I OSK 1386/07

Naczelny Sąd Administracyjny2009-02-05
NSAnieruchomościWysokansa
ewidencja gruntównieruchomościzmiany ewidencyjneprawo geodezyjnepostępowanie administracyjnesąd administracyjnydział spadkuwłasnośćoperat geodezyjny

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów, uznając, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe po prawomocnym orzeczeniu sądu powszechnego o przydzieleniu działek.

Sprawa dotyczyła zmian w operacie ewidencji gruntów wsi K., zainicjowanych wnioskiem z 1998 r. Po wieloletnim postępowaniu, licznych decyzjach i wyrokach sądów administracyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego o dziale spadku i przydzieleniu działek (w tym działki nr [...]) zostało uwzględnione w ewidencji gruntów, co wyeliminowało potrzebę dalszego postępowania administracyjnego w tej kwestii.

Sprawa wywodzi się z wniosku A. S. z 1998 r. o sprostowanie błędu w operacie ewidencji gruntów wsi K., dotyczącego działki nr [...]. Po licznych postępowaniach przed organami administracji i sądami administracyjnymi, w tym wyrokach uchylających decyzje i stwierdzających ich nieważność, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 23 lutego 2005 r. uchylił decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej działki nr [...] i stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji w pkt II, oddalając skargę w pozostałym zakresie. Po tym wyroku, który stał się prawomocny, do rozpoznania pozostała jedynie sprawa zmian w ewidencji dotycząca działki nr [...]. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, rozpoznając ponownie sprawę po wyroku WSA, uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Uzasadnił to prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z 24 czerwca 2003 r. o dziale spadku, które przydzieliło działkę nr [...] na własność J. S., a działkę nr [...] na własność M. R. Zmiany te zostały wprowadzone do ewidencji gruntów. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego skargę, zważył, że istotna zmiana stanu faktycznego i prawnego sprawy po wyroku WSA z 23 lutego 2005 r. (wskutek postanowienia sądu powszechnego) spowodowała, że ocena prawna i wskazówki co do dalszego postępowania zawarte w tym wyroku przestały obowiązywać. Sąd uznał, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, a decyzja organu odwoławczego o umorzeniu postępowania była zgodna z prawem. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając również, że A. K. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu dotyczącym działki nr [...], której właścicielem jest J. S.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli prawomocne orzeczenie sądu powszechnego ustaliło stan prawny nieruchomości, który został uwzględniony w ewidencji gruntów, postępowanie administracyjne w celu dokonania takiego wpisu staje się bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienie sądu powszechnego o dziale spadku i przydzieleniu działek, które zostało uwzględnione w ewidencji gruntów, spowodowało zmianę stanu faktycznego i prawnego sprawy, czyniąc dalsze postępowanie administracyjne zbędnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

Dz.U. 2001 nr 38 poz 454 art. 46 § ust. 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Podstawa do dokonania zmian w ewidencji gruntów na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego.

Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027 art. 20 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Określa informacje uwidaczniane w ewidencji gruntów, w tym właściciela.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

K.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Moc wiążąca prawomocnych orzeczeń sądowych dla innych sądów i organów państwowych.

Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 art. 20 § ust. 1 i 2 pkt 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Ewidencja gruntów uwidacznia m.in. właściciela.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

P.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uprawnienie do wniesienia skargi przez podmioty posiadające interes prawny.

Pomocnicze

Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027 art. 29

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 art. 2 § pkt 10

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Definicja państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Dz. U. Nr 49, poz. 493 art. 1 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu

Szczegółowe określenie materiałów wchodzących w skład państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Dz. U. Nr 49, poz. 493 art. 4 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu

Podział zasobu geodezyjnego na zasób bazowy, użytkowy i przejściowy.

Dz. U. Nr 28, poz. 141 art. 5 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg

Utrata mocy prawnej niektórych wykazów hipotecznych.

Dz. U. Nr 28, poz. 141 art. 6 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg

Obowiązek oceny stanu prawnego nieruchomości w postępowaniu administracyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe wskutek prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego ustalającego stan prawny nieruchomości. Istotna zmiana stanu faktycznego i prawnego sprawy po wyroku WSA z 2005 r. wyłączyła związek sądu z oceną prawną zawartą w tym wyroku. A. K. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym działki nr [...], której właścicielem jest J. S.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez WSA art. 153 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie wytycznych z poprzedniego wyroku WSA. Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących ewidencji gruntów i państwowego zasobu geodezyjnego. Naruszenie praw procesowych J. S. w toku postępowania administracyjnego. Błędne umorzenie postępowania przez organ odwoławczy zamiast przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd odwoławczy jest ponadto związany przedmiotem zaskarżenia, co oznacza, iż nie może poddać kontroli instancyjnej aktów lub czynności, których nie zaskarżono uprzednio do Sądu pierwszej instancji, lub które stały się już wcześniej prawomocne. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd o informacyjno-technicznym charakterze danych ewidencyjnych. Pochodny charakter zapisów w ewidencji przesądza o tym, iż nie może organ administracji samodzielnie rozstrzygać o uprawnieniu danej osoby do gruntu.

Skład orzekający

Janina Antosiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Irena Kamińska

sędzia

Roman Ciąglewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego w sytuacji, gdy stan prawny został ustalony prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego; zasada związania sądu oceną prawną z poprzedniego wyroku i jej wyłączenie w przypadku zmiany stanu faktycznego/prawnego; ustalenie kręgu stron w postępowaniu dotyczącym zmian w ewidencji gruntów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe znaczenie miało prawomocne postanowienie sądu powszechnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność i długotrwałość postępowań administracyjnych dotyczących nieruchomości, a także interakcję między sądem administracyjnym a sądem powszechnym. Pokazuje, jak prawomocne orzeczenie sądu cywilnego może zakończyć postępowanie administracyjne.

Długotrwały spór o działkę zakończony decyzją NSA: kiedy postępowanie administracyjne staje się zbędne?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1386/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-08-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska
Janina Antosiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
II SA/Rz 970/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2007-03-27
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
§ 46 ust. 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
art. 20 ust. 1 i 2, art. 29
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie Irena Kamińska NSA Roman Ciąglewicz Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. i J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 970/05 w sprawie ze skargi A. K. i J. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi K. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 970/05 oddalił skargę J. S. i A. K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] września 2005 r. nr [...], uchylającą decyzję pierwszej instancji i umarzającą postępowanie przed tym organem.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przytoczył przebieg trwającego od 1998 r. postępowania w tej sprawie stwierdzając m.in. co następuje:
W 1998 r. A. S. wystąpiła do Kierownika Urzędu Rejonowego w Rzeszowie z wnioskiem o wprowadzenie do ewidencji gruntów zmian polegających na sprostowaniu błędu, polegającego na wykazaniu, na rzecz Gminy Krasne działki nr [...], stanowiącej drogę dojazdową, podając, iż część tej drogi jest w jej władaniu, a prawo do niej wynika z aktu własności ziemi nr [...] oraz z protokołu nr [...] z ustalenia uprawnień uwłaszczeniowych jej męża E. S. i jego matki A. S.
Pełnomocnik A. S. wniósł o odłączenie części działki nr [...], odpowiadającej pgr [...] i [...] i wpisanie jej na rzecz wnioskodawczyni.
Starosta Rzeszowski decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. orzekł:
– w pkt I o wprowadzeniu do operatu ewidencji gruntów wsi K. zmian polegających na wykreśleniu dz. nr [...] o pow. 0,04 ha z poz. rej. nr [...] utworzonej na rzecz Urzędu Gminy Krasne, a wpisanie w to miejsce dz. nr [...] o pow. 0,01 ha, nr [...] o pow. 0,03 ha (winno być 0,01 ha) i nr [...] o pow. 0,01 ha. Do poz. rej. nr [...] utworzonej na rzecz A. S. dopisał dz. nr [...] o pow. 0,01 ha,
– w pkt II naniósł na mapę ewidencyjną zmiany wynikające z podziału działki nr [...], przedstawione w operacie technicznym włączonym do zasobu ewidencji dnia 26 października 2000 r.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że działka nr [...] o pow. 0,04 ha utworzona została podczas odnowienia w latach 1982-1984 ewidencji gruntów wsi K. i wykazana na rzecz Urzędu Gminy Krasne jako droga. W skład tej działki weszły m.in. pgr [...] objęta Lwh [...] (wykaz zamknięty), gdzie jako właściciele wpisani zostali F. i A. S. oraz pgr [...] stanowiąca zgodnie z aktem własności z 28 lipca 1973 r. własność A. S. Co do pierwszej z działek (odpowiadającej pgr [...]) organ powołując się na § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz. U. Nr 28, poz. 141), wykaz ten utracił moc prawną i uległ zamknięciu z urzędu. Nie może zatem stanowić dokumentu, na podstawie którego organ administracji mógłby dokonać zmian w ewidencji gruntów w zakresie własności nieruchomości. Dz. nr [...] odpowiada położeniu i powierzchni pgr [...], stanowiącej własność A. S., a na podstawie postanowienia Sądu o nabyciu spadku uprawnia do wykazania w ewidencji gruntów na rzecz A. S. A. S. zmarła po wydaniu decyzji, a odwołania L. S. i pełnomocnika W. K. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor nie uwzględnił i utrzymał [...] lutego 2001 r. zaskarżoną decyzję w mocy.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie rozpoznając skargę na tę decyzję, wyrokiem z 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt SA/Rz 714/01 stwierdził jej nieważność z uwagi na uniemożliwienie wszystkim stronom udziału w postępowaniu.
Rozpoznając ponownie odwołanie organu drugiej instancji uchylił decyzję w pkt I i orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów wsi Krasne zmian określonych w decyzji oraz utrzymał w mocy pkt II decyzji.
Na skutek kolejnej skargi w tej sprawie NSA wyrokiem z 15 stycznia 2003 r. sygn. akt. SA/Rz 2027/02 uchylił zaskarżoną decyzję z przyczyn formalnych stwierdzając, iż organ nie ustalił spadkobierców A. S. i nie doręczył im decyzji organu pierwszej instancji, przez co uniemożliwił im wniesienie odwołania. Po wyroku odwołanie od tej decyzji wnieśli L. S., S. S., A. S., Z. M. i M. R.
Po rozpoznaniu wniesionych odwołań Podkarpacki Wojewódzki Inspektor decyzją z dnia [...] maja 2003 r. uchylił decyzję Starosty w pkt I i w tym zakresie orzekł o wprowadzeniu następujących zmian w operacie:
– w poz. rej. nr [...] utworzonej na rzecz Urzędu Gminy Krasne wykreślił działkę nr [...] o pow. 0,04 ha i wpisał działki nr [...] o pow. 0,01 ha i nr [...]o pow. 0,01 ha;
– do poz. rej. nr [...] utworzonej na rzecz współwłaścicieli: A. K. w 1/7 cz., Z. M. – w 1/7 cz., M. R. – w 1/7 cz., A. S. – w 1/7 cz., J. S. – w 1/7 cz., S. S. – w 1/7 cz., S. S. – w 1/21 cz., Ł. S. – w 1/21 cz., S. S.– w 1/21 cz. – dopisał działkę nr [...] o pow. 0,01 ha. natomiast utrzymał w mocy orzeczenie w punkcie II zaskarżonej decyzji.
W jej motywach potwierdził uwzględnienie wniosku o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów dot. części działki odpowiadającej pgr nr [...]. Natomiast co do części działki odpowiadającej pgr nr [...] i [...] wyjaśnił, że stosownie do § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych, wykaz Lwh [...] utracił moc prawną i został zamknięty z urzędu. Inaczej mówiąc utracił on walor aktualności i pozbawiony jego, nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, co nie oznacza, że nie może być wykorzystany dla celów dowodowych w innym postępowaniu, np. przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie. Podnoszenie przez skarżących, iż stan prawny nieruchomości oznaczonej jako pgr [...] i [...], objętej zamkniętym z urzędu Lwh [...], jest obowiązujący również dla organów administracji publicznej i zgodnie z § 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. winien być dogłębnie oceniony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wykazania wymienionej nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni – nie jest zasadne, bowiem organ prowadzący ewidencję gruntów nie prowadzi postępowania wyjaśniającego co do osoby właściciela nieruchomości, opiera się wyłącznie na przedstawionych dokumentach.
Okoliczność, czy w skład działki nr [...] wchodzą tylko pgr [...],[...],[...] i [...], czy jeszcze pgr [...] nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem decyzja Starosty orzeka o zmianach w zakresie działki nr [...] odpowiadającej pgr [...] objętej aktem własności ziemi z 1973 r. Według zgromadzonych dokumentów pgr [...] objęta zamkniętym z urzędu Lwh [...] gm. kat. Krasne nie wchodzi w skład działki nr [...]. Podnoszenie, że wprowadzony na mapę ewidencji gruntów wsi Krasne w skali 1:2000 podział działki nr [...] według mapy uzupełniającej, stanowiącej nieodłączną część operatu geodezyjnego włączonego do zasobu w dniu 26 października 2000 r.za nr [...], winien być usunięty nie jest zasadne. Starosta orzekł o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów wsi Krasne polegającej na uwidocznieniu w jedn. rej. [...] utworzonej na rzecz Urzędu Gminy Krasne podziału działki nr [...] o pow. 0,04 ha na działki nr [...] do nowej jednostki rejestrowej utworzonej na rzecz J. P. Wymieniona decyzja stała się ostateczna z dniem 27 grudnia 2000 r. Natomiast nadal toczy się postępowanie w sprawie wykazania w ewidencji gruntów działki nr [...] i po ostatecznym rozstrzygnięciu zostaną wprowadzone stosowne zmiany w operacie ewidencyjnym.
W odniesieniu do zarzutu, że nie włączono do prowadzonego postępowania właścicieli wszystkich nieruchomości graniczących z całą działką nr [...] o pow. 0,04 ha organ stwierdził, że przedmiotem prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania z wniosku A. S. było sprostowanie w operacie ewidencji gruntów wsi Krasne w wykazaniu na rzecz Urzędu Gminy Krasne części działki nr [...], odpowiadającej pgr [...] i [...]. W omawianej sprawie stronami, którym przysługiwało jeszcze – zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2003 r. (SA/Rz 2027/02) odwołanie od decyzji pierwszej instancji byli wyłącznie spadkobiercy A. i Z. S.
Skargę do Sądu na powyższą decyzję wnieśli Z. M., A. K., M. R. i J. S.
Rozpoznał je Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 23 lutego 2005 r. (sygn. akt SA/Rz 853/03):
I. uchylił zaskarżoną decyzję w części dot. działki nr [...], stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w pkt 2 i poprzedzającej ją decyzji Starosty Rzeszowskiego z [...] listopada 2000 r. w pkt II oraz oddalił skargi w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd zaaprobował stanowisko organów co do prawidłowości zastosowania trybu z § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków do rozpatrzenia wniosku A. S. oraz uznanie za stronę Gminy Krasne i osób, które dążą do wykazania swych praw do władania nieruchomością, zaś odmówienie takich praw właścicielom działki sąsiadujących z działką [...]. Natomiast w odniesieniu do działki nr [...] odpowiadającej pgr [...] i być może [...] Sąd uznał, że księga Lwh [...] na mocy § 6 pkt 1 wspomnianego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości może być dowodem nie tylko w postępowaniu przed sądem powszechnym, ale również w postępowaniu przed organami administracji i może stanowić dowód w toczącym się postępowaniu.
Sąd zwrócił także uwagę na niedostateczne wyjaśnienie sprawy polegające na nieustaleniu treści dokumentów, na podstawie których dokonano wpisu w Lwh w marcu 1946 r. co do działek [...] i [...], stanowiących wówczas drogę polną. Za prawdopodobne uznał Sąd omyłkowe wpisanie Gminy Krasne co do całej działki [...], zwłaszcza wobec zapisu w Lwh [...], potwierdzającego własność dz. nr [...] i [...] F. i A. S.
Z racji wymagań z art. 8 K.p.a. Sąd zalecił szczególnie wnikliwe podejście do sporządzonego operatu i zobowiązał do ustosunkowania się geodety do treści operatu i do zbadania stanu hipotecznego, wykazanego w Lwh [...] i dokumentów stanowiących podstawę dokonania takiego wpisu.
Jako podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w pkt 2 Sąd podał brak w okresie 1 października 1999 r.– 1 czerwca 2001 r. przepisów wykonawczych określających procedurę związaną z prowadzeniem czynności procesowych w sprawach zmian w ewidencji gruntów, zaś ustawa z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne nie zawiera przepisów procesowych w tego rodzaju sprawach. Stanowi to w ocenie Sądu wydanie decyzji bez podstawy prawnej – art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Rozpoznając odwołanie L. S., S. S., A. S., M. R. i Z. M., Podkarpacki Wojewódzki Inspektor w dniu [...] września 2005 r. uchylił decyzję Starosty z [...] listopada 2000 r. w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji powołując się n a art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 545). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że żądanie zamieszczone we wniosku A. S. zostało zrealizowane przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie, w prowadzonym postępowaniu o dział spadku po A. S. i Z. S. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2003 r. I NS [...] Sąd m.in. przydzielił na własność M. R. działkę nr [...], a J. S. – działkę nr [...]. Jednocześnie Sąd ustalił, zgodnie z opinią biegłego sądowego L. S. z dnia 16 kwietnia 2002 r., że działka położona w Krasnem o nr [...] o powierzchni 2 arów powstała z parcel gruntowych [...] i [...], objętych zamkniętym wykazem hipotecznym Lwh [...] gm. kat. Krasne oraz działka położona w Krasnem o nr [...] i pow. 1 ara powstała z parceli gruntowej [...] objętej aktem własności ziemi [...] wydanym w dniu 28 lipca 1973 r. przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej.
Organ stwierdził, że operat geodezyjny sporządzony przez uprawnionego geodetę inż. F. N. na potrzeby prowadzonego postępowania o sprostowanie w operacie ewidencji gruntów wsi Krasne błędu polegającego na wykazaniu działki [...] na rzecz Urzędu Gminy Krasne, został włączony do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 26 października 2000 r. Z tej dokumentacji wynika, że działka nr [...] powstała z pgr [...],[...],[...] i [...], jej granice geodeta przyjął według ewidencji gruntów w skali 1:2000, a wyodrębnienia działek nr [...],[...],[...] i [...] dokonał w oparciu o mapę katastralną i zapisy w księgach gruntowych oraz akty własności ziemi. Czynności geodezyjne, na podstawie których geodeta sporządza m. in. dokumentację geodezyjną do wprowadzenia zmian w części kartograficznej operatu ewidencyjnego, przeprowadzane są według obowiązujących przepisów technicznych o pomiarach uzupełniających i aktualizacji map oraz instrukcji technicznych. Orzeczenie przez WSA w Rzeszowie w pkt II wyroku z dnia 23 lutego 2005 r. o nieważności decyzji organów obu instancji w zakresie części kartograficznej operatu w związku z brakiem w okresie 1 październik 1999 r. – 1 czerwiec 2001 r. przepisów wykonawczych określających procedurę związaną z prowadzeniem czynności procesowych w sprawach zmian w ewidencji gruntów, zdaniem organu odwoławczego nie odnosi się jednak do daty sporządzenia dokumentacji geodezyjnej, w oparciu o którą orzeczono o zmianach w części kartograficznej operatu, lecz odnosi się do daty orzeczenia o zmianach.
Skoro zatem Sąd Rejonowy w Rzeszowie postanowieniem z dnia 23 czerwca 2003 r. nie tylko orzekł o własności działek [...] i [...], ale także w oparciu o opinię biegłego geodety ustalił z jakich parcel one powstały, organ pierwszej instancji dokonał stosownych zmian w operacie ewidencji gruntów wsi Krasne w odniesieniu do tych działek, na podstawie § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art. 365 § 1 K.p.c. W tej sytuacji dalsze postępowanie administracyjne w sprawie wykazania w operacie ewidencji gruntów wsi Krasne przedmiotowych działek stało się bezprzedmiotowe.
Decyzję tę zaskarżył do Sądu J. S., zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozporządzenia Ministra Rozwój Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz rażące naruszenie przepisów postępowania dając podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Wniósł o przeprowadzenie dowodów z akt postępowań sądowoadministracyjnych o sygn. SA/Rz 714/01, SA/Rz 2072/02, SA/K 853/03, a w szczególności skarg J. S. i M. R., A. K. i Z. M. złożonych w ostatnio wymienionej sprawie.
W uzasadnieniu skarżący wskazuje na wady zaskarżonej decyzji wywodząc, iż organ odwoławczy nie mógł uchylić decyzji organu pierwszej instancji ponieważ została ona wyeliminowana z obrotu prawnego – w pkt I poprzez decyzję kasacyjną organu drugiej instancji i orzeczenie w tym zakresie, w pkt II na skutek wyroku WSA z 23 lutego 2005 r. Ponadto zaskarżony organ nie powinien był umarzać postępowania organu pierwszej instancji, ponieważ nie było ono zakończone co do istoty sprawy, jak też nie było bezprzedmiotowe.
Z datą stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji [...] lutego 2001 r. wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 2 kwietnia 2002 r. sygn. akt 714/01, wszystkie dane ewidencyjne wprowadzone do operatu ewidencji gruntów wsi Krasne w zakresie działki [...] były nieważne. Tym samym nie miał żadnego znaczenia prawnego operat techniczny uprawnionego geodety inż. F. N., który nadał był respektowany przez organy. Błędną synchronizację działki [...] w tym operacie wykazał biegły sądowy geodeta L. S.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor nie zastosował się też do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2005 r. (SA/Rz 853/03), nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego – w zakresie dowodu z księgi hipotecznej Lwh [...] gm. kat. Krasne i nie weryfikując operatu geodezyjnego sporządzonego przez geodetę F. N.
Podstawę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji skarżący upatruje w niewłaściwym ustaleniu stron postępowania i doręczeniu im decyzji w sytuacji, gdy Sąd wyraził pogląd, iż przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu przysługuje jedynie Gminie Krasne jako osobie wpisanej wcześniej do ewidencji gruntów w roku władającego działką [...] oraz osobom, które dążą do wykazania swojego prawa w zakresie tej działki.
Skarżący zarzucił też naruszenie szeregu przepisów K.p.a., głównie art. 7-11 K.p.a., skutkujących pozbawieniem go możliwości obrony swoich praw w toku postępowania odwoławczego. Organ drugiej instancji nie zawiadomił bowiem o prowadzeniu postępowania odwoławczego, a ograniczył się do wydania decyzji.
Podobną argumentację zaprezentowała w swojej skardze A. K., akcentując w szczególności błędne umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji, podczas gdy zasadne było przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia, ponieważ wymagała ona postępowania wyjaśniającego. Skarżąca podkreśliła również, że organ drugiej instancji dołączył do akt dokumenty urzędowe z zakresu ewidencji gruntów nie powiadamiając o tym stron i nie umożliwił im wypowiedzenia się w tej kwestii.
Oddalając skargę WSA nie stwierdził zarzucanych naruszeń prawa, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.
Jako niezasadny Sąd ocenił zarzut naruszenia art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez niezastosowanie się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie z 23 lutego 2005 r. Sąd przypomniał wszystkie istotne kwestie, które rozstrzygnął WSA w wyroku z 23 lutego 2005 r., a o których wspomniano we wcześniejszym fragmencie powyższego uzasadnienia.
Zdaniem Sądu po wydaniu wyroku z 23 lutego 2005 r. zaistniała taka sytuacja, że pozostały w mocy orzeczenia dotyczące wpisów w zakresie działek nr [...] i [...] (decyzja drugiej instancji z [...] maja 2003 r. reformująca decyzję Starosty z [...] listopada 2000 r.), sprawę wpisu działki [...] (na rzecz J. P.) rozstrzygnęła odrębna decyzja.
Do rozpatrzenia pozostały natomiast odwołania w części dot. działki [...] i ta kwestia pozostała do rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Sąd przyznał, iż po wydaniu ostatniego wyroku WSA organ nie prowadził czynności procesowych, ograniczając się do dołączenia do akt administracyjnych dokumentów z postępowania sądowego w sprawie działu spadku po A. i Z. S., a w szczególności postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie Wydział I Cywilny z dnia 24 czerwca 2003 r. sygn. akt I Ns [...] m.in. przydzielającego na własność działkę [...] M. R., a działkę [...] J. S.
Z dokumentów tych wynika, że zmiany – także w zakresie działek nr [...] i [...], wynikające z ww. postanowienia Sądu, zostały wprowadzone do ewidencji gruntów. Ta okoliczność ma dla oceny zaskarżonej decyzji, w tym również oceny wykonania wytycznych Sądu z wyroku z dnia 23 lutego 2005 r. istotne znaczenie.
Wynikający z art. 153 P.p.s.a obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu i jej konsekwencjom w postaci wskazań co do dalszego postępowania i może być wyłączony w wypadku istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego (wyrok NSA z dnia 1 października 2001 r., SA/Rz 434/00, "Palestra" 2002/9-10/199). Taka właśnie zmiana stanu faktycznego zaistniała w przedmiotowej sprawie. Zasadnie zatem organ przyjął, że skoro dokonany już został wpis do ewidencji uwzględniający żądania wnioskodawców, to dalsze prowadzenie postępowania w celu dokonania takiego wpisu jest bezprzedmiotowe. Z przesłanką bezprzedmiotowości mamy bowiem do czynienia w sytuacji, gdy brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznawania danej sprawy w drodze postępowania administracyjnego przed danym organem administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe w tym znaczeniu, że żądanie wnioskodawców zostało zrealizowane, chociaż na skutek innego postępowania, prowadzonego nie przez organ administracji, a przez Sąd. Fakt bezprzedmiotowości nie oznacza więc, że błędne wpisy w ewidencji gruntów wsi Krasne nie zostały dokonane, wręcz przeciwnie – istnienie błędów potwierdza opinia biegłego geodety sporządzona na potrzeby postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym. Opinia ta będąca w istocie operatem geodezyjnym przyjętym do zasobu ewidencyjnego stała się jednocześnie dowodem w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Nieuzasadnione są obawy skarżących co do relacji obu sporządzonych operatów geodezyjnych – przez inż. F. N. w 2000 r. i inż. L. S. w 2003 r. Jakkolwiek obydwa przyjęte zostały do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Rzeszowie, to jednak zgodnych z prawem wpisów do ewidencji gruntów we wnioskowanym zakresie można dokonać wyłącznie w oparciu o drugi z wymienionych operatów. Posiada on bowiem walor aktualności i wykazuje błędy w synchronizacji działki [...]. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na zawartą w art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) definicję państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, na który składają się mapy oraz materiały fotogrametryczne, teledetekcyjne, rejestry, wykazy, informatyczne bazy danych, katalogi danych geodezyjnych i innych opracowań powstałych w wyniku wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych. Dalsze uszczegółowienie rodzajów materiałów składających się na państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny wynika z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączenia z zasobu oraz udostępniania zasobu (Dz. U Nr 49, poz. 493) – są to zbiory map oraz materiałów i dokumentów w postaci operatów, rejestrów, wykazów, katalogów, map, wydawnictw, zdjęć lotniczych i satelitarnych, baz danych oraz banków danych (§ 1 pkt 1).
Podział zasobu, ze względu na charakter, cel i sposób wykorzystywania jego materiałów ustala § 4 ust. 3 rozporządzenia. Zasób bazowy – stanowią materiały źródłowe, służące za podstawę następnych opracowań gromadzonych w zasobie, zasób użytkowy – materiały służące do bezpośredniego i powszechnego udostępniania, zasób przejściowy – niezakwalifikowane do zasobu bazowego i użytkowego materiały pomocnicze.
Nie może być zatem wątpliwości, że zasób użytkowy stanowi jedynie operat geodezyjny inż. L. S., natomiast charakteru takiego nie można przypisać operatowi sporządzonemu w 2000 r., na którego wady wskazał WSA w poprzednim wyroku, a wady te potwierdził operat z 2003 r.
W ocenie Sądu nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, fakt doręczenia zaskarżonej decyzji osobom, w stosunku do których Sąd wyroku z 23 lutego 2005 r. przesądził, że nie są stronami postępowania. Podkreślić przy tym należy, że chodzi tu jedynie o doręczenie decyzji, a nie o jej skierowanie do osób nie będących stroną, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., a więc rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach takich osób. Zaprezentowanej oceny Sądu nie zmienia też okoliczność, że organ w efekcie rozpoznał odwołanie pochodzące od L. S., choć prawidłowo powinien był umorzyć postępowanie w tym zakresie. Uchybienie to nie było jednak na tyle istotne, by mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem postępowanie odwoławcze uruchomiły również pozostałe odwołania pochodzące od stron postępowania.
Sąd nie podzielił także zarzutów skarg wskazujących na brak powiadomienia stron o zgromadzeniu nowych dla sprawy dowodów – tj. dokumentów będących rezultatem postępowania o dział spadku. Dokumenty te znane były skarżącym jako że byli oni również stronami postępowania toczącego się przed sądem powszechnym. Ponadto, w świetle orzecznictwa NSA wskazany zarzut naruszenia przepisu art. 10 K.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r. II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 157, uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. FPS 6/04 – ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 66). Skarżący nie wykazali, aby naruszenie art. 10 K.p.a. uniemożliwiło im dokonanie konkretnej czynności procesowej.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli J. S. reprezentowany przez siostrę Z. M. i A. K., reprezentowana przez syna W. K., przy czym sporządził ją adwokat J. L.
Zaskarżając wyrok w całości skarga kasacyjna zarzuca:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 153, 170 i 171 w zw. z art. 1, art. 134 i art. 145 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a. przez nieuwzględnienie w toku postępowania oceny prawnej i wskazówek w znacznej części aktualnych, ujawnionych we wcześniejszym prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z 23 lutego 2005 r. sygn. akt SA/Rz 853/03;
2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
– art. 2 pkt 8 i 10, art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne,
– § 10 ust. 1 pkt 1, § 35 pkt 1,3 i 7, § 36 pkt 2 i 5, § 37, § 44 pkt 2, § 45, § 47 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków,
– § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu,
– § 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie – przez błędną ich wykładnię lub zastosowanie, a przez to naruszenie przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 3 § 1 i art. 134 ustawy P.p.s.a. w wyniku braku uwzględnienia skarg J. S. i A. K.
Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku, przekazania sprawy WSA do ponownego rozpoznania i zasądzenia kosztów postępowania. Ponadto skarżący na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 ustawy P.p.s.a. wnieśli o przeprowadzenie przez Sąd odwoławczy postępowania dowodowego z dokumentów, w tym dołączonego do skargi kasacyjnej pisma Starostwa Powiatowego w Rzeszowie z 6 października 2005 r. dotyczącego funkcjonowania w obrocie prawnym i geodezyjno-kartograficznym operatu sporządzonego przez inż. F. N.
W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty polemizując z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku.
Zdaniem wnoszących skargę kasacyjną organ odwoławczy winien postąpić zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA z dnia 23 lutego 2005 r., które w całości przytaczają. Błędnie zarówno organ jak i Sąd Administracyjny uznali, że skoro Sąd Rejonowy w Rzeszowie wydał postanowienie z 24 czerwca 2003 r. to zmienił się zasadniczo stan faktyczny sprawy i nie wymaga ona już dokładnego rozpoznania, jak też jest bezprzedmiotowa i może być umorzona.
Skarżący przyznają, że po wydaniu wyroku przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie oraz wyroku WSA z 23 lutego 2005 r. sytuacja faktyczna uległa zmianie to nie na tyle, aby uległy całkowitemu zniesieniu ocena prawna i wskazówki zawarte w wyroku WSA z 23 lutego 2005 r.
Omawiając poszczególne wytyczne skarżący stwierdzają, iż niewykonanie ich przez organ oraz akceptowanie tego przez Sąd naruszało przepisy postępowania wskazane w petitum skargi kasacyjnej, zwłaszcza iż Sąd pierwszej instancji nie był związany granicami skargi.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego, argumentacja skargi kasacyjnej opiera się na tym, iż włączony do zasobu geodezyjnego i kartograficznego operat sporządzony przez geodetę inż. F. N. zawierał istotne błędy w tym m.in. w zakresie ustalenie prawidłowej i rzetelnej synchronizacji działki nr [...]. Nie powinien on istnieć w obrocie prawnym i nie powinien być materiałem źródłowym w ewidencji gruntów wsi Krasne. WSA w zaskarżonym wyroku walor aktualności i użytkowy przypisuje tylko operatowi sporządzonemu na potrzeby postępowania sądowego przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie do sprawy I Ns [...] przez biegłego sądowego inż. L. S., ponieważ wykazuje on błędy w synchronizacji działki nr [...]. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy wykonawcze (§ 4 ust. 3 rozporządzenia MSWiA z 17 maja 1999 r.) WSA wadliwie je interpretuje jak również niewłaściwie stosuje. Sąd ten prawidłowo stwierdził, że materiały składające się na państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny ze względu na funkcję dzielą się na zasób bazowy, użytkowy i przejściowy.
Jednakże nieprawidłowo uznał, iż walor zasobu użytkowego przysługuje tylko operatowi inż. L. S., a takiego charakteru nie można przypisać operatowi inż. F. N. Tymczasem podział państwowego zasobu geodezyjnego na zasób bazowy, użytkowy i przejściowy jest dokonany ze względu na grupy funkcjonalne uwzględniające charakter, cel i sposób wykorzystania jego materiałów.
I tak zasób bazowy stanowią materiały źródłowe, służące za podstawę następnych opracowań gromadzonych w zasobie, zasób użytkowy stanowią materiały służące do bezpośredniego i powszechnego udostępniania, zaś zasób przejściowy stanowią materiały pomocnicze, niezakwalifikowane do dwóch ww. zasobów. Błędnie WSA ocenił, iż charakter zasobu użytkowanego przysługuje operatowi inż. L. S., gdyż taki sam charakter zgodnie z rozporządzeniem z dnia 17 maja 1999 r. ma operat wykonany przez inż. F. N., co uzasadnia skarżący powołując się na szczegółowe przepisy instrukcji technicznej.
Autor uznaje konieczność wprowadzenia z urzędu do operatu ewidencji postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2003 r. na podstawie § 46 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., natomiast opinia L. S. sporządzona do innych celów i mająca inny przedmiot i zakres (dział spadku i zniesienie współwłasności) nie jest materiałem źródłowym do wprowadzenia zmian w ewidencji. Czym innym, jest więc powinność respektowania przez organy prawomocnego postanowienia Sądu, powinność wprowadzenia zmian ewidencyjnych z nich wynikających, a czym innym obowiązek sprostowania błędów i nieprawidłowości widniejących w ewidencji gruntów wsi Krasne, co do działki nr [...], w ramach aktualizacji ewidencji (§ 45 w zw. z § 35 i 47 ust. 1 i 3 rozporządzenia).
Skarga kasacyjna powołuje się na art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, określający z czego składa się operat ewidencyjny (z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów). W związku z tym oraz łącząc to z treścią art. 2 pkt 8 ustawy, skarżący wyraża pogląd, iż operat inż. F. N., zgromadzony w zasobie bazowym i użytkowym, jest nadal akceptowany przez organy administracji jako materiał geodezyjny i kartograficzny uzasadniający wpisu co do dz. nr [...].
Zdaniem skarżących WSA nie uwzględniając skarg naruszył wymienione przepisy i wprowadził do ewidencji materiał, który nie powinien się znajdować. Ponadto uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie może przesądzać, który z rywalizujących operatów może pozostać jako materiał źródłowy i stanowić dokumentację geodezyjną i kartograficzną na zasadzie § 35 pkt 1 i § 36 § 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Zagadnienie to bowiem należy do organów prowadzących ewidencję, a nie do Sądu, który kontroluje jedynie legalność. W dalszej części uzasadnienia autor skargi zarzuca, iż Sąd pominął braki w postępowaniu organów w części dot. ustalenia przebiegu i granic działki nr [...], zwłaszcza na styku z dz. nr [...]. Powinno to spowodować uchylenie decyzji ostatecznej z [...] września 2005 r. Organ ten nie zapewnił udziału w postępowaniu J. S. i praw wynikających z art. 7, 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i 81 K.p.a. Sąd pominął, iż odwołanie J. S. z 26 lutego 2003 r. organ pozostawił bez rozpatrzenia, a następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. nie przywrócił terminu do wniesienia odwołania Również po wydaniu wyroku z dnia 23 lutego 2005 r. nie respektował uprawnień J. S. do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, zaś akta sprawy nie zawierają dokumentów świadczących o zawiadomieniu strony przez organ.
Autor skargi kasacyjnej podkreśla, że w sprawie tej nie chodzi o odnoszenie się do kwestii własnościowych, ale o zagadnienie administracyjne z zakresu ewidencji gruntów i jej aktualizacji, które powinien rozpoznać i rozwiązać Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego poprzez wydanie decyzji merytorycznej, a nie umarzającej postępowanie przed Starostą. Powołując się na ukształtowane stanowisko doktryny co do charakteru wpisów do ewidencji, autor wywodzi, że skoro Starosta dokonał zmian z urzędu w wyniku postanowienia SR z dnia 24 czerwca 2003 r. (sygn. akt I Ns [...] o dziale spadku, to zobowiązany był do utrzymania operatu ewidencji w stanie stałej aktualności, tj. zgodności ze stanem faktycznym i prawnym co do działki nr [...] we wsi Krasne gm. Krasne, zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dlatego rozpoznając ponownie sprawę już po wydaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2005 r. sygn. akt SA/Rz 853/03, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję Starosty Rzeszowskiego z dnia [...] listopada 2000 r. w całości, ale jednocześnie, zamiast umarzać postępowanie organu pierwszej instancji (na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.) powinien przekazać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, bo rozstrzygnięcie sprawy wymagało wcześniejszego przeprowadzenia postępowania wyjaśniająco-dowodowego w znacznej części (art. 138 § 2 K.p.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie może zostać uwzględniona.
Sąd odwoławczy na podstawie art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, określoną w art. 183 § 2 ustawy, która w tej sprawie nie miała miejsca.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, poza sytuacjami uregulowanymi w art. 183 § 2 ustawy, zakaz dokonywania kontroli instancyjnej w szerszym zakresie. Sąd odwoławczy jest ponadto związany przedmiotem zaskarżenia, co oznacza, iż nie może poddać kontroli instancyjnej aktów lub czynności, których nie zaskarżono uprzednio do Sądu pierwszej instancji, lub które stały się już wcześniej prawomocne
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotem wniosku A. S. złożonego do Starosty Rzeszowskiego w 1998 r. było sprostowanie błędu w ewidencji gruntów dot. działki nr [...] o pow. 0,04 ha, która później została podzielona na dz. nr [...],[...],[...] i [...].
W toku trwającego kilka lat postępowania sytuacja faktyczna i prawna uległa dość istotnym zmianom, szczegółowo przedstawionym w części opisowej uzasadnienia wyroku. Wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2005 r. sygn. akt SA/Rz 853/03, uchylającego decyzję organu odwoławczego, tylko w części dot. dz. nr [...] o pow. 0,01 ha, stwierdzającego nieważność decyzji ostatecznej w pkt II, decyzji Starosty z [...] listopada 2000 r. w zakresie pkt II oraz oddalającego skargę w pozostałym zakresie – do rozpoznania po tym wyroku pozostała sprawa zmian w ewidencji tylko co do działki nr [...]. Wskutek niezaskarżenia tego wyroku stał się on prawomocny w rozumieniu art. 168 § 1 ustawy P.p.s.a. Zatem kwestie odnoszące się do innych nieruchomości niż działka nr [...] nie mogły być przedmiotem postępowania przed organami administracji, ponownej kontroli przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, ani też skutecznie podniesione jako zarzuty w skardze kasacyjnej.
Autor skargi kasacyjnej dostrzegając tę sytuację i dając temu wyraz w skardze kasacyjnej, zarzuty naruszenia prawa kieruje m.in. w zakresie prawidłowości sporządzania i gromadzenia dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, co nie stanowiło przedmiotu kontroli Sądu pierwszej instancji, jak również przedmiotu postępowania administracyjnego po wyroku WSA z dnia 23 lutego 2005 r.
