Orzeczenie · 2022-04-27

I OSK 1392/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-04-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
świadczenia rodzinnezasiłek pielęgnacyjnynienależnie pobrane świadczeniaobowiązek zwrotupouczenieświadomość stronyopieka nad dzieckiemmiejsce zamieszkania dzieckapostępowanie administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzje o uznaniu zasiłku pielęgnacyjnego za nienależnie pobrany. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której matka, D. Z., pobierała zasiłek na dziecko, podczas gdy dzieci przebywały czasowo pod opieką ojców z powodu wyjazdu matki na leczenie. WSA uznał, że organy administracji nie zbadały wystarczająco przesłanki świadomego działania strony przy pobieraniu świadczenia, w szczególności nie sprecyzowały pouczenia o skutkach czasowej nieobecności związanej z sytuacją zdrowotną. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA dokonał wybiórczej oceny materiału dowodowego i nie odniósł się do całości zgromadzonych dowodów, takich jak pisma strony, wywiady środowiskowe czy fakt wcześniejszego zatrudnienia skarżącej w organie pomocowym. Sąd kasacyjny uznał, że organy administracji zebrały wystarczający materiał do oceny świadomego działania strony, a WSA naruszył przepisy postępowania, nie badając całości materiału dowodowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, wymogów skutecznego pouczenia strony oraz oceny materiału dowodowego przez sąd administracyjny.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów o świadczeniach rodzinnych, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach prawa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy świadczenie rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, może być uznane za nienależnie pobrane, jeśli strona nie została skutecznie pouczona o tych okolicznościach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, świadczenie może być uznane za nienależnie pobrane tylko wtedy, gdy strona została skutecznie pouczona o braku prawa do jego pobierania i świadomie działała w złej wierze.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie ocenił materiał dowodowy, nie badając całości dowodów świadczących o świadomości strony co do obowiązku informowania organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń, w tym o fakcie przebywania dzieci u ojców.

Czy prawomocne postanowienie sądu o ustaleniu miejsca zamieszkania dziecka ma decydujące znaczenie dla prawa do świadczeń rodzinnych, nawet jeśli strona kwestionuje jego skutki prawne?

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne orzeczenie sądu o zmianie miejsca zamieszkania dzieci jest decydujące dla uznania pobranego świadczenia za nienależnie pobrane, a jego treść rozstrzyga o prawie do świadczeń rodzinnych.

Uzasadnienie

NSA podkreślił moc wiążącą prawomocnego postanowienia sądu o zmianie miejsca zamieszkania dzieci, które jest decydujące dla prawa do świadczeń rodzinnych i musi być realizowane przez wszystkie organy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA w Łodzi.

Przepisy (10)

Główne

u.ś.r. art. 30 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 25 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA dokonał wybiórczej oceny materiału dowodowego, nie odnosząc się do całości zgromadzonych dowodów. • WSA naruszył przepisy postępowania, nie badając całości materiału dowodowego zgromadzonego przez organ administracji.

Odrzucone argumenty

Świadczenie rodzinne pobrane przez skarżącą w marcu 2020 r. było świadczeniem nienależnie pobranym, mimo braku wystarczającego pouczenia o skutkach czasowej nieobecności związanej z sytuacją zdrowotną.

Godne uwagi sformułowania

Prawomocne orzeczenie Sądu o zmianie miejsca zamieszkania dzieci jest decydujące dla uznania pobranego przez skarżącą w marcu 2020 r. zasiłku pielęgnacyjnego na córkę za świadczenie nienależnie pobrane podlegające zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. • Sąd I instancji dokonał wybiórczej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. • Gdybym nie sprawowała opieki dłuższy czas jakim jest miesiąc — poinformowałabym o tym fakcie MGOPS gdyż chociażby z racji pracy w tym dziale byłam tego świadoma.

Skład orzekający

Agnieszka Miernik

sprawozdawca

Jolanta Rudnicka

członek

Monika Nowicka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, wymogów skutecznego pouczenia strony oraz oceny materiału dowodowego przez sąd administracyjny."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów o świadczeniach rodzinnych, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne pouczenie strony przez organ administracji oraz jak sąd ocenia kompletność materiału dowodowego. Dotyczy świadczeń socjalnych, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.

Czy czasowa nieobecność z powodu choroby pozbawia prawa do zasiłku? NSA wyjaśnia kluczowe wymogi pouczenia przez urzędników.

Dane finansowe

WPS: 220,34 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst