trójkołowych lub czterokołowych kategorii AM. Ponadto Kolegium wskazało, że zakres pojazdów trójkołowych lub czterokołowych kategorii AM jest zupełnie inny od zakresu czterokołowców lekkich i motorowerów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:
- art. 77 §1 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego i jego rzetelnej oceny;
- art. 14 ust. 1 u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i odmowę wymiany prawa jazdy, w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy uzasadniał w pełni uwzględnienie żądania skarżącej;
- § 10 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. poprzez jego niezastosowanie.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz zobowiązanie organu do wydania, w terminie 30 dni od ogłoszenia wyroku, decyzji o wymianie prawa jazdy.
Uzasadniając wniesioną skargę strona podniosła, że z dokonanego zestawienia zakresu posiadanych przez nią uprawnień wynikających z rosyjskiego prawa jazdy oraz uprawnień wynikających z kategorii prawa jazdy B, AM, B1 obowiązujących na gruncie polskich przepisów wynika, że rosyjskie uprawnienia posiadane przez stronę są tożsame z uprawnieniami określonymi w polskich przepisach.
Przedmiotem sporu jest znajdujące się w rosyjskim dokumencie ograniczenie kategorii B1 oznaczone symbolem "AS" obejmujące wyłączenie z pojazdów kategorii B1 czterokołowców lekkich oraz motorowerów ( zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych Federacji Rosyjskiej z dnia 20 października 2015 r. nr 995 o zatwierdzeniu Regulaminu Administracyjnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Federacji Rosyjskiej). Istotny w sprawie jest fakt, że ww. ograniczenie nie ma żadnego wpływu dla przyporządkowania stosownej kategorii odpowiednika dla rosyjskiego dokumentu. Strona przedstawiła tabelę zawierającą zakresy poszczególnych kategorii w oparciu o ustawę z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz Państwowy Standard Federacji Rosyjskiej. Pojazdy o napędzie silnikowym i przyczepy. Klasyfikacja i definicje. Zgodnie z tą tabelą rosyjska kategoria M obejmuje motorowery oraz lekkie pojazdy czterokołowe.
Skarżąca zauważyła, iż w odniesieniu do ograniczenia AS, jak wskazał organ II instancji, zawiera ono czterokołowce lekkie i motorowery. Wyłączenie to jest spowodowane faktem, iż zgodnie z rosyjskim ustawodawstwem w przypadku nieposiadania uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii A dodaje się stosowne ograniczenie. Jednakże uwzględniając powyższą definicję prawa jazdy kat. M oraz fakt posiadania tej kategorii przez skarżącą rzeczone ograniczenia na gruncie polskiego ustawodawstwa nie znajdują zastosowania. Jak wynika z powyższego osoba posiadająca polskie uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B1 uprawniona jest do kierowania czterokołowcem, motorowerem oraz czterokołowcem lekkim. Natomiast w rozumieniu rosyjskiego ustawodawstwa osoba posiadająca uprawnienia w zakresie kategorii B1 oraz M uprawniona jest do kierowania m.in. pojazdem czterokołowym, motorowerem oraz pojazdem lekkim czterokołowym. Zakres powyższych kategorii jest zatem tożsamy, co sprawia, iż zarówno organ I jak i II instancji nie miał podstawy do odmowy wydania prawa jazdy na polski odpowiednik czym naruszył art. 14 ust. 1 u.k.p.
Ponadto skarżąca stwierdziła, że zgodnie z § 10 ust. 6 pkt 2 prawo jazdy w przypadkach, o których mowa w § 9 (m.in. dla osoby ubiegającej się o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą przez państwo – stronę konwencji o ruchu), wydaje się odpowiednio w zakresie posiadanych w dotychczasowym prawie jazdy lub w zakresie kategorii równoważnych w posiadanym prawie jazdy oraz kategorii niższych. Nawet przy założeniu dokonanym przez organ I i II instancji w przedmiocie braku tożsamości ograniczenia AS z polskim ustawodawstwem, organy nie posiadały żadnej podstawy prawnej do odmowy wymiany prawa jazdy w zakresie kategorii B. Na gruncie całego postępowania tożsamość uprawnień do kierowania pojazdami kat. B nie była kwestionowana. Dlatego co najmniej w odniesieniu do tego uprawnienia prawo jazdy skarżącej powinno zostać wymienione. Odmienne rozumowanie, zdaniem strony, doprowadza do absurdalnej sytuacji, gdy dana osoba nie jest w stanie posiadać w państwie będącym sygnatariuszem Konwencji uprawnień do kierowania pojazdami danej kategorii tylko dlatego, że w odniesieniu do pewnych ograniczeń zupełnie innej kategorii występuje brak tożsamości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o jej odrzucenie z uwagi na braki formalne skargi, a w przypadku ich uzupełnienia o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, z przyjęciem argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżąca uzupełniła brak formalny skargi, załączając do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone reprezentującemu ją adwokatowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m. in. w art. 77 §1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W ocenie sądu organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem przed jej wydaniem nie zgromadził pełnego materiału dowodowego umożliwiającego dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Jako podstawę rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 14 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.) - dalej: u.k.p. Zgodnie z ust. 1 powołanego przepisu art. 14 u.k.p. osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 5, ograniczenie to uwzględnia się w wydawanym prawie jazdy (ust. 2).
Strona w dniu 22 lutego 2018 r. złożyła wniosek o wymianę na polskie prawo jazdy posiadanego przez nią rosyjskiego prawa jazdy kategorii B, B1 (z ograniczeniem 12 AS) oraz M.
Organ I instancji wystąpił do rosyjskiego organu, który wydał prawo jazdy - w trybie § 9 ust. 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 206 r., poz. 231) dalej: Rozporządzenie – o potwierdzenie danych i informacji zawartych w prawie jazdy skarżącej.
Rosyjski organ odpowiadając w dniu 11 października 2018 r. na ww. wystąpienie poinformował polski organ, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Federacji Rosyjskiej z dn. 20 października 2015 r. nr 995 " O zatwierdzeniu Regulaminu Administracyjnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Federacji Rosyjskiej, dotyczącego świadczenia usługi państwowej w postaci przeprowadzenia egzaminów na prawo jazdy i wydawania praw jazdy"
- przy posiadaniu prawa jazdy kategorii "A" i braku kategorii "B" w punkcie 12 podkategorii "B1" wpisywana jest uwaga "MS", potwierdzająca prawo kierowania pojazdami podkategorii "B1" wyłącznie czterokołowcem lekkim lub motorowerem,
- przy posiadaniu kategorii "B" i braku kategorii "A" w punkcie 12 podkategorii "B1" wpisywana jest uwaga "AS", potwierdzająca występowanie ograniczeń w prowadzeniu pojazdów podkategorii "B1" z czterokołowcem lekkim i motorowerem,
- przy posiadaniu kategorii "A" i "B" w punkcie 12 podkategorii "B1" uwagi nie są wpisywane.
Organ odwoławczy po zapoznaniu się z powyższą informacją uznał za niesporną okoliczność, iż skarżąca nie jest uprawniona do prowadzenia czterokołowców lekkich i motorowerów.
W ocenie sądu powyższa konstatacja jest co najmniej przedwczesna.
Organ co prawda zasadnie podnosi, że rosyjski dokument prawa jazdy zawiera ograniczenie nieznane polskiemu prawu w postaci ograniczenia uprawnień w prowadzeniu pojazdów kategorii "B1" z czterokołowcem lekkim i motorowerem. Stwierdzić jednak trzeba, że zgodnie z art. 14 ust. 1 u.k.p. osoba posiadająca prawo jazdy wydane za granicą może otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii. Powyższy ustawowy zapis znajduje potwierdzenie w § 10 ust. 6 pkt 2 Rozporządzenia, w myśl którego prawo jazdy wydaje się odpowiednio w zakresie kategorii posiadanych w dotychczasowym prawie jazdy lub w zakresie kategorii równoważnych w posiadanym prawie jazdy oraz kategorii niższych. Wydanie decyzji w sprawie wymagało zatem ustalenia, czy rosyjskie prawo jazdy obejmuje zakres uprawnień równoważnych z uprawnieniami wynikającymi z u.k.p. Organy procedując nie rozważyły istotnej w sprawie okoliczności posiadania przez skarżącą oprócz uprawnień kategorii B i B 1 także kategorii M.
Skarżąca, odwołując się do rosyjskiego aktu prawnego "Państwowy Standard Federacji Rosyjskiej R 52051-2003. Pojazdy o napędzie silnikowym i przyczepy. Klasyfikacja i definicje", podnosi że kategoria M uprawnia ją także do kierowana motorowerami i lekkimi pojazdami czterokołowymi.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 u.k.p. prawo jazdy kategorii AM uprawnia do kierowania a) motorowerem, b) czterokołowcem lekkim. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.k.p. prawo jazdy kategorii B1 uprawnia do kierowania czterokołowcem, a także pojazdami określonym dla prawa jazdy kategorii AM. Również prawo jazdy kategorii B uprawnia do kierowania pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM, to jest motorowerem i czterokołowcem lekkim – art. 6 ust. 1 pkt 6 d.
Z zamieszczonej w skardze tabeli, zawierającej zestawienie zakresów poszczególnych kategorii praw jazdy polskich i rosyjskich, wynika m. in. że rosyjska kategoria B1 uprawnia do kierowania pojazdami czterokołowymi. Z kolei posiadanie polskiej kategorii B1 uprawnia do kierowania czterokołowcem i pojazdami określonymi dla prawa jady kategorii AM ( motorower, czterokołowiec lekki).
Ustalenie, czy zakres uprawnień określonych dla kategorii B, B1, M prawa rosyjskiego jest tożsamy z uprawnieniami określonym w u.k.p. dla kategorii B i B1, wymaga ponownego wystąpienia do organu rosyjskiego o udzielenie informacji dotyczących zakresu uprawnień wynikających z kategorii M rosyjskiego prawa jazdy.
Jeśli informacja organu rosyjskiego potwierdzi, iż zakres uprawnień z kategorii B,B1 i M jest tożsamy z zakresem uprawnień przewidzianym według prawa polskiego dla kategorii B i B1, to zasadne okaże się uwzględnienie wniosku strony o wydanie prawa jazdy odpowiednich kategorii w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.k.p.
Uwzględniając powyższe okoliczności sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
O kosztach postępowania w kwocie 697 zł. ( 200 zł. wpis od skargi, 480 zł. wynagrodzenie pełnomocnika, 17 zł. opłata skarbowa od pełnomocnictwa) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
ab/