I OSK 1391/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-10-27
NSAtransportoweŚredniansa
drogi publiczneruch drogowypojazdy nienormatywnekary pieniężnezezwoleniaprzewoźnikpostępowanie administracyjneciężar dowodukontrolaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki P. S.A. w sprawie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym, uznając, że spółka nie wykazała, iż nie była przewoźnikiem.

Spółka P. S.A. zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Zarzucała m.in. naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i błędne ustalenie, że jest przewoźnikiem. WSA oddalił skargę, a NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, wskazując na brak wykazania przez spółkę, że nie była przewoźnikiem, oraz na prawidłowe zastosowanie przepisów proceduralnych.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na P. S.A. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Organ celny I instancji nałożył karę, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał ją w mocy. Skarżąca spółka zarzucała naruszenie art. 7 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności kto był przewoźnikiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę, uznając, że specyfika kontroli uniemożliwia zawiadomienie o jej terminie, a strona nie wykazała, że nie jest przewoźnikiem. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd kasacyjny wskazał, że podstawy kasacyjne nie zostały należycie skonkretyzowane. Podkreślono, że strona skarżąca nie wykazała, iż nie była przewoźnikiem, a dane o przewoźniku ustalono na podstawie wypisu z licencji, który jest dokumentem urzędowym. NSA uznał, że choć mogło dojść do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza że strona miała możliwość obrony w postępowaniu odwoławczym. Sąd odrzucił również zarzut dotyczący braku możliwości powiadomienia o kontroli na przejściu granicznym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie wykazała, że nie była przewoźnikiem. Dane o przewoźniku ustalono na podstawie wypisu z licencji, który jest dokumentem urzędowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie przedstawiła dowodu przeciwnego do danych wynikających z protokołu kontroli i wypisu z licencji, które korzystają z domniemania prawdziwości. List CMR nie jest podstawowym dokumentem określającym przewoźnika w kontekście licencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (25)

Główne

u.d.p. art. 13 § 2a

Ustawa o drogach publicznych

Przepis reguluje kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

u.d.p. art. 40b § 1

Ustawa o drogach publicznych

Przepis dotyczy upoważnienia do kontroli pojazdów w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów.

u.d.p. art. 40b § 2

Ustawa o drogach publicznych

Przepis dotyczy upoważnienia do kontroli pojazdów w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.r.d. art. 64 § 1

Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia

k.p.a. art. 104 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Ciężar dowodu.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu.

k.p.a. art. 76 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego.

p.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony.

k.p.a. art. 79 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawiadomienie o terminie i miejscu przeprowadzenia czynności.

k.p.a. art. 73 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość przejrzenia akt sprawy.

Ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach art. 8

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sprawy w granicach niezależnie od zarzutów i wniosków skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona skarżąca nie wykazała, że nie była przewoźnikiem. Dane o przewoźniku ustalono na podstawie dokumentów urzędowych (wypis z licencji). Naruszenie zasady czynnego udziału strony nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego. Błędne ustalenie, że P. S.A. była przewoźnikiem. Naruszenie zasady czynnego udziału strony (art. 10 § 1 k.p.a.). Błędne powołanie się na art. 6 k.c. i art. 76 § 1 k.p.a. Brak podstaw prawnych dla pomiarów nacisku osi na wadze dynamicznej.

Godne uwagi sformułowania

specyfika wykonywanej działalności gospodarczej przez skarżącą spółkę w połączeniu z rodzajem czynności procesowej, jaką jest kontrola pojazdu, w zasadzie uniemożliwia zawiadomienie strony o przewidywanym terminie i miejscu przeprowadzenia kontroli pojazdu. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Strona podważając prawdziwość danych wynikających z dokumentu protokołu kontroli pojazdu, który to protokół korzysta z waloru dokumentu urzędowego, powinna przedstawić dowód przeciwny na poparcie swoich twierdzeń, czego nie uczyniła. Zadaniem sądu kasacyjnego – takim jest Naczelny Sąd Administracyjny – nie jest domyślanie się jaki przepis prawa miał na myśli skarżący formułując zarzut naruszenia prawa materialnego.

Skład orzekający

Zbigniew Rausz

przewodniczący sprawozdawca

Janina Antosiewicz

członek

Izabella Kulig-Maciszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie przewoźnika w sprawach o kary za przejazd pojazdami nienormatywnymi, znaczenie dokumentów urzędowych, zasada czynnego udziału strony w postępowaniu kontrolnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki kontroli pojazdów i ustalania przewoźnika na podstawie dokumentów licencyjnych, a nie tylko listu przewozowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transportu drogowego – kar za przejazd pojazdami nienormatywnymi, co jest istotne dla branży. Kwestia ustalenia przewoźnika i zasady czynnego udziału strony w postępowaniu kontrolnym stanowi ciekawy problem prawny.

Kto jest przewoźnikiem? Spór o karę za przejazd nienormatywnym pojazdem.

Dane finansowe

WPS: 720 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1391/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska
Janina Antosiewicz
Zbigniew Rausz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II SA/Go 30/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2005-07-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Zbigniew Rausz (spr.) Sędziowie NSA Janina Antosiewicz Izabella Kulig-Maciszewska Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 27 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Go 30/05 w sprawie ze skargi P. S.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Rzepinie obciążył P. Spółkę Akcyjną w [...], karą pieniężną w wysokości 720,00 zł, za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, w dniu [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na treść protokołu z dnia [...] nr [...]. Z protokołu wynika, że w dniu [...] przeprowadzono kontrolę pojazdu członowego pięcioosiowego, tj. ciągnika typu VOLVO nr rej. [...] wraz z naczepą typu SCHMITZ, nr rej. [...]. Kontrola wykazała przekroczenie nacisku na jezdnię czwartej osi pojazdu, gdzie dopuszczalny nacisk osi na jezdnię wynosił 81,31 kN, natomiast stwierdzony nacisk osi na jezdnię wynosił 81,53 kN. Wymierzając karę w ustalonej wysokości, tj. 720, 00 zł, organ powołał się na art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.), w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262) oraz na art. 104 § 1 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że upoważnienie do przeprowadzania kontroli pojazdów w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, wynika z art. 40b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Organ administracyjny wyjaśnił procedurę ważenia pojazdów na wadze dynamicznej i wskazał, że ważenie przedmiotowego pojazdu w dniu 1 października 2003 r. przebiegało prawidłowo i odbyło się zgodnie z obowiązującą procedurą.
Od decyzji organu II instancji pełnomocnik strony wniósł skargę. W skardze pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że w toku postępowania nie ustalono kto był przewoźnikiem kontrolowanej przesyłki, pomimo tego że w odwołaniu strona zakwestionowała ustalenia organu w tym zakresie, podając, że P. S.A. w [...] nie jest przewoźnikiem. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, że jedynym dokumentem, z którego wynika osoba przewoźnika jest międzynarodowy list przewozowy CMR.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko w sprawie. Ponadto organ administracyjny stwierdził, że licencja jako publicznoprawne uprawnienie, przyznane indywidualnie oznaczonemu podmiotowi wyłączona jest z obrotu cywilnoprawnego. Natomiast list przewozowy jest dowodem zawarcia umowy przewozu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalając skargę zważył, iż odnośnie zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym, należy podzielić stanowisko organu, że specyfika wykonywanej działalności gospodarczej przez skarżącą spółkę w połączeniu z rodzajem czynności procesowej, jaką jest kontrola pojazdu, w zasadzie uniemożliwia zawiadomienie strony o przewidywanym terminie i miejscu przeprowadzenia kontroli pojazdu. Kodeks postępowania administracyjnego nie określa daty wszczęcia postępowania z urzędu. W doktrynie i orzecznictwie sądowym przyjęto, że jest to data podjęcia przez organ pierwszej czynności w sprawie. Pierwszą czynnością w niniejszej sprawie była czynność ważenia pojazdu przez urzędników celnych, która miała miejsce w dniu [...]. Decyzja organu I instancji oraz protokół kontroli zostały doręczone stronie w dniu 6 października 2003 r. (data nadania – 3 października 2003 r.). Nadto osoba wykonująca transport nie wniosła do protokołu żadnych uwag podważających przebieg procesu ważenia bądź dane zawarte w protokole. W tej sytuacji brak jest podstaw do stawiania zarzutu, że stronie uniemożliwiono czynny udział na tym etapie postępowania. Zdaniem Sądu, istotne znaczenie w rozpatrywanej kwestii może mieć treść odwołania od decyzji organu I instancji. W odwołaniu – jako w pierwszym piśmie strony po wszczęciu postępowania administracyjnego, strona mogła przytoczyć okoliczności faktyczne lub prawne, które mogły świadczyć, że orzeczenie nie jest prawidłowe. W odwołaniu od decyzji organu I instancji, pełnomocnik strony – oprócz zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procedury administracyjnej – zarzucił, że protokół kontroli zawiera nieprawidłowe dane, gdyż – jak twierdzi strona – P. S.A. nie była przewoźnikiem kontrolowanego ładunku, a kierowca
S. M. nie był jej pracownikiem. Należy zauważyć, że z protokołu kontroli nie wynika, aby kierowcą kontrolowanego pojazdu był S. M., wynika z niego natomiast, że kierowcą pojazdu był B. Z. Zarzucając natomiast, że organ nieprawidłowo ustalił osobę przewoźnika, pełnomocnik skarżącej nie wskazał, kto – według niego – jest w rzeczywistości przewoźnikiem. W skardze pełnomocnik skarżącej wskazuje na dokument w postaci międzynarodowego listu przewozowego CMR, który miałby pomóc w ustaleniu prawidłowych danych przewoźnika ładunku. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, oparcie ustaleń w tym zakresie na wypisie z licencji oraz dowodach rejestracyjnych pojazdu, nie było prawidłowe, gdyż jedynym dokumentem, z którego wynika osoba przewoźnika jest międzynarodowy list przewozowy CMR.
Z treści art. 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nakaz poszukiwania materiału dowodowego i wnikliwego jego rozpatrzenia przez organ administracyjny, nie oznacza całkowitej bierności i pasywnej postawy strony w tym zakresie, tym bardziej gdy istotne okoliczności i dowody na ich poparcie są stronie znane. Kwestia ciężaru dowodu uregulowana jest w art. 6 k.c., zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa także na organie administracyjnym zwłaszcza wtedy, gdy postępowanie wszczęte z urzędu zmierza do nałożenia na stronę obowiązku. W konsekwencji przepis art. 6 k.c. może mieć ograniczone zastosowanie w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 6 k.c. nakłada ciężar udowodnienia na osobę twierdzącą, a nie na osobę przeczącą istnieniu danego faktu. W przypadku jednak domniemania prawnego usuwalnego zaprzeczający temu domniemaniu powinien swoje zaprzeczenie udowodnić, a zatem powinien wykazać za pomocą środków dowodowych, że istnieje stan przeciwny niż wynikający z domniemania (Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, s. 479). Dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, nie wyłącza jednak możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, co może skutkować obalenie tego domniemania (domniemanie usuwalne). Strona podważając prawdziwość danych wynikających z dokumentu protokołu kontroli pojazdu, który to protokół korzysta z waloru dokumentu urzędowego, powinna przedstawić dowód przeciwny na poparcie swoich twierdzeń, czego nie uczyniła. Należy jednocześnie zauważyć, że dane przewoźnika ustalone zostały w oparciu o wypis z licencji. Dokument ten również korzysta z domniemania, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a., a uprawnionym do posługiwania się tym dokumentem jest podmiot, któremu uprawnienie wynikające z licencji zostało przyznane. Organ administracyjny miał podstawy do przyjęcia, że podmiot, który przedstawia wypis z danej licencji wykonuje transport kontrolowanym pojazdem. Należy zauważyć, że w myśl obowiązujących przepisów wykonywanie działalności gospodarczej polegającej na transporcie międzynarodowym rzeczy nie odbywa się na podstawie listu CMR, lecz na podstawie licencji, która jest decyzją administracyjną. Decyzja administracyjna mająca formę licencji na prowadzenie określonego rodzaju działalności gospodarczej jest aktem zindywidualizowanym, określa bowiem osobę uprawnioną do wykonywania określonej działalności gospodarczej i warunki jej wykonywania. Akt ten nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu. Stąd podstawowym dokumentem, z którego wynikała osoba przewoźnika, był – w omawianej sytuacji – wypis z licencji. W zakresie określenia osoby przewoźnika moc dowodowa wypisu z licencji została przez organ administracyjny prawidłowo ustalona. Z powyższych względów zarzuty strony należy uznać za chybione. Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, o jakich mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Skargę kasacyjną na powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ppsa P. S.A. z siedzibą w [...], wnosząc o jego uchylenie.
Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przede wszystkim zauważyć wypada, że Sąd określając kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne powołał się na nieistniejący przepis art. 1 § 2 ppsa. Zaskarżonym wyrokiem Sąd naruszył przepis art. 13 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym korzystający z dróg publicznych na przejazd pojazdem nienormatywnym powinni posiadać zezwolenie oraz ponieść związane z tym opłaty, w przeciwnym wypadku organ uprawniony jest do nałożenia kary pieniężnej. Przepis ten wyraźnie wskazuje podmiot podlegający ukaraniu, czyli osobę faktycznie korzystającą z drogi publicznej. W tym wypadku osobą taką jest przewoźnik wpisany do międzynarodowego listu przewozowego CMR. Strona skarżąca, niebędąca przewoźnikiem przedmiotowej przesyłki listu takiego nie posiada. Natomiast Sąd bezpodstawnie ustalił, opierając się na treści licencji [...] oraz dowodzie rejestracyjnym pojazdu, że strona skarżąca była przewoźnikiem, gdyż jest w tych dokumentach wymieniona. Dokumenty te jednakże nie są dokumentami przewozowymi. Nadto Sąd błędnie powołał się na przepis art. 6 kc, bowiem przepis ten reguluje stosunki prywatnoprawne, natomiast sprawa należy do kategorii spraw publicznoprawnych, zatem przepis ten nie ma zastosowania w tej sprawie i nie może stanowić podstawy do przerzucenia ciężaru dowodu na stronę skarżącą. Również powołanie się Sądu na domniemanie wynikające z przepisu art. 76 § 1 kpa jest błędne.
Zdaniem skarżącej także bezpodstawnie Sąd przyjął, że nie została naruszona zasada czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 kpa), gdyż specyfika przeprowadzonej kontroli w zasadzie uniemożliwia przestrzeganie bezwzględnie obowiązujących przepisów postępowania (art. 79 § 1 kpa) Sąd nie wskazał podstawy prawnej tego rodzaju interpretacji, czym naruszył przepis art. 141 § 4 ppsa.
Odstąpienie przez organ celny od stosowania przepisów kpa doprowadziło do błędnych ustaleń, które strona skarżąca mogła zakwestionować dopiero w postępowaniu odwoławczym. Także bezpodstawnym ustaleniem jest w szczególności przyjęcie, że przewoźnikiem była strona skarżąca, kierowca pojazdu był jej pracownikiem i jako taki nie wniósł do protokółu nr 5613/2003 żadnych uwag, wobec czego protokół ten jest dokumentem urzędowym, stanowiącym dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Strona skarżąca nie może przedstawić dowodu na negatywne okoliczności, że nie była przewoźnikiem a kierowca nie był jej pracownikiem natomiast jej oświadczenia w tym przedmiocie złożone tak wcześnie, jak to było możliwe, bezpodstawnie nie zostały uznane w toku postępowania w tej sprawie. W tej sytuacji skoro strona nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania z urzędu (art. 61 § 4 kpa), o miejscu i terminie przeprowadzenia kontroli (art. 79 § 1 kpa) oraz o możliwości przejrzenia akt sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji w I instancji (art. 10 § 1 i art. 73 § 1 kpa), to chybione jest stanowisko Sądu, że nie doszło do naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć wpływ ma wynik sprawy w postępowaniu administracyjnym. Strona skarżąca nie miała możliwości złożenia wyjaśnień przed wydaniem decyzji administracyjnej w I instancji, zatem organ, który tę decyzję wydał miał obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) a Sąd winien był rozstrzygnąć sprawę w jej granicach niezależnie od zarzutów i wniosków skargi (art. 134 § 1 ppsa).
Osobnym problemem jest ustalenie Sądu, iż "pomiary nacisku osi i masy całkowitej dokonano na wadze stacjonarnej, pomiaru nacisków na osie i odległości między osiami dokonano na wadze dynamicznej, posiadających aktualne świadectwa legalizacji". Ustalenie to nie znajduje podstawy w materiale dowodowym sprawy. Niezależnie jednakże od dowolności tego ustalenia stwierdzić należy, iż zarówno użyte wagi jak i sposób przeprowadzenia ważenia oraz jego wyniki nie mogą być uznane za zgodne z obowiązującymi przepisami, gdyż przepisy takie pomimo obowiązku ich wydania wynikającego z przepisu art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r prawo o miarach nie zostały wydane. Z tego względu powołany przez Sąd przepis art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych wraz z załącznikiem jest przepisem "martwym".
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie, wnosząc o jej oddalenie w całości.
Jak podniósł organ, postępowanie zostało wszczęte z chwilą dokonania pierwszej czynności, którą to było ważenie pojazdu. Ważenie odbywało się na wagach, które to posiadają legalizację aktualną i nie sygnalizowały, że pomiar jest wykonywany nieprawidłowo. Kierowca otrzymał protokół ważenia, do którego to nie zgłosił żadnych zastrzeżeń. W tej sytuacji decyzje zostały wydane w oparciu o prawidłowo cały zgromadzony materiał dowodowy w sprawie. Przeprowadzone całe postępowania przez organy celne nie naruszyło żadnego przepisu proceduralnego, co też słusznie stwierdził WSA w swoim wyroku.
Strona skarżąca miała możliwość w postępowaniu odwoławczym ustosunkowania się do całego postępowania, jak również miała możliwość wykazania, że to nie ona była przewoźnikiem. Strona skarżąca nie wykazała, że nie była przewoźnikiem. Twierdzenie natomiast w skardze kasacyjnej, że nie może przedstawić dowodu, że nie była przewoźnikiem a kierowca nie był jej pracownikiem nie może być skutecznym zarzutem wobec wyroku WSA.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w cyt. art. 183 § 2 omawianej ustawy nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 powołanej ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać wyraźnie konkretną normę prawa materialnego czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. W niniejszej sprawie wnoszący skargę kasacyjną P. S.A. z siedzibą w [...] w podstawie kasacyjnej powołał jedynie przepisy art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to przepisy wskazują – jak wyżej zaznaczono – na jakich podstawach prawnych może zostać oparta skarga kasacyjna. W tym miejscu przypomnieć należy, że w podstawie kasacyjnej musi wnoszący skargę kasacyjną podać normę prawa materialnego czy procesowego, którym jego zdaniem Sąd I instancji uchybił w zaskarżonym wyroku. W tej sprawie podstawy kasacyjne wymogu tego nie spełniają. Z uwagi na to, że podstawy kasacyjne skargi odnoszące się zarówno do naruszenia prawa materialnego jak i prawa procesowego nie wskazują normy prawnej, którą zaskarżony wyrok mógł naruszyć, Naczelny Sąd Administracyjny mógł odnieść się tylko do tych zarzutów z tego zakresu, które zostały w miarę skonkretyzowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Pierwszy zarzut, który można wywnioskować z tego uzasadnienia dotyczy naruszenia przez zaskarżony wyrok art. 13 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Tak postawiony zarzut uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do niego. Artykuł 13 powołanej ustawy składa się z ośmiu ustępów, z których dwa (ust. 2 i 3) dzielą się na punkty. Wprawdzie przepisy te najogólniej rzecz ujmując regulują problematykę opłat drogowych – kar – za korzystanie z dróg publicznych w sytuacjach w przepisach tych określonych, ale każdy z tych ustępów dotyczy określonych kwestii związanych z omawianą problematyką. Stawiając zatem zarzut w tym przedmiocie należało wskazać w sposób jednoznaczny o jaki przepis wymieniony w art. 13 chodzi. Zadaniem sądu kasacyjnego – takim jest Naczelny Sąd Administracyjny – nie jest domyślanie się jaki przepis prawa miał na myśli skarżący formułując zarzut naruszenia prawa materialnego. Kolejny zarzut dotyczy naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania a to art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez bezpodstawne – w ocenie skarżącego – przyjęcie, że nie została naruszona przez organ celny zasada czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 kpa) gdyż według Sądu specyfika przeprowadzonej kontroli w zasadzie uniemożliwia przestrzeganie bezwzględnie obowiązujących przepisów postępowania przy czym, zdaniem skarżącego, Sąd nie wskazał podstawy prawnej tego rodzaju interpretacji czym właśnie naruszył przepis cyt. art. 141 § 4 ppsa. Artykuł 141 § 4 powołanej ustawy stanowi o wymogach, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wymogi te spełnia a Sąd wskazał z jakich względów nie podzielił zarzutów skargi, że stronie uniemożliwiono czynny udział w postępowaniu przed organem celnym I instancji. Inną natomiast jest rzeczą czy argumentację Sądu w tej kwestii można uznać za słuszną a co za tym idzie czy ewentualne naruszenie prawa w tym zakresie przez organ można w okolicznościach tej sprawy uznać za istotnie mogące mieć wpływ na jej wynik, co dawałoby Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organy administracji celnej upoważnione zostały przepisami ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) do między innymi pobierania kar pieniężnych w sytuacjach określonych przepisami tej ustawy. Wymieniona ustawa nie normuje jednak zasad i trybu postępowania administracyjnego, w którym organ wydaje decyzję o wymierzeniu kary. Będą tu miały zatem zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego a więc i te nakładające na organ administracji publicznej (a takim jest organ celny) obowiązek zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania w tym przypadku z urzędu by zapewnić stronie możliwość wzięcia w tym postępowaniu udziału, jeszcze przed wydaniem przez organ decyzji kończącej postępowanie w określonej instancji. Fakt ustalenia przez organy celne podczas kontroli, że pojazd nie jest "normatywny" stanowi – jeżeli przewoźnik nie posiada stosownego zezwolenia – podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary za przejazd takim pojazdem po drogach publicznych, które należy przeprowadzić z zachowaniem reguł przewidzianych przepisami kpa. Nie ma żadnych prawnych podstaw zobowiązujących organ celny do wydawania decyzji o wymierzeniu kary niezwłocznie po dokonaniu kontroli i sporządzeniu z tej czynności protokołu z pominięciem formalnego powiadomienia strony, którą jest przewoźnik, o wszczęciu przedmiotowego postępowania.
Protokół bowiem jest dokumentem dającym podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i nie ma żadnych powodów po temu – przynajmniej nie wynika to z przepisów normujących nakładanie kar za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych – by postępowanie to odbywało się z pominięciem norm regulujących postępowanie administracyjne gwarantujących stronie udział w tym postępowaniu. Stąd też nie można podzielić stanowiska Sądu, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały naruszone przez organ celny I instancji przepisy kpa nakazujące organowi zapewnienie stronie udziału w toczącym się postępowaniu i umożliwienie wypowiedzenia się przed wydaniem przez organ decyzji o wymierzeniu kary.
Naruszenia prawa w tym zakresie w świetle dokumentacji sprawy nie można jednak – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – uznać za tak istotne by mogło stanowić podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej doń decyzji organu celnego. W tej sprawie uchybienie to na wynik sprawy nie miało wpływu. Tym bardziej że strona biorąc udział w postępowaniu odwoławczym miała możliwość obrony swych praw.
Za błędny natomiast należy uznać pogląd wnoszącego skargę kasacyjną, iż organ celny winien go powiadomić w myśl art. 79 § 1 kpa o miejscu i terminie przeprowadzenia kontroli pojazdu. Specyfika tej kontroli, której miejscem jest przejście graniczne, a która dotyczy sprawdzenia pojazdu przekraczającego granicę Państwa nie pozwala na dokonanie tej czynności.
Dopiero dokonana kontrola pojazdu na stosownej wadze i stwierdzenie w jej wyniku przekroczenia przez ten pojazd określonych wskaźników normatywnych rodzi po stronie organu obowiązek powiadomienia przewoźnika o wszczęciu postępowania administracyjnego, którego efektem ma być wymierzenie przewoźnikowi kary za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez wymaganego prawem zezwolenia.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane w sposób opisowy bez wskazania konkretnej normy prawnej, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny miał naruszyć w zaskarżonym wyroku.
Powyższe prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna P. S.A. w Warszawie nie ma usprawiedliwionych podstaw i z tego względu na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę tę należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI