I OSK 1392/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji, potwierdzając prawo funkcjonariusza do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeśli posiadany lokal nie spełnia norm powierzchniowych.
Sprawa dotyczyła prawa funkcjonariusza Policji M. L. do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Mimo posiadania lokalu komunalnego, jego powierzchnia była mniejsza niż przysługująca mu norma. WSA uznał, że prawo do równoważnika przysługuje, jeśli posiadany lokal nie odpowiada normom. Komendant Główny Policji wniósł skargę kasacyjną, argumentując, że posiadanie jakiegokolwiek lokalu wyklucza prawo do równoważnika. NSA oddalił skargę, potwierdzając interpretację WSA.
Sprawa rozpatrywana przez NSA dotyczyła prawa funkcjonariusza Policji M. L. do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. M. L., funkcjonariusz w służbie stałej, zamieszkiwał z rodziną w komunalnym lokalu o powierzchni mniejszej niż przysługująca mu norma zaludnienia. Wystąpił o przyznanie równoważnika, jednak organy Policji odmówiły, uznając, że samo posiadanie lokalu wyklucza takie świadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów, stwierdzając, że prawo do równoważnika przysługuje, jeśli posiadany lokal nie odpowiada co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej. Komendant Główny Policji złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że prawo do lokalu mieszkalnego dla policjantów, realizowane m.in. przez równoważnik pieniężny, jest powiązane z normami powierzchniowymi. Posiadanie lokalu o mniejszej powierzchni niż przysługująca normą nie wyklucza prawa do równoważnika, ponieważ nie jest to lokal "odpowiadający co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej".
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, funkcjonariusz Policji, który posiada lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, ale lokal ten nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, jest uprawniony do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uregulowane w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, jest formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego (art. 88 ustawy). Kluczowe jest posiadanie lokalu "odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej". Posiadanie lokalu o mniejszej powierzchni nie wyklucza prawa do równoważnika, ponieważ nie spełnia on wymogu odpowiedniej powierzchni.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.o. Policji art. 92 § 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przysługuje, gdy posiadany lokal nie odpowiada co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 88 § 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Określa prawo funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny i ich uprawnień.
u.o. Policji art. 95 § 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Wymienia negatywne przesłanki przydziału lokalu mieszkalnego, w tym posiadanie lokalu odpowiadającego co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Dz. U. Nr 131, poz. 1469 art. 2 § 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 roku
Szczegółowe zasady przydziału lokali mieszkalnych dla policjantów, określające normy powierzchniowe.
Dz. U. Nr 100, poz. 919 art. 2 § 1 pkt 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku
Wysokość równoważnika pieniężnego za brak lokalu, stała dla określonych kategorii funkcjonariuszy.
Dz. U. Nr 100, poz. 918 art. 1 § 2 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku
Równoważnik nie przysługuje, gdy policjant bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu odpowiadającego normom zaludnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie lokalu mieszkalnego o powierzchni mniejszej niż przysługująca norma zaludnienia nie wyklucza prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Prawo do lokalu mieszkalnego dla policjantów jest realizowane m.in. przez równoważnik pieniężny, gdy posiadany lokal nie spełnia wymogów normatywnych.
Odrzucone argumenty
Posiadanie przez funkcjonariusza jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej wyklucza prawo do równoważnika pieniężnego, niezależnie od jego powierzchni. Art. 92 ust. 1 ustawy o Policji należy interpretować niezależnie od przepisów dotyczących norm zaludnienia (art. 88 ust. 1).
Godne uwagi sformułowania
Policjant nie posiada lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, jeżeli posiadany przez niego lub jego małżonka lokal mieszkalny nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Wykładnia art. 92 ust. 1 ustawy o Policji dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest błędna.
Skład orzekający
Anna Łuczaj
sprawozdawca
Małgorzata Borowiec
przewodniczący
Wojciech Chróścielewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa funkcjonariuszy Policji do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w szczególności w kontekście posiadania lokalu o nieodpowiadającej normom powierzchni."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i przepisów ustawy o Policji. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych służb mundurowych z podobnymi regulacjami mieszkaniowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu praw funkcjonariuszy, jakim jest prawo do lokalu i świadczeń z tym związanych, co jest istotne dla szerokiego grona odbiorców, nie tylko prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.
“Czy mniejsze mieszkanie to brak lokalu? NSA rozstrzyga prawo policjanta do równoważnika.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1392/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-10-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-12-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Łuczaj /sprawozdawca/ Małgorzata Borowiec /przewodniczący/ Wojciech Chróścielewski Symbol z opisem 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane I SA/Wa 686/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-09-21 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski Anna Łuczaj (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 26 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 686/05 w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 21 września 2005 roku, sygn. akt I SA/Wa 686/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. L. uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] nr [...], wydane w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przytoczył ustalenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano, że M. L. jest funkcjonariuszem w służbie stałej od dnia 30 stycznia 1992 roku i wraz z żoną oraz trójką dzieci zamieszkuje w komunalnym lokalu mieszkalnym nr 17 przy ul. [...] w [...], o powierzchni użytkowej 42,16 m 2, w tym powierzchni mieszkalnej 30,80 m2. Prawo do tego mieszkania M. L. nabył na mocy decyzji administracyjnej z dnia [...] 2000 roku oraz zawartej na jej podstawie umowy najmu z dnia 24 lutego 2000 roku z ADM "D." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...]. Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1469) skarżący jest uprawniony do zajmowania lokalu o powierzchni mieszkalnej od 35 do 50 m2, zatem posiadany lokal nie jest zgodny z przysługującymi mu normami zaludnienia. M. L. wystąpił w dniu 29 listopada 2004 roku do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. Organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił skarżącemu przyznania przedmiotowego świadczenia. Od powyższej decyzji M. L. wniósł odwołanie. Organ II instancji stwierdził, że istotę sporu w sprawie stanowi interpretacja art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t. j. Dz. U. z 2002 roku, Nr 7, poz. 58 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o Policji, który kształtuje przesłanki przyznania funkcjonariuszowi prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przepisy rozdziału 8 tej ustawy przewidują poszczególne uprawnienia mieszkaniowe funkcjonariuszy( art. 88 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 94 ust. 1). Wysokość równoważnika pieniężnego za brak lokalu, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919) jest stała dla określonych kategorii funkcjonariuszy (posiadających rodzinę lub nie). Wobec tego świadczenie z tego tytułu należy traktować co do zasady jako zastępcze i tymczasowe zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb mieszkaniowych, do czasu realizacji resortowego prawa do lokalu mieszkalnego w formie przydziału lub udzielenia pomocy finansowej na jego uzyskanie. Co do zasady otrzymanie lokalu mieszkalnego drogą decyzji administracyjnej oraz jego uzyskanie przy wsparciu pomocy finansowej, powoduje utratę wszystkich świadczeń wywodzących się lub związanych z prawem do lokalu. Zdaniem organu przepisy art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o Policji samodzielnie i odmiennie kształtują przesłanki równoważnika za brak lokalu, uzależniając je wyłącznie od faktu nieposiadania przez policjanta lub członków jego rodziny lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Nie wprowadzają wymogu, by posiadany przez policjanta lokal odpowiadał co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Sama okoliczność posiadania w miejscu pełnienia służby, jakiegokolwiek mieszkania lub domu przez funkcjonariusza lub członków jego rodziny, wyklucza możliwość przyznania mu omawianego świadczenia. W przypadku M. L. wystąpiły negatywne przesłanki przyznania tego świadczenia, określone w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz w § 1 ust. 1 pkt 3 powołanego wyżej rozporządzenia, gdyż funkcjonariusz w miejscu pełnienia służby zajmuje na podstawie umowy najmu komunalny lokal mieszkalny . M. L. w skardze na powyższą decyzję wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił błędną interpretację obowiązujących przepisów, nie uwzględniającą całości regulacji zawartej w rozdziale 8 ustawy o Policji. Podniósł, iż z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji wynika prawo funkcjonariusza policji do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z prawem do lokalu wiążą się resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, w tym prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący przytoczył treść art. 95 ustawy o Policji i stwierdził, że w jego przypadku nie zaistniała żadna z przesłanek negatywnych określonych w tym przepisie. Nadto z punktu 2 art. 95 ustawy o Policji jednoznacznie wynika, że sytuacja braku mieszkania jest uzależniona od powierzchni mieszkalnej. W ocenie M. L. dopóki potrzeby mieszkaniowe skarżącego nie zostaną zaspokojone, dopóty posiada prawo do pomocy finansowej. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozpatrzył sprawę w trybie uproszczonym. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t. j. Dz. U. z 2002 roku, Nr 7, poz. 58 ze zm.) winien być interpretowany w świetle wszystkich przepisów zawartych w rozdziale 8 ustawy. Odnosząc się do treści art. 88 ust. 1, art. 90, art. 92 ust. 1, art. 94 ust. 1 i art. 95 ustawy o Policji oraz powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego - uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 roku, sygn. akt OPS 1/99 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 1999 roku, sygn. akt I SA 866/98, i z dnia 14 marca 1999 roku, I SA 658/99 - Sąd pierwszej instancji podniósł, że policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli nie ma prawa do przydziału lokalu mieszkalnego, ponieważ posiada inny, odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Pogląd ten ma zastosowanie także do równoważnika pieniężnego z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Posiadaniem przez policjanta odpowiedniego lokalu jest w myśl art. 95 pkt 2 ustawy o Policji posiadanie w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego, odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalnego – pensjonatowego. A zatem policjant nie posiada lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, jeżeli posiadany przez funkcjonariusza lub małżonka lokal nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Skoro skarżący nie posiada lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, przysługuje mu prawo do równoważnika pieniężnego. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego R. S. Komendant Główny Policji zaskarżył wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że posiadanie lokalu mieszkalnego nie odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej rodzi po jego stronie prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu, pomimo wyraźnego brzmienia tego przepisu. W oparciu o powyższy zarzut kasacyjny Komendant Główny Policji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i o oddalenie skargi. W ocenie Komendanta Głównego Policji wykładnia art. 92 ust. 1 ustawy o Policji dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest błędna. Treść art. 88 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy o Policji jest zróżnicowana, przez co nie można utożsamiać pojęć użytych przez ustawodawcę. O ile w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji ustawodawca wyraźnie kwalifikuje pojęcie lokalu mieszkalnego poprzez dodanie w dalszej części przepisu sformułowania o normach zaludnienia o tyle w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji ustawodawca używa tylko pojęcia "lokal mieszkalny" bez dalszego wskazania koniecznych jego cech, poprzez użycie określeń takich, jakich użył w art. 88 ust. 1 ustawy. Zdaniem organu należy wyjść z założenia racjonalności działania ustawodawcy i przyjąć, że gdyby ustawodawca chciał związać określenie "lokalu mieszkalnego" użyte w art. 92 ust. 1 ustawy z treścią nadaną mu w art. 88 ust. 1 ustawy , to wówczas albo powtórzyłby w tym przepisie w sposób normatywny wyraźnie związanie pojęcia lokalu mieszkalnego z normami zaludnienia, bądź dokonałby odesłania do treści art. 88 ust. 1 ustawy. Skoro brak jest opisanego odesłania, brak jest podstaw do przypisywania podobnego zamiaru ustawodawcy i brak jest podstaw do dokonywania wykładni przepisu z uwzględnieniem elementów, których w przepisie nie ma. Nie ma podstaw do przyjęcia, że przesłanką wyłączającą prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest brak lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej co najmniej normom zaludnienia, gdyż z samej treści przepisu wynika, że przesłanką ujemną do przyznania równoważnika jest już posiadanie lokalu mieszkalnego; okoliczność powierzchni poniżej norm zaludnienia nie jest objęta treścią tego przepisu. Strona podniosła, iż przyjęta przez Sąd pierwszej instancji metoda wykładni przez analogię z przepisem art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji jest niedopuszczalna z uwagi na odrębny charakter prawny instytucji prawa do lokalu i zastępczej formy jego realizacji (pomocy finansowej), a przejściowej formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych policjantów w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Brak uprawnień do równoważnika nie pozbawia policjanta prawa do lokalu mieszkalnego (pomocy finansowej). Realizacja zaś uprawnień do lokalu (pomocy finansowej) bądź braku tego prawa wyłącza możliwość przyznania spornego świadczenia. Okoliczność posiadania przez M. L. lokalu mieszkalnego jest niesporna, a więc organy obu instancji nie naruszyły prawa materialnego. Naruszenia tego dopuścił się Sąd pierwszej instancji. W uzupełnieniu skargi kasacyjnej Komendant Główny Policji wniósł o ewentualne przedstawienie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości prawne w sprawie do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego na wypadek nieuwzględniania wniosku zawartego w skardze kasacyjnej. Dodatkowo zaznaczono, że w analogicznych stanach faktycznych i prawnych wydane zostały wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odpowiadają argumentacji prezentowanej przez organ. Nadto strona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. L. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skardze. Podał, że organ administracji nie wniósł żadnych nowych elementów uzasadniających wniesienie skargi kasacyjnej. Brak jest podstaw do uznania, że Sąd pierwszej instancji wydając wyrok dokonał błędnej interpretacji art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. M. L. nie zgodził się z przedstawioną w skardze kasacyjnej wykładnią przepisów ustawy o Policji. Podkreślił, iż w przypadku braku powiązania art. 92 ust. 1 ustawy z przepisami odnoszącymi się do norm zaludnienia przysługujących policjantowi, każdy przypadek uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub jego części o powierzchni mniejszej niż przysługująca policjantowi zgodnie z normami / a więc także o powierzchni np. 0,5 m2 / dyskwalifikowałby policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Brak jest podstaw do uznania, że taka była wola ustawodawcy. Przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji znajduje się w rozdziale 8 pod tytułem "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". W ujęciu systemowym art. 88 ust. 1 ustawy kształtuje przesłanki definicji lokalu mieszkalnego dla wszystkich przepisów w tym rozdziale i przepisów wykonawczych wydanych na ich podstawie. Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego uzależnione jest od powierzchni mieszkalnej, odpowiadającej przysługujących mu ilości norm. Za takim poglądem przemawia też analiza treści § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.). W myśl tych przepisów równoważnik za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje m. in. wówczas, gdy policjant bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym stronie normom zaludnienia. Skoro równoważnik nie przysługuje wtedy, gdy policjant nie przyjmie lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie art. 88 ustawy o Policji, który odpowiada normom dla funkcjonariusza i rodziny powierzchni mieszkalnej, to a contrario należy przyjąć, że równoważnik przysługuje policjantowi, gdy nie ma lokalu mieszkalnego zgodnego z przysługującymi mu normami powierzchni mieszkalnej. M. L. powołał się w tym zakresie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 1999 roku, I SA 658/99. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. Wnoszący skargę kasacyjną Komendant Główny Policji zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t. j. Dz. U. z 2002 roku, Nr 7, poz. 58 ze zm.) - zwanej dalej ustawą o Policji. Powyższy zarzut naruszenia prawa materialnego nie jest usprawiedliwiony, a to z następujących względów. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t. j. Dz. U. z 2002 roku Nr 7, poz. 58 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o Policji - policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy o Policji), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Ustawodawca wskazał zatem, że realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić dwutorowo, a mianowicie albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego / w miejscowości, w której funkcjonariusz stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej /, bądź przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych. Prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje świadczenie pieniężne, a mianowicie pomoc finansowa - art. 94 ust. 1 ustawy oraz równoważnik pieniężny z tytułu braku lokalu mieszkalnego - art. 92 ust. 1 ustawy (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 roku, sygn. akt OPS 1/99, ONSA 1999/3/77, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 1998 roku, sygn. akt I SA 2167/97, niepubl.). A zatem wśród możliwych do uzyskania przez funkcjonariusza świadczeń pieniężnych, w razie niemożności przydziału lokalu mieszkalnego, ustawa wymienia prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu - art. 92 ust. 1 ustawy. Takie rozumienie przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji wyraża istotę prawa policjanta do lokalu. W tym stanie prawnym należy uznać, iż podstawę prawną przyznania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego stanowi art. 92 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Powyższe jest uzasadnione tym, iż prawo do równoważnika pieniężnego, o jakim mowa w art. 92 ust. 1 ustawy, jest formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 88 ustawy. Uprawnienie policjanta do otrzymania lokalu nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Powiązane jest z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej funkcjonariusza. Prawo funkcjonariusza Policji do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy o Policji realizowane jest w formie administracyjnej decyzji o przydziale (art. 97 ust. 5 ustawy o Policji). Funkcjonariuszowi nie przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli funkcjonariusz nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy o Policji, w drodze decyzji administracyjnej, gdyż zachodzi jedna z przesłanek negatywnych z art. 95 ust. 1 ustawy. Stosownie do art. 95 ust. 1 ustawy o Policji lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi w razie: skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ustawy o Policji / pkt 1 /, posiadania przez funkcjonariusza w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno – pensjonatowego / pkt 2 /, posiadania przez małżonka funkcjonariusza lokalu mieszkalnego lub domu określonego w pkt 2 /pkt 3 /, zbycia przez policjanta lub małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom /../. Jak wynika z cytowanego wyżej przepisu jedną z negatywnych przesłanek przydziału lokalu mieszkalnego stanowi posiadanie przez policjanta, w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego – art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Nie można przydzielić policjantowi lokalu mieszkalnego, jeżeli posiada lokal mieszkalny, odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Policjant nie posiada lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, jeżeli posiadany przez niego lub jego małżonka lokal mieszkalny nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Jeżeli zatem policjant posiada lokal mieszkalny o mniejszej niż mu przysługuje norma powierzchni mieszkalnej, to może otrzymać lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale. To zaś oznacza, iż w takim przypadku może otrzymać w myśl art. 92 ustawy równoważnik pieniężny za brak posiadania lokalu mieszkalnego odpowiadającego normom powierzchni mieszkalnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2000 roku, I SA 658/99, LEX nr 55283 i z dnia 23 lipca 1999 roku, I SA 866/98, LEX nr 48581). Dodatkowo podkreślić należy, iż przepis art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, otwierający rozdział 8 ustawy zatytułowany "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", nie tylko statuuje prawo funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego ale i precyzuje to prawo stanowiąc, gdzie lokal mieszkalny ma być położony / w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej / i jaki to nabyć lokal / winien uwzględniać liczbę członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych /. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, iż w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji mowa jest o innym pojęciu lokalu mieszkalnego niż w art. 88 tejże ustawy. Z tych względów należało uznać, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI