Orzeczenie · 2025-07-29

I OSK 1404/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-29
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościgospodarka nieruchomościamicel wywłaszczeniapostępowanie administracyjnesądy administracyjneNSAWSAfotogrametria

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący domagali się zwrotu nieruchomości, argumentując, że cel wywłaszczenia – budowa oczyszczalni ścieków i strefy ochronnej – nie został zrealizowany. Kwestionowali ocenę materiału dowodowego przez sądy, w szczególności nieuwzględnienie opinii biegłych fotogrametrów, którzy mieli stwierdzić brak realizacji celu wywłaszczenia. Zarzucali również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę dowodów, oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia. W zakresie prawa materialnego zarzucili naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. poprzez błędną wykładnię, uznając, że zaplecze budowy nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a., nie są zasadne, ponieważ WSA orzekał w granicach sprawy i na podstawie akt. Sąd podkreślił, że opinie biegłych fotogrametrów, choć mogą opisywać stan zagospodarowania terenu, nie są wiążące dla organów w kwestii oceny realizacji celu wywłaszczenia. NSA stwierdził, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a późniejsze wykorzystanie nieruchomości lub zmiana jej przeznaczenia po realizacji celu nie mają znaczenia dla sprawy zwrotu. Sąd z urzędu sprostował oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zwłaszcza w kontekście definicji i oceny realizacji celu wywłaszczenia oraz roli opinii biegłych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z budową oczyszczalni ścieków i strefy ochronnej. Interpretacja celowości wywłaszczenia może być różna w zależności od konkretnego celu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy cel wywłaszczenia nieruchomości pod budowę oczyszczalni ścieków i strefy ochronnej został zrealizowany, jeśli na części nieruchomości znajdowało się zaplecze budowy, a nie sama strefa ochronna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ nieruchomość została wykorzystana pod infrastrukturę towarzyszącą budowie oczyszczalni, co stanowi realizację celu głównego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wykorzystanie nieruchomości na zaplecze budowy oczyszczalni ścieków stanowi realizację celu wywłaszczenia. Podkreślono, że późniejsze wykorzystanie nieruchomości lub zmiana jej przeznaczenia po realizacji celu nie mają znaczenia dla sprawy zwrotu.

Czy opinie biegłych fotogrametrów dotyczące braku realizacji celu wywłaszczenia są wiążące dla organów administracji i sądów w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opinie biegłych fotogrametrów nie są wiążące dla organów w kwestii oceny realizacji celu wywłaszczenia, choć mogą opisywać stan zagospodarowania terenu.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że fotogrametria służy odtwarzaniu kształtów i obiektów na podstawie zdjęć, a ocena realizacji celu wywłaszczenia wykracza poza zakres tej dziedziny nauki. Dlatego opinie biegłych w tym zakresie nie mogą być decydujące ani wiążące.

Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były zasadne.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA orzekał w granicach sprawy i na podstawie akt, a uzasadnienie wyroku spełniało wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. Stwierdzono również, że opinie biegłych nie były wiążące w ocenie realizacji celu wywłaszczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną. Sprostowano oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku WSA.

Przepisy (14)

Główne

u.g.n. art. 136 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 137

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 156 § § 1 i 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez wykorzystanie nieruchomości na zaplecze budowy oczyszczalni ścieków. • Opinie biegłych fotogrametrów nie są wiążące dla organów w ocenie realizacji celu wywłaszczenia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę dowodów. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia. • Naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. poprzez błędną wykładnię, uznając, że zaplecze budowy nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia.

Godne uwagi sformułowania

fotogrametria to dziedzina nauki i techniki zajmująca się odtwarzaniem kształtów, rozmiarów i wzajemnego położenia obiektów w terenie na podstawie zdjęć fotogrametrycznych • ocena realizacji celu wywłaszczenia już nie [leży w zakresie fotogrametrii] • nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący

Karol Kiczka

członek

Jakub Zieliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zwłaszcza w kontekście definicji i oceny realizacji celu wywłaszczenia oraz roli opinii biegłych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z budową oczyszczalni ścieków i strefy ochronnej. Interpretacja celowości wywłaszczenia może być różna w zależności od konkretnego celu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, ale jej szczegóły techniczne i prawne mogą być mniej interesujące dla szerokiej publiczności. Jest jednak istotna dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Czy zaplecze budowy to już realizacja celu wywłaszczenia? NSA rozstrzyga spór o zwrot nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst