I OSK 1389/23

I OSK 1389/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński /sprawozdawca/
Iwona Bogucka
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1389/23 - Wyrok NSA z 2023-11-06
IV SA/Wa 1482/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-12
III SAB/Łd 154/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-03-14
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 98
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1482/22 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 lutego 2022 r. nr 312/2022 w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 stycznia 2023 r. IV SA/Wa 1482/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 15 lutego 2022 r., nr: 312/2022 w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania:
1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Legionowskiego z dnia 8 kwietnia 2021 r., nr 52/2021,
2. zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącej J. M. kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Miasto Stołeczne Warszawa zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 98 u.g.n. poprzez błędną wykładnie i uznanie, że wydzielenie gruntu pod rezerwę oznacza wydzielenie gruntu pod drogę publiczną, podczas gdy grunty wydzielone pod rezerwy drogi nie przechodzą na własność podmiotu publicznego (w tym wypadku Miasta) i nie można ich uznać jako wydzielonych pod drogę publiczną z uwagi na brak posiadania statusu drogi publicznej oraz brak zaistnienia skutku w postaci braku przejścia prawa własności wydzielonej działki na rzecz podmiotu publicznego.
Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz oświadczono o zrzeczeniu się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz .U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji.
W skardze kasacyjnej podniesiono wyłączenie zarzut naruszenia prawa materialnego. Tym niemniej należy zwrócić uwagę, że Sąd I instancji uznał, że organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem zaniechały ustalenia istotnej dla zastosowania prawa materialnego okoliczności związanej z przeznaczeniem działki w planie miejscowym obowiązującym w dacie wydania decyzji podziałowej. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że na mocy decyzji podziałowej, w oparciu o art. 98 ust. 1 u.g.n., wydzielona działka ew. nr [...] przeznaczona jest pod rezerwę pod projektowaną Trasą [...]. Podział ten został dokonany zgodnie z obowiązującym ówcześnie planem miejscowym. W przypadku dokonywania podziału nieruchomości na wniosek jej właściciela organ jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany do wydzielenia części działki pod drogę publiczną, jeżeli takie jest przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nie mają przy tym znaczenia plany inwestycyjne zarządcy drogi, a jedynie przeznaczenie gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Natomiast organy w ogólne nie zbadały i nie oceniły celu wydzielenia działki nr [...] oraz jej przeznaczenia zgodnie z dokumentami planistycznymi, do czego były zobowiązany stosownie do przepisów u.g.n. Ocena organu ograniczyła się tylko do badania treści decyzji podziałowej, wpisów w księgach wieczystych oraz rozważań dotyczących rezerwy terenu pod przyszłą drogę publiczną, dokonywaną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowe ustalenia faktyczne wymagały natomiast ustalenia, jakie w planie było przeznaczenie wydzielonej działki, organy zaś ograniczyły się do stwierdzenie, że działka znajdowała się w terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo-usługową i komunikację.
Ze wskazanej przez Sąd I instancji argumentacji, opartej na materiale dowodowym wynika, że decyzją Prezydenta m.st. Warszawy nr 53/2001 została wydzielona działka ew. nr [...] przeznaczona pod rezerwę pod projektowaną Trasą [...]. Nadto Sąd I instancji dostrzegł, że w przepisach obowiązującego miejscowego planu nie przewidziano żadnej "rezerwy" terenu pod przedmiotową Trasę. Na stronie 51 mpzp w Ustaleniach ogólnych Nr 20 dotyczących Systemu drogowego, zawarto pkt A. zatytułowany: "A. Plan ustala przebiegi i przeznaczenie terenu dla istniejących i następujących projektowanych tras i ulic". W podpunkcie dotyczącym przebiegu i przeznaczenia tereny pod projektowane ulice zbiorcze tranzytowe, w pozycji 19. mpzp ustalił przebieg i przeznaczenie terenu dla projektowanej ulicy [...] (od trasy Olszynki Grochowskiej do północnej granicy Warszawy). Przebieg trasy jest uwidoczniony w MPZP na stronie 53 - Układ drogowy Schemat graficzny - projektowana ulica [...] jest oznaczona linią przerywaną koloru pomarańczowego i oznaczona nr 19. W legendzie opisano: Oznaczenia graficzne - drogi projektowane - linia przerywana koloru pomarańczowego - punkt ustalenia A 18-40 - Wyszczególnienie Zt - ulice zbiorcze tranzytowe. Z wyrysu i wypisu z miejscowego planu dla działki 54 znajdującego się w aktach sprawy wynika, że przez działkę przebiega projektowana Trasa [...].
Na tej podstawie Sąd I instancji ocenił, że stanowisko zajęte przez organy jest błędne, albowiem nie ustalono stanu faktycznego sprawy w zakresie przeznaczenia planistycznego przedmiotowej działki o nr [...] w obowiązującym na datę zatwierdzenia podziału miejscowym planie. Zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy nie zgromadziły w aktach sprawy niezbędnej dokumentacji w tym zakresie i nie wyjaśniły planistycznego przeznaczenia przedmiotowej działki w oparciu o tekst i rysunek ówcześnie obowiązującego planu miejscowego. W konsekwencji Sąd I instancji zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zgromadził niezbędny materiał dowodowy, dołączając do akt sprawy tekst i rysunek planu miejscowego, obowiązującego w dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...].
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty nie korelują z wyżej przedstawionym stanowiskiem Sądu I instancji. Zarzutami nie objęto zastosowanych przez Sąd I instancji przepisów, nie podważono przyjętych ustaleń faktycznych, jak też wykładni prawa materialnego. Ponadto, z treści zarzutu wynika, że chodzi o "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 98 u.g.n." Pierwszego z wymienionych przepisów o takiej numeracji nie ma w u.g.n. (prawdopodobnie chodzi o p.p.s.a.), a art. 98 u.g.n. składa się z trzech ustępów, a skarga kasacyjna nie wskazuje, o których z nich chodzi. Obydwu tych kwestii Naczelny Sąd Administracyjny nie może się domyślać. "Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony" (wyrok NSA z 11.02.2025 r. III OSK 1662/24, LEX nr 3831857).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.