I OSK 140/22

I OSK 140/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący/
Piotr Niczyporuk
Zygmunt Zgierski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2007/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-08-10
Skarżony organ
Minister Insfrastruktury i Budownictwa~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1160
art. 34, art. 34a
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe - tekst jedn.
Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 § 1, art. 33 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 179, art. 182 § 2, art. 183 § 1 i 2, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 28, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: NSA Piotr Niczyporuk NSA Zygmunt Zgierski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2007/19 w sprawie ze skargi Gminy W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 sierpnia 2020 r. oddalił skargę Gminy W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca Gmina. Zaskarżyła to rozstrzygnięcie w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1) art. 34 i art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2014 r. poz. 1160, z późn. zm.), dalej: ustawa komercjalizacyjna, w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32 poz. 191, z późn. zm.), dalej: ustawa komunalizacyjna, przez błędną wykładnię polegająca na pominięciu przesłanek stanowiących podstawę badania w toku postępowania uwłaszczeniowego nabycia spornego gruntu z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę W.;
2) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: kpa, przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie jest stroną postępowania uwłaszczeniowego dotyczącego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów w obrębie [...], [...], na [...] jako działka nr [...] o pow. 1,1714 ha, w następstwie wadliwego uznania, że art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej nie stanowi źródła interesu prawnego skarżącej w przedmiotowym postępowaniu w sytuacji, gdy na mocy tego przepisu skarżąca, do chwili prawomocnego zakończenia postępowania uwłaszczeniowego wykazuje interes prawny w uzyskaniu prawa własności do gruntu spornej nieruchomości, a tym samym przysługuje jej przymiot strony niniejszego postępowania;
3) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącej;
4) art. 33 ppsa przez nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania przez pominięcie Skarbu Państwa jako uczestnika postępowania na prawach strony tj. podmiotu, który nie wniósł skargi dot. jego interesów, jako posiadający niezależną pozycję uprawniającą opowiedzenia się po danej stronie postępowania i zgłaszania wniosków co do rozstrzygnięcia sprawy;
5) art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 134 § 1 tej ustawy przez brak odniesienia się przez do wszystkich zarzutów tj. do zarzutu naruszenia art. 100 § 1 w zw. z art. 97 kpa przez niezawieszenie postępowania, podczas gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego;
6) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 100 § 1 w zw. z art. 97 kpa przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, podczas gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.
W odrębnym piśmie procesowym Gmina zrzekła się prawa rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
W piśmie procesowym z [...] marca 2023 r. Polskie Koleje Państwowe S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, a w piśmie procesowym z [...] marca 2023 r. wniosła o zasądzenie od gminy kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt nieprawidłowej redakcji części zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych w podstawach skargi kasacyjnej należy powołać wyraźnie normę prawa materialnego lub procesowego, tj. wskazać właściwy artykuł lub paragraf, a także konkretny ustęp czy punkt, jeżeli w danym przepisie one występują. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Sąd kasacyjny nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie bada ponownie legalności zaskarżonej decyzji w takim zakresie, w jakim może i powinien to czynić sąd pierwszej instancji. Nawet wówczas gdy wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego jest wadliwy, Naczelny Sąd Administracyjny nie może tej wadliwości usunąć, jeżeli w skardze kasacyjnej nie zostały postawione i uzasadnione zarzuty konkretnych norm prawa materialnego i procesowego, chyba że zachodzi nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 ppsa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1788/06).
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że zarzuty, w których przypadku podstawą autor skargi kasacyjnej uczynił art. 34 ustawy komercjalizacyjnej, art. 97 kpa oraz art. 33 ppsa nie spełniają powyższego wymogu. Przepisy te dzielą się bowiem na jednostki redakcyjne niższego rzędu, których wskazanie było niezbędne do prawidłowego skonstruowania zarzutu skargi kasacyjnej.
Niezależnie od powyższego należy odnotować, że w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że w jego ocenie w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie doszło do naruszenia art. 34 ust. 1 ustawy komercjalizacyjnej, art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 33 § 1 ppsa co umożliwia rozpoznanie tych zarzutów, tak jakby autor skargi kasacyjnej wskazał te przepisy jako podstawy zaskarżenia.
Przechodząc do rozpoznania skargi kasacyjnej, należy wyjaśnić, że w przedmiotowej sprawie decyzją z [...] maja 2015 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w Warszawie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...], [...], jako działka nr [...] o powierzchni 1,1714 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].
W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezydenta Miasta W. działającego w imieniu Gminy W. Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] lipca 2019 r. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, że stronami postępowania komercjalizacyjnego są Skarb Państwa, przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe oraz osoby trzecie, które wykażą, że Skarbowi Państwa nie przysługiwało prawo własności nieruchomości objętej postępowaniem. Minister wyjaśnił, że sporna nieruchomość, zgodnie z wpisem do księgi wieczystej, była własnością Skarbu Państwa, a nie skarżącej. Podkreślił, że w stosunku do tej nieruchomości nie została wydana decyzja komunalizacyjna dająca skarżącej prawa właścicielskie, a na dzień wydania decyzji nie toczyło się postępowanie komunalizacyjne dotyczące spornej nieruchomości. W ocenie Ministra powodowało to, że skarżąca w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie komercjalizacji nie posiadała przymiotu strony.
Przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przesłanką rozpoznania odwołania jest jego złożenie przez legitymowany podmiot. Stwierdzenie, że odwołanie nie zostało wniesione przez stronę, skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego. Wywiódł, że stronami postępowania uwłaszczeniowego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy komercjalizacyjnej są wnioskodawca uwłaszczenia, właściciel gruntu – Skarb Państwa oraz podmioty trzecie, które wykażą, że to im ani nie Skarbowi Państwa przysługiwało prawo rzeczowe do nieruchomości. Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, że według księgi wieczystej właścicielem spornej nieruchomości jest Prezydent Miasta W. jako organ reprezentujący Skarb Państwa. W ocenie Sądu powoduje to, że Prezydenta Miasta W. działającego w imieniu Gminy nie można uznać za stronę postępowania, a zatem nie mógł on skutecznie złożyć odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Spór w rozpoznawanej sprawie koncentruje się zatem wokół problemy, czy gminie roszczącej sobie prawa do określonej nieruchomości z tytułu komunalizacji mienia przysługuje przymiot strony postępowania w przedmiocie uwłaszczenia na tej nieruchomości w oparciu o przepisy art. 34 i n. ustawy komercjalizacyjnej.
Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stworzona na potrzeby postępowania administracyjnego konstrukcja prawna strony wymaga więc wykazania przez podmiot istnienia po jego stronie, tzw. interesu prawnego lub obowiązku. Podkreślić w tym miejscu wypada, że w prawie brak jest legalnej definicji interesu prawnego, co nakazuje odwołać się do poglądów doktryny i judykatury. Ich autorzy wskazują, że interes prawny powinien cechować obiektywizm, indywidualizm, konkretyzm, a jego istnienie powinno być prawnie chronione oraz powinno mieć potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy będących przesłankami stosowania danego prawa materialnego. Według obiektywnej koncepcji strony postępowania o tym, czy i kto posiada interes prawny, można orzec wyłącznie na podstawie właściwych norm materialnoprawnych, które pozwalają na ustalenie podmiotu, którego uprawnienie bądź obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 1714/18).
Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie dotyczy, jak to wskazano powyżej, uwłaszczenia Polskich Kolei Państwowych w procedurze uregulowanej w art. 34 i n. ustawy komercjalizacyjnej i to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przepisach tej ustawy należy poszukiwać przepisów prawa materialnego dających podstawę do przyznania określonemu podmiotowi praw strony tego postępowania. Przepisami takimi nie mogą być przepisy art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Przepisy te regulują bowiem kwestie związane z komunalizacją mienia i jako takie mogą stanowić podstawę przyznania statusu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, a nie postępowaniu uwłaszczeniowym prowadzonym na podstawie odrębnego aktu prawnego.
W świetle powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy komercjalizacyjnej grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Analiza zacytowanego przepisu wskazuje, że nie tylko określa on przesłanki uwłaszczenia wspomnianego przedsiębiorstwa państwowego (jego następców prawnych) na mieniu Skarbu Państwa, ale także wskazuje na strony tego postępowania. Dodatkowo zaznaczyć należy, że w myśl art. 34 ust. 4 przywołanej ustawy nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 3, nie może naruszać praw osób trzecich. Prawidłowo zatem organy administracji publicznej, a w ślad za nimi Sąd pierwszej instancji, przyjęły, że stronami omawianego postępowania uwłaszczeniowego są: przedsiębiorstwo państwowe, na którego rzecz następuje uwłaszczenie (jego następcy prawni), Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel nieruchomości oraz ewentualnie podmioty trzecie, których prawa do nieruchomości mogłyby zostać naruszone w wyniku uwłaszczenia.
Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że ze stanu prawnego spornej nieruchomości ustalonego w toku postępowania uwłaszczeniowego wynika, że sporna nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, o czym świadczą wpisy w księdze wieczystej nieruchomości i nie toczyło się postępowanie w przedmiocie komunalizacji tej nieruchomości. Oznacza to, że w toczącym się postępowaniu uwłaszczeniowym brak było podstaw do uznania, że skarżąca Gmina jest stroną tego postępowania jako podmiot trzeci, którego prawa do nieruchomości mogłyby zostać naruszone w wyniku postępowania uwłaszczeniowego.
W rozpoznawanej sprawie brak było także podstaw do uznania, że skarżąca Gmina była stroną postępowania uwłaszczeniowego z uwagi na komunalizację spornej nieruchomości z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Zauważyć bowiem należy, że przepisy art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej wprawdzie przewidują przejście własności określonych nieruchomości na gminy z mocy prawa, ale zmiana taka w myśl art. 18 ust. 1 tej ustawy wymaga stwierdzenia nabycia mienia w drodze decyzji właściwego wojewody. Wprawdzie decyzja ta ma charakter decyzji deklaratoryjnej, a nie konstytutywnej, ale należy mieć na uwadze, że decyzja w odróżnieniu od zaświadczenia jest aktem woli organu, a nie oświadczeniem o jego stanie wiedzy. Oznacza to, że brak decyzji w przedmiocie komunalizacji mienia nie pozwala na ustalenie, że określona nieruchomość od dnia 27 maja 1990 r. stanowi własność gminy (por. wyroki Sądu Najwyższego z 6 lutego 2004 r., sygn. akt II CK 404/02, Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1436/12, z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1448/16, i z 23 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 806/16). Jednocześnie należy zaznaczyć, że kwestia komunalizacji mienia (nieruchomości) nie może być uznana za kwestię prejudycjalną w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa w postępowaniu uwłaszczeniowym prowadzonym na podstawie art. 34 i n. ustawy komercjalizacyjnej, zwłaszcza w przypadku gdy nie toczy się postępowanie komunalizacyjne. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć bowiem taką sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Innymi słowy, jest to sytuacja, w której bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie stan właścicielski dotyczący spornej nieruchomości został ustalony w oparciu o wypis z księgi wieczystej. Dodatkowo ustalono, że równolegle do postępowania uwłaszczeniowego nie toczy się postępowanie komunalizacyjne obejmujące tę samo nieruchomość.
W sytuacji takiej w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa z uwagi na możliwość przyznania skarżącej gminie statusu strony postępowania uwłaszczeniowego.
W świetle powyższych wywodów za niezasadne należało zatem uznać zarzuty naruszenia art. 34 ust. 1 i art. 34a ustawy komercjalizacyjnej w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 28 kpa i art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, a także zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 100 §1 w zw. z art. 97 kpa.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 33 § 1 ppsa. Zgodnie z tym przepisem osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Zarzut skarżącej kasacyjnie Gminy oparty jest na argumentacji, że Skarb Państwa nie został uwzględniony jako uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego przed Sądem pierwszej instancji. Tymczasem jak wynika z akt sądowych sprawy, niezależnie od skarżącej gminy jako uczestnika postępowania w zarządzeniu rejestrującym skargę (karta nr 1 akt sądowych) wskazano Prezydenta Miasta W. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. Konsekwentnie też podmiot ten został zawiadomiony o miejscu i terminie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (karta nr 39 akt sądowych). Oznacza to, że w sprawie wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej rozpoznawana sprawa toczy się z udziałem podmiotu reprezentującego Skarb Państwa.
Przechodząc z kolei do rozpoznania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 ppsa przez nieodniesienie się do zarzutu naruszenia art. 100 § 1 w zw. z art. 97 kpa, wskazać należy, że zgodnie z pierwszym z przywołanych przepisów uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza tego przepisu wskazuje, że może on zostać naruszony przez pominięcie któregokolwiek z elementów wymienionych w tym przepisie lub takie sformułowanie wywodów sądu, które powoduje, że kontrolowany przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, ale wymaga odniesienia się do tych zarzutów, których zbadanie jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Zarzuty i argumenty strony skarżącej mogą zostać zatem ocenione całościowo (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I GSK 1489/20 i z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 818/20).
W rozpoznawanej sprawie z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie można jednakże odczytać, jakie szczegółowo stanowisko zostało przyjęte przez Sąd pierwszej instancji w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 100 § 1 w zw. z art. 97 kpa. Zarzut ten został bowiem oceniony jednym zdaniem jako niezasadny, przy czym Sąd nie wyjaśnił, jakie powody legły u takiego przekonania. Oznacza to, że sporządzone uzasadnienie wyroku w tym zakresie należało uznać za wadliwe. Zauważyć jednakże należy, że w myśl art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny może oddalić skargę kasacyjną, w przypadku gdy okazała się ona zasadna, ale zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny błędne uzasadnienie orzeczenia sądu administracyjnego, w tym nieodpowiadające wymaganiom określonym w art. 141 § 4, tylko wtedy stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli fakt ten może mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. komentarz do art. 184 ppsa, J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, LEX wydanie internetowe, teza 2). Należy wskazać, że jak wywiedziono to powyżej, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zawieszania postępowania uwłaszczeniowego. Oznacza to, że brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 100 § 1 w zw. z art. 97 kpa, pomimo że czyni to uzasadnienie wadliwym jako pozbawione wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, nie może przesądzać o konieczności uchylenia tego wyroku. Tym samym analizowany zarzut nie mógł odnieść spodziewanego przez autora skargi kasacyjnej skutku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu pomimo częściowo błędnego jego uzasadnienia, wobec czego działając na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.
Jednocześnie w myśl art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Odnosząc się do wniosku uczestnika postępowania o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania wyjaśnić należy, że brak było podstaw do uwzględnienia tego żądania. Z akt sądowych wynika, że odpis skargi kasacyjnej przesłany pełnomocnikowi uczestnika postępowania został uznany za doręczony z dniem [...] października 2021 r. Stosownie do art. 179 ppsa 14-dniowy termin do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną upłynął zatem w dniu [...] października 2021 r. Natomiast pismo procesowe stanowiące odpowiedź na skargę kasacyjną w imieniu uczestnika postępowania datowane jest na dzień 3 marca 2023 r. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, nie stanowi odpowiedzi na skargę kasacyjną, w rozumieniu art. 179 ppsa, pismo procesowe strony wniesione po upływie terminu zakreślonego w tym przepisie. Pismo z [...] marca 2023 r., z powodu uchybienia 14-dniowemu terminowi do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną, nie mogło zatem stanowić odpowiedzi na skargę kasacyjną, a wniosek w nim zawarty o zasądzenie zwrotu kosztów nie mógł być skuteczny.