I OSK 140/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę gminy na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sprawa dotyczyła uwłaszczenia nieruchomości na rzecz przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe S.A. Gmina W. twierdziła, że posiada interes prawny do nieruchomości na podstawie przepisów o komunalizacji mienia, które miały wejść w życie z dniem 27 maja 1990 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że gmina nie wykazała swojego statusu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym. Sąd podkreślił, że postępowanie uwłaszczeniowe jest regulowane ustawą o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", a nie przepisami o komunalizacji. Stronami takiego postępowania są przedsiębiorstwo państwowe, Skarb Państwa oraz ewentualnie osoby trzecie, których prawa mogłyby zostać naruszone. W tej sprawie nieruchomość była własnością Skarbu Państwa, a gmina nie wykazała, aby przysługiwały jej prawa do tej nieruchomości na mocy przepisów o komunalizacji, zwłaszcza że nie została wydana stosowna decyzja stwierdzająca nabycie mienia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wyrok WSA, mimo pewnych wadliwości uzasadnienia, odpowiada prawu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu stron w postępowaniu uwłaszczeniowym na podstawie ustawy komercjalizacyjnej, rozróżnienie między postępowaniem uwłaszczeniowym a komunalizacyjnym, znaczenie posiadania decyzji stwierdzającej nabycie mienia w postępowaniu komunalizacyjnym, wymogi formalne skargi kasacyjnej, wpływ wadliwości uzasadnienia na wynik sprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji uwłaszczenia PKP S.A. i potencjalnej komunalizacji mienia. Interpretacja przepisów o skardze kasacyjnej i uzasadnieniu wyroku ma charakter ogólny.
Zagadnienia prawne (4)
Czy gmina, która twierdzi, że nabyła prawo do nieruchomości na podstawie przepisów o komunalizacji, ma status strony w postępowaniu uwłaszczeniowym dotyczącym tej nieruchomości na rzecz innego podmiotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, gmina nie ma statusu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym, jeśli nie wykazała swojego prawa do nieruchomości na podstawie przepisów tej ustawy, a nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa i nie toczy się postępowanie komunalizacyjne.
Uzasadnienie
Status strony w postępowaniu uwłaszczeniowym wynika z przepisów ustawy komercjalizacyjnej, a nie z przepisów o komunalizacji. Gmina musi wykazać swój interes prawny w oparciu o przepisy prawa materialnego, które są podstawą danego postępowania. Samo powoływanie się na przepisy o komunalizacji, bez wydanej decyzji stwierdzającej nabycie mienia, nie przyznaje statusu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym.
Czy kwestia komunalizacji nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu uwłaszczeniowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestia komunalizacji nie stanowi zagadnienia wstępnego, jeśli nie toczy się postępowanie komunalizacyjne dotyczące tej nieruchomości, a stan prawny nieruchomości został ustalony na podstawie księgi wieczystej.
Uzasadnienie
Zagadnienie wstępne wymaga, aby rozstrzygnięcie sprawy było uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem przez inny organ lub sąd. W sytuacji, gdy stan prawny nieruchomości jest jasny (własność Skarbu Państwa) i nie toczy się postępowanie komunalizacyjne, nie ma podstaw do zawieszenia postępowania uwłaszczeniowego.
Czy wadliwe uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji, które nie odnosi się do wszystkich zarzutów, zawsze prowadzi do jego uchylenia przez sąd kasacyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli mimo wadliwego uzasadnienia, zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, sąd kasacyjny może oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny może oddalić skargę kasacyjną, jeśli wadliwość uzasadnienia nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. W tym przypadku, mimo że sąd pierwszej instancji nie odniósł się szczegółowo do zarzutu naruszenia art. 100 § 1 w zw. z art. 97 k.p.a., brak było podstaw do zawieszenia postępowania, co oznacza, że wadliwość uzasadnienia nie wpłynęła na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Czy skarga kasacyjna jest prawidłowo zredagowana, jeśli nie wskazuje konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna powinna precyzyjnie wskazywać normy prawa materialnego lub procesowego, w tym konkretne artykuły, paragrafy, ustępy czy punkty, aby uniknąć wątpliwości interpretacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów. Brak precyzyjnego wskazania przepisów, zwłaszcza tych podzielonych na jednostki redakcyjne, może skutkować uznaniem zarzutu za niespełniający wymogów formalnych.
Przepisy (20)
Główne
ustawa komercjalizacyjna art. 34
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
ustawa komercjalizacyjna art. 34a
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
ppsa art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 33 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 100 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
ustawa komunalizacyjna art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
ustawa komunalizacyjna art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
ppsa art. 179
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina W. nie wykazała swojego statusu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym na podstawie przepisów ustawy komercjalizacyjnej. • Nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, a nie gminy. • Brak było podstaw do zawieszenia postępowania uwłaszczeniowego z uwagi na kwestię komunalizacji. • Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 34 i art. 34a ustawy komercjalizacyjnej w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej przez błędną wykładnię polegającą na pominięciu przesłanek nabycia gruntu z mocy prawa przez Gminę W. • Naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 28 kpa przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie jest stroną postępowania uwłaszczeniowego. • Naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa przez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej. • Naruszenie art. 33 ppsa przez nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania przez pominięcie Skarbu Państwa jako uczestnika. • Naruszenie art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 134 § 1 ppsa przez brak odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 100 § 1 w zw. z art. 97 kpa. • Naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 100 § 1 w zw. z art. 97 kpa przez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd kasacyjny nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej. • W prawie brak jest legalnej definicji interesu prawnego, co nakazuje odwołać się do poglądów doktryny i judykatury. • Przepisy te regulują bowiem kwestie związane z komunalizacją mienia i jako takie mogą stanowić podstawę przyznania statusu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, a nie postępowaniu uwłaszczeniowym prowadzonym na podstawie odrębnego aktu prawnego. • Brak decyzji w przedmiocie komunalizacji mienia nie pozwala na ustalenie, że określona nieruchomość od dnia 27 maja 1990 r. stanowi własność gminy. • Należy wskazać, że jak wywiedziono to powyżej, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zawieszania postępowania uwłaszczeniowego. • nie stanowi odpowiedzi na skargę kasacyjną, w rozumieniu art. 179 ppsa, pismo procesowe strony wniesione po upływie terminu zakreślonego w tym przepisie.
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
członek
Zygmunt Zgierski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu uwłaszczeniowym na podstawie ustawy komercjalizacyjnej, rozróżnienie między postępowaniem uwłaszczeniowym a komunalizacyjnym, znaczenie posiadania decyzji stwierdzającej nabycie mienia w postępowaniu komunalizacyjnym, wymogi formalne skargi kasacyjnej, wpływ wadliwości uzasadnienia na wynik sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uwłaszczenia PKP S.A. i potencjalnej komunalizacji mienia. Interpretacja przepisów o skardze kasacyjnej i uzasadnieniu wyroku ma charakter ogólny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanych z własnością nieruchomości i procedurami administracyjnymi, które mogą mieć znaczenie dla samorządów i przedsiębiorstw państwowych.
“Gmina przegrywa walkę o nieruchomość PKP – kluczowe znaczenie ma status strony w postępowaniu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.