Z akt wynika, iż rozpoznając sprawę ponownie po omawianym wyroku WSA, organ drugiej instancji uwzględnił sytuację ukształtowaną na skutek wydania przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie postanowienia z dnia 24 czerwca 2003 r. sygn. akt I Ns [...], które nie było wcześniej znane ani organom, ani Sądowi. Na mocy tego postanowienia przydzielona została na własność M. R. działka nr [...], zaś będąca przedmiotem tego postępowania działka nr [...] na własność J. S.
Odpis postanowienia zgodnie z art. 23 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne został przesłany Staroście, wskutek czego stosownie do § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. Starosta dokonał stosownych zmian w ewidencji gruntów. Zasadnie w takiej sytuacji organ odwoławczy uznał, iż żądanie wniosku, wszczynającego w 1998 r. postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co dawało podstawę do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Uznanie przez WSA zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem nie naruszało prawa.
Za chybiony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów art. 153, 170 i 171 w zw. z art. 1, 134 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy P.p.s.a., bowiem przy rozpoznaniu sprawy po wyroku WSA z dnia 23 lutego 2005 r. w sposób istotny uległ zmianie stan faktyczny i prawny sprawy. Ocena prawna wyrażona w tym wyroku oraz wskazanie co do dalszego postępowania przestała obowiązywać i to zarówno organ administracji jak i Sąd pierwszej instancji.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w tej części jest prawidłowe i nie wymaga szerszych wywodów.
Nie można także uznać, iż w postępowaniu administracyjnym naruszono prawa do udziału w nim J. S., bowiem organ nie prowadził już własnych czynności procesowych, a jedynie oparł się na prawomocnym orzeczeniu sądu powszechnego, które z mocy art. 365 § 1 K.p.c. ma moc wiążącą nie tylko dla stron i Sądu, lecz wiąże także inne sady i organy państwowe.
Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji nie uznał za istotne naruszenie przepisu art.10 K.p.a. przez niepowiadomienie J. S. o treści postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie I Ns [...] skoro dokument ten nie tylko był stronie znany, lecz z mocy wskazanego przepisu miał moc wiążącą dla strony. W odniesieniu do tego zarzutu skarga kasacyjna nie wskazuje jakie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi miałby naruszyć Sąd pierwszej instancji, co zwalnia Sąd odwoławczy od dokonywania pełnej kontroli instancyjnej w tym aspekcie. Sąd ten bowiem nie jest zobowiązany do ustalenia jakie przepisy należało wskazać w skardze kasacyjnej jako naruszone, a obowiązek taki spoczywa na autorze środka zaskarżenia.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji licznych przepisów rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, jak również przepisów rozporządzeń wykonawczych z dnia 17 maja 1999 r. i rozporządzenia MSWiA z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, Sąd uznał za chybione, gdyż kontrolą instancyjną Naczelnego Sądu Administracyjnego nie była objęta prawidłowość prowadzenia i oceny dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, lecz prawidłowość dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr [...] – zatem zarzuty te pozostawił bez zbadania ich zasadności.
W odniesieniu do skargi kasacyjnej wniesionej w imieniu A. K. – to uwzględniając wcześniejsze ustalenia dotyczące przedmiotu sprawy, a więc zmian w ewidencji gruntów w odniesieniu do działki nr [...], której właścicielem jest J. S. – należało uznać, iż A. K. nie przysługuje w tym postępowaniu przymiot strony.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd o informacyjno-technicznym charakterze danych ewidencyjnych.
W postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, niedopuszczalne jest kwestionowanie stanu prawnego wynikającego z ostatecznych decyzji lub orzeczeń sądowych. Pochodny charakter zapisów w ewidencji przesądza o tym, iż nie może organ administracji samodzielnie rozstrzygać o uprawnieniu danej osoby do gruntu.
W myśl art. 20 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, w ewidencji gruntów uwidacznia się cały szereg informacji określających m.in. ich położenie, granice, powierzchnię, rodzaje użytków, a także właściciela (art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy). Ten wymóg ustawowy, a także szczególny, pochodny charakter danych ewidencyjnych decyduje, iż w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian w ewidencji, przymiot strony przysługuje tylko właścicielom gruntów (lub też użytkownikowi wieczystemu). W odniesieniu do dz. nr [...], co do której została wydana decyzja ostateczna z dnia [...] września 2005 r., a następnie wyrok WSA z dnia 27 marca 2007 r. zostało ustalone, iż właścicielem jej jest J. S.
A. K. wnosząca w tej sprawie skargę kasacyjną nie posiada interesu prawnego.
W myśl art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny, a ponadto inne podmioty, których udział w tej sprawie nie może być brany w rachubę, gdyż są to: prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacje społeczne.
A. K. wniosła skargę do WSA, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest do badania z urzędu, czy skarga kasacyjna została wniesiona przez stronę (art. 173 § 2 ustawy P.p.s.a.). Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 11 kwietnia 2005 r. OPS 1/04 (ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 62).
Stwierdzenie, iż wnosząca skargę kasacyjną mimo wcześniejszego udziału w sprawie nie posiada interesu prawnego (bowiem według przepisów prawa materialnego nie jest stroną stosunku materialnoprawnego) prowadzi do uznania, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Jak stwierdził NSA w powołanej uchwale, zaskarżenie wyroku poprzez wskazanie określonych podstaw kasacyjnych jest ściśle związane z interesem prawnym skarżącego kasacyjnie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI