I OSK 1405/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie reformy rolnej. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym § 5 rozporządzenia z 1945 r. w zw. z § 4 tegoż rozporządzenia i art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o reformie rolnej, zarzucając błędną wykładnię przepisów nacjonalizacyjnych. Kwestionowała objęcie dekretu nieruchomościami dworsko-parkowymi oraz nieużytkami. Podnosiła również zarzuty procesowe dotyczące oceny dowodów, w tym zeznań świadka, oraz wadliwej konstrukcji uzasadnienia wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że dekret o reformie rolnej z 1944 r. obejmował nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, a późniejsza zmiana z 1945 r. nie zmieniła istoty tego postanowienia. NSA przywołał uchwałę TK z 1990 r., zgodnie z którą pod pojęciem "nieruchomości ziemskiej" należy rozumieć nieruchomość o charakterze rolniczym, która jest lub może być wykorzystywana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Sąd stwierdził, że grunty orne, pastwiska, ogrody, a także funkcjonalnie związane z nimi place, wody, drogi i rowy, spełniały definicję użytków rolnych lub były funkcjonalnie powiązane z nieruchomością rolniczą. Wobec braku skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i prawidłowej wykładni prawa, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dekretu o reformie rolnej, pojęcie nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym oraz nieruchomości funkcjonalnie z nią związanych, a także wymogi formalne skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z okresem powojennym i reformą rolną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieruchomości ziemskie, które nie miały charakteru stricte rolniczego (np. dworsko-parkowe, nieużytki), podlegały przepisom dekretu o reformie rolnej z 1944 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dekret obejmował nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, a także te, które pozostawały w funkcjonalnym związku z nieruchomością o charakterze rolniczym, nawet jeśli nie były stricte rolnicze.
Uzasadnienie
NSA oparł się na uchwale TK z 1990 r. i własnym orzecznictwie, wskazując, że dekret dotyczył nieruchomości ziemskich, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Nieruchomości nie mające takiego charakteru mogły podlegać dekretowi tylko w przypadku funkcjonalnego związku z nieruchomością rolniczą.
Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, sformułowane jako zbitka wielu przepisów bez wykazania związku normatywnego, podlegają rozpoznaniu przez NSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie zarzuty są wadliwie zredagowane i nie poddają się rozpoznaniu, ponieważ Sąd II instancji nie może samodzielnie budować zarzutów.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że autor skargi kasacyjnej musi wykazać, że wymienione przepisy tworzą pewną normę zachowania, której naruszenie jest zarzucane. W przeciwnym razie zarzut jest niespójny i nieprawidłowo sformułowany.
Czy zeznania świadka, oparte na wiedzy z drugiej ręki i nieprecyzyjne co do dat, mogą stanowić podstawę ustaleń faktycznych?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sąd pierwszej instancji uznał je za wiarygodne, a strona miała możliwość zadawania pytań podczas przesłuchania.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że Sąd I instancji ocenił zeznania świadka jako wiarygodne. Brak udziału strony w przesłuchaniu uniemożliwia późniejsze kwestionowanie precyzji zeznań, zwłaszcza gdy świadek odnosił się do dokumentów i logicznie powiązał funkcje zabudowań z charakterem nieruchomości.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
dekret PKWN o reformie rolnej art. 2 § 1
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
dekret PKWN o reformie rolnej art. 1 § 2
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
rozporządzenie art. 5
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej
rozporządzenie art. 4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
dekret z 17.01.1945 r. art. 1 § 5
Dekret z dnia 17 stycznia 1945 r. w sprawie zmiany dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
rozporządzenie art. 6
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nieruchomości dworsko-parkowe i nieużytki nie podlegały reformie rolnej. • Zeznania świadka S. K. były niewiarygodne z powodu braku umiejscowienia w czasie i sprzeczności z innymi dowodami. • Uzasadnienie wyroku WSA było wewnętrznie sprzeczne i nie odnosiło się do wszystkich istotnych okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd II instancji nie może samodzielnie budować zarzutów. • Nieruchomości ziemskie, które nie miały charakteru rolniczego, mogły przejść na własność państwa w trybie dekretu tylko wówczas, gdy pozostawały w funkcjonalnym związku z nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym. • Po raz pierwszy Trybunał Konstytucyjny w uchwale z 19 września 1990 r. W 3/89 pod pojęciem "nieruchomości ziemskiej" rozumiał nieruchomość o charakterze rolniczym.
Skład orzekający
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Karol Kiczka
członek
Zygmunt Zgierski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dekretu o reformie rolnej, pojęcie nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym oraz nieruchomości funkcjonalnie z nią związanych, a także wymogi formalne skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z okresem powojennym i reformą rolną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznego aspektu polskiego prawa (reforma rolna) i jego interpretacji przez współczesne sądy, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i historii prawa.
“Reforma rolna: Jak NSA interpretuje historyczne przepisy w kontekście współczesnych sporów o ziemię?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.