I OSK 1382/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że cudzoziemka nie była stroną w postępowaniu o zezwolenie na pracę, co naruszyło jej prawo do obrony.
Sprawa dotyczyła odmowy wydania zezwolenia na pracę dla cudzoziemki. WSA uchylił decyzję Ministra, uznając, że cudzoziemka powinna być stroną postępowania i miała prawo do udziału. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając nieważność postępowania przed WSA z powodu pozbawienia strony możliwości obrony jej praw, gdyż nie została prawidłowo zawiadomiona o rozprawie.
Sprawa dotyczyła odmowy wydania zezwolenia na pracę dla obywatelki Armenii, S. N., przez Wojewodę, a następnie utrzymania tej decyzji w mocy przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Przedsiębiorstwo Handlowe "R." Sp. z o.o. zaskarżyło decyzję Ministra do WSA w Warszawie, który uchylił obie decyzje, uznając, że cudzoziemka powinna być stroną postępowania administracyjnego i miała prawo do czynnego udziału oraz zaskarżenia decyzji. Minister Pracy i Polityki Społecznej złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię przepisów i uznając, że cudzoziemka nie jest stroną w postępowaniu o zezwolenie na pracę, a przepisy rozporządzenia nie naruszają Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając nieważność postępowania przed WSA z powodu pozbawienia strony możliwości obrony jej praw. Sąd wskazał, że zawiadomienie o rozprawie zostało doręczone na nieprawidłowy adres, co uniemożliwiło udział w rozprawie i obronę. NSA podkreślił, że choć skarga kasacyjna Ministra była zasadna co do zasady, to nieważność postępowania z powodu naruszenia prawa do obrony strony była podstawą do uchylenia wyroku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, cudzoziemiec jest stroną w postępowaniu o wydanie zezwolenia na pracę, ponieważ dotyczy to jego interesu prawnego.
Uzasadnienie
WSA uznał, że cudzoziemiec jest stroną postępowania, ponieważ decyzja dotyczy jego interesu prawnego, a przepisy rozporządzenia ograniczające jego udział są niezgodne z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.i.i.r.p. art. 87
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
u.p.z.i.i.r.p. art. 88
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Pomocnicze
rozp. MPiPS z 19.12.2001 art. 3 § ust. 2e pkt 2
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wydawania przyrzeczeń i zezwoleń na pracę cudzoziemców
rozp. MPiPS z 19.12.2001 art. 3 § ust. 6
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wydawania przyrzeczeń i zezwoleń na pracę cudzoziemców
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 91 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 109
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek wadliwego doręczenia zawiadomienia o rozprawie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra Pracy i Polityki Społecznej kwestionująca status strony cudzoziemca w postępowaniu o zezwolenie na pracę.
Godne uwagi sformułowania
Strona pozbawiona bowiem została możności obrony swoich praw. Wskazana przyczyna nieważności postępowania sądowego nie pozwala na merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów skargi kasacyjnej, z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego.
Skład orzekający
Małgorzata Jaśkowska
sprawozdawca
Małgorzata Pocztarek
członek
Wojciech Chróścielewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wadliwe doręczenie zawiadomienia o rozprawie prowadzi do nieważności postępowania sądowego i naruszenia prawa do obrony. Podkreślenie znaczenia prawidłowego doręczania pism procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z doręczeniami w postępowaniu sądowym administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - prawa do obrony i prawidłowości doręczeń w postępowaniu sądowym, co ma znaczenie dla wszystkich uczestników postępowań. Pokazuje, jak błąd proceduralny może doprowadzić do uchylenia wyroku.
“Błąd w adresie zaważył na losach sprawy: jak wadliwe doręczenie może unieważnić postępowanie sądowe.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1382/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-09-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Jaśkowska /sprawozdawca/ Małgorzata Pocztarek Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6337 Zatrudnianie cudzoziemców Hasła tematyczne Cudzoziemcy Sygn. powiązane II SA/Wa 204/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-05-24 Skarżony organ Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.185 w związku z art.183 § 2 pkt 5 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie NSA Małgorzata Jaśkowska (spr.) Małgorzata Pocztarek Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 204/06 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego "R." Spółka z o.o. w [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania przyrzeczenia wydania zezwolenia na wykonywanie pracy przez cudzoziemca 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia od Przedsiębiorstwa Handlowego "R." Spółka z o.o. w [...] na rzecz Ministra Pracy i Polityki Społecznej kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 24 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Przedsiębiorstwa Handlowego "R." Sp. z o.o. z siedzibą w [...], uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...], Nr [...], oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] i stwierdził, że decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej nie podlega wykonaniu w całości (sygn. II SA/Wa 204/06). Jako uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, iż w sprawie zaistniał następujący stan faktyczny. Przedsiębiorstwo Handlowe "R." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyło w dniu 1 czerwca 2005 r. do Wojewody [...]ego wniosek o wydanie zezwolenia na pracę dla S. N. - obywatelki Armenii, na stanowisku przedstawiciela handlowego. Decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 87 i 88 oraz art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 95, poz. 1001 ze zm.) i § 3 ust. 2e pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wydawania przyrzeczeń i zezwoleń na pracę cudzoziemców (Dz. U. Nr 153, poz. 1766 ze zm.) oraz rozdz. II pkt 3 rozporządzenia Wojewody [...] nr 11/2004 z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie ustalenia kryteriów wydawania w woj. [...] przyrzeczeń i zezwoleń na pracę cudzoziemców (Dz. Urzęd. woj. [...] Nr 94, poz. 1385), a nadto art. 104 kpa, Wojewoda [...] odmówił wydania przyrzeczenia wydania zezwolenia na pracę u strony skarżącej obywatelki Armenii. Jako uzasadnienie rozstrzygnięcia organ podał, iż zgodnie z przepisem § 3 ust. 2 e pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wydawania przyrzeczeń i zezwoleń na pracę cudzoziemców, wojewoda wydaje decyzję o odmowie wydania przyrzeczenia, w szczególności, gdy pracodawca wnioskuje o wydanie zezwolenia w stosunku do cudzoziemca, którego kwalifikacje, umiejętności lub proponowane wynagrodzenie nie są odpowiednie do pracy, którą cudzoziemiec ma wykonywać. W myśl art. 149 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wskazane rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej zachowuje moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie tej ustawy. Tymczasem z przedstawionych przez PH "R." Sp. z o.o. dokumentów, w tym zaświadczenia o ukończeniu przez S. N. szkoły średniej i wyjaśnień nie wynika, żeby posiadała ona kwalifikacje do wykonywania pracy na stanowisku przedstawiciela handlowego. W odwołaniu złożonym przez PH "R." Sp. z o.o. do Ministra Pracy i Polityki Społecznej Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie przyrzeczenia wydania zezwolenia na pracę dla S. N. na stanowisku przedstawiciela handlowego. Podniesiono, że do wniosku dołączono zaświadczenie o ukończeniu szkoły średniej przez cudzoziemkę, która jako obywatelka Armenii biegle włada językiem ormiańskim oraz rosyjskim. Dodatkowo dwukrotnie wyjaśniano w toku postępowania prowadzonego przed organem kwestie wymagań dotyczących stanowiska przedstawiciela handlowego, kwalifikacji cudzoziemki na wnioskowane stanowisko oraz zamiar nawiązania kontaktów handlowych. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia 26 października 2005 r., nr DRP-V-40331-122-PK/05-5669-0, wydaną na podstawie art. 17 pkt 2, art. 104 § 1 kpa i art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, iż zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wydawania przyrzeczeń i zezwoleń na pracę cudzoziemców, przy rozpatrywaniu wniosku wojewoda bierze pod uwagę informacje starosty powiatu właściwego dla miejsca wykonywania pracy o sytuacji na lokalnym rynku pracy oraz możliwości zabezpieczenia potrzeb kadrowych pracodawcy, a także o podjętych przez niego działaniach w zakresie powierzenia pracy, która jest przedmiotem wniosku, obywatelowi polskiemu lub cudzoziemcowi posiadającemu zezwolenie na osiedlenie się, zgodę na pobyt tolerowany, status uchodźcy lub korzystającemu z ochrony czasowej w RP. Kryterium wskazane przez pracodawcę - znajomość języka armeńskiego - nie znajduje, w opinii organu, uzasadnienia do pracy na stanowisku przedstawiciela handlowego, tym bardziej, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swojej tezy o rozszerzeniu kontaktów handlowych. Minister podniósł także, że przepisy art. 87 i 88 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zobowiązują potencjalnego pracodawcę do uzyskania zezwolenia na wykonywanie pracy przez cudzoziemców, dlatego swoboda wyboru pracownika doznaje ograniczenia ze względu na komplementarność zatrudnienia cudzoziemców na terytorium RP. Organ stwierdził ponadto, że kwalifikacje cudzoziemki są zawyżone, natomiast wiarygodność strony podważa fakt ujawnienia wykonywania pracy przez członka zarządu PH "R." Sp. z o.o. bez zezwolenia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Przedsiębiorstwo Handlowe "R." Sp. z o.o. zarzuciło naruszenie przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej przepisów postępowania, a to wskutek niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydania decyzji bez wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub wydania przyrzeczenia wydania zezwolenia na pracę dla S. N. na stanowisku przedstawiciela handlowego. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie. Uchylając zaskarżone decyzje WSA w Warszawie zauważył, iż w sprawach wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca w Polsce organ administracji publicznej rozstrzyga o uprawnieniach i obowiązkach tak pracodawcy, jak i cudzoziemca. Przyznanie jednak wyłącznie pracodawcy prawa do występowania z wnioskiem o wydanie przyrzeczenia lub zezwolenia można uznać za usprawiedliwione, choćby z tej przyczyny, iż to właśnie pracodawca kształtuje politykę zatrudnienia w swojej firmie. Ponadto za takim rozwiązaniem mogą przemawiać także inne względy dotyczące cudzoziemca. Takie rozwiązanie nie może jednak oznaczać, że cudzoziemiec nie jest podmiotem na prawach strony w postępowaniu o wydanie przyrzeczenia lub zezwolenia. Postępowanie w tym zakresie dotyczy bowiem niewątpliwie jego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, a zatem organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do traktowania cudzoziemca jako strony ze wszelkimi tego konsekwencjami. Poza określeniem legitymacji do występowania z wnioskiem o przyrzeczenie lub zezwolenie ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zawiera przepisów, które pozbawiałyby cudzoziemca prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym (lub sądowym), dotyczącym jego uprawnień i obowiązków. Tym bardziej nie jest dopuszczalne wprowadzenie takich ograniczeń w akcie wykonawczym, stanowiącym jedynie wykonanie zawartych w ustawie upoważnień. Natomiast przepis § 3 ust. 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wydawania przyrzeczeń i zezwoleń na pracę cudzoziemców (Dz. U. Nr 153, poz. 1766 ze zm.), utrzymany w mocy art. 149 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stanowi, że wojewoda doręcza dwa egzemplarze przyrzeczenia lub zezwolenia pracodawcy, a ten jeden z nich przekazuje cudzoziemcowi. Regulacja ta wzbudziła uzasadnione wątpliwości Sądu I instancji co do jej zgodności z Konstytucją RP. Podkreślono, że prawodawca nie wspomniał w przepisach rozporządzenia nawet o sposobie doręczenia decyzji w przypadku odmowy wydania przyrzeczenia lub zezwolenia. W konsekwencji - zdaniem WSA w Warszawie - rozpoznanie przedstawionej sprawy nie mogło się odbyć bez przeprowadzenia przez sąd uprzedniej kontroli prawidłowości aktów wykonawczych. Sąd I instancji podkreślił, iż ma on prawo do dokonania oceny zgodności z Konstytucją RP przepisów rozporządzenia – jako aktu podustawowego oraz, że może odmówić ich zastosowania wówczas, gdy stwierdzi, iż są one niezgodne z ustawą i Konstytucją RP. Sąd uznał, iż wspomniane rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2001 r., wkracza w materię zastrzeżoną dla ustawy. W konsekwencji doprowadziło to do sytuacji, w której cudzoziemiec jako strona postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie przyrzeczenia lub zezwolenia został pozbawiony prawa udziału w toczącym się postępowaniu, odwołania się od niekorzystnej dla niego decyzji, czy też zaskarżenia rozstrzygnięcia ostatecznego do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie, ponad wszelką wątpliwość, cudzoziemka S. N. nie brała udziału w toczącym się postępowaniu w przedmiocie wydania przyrzeczenia wydania zezwolenia na pracę, zarówno przed organem I, jak i II instancji, bez własnej winy, a nadto decyzje wydawane przez te organy nie były jej doręczane zgodnie z przepisami kpa. Taka sytuacja obligowała Sąd do uchylenia zarówno zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Rozpoznające sprawę ponownie organy powinny zapewnić cudzoziemce czynny udział w postępowaniu, a dopiero decyzje wydane po prawidłowo przeprowadzonym (z udziałem cudzoziemki) postępowaniu, mogą być ewentualnie badane przez sąd administracyjny pod względem merytorycznym. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2006 r. zaskarżył w całości Minister Pracy i Polityki Społecznej. W skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez przyjęcie błędnej wykładni art. 87 i 88 ust. 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.) w zw. z art. 28 i 145 § pkt 4 (pkt 5) Kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 3 ust. 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wydawania przyrzeczeń i zezwoleń na pracę cudzoziemców (Dz. U. Nr 153, poz. 1766 ze zm.) w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Jako uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej organ podkreślił, że pojęcie "strony" w postępowaniu administracyjnym - jakkolwiek ma bardzo szeroki zakres – nie jest jednak nieograniczone. Wskazówki co do precyzyjnego wytyczenia granic tego pojęcia znajdują się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przypomniano, iż w wyroku z dnia 10.08.2001 r. sygn. akt I SA 511/00 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, wedle którego o tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". W konkluzji autor skargi kasacyjnej wskazał, iż interes prawny, o jakim mowa w art. 28 Kpa, powinien znajdować wyraźne (nie dorozumiane) źródło w przepisach prawa materialnego, a dodatkowo mieć swoje odzwierciedlenie w wyniku postępowania, o którego wszczęcie chodzi. Instytucja "pozwolenia na pracę cudzoziemca" jest skonstruowana w ten sposób, że zawsze zezwolenie na pracę wydawane jest konkretnemu pracodawcy, który o takie zezwolenie występuje, nigdy zaś cudzoziemcowi, w celu umożliwienia mu podjęcia zatrudnienia w "dowolnym", wybranym przez siebie miejscu, trzeba bowiem pamiętać, że zatrudnienie cudzoziemca może mieć miejsce dopiero wówczas gdy nie stanowi to zagrożenia dla zatrudnienia na danym terenie obywateli polskich. Zdaniem organu z decyzji, na podstawie której wydaje się, lub odmawia wydania przyrzeczenia wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca, nie wynikają dla cudzoziemca żadne uprawnienia bądź obowiązki natury prawnoadministracyjnej. Jeśliby nawet postępowanie w sprawie przyrzeczenia i zezwolenia na pracę cudzoziemca w Polsce, toczyło się z udziałem cudzoziemca, wynik postępowania dotyczyłby i tak wyłącznie przyszłego pracodawcy, który mógłby ewentualnie zatrudnić cudzoziemca. W żadnym razie wynik postępowania nie powodowałby jakichkolwiek roszczeń o zatrudnienie, ani jakichkolwiek innych roszczeń po stronie cudzoziemca. Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał także na względy praktyczne oceny przedstawionej sprawy. Gdyby okazało się, że w każdej sprawie cudzoziemiec może być stroną, biorąc pod uwagę terminy załatwiania spraw (niniejsza toczy się ponad rok) zapewne powstałyby problemy związane np. z doręczaniem pism, czy w ogóle kontaktowaniem się z cudzoziemcem. Skoro zatem ustawodawca nie przewidział udziału w postępowaniu w charakterze strony cudzoziemca, nie można doszukiwać się interesu prawnego do takiego udziału. Istnienie interesu faktycznego, który niewątpliwie w przedmiotowej sprawie występuje, nie uzasadnia jeszcze interesu prawnego, a sam interes faktyczny nie wystarczy by być stroną postępowania. W ocenie Ministra błędne założenie poczynione przez WSA w Warszawie, że cudzoziemiec jest stroną postępowania o wydanie zezwolenia na pracę w Polsce, doprowadziło do przyjęcia zbyt daleko idącego, równie błędnego, wniosku o niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wydawania przyrzeczeń i zezwoleń na pracę cudzoziemców. W szczególności bowiem zagadnienia doręczenia poszczególnym osobom pism i orzeczeń wydawanych w trakcie postępowania administracyjnego nie decydują, a tym bardziej w żaden sposób nie przesądzają, o pozycji podmiotu w tym postępowaniu. Przyjęte w rozporządzeniu z dnia 19 grudnia 200lr. rozwiązania uzasadnione są przede wszystkim rodzajem skutków zapadłych rozstrzygnięć. Jeśli bowiem pracodawca uzyska zgodę na zatrudnienie cudzoziemca, cudzoziemiec nie będący stroną postępowania, jest o tym fakcie informowany ale tylko z przyczyn formalnych - po to, aby mógł bez zbędnej zwłoki skontaktować się z przyszłym pracodawcą w sprawie podjęcia pracy (z faktu tego wynikają dla cudzoziemca jedynie pewne skutki natury formalnej, nie wynikają natomiast jakiekolwiek uprawnienia). Jeśli z kolei organ administracji odmówi wydania takiej zgody, rozstrzygnięcie to nie wywołuje po stronie cudzoziemca żadnych konsekwencji prawnych i nie stwarza dla niego żadnych w tym zakresie uprawnień, z prawnego punktu widzenia nie ma więc potrzeby informowania cudzoziemca o zapadłym rozstrzygnięciu. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż brzmienie § 3 ust. 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej wynikało ze specyfiki przedmiotu postępowania, jednak z tego powodu nie można jej upraszczać i "na siłę" dopasowywać do reguł z Kpa, tak jak uczynił to Sąd w zaskarżonym wyroku. Nieuzasadniony jest bowiem wniosek, że w postępowaniu administracyjnym można być tylko stroną postępowania albo w ogóle w nim nie występować, a jakikolwiek, choćby faktyczny, związek ze sprawą powoduje automatyczne zakwalifikowanie podmiotu jako strony postępowania administracyjnego. Taka ocena Sądu I instancji stanowiła zbyt uproszczoną i zbyt daleko idącą interpretację przepisów, która doprowadziła do naruszenia przez Sąd prawa. W konsekwencji podniesionych zarzutów Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie , aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazane. Zgodnie bowiem z art.183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ DzU Nr 153, poz.1270 ze zm./ , powoływanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania . Nieważność ta zachodzi / na podstawie art.183 §2 p.p.s.a./ jeżeli : 1.droga sądowa była niedopuszczalna, 2.strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany, 3.w tej samej sprawie toczyło się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym, albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona, 4.skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, 5. strona została pozbawiona możności obrony swoich praw , 6. wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie , w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny. W przedmiotowej sprawie zachodzi nieważność postępowania wymieniona w art.183§2 pkt 5 p.p.s.a. Strona pozbawiona bowiem została możności obrony swoich praw. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 maja 1974r /II CR 155/74/, OSPiKA 1975r nr 3 poz.66 oznacza to sytuację, że strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części , jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły zostać usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji. W przedmiotowej sprawie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji strona została zaś pozbawiona udziału w rozprawie. Po wniesieniu skargi do sądu Przedsiębiorstwo "R." podało bowiem w piśmie procesowym z dnia 9 marca 2006r inny niż dotychczas adres dla doręczeń, mianowicie ul. [...] , [...] / s. 23 akt WSA/. Tymczasem zawiadomienie o rozprawie w dniu 24 maja 2006r zostało tej stronie doręczone pod inny adres : [...] [...] i wróciło z adnotacją "adresata nie zastałem". Pomimo tego na rozprawie Przewodniczący stwierdzając brak stawiennictwa osoby reprezentującej Przedsiębiorstwo "R." uznał, iż zawiadomienie o rozprawie zostało doręczone prawidłowo. Naruszono w ten sposób przepis art.91 §2 p.p.s.a. przewidujący zawiadamianie stron na piśmie o jawnych posiedzeniach co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem oraz art. 109 p.p.s.a . , zgodnie z którym rozprawa winna w tym przypadku ulec odroczeniu . W ten sposób uniemożliwiono też stronie prawo do udziału w rozprawie i do obrony. Wskazana przyczyna nieważności postępowania sądowego nie pozwala na merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów skargi kasacyjnej, z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego. Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.art.185 w związku z art.183§2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ DzU Nr 153, poz.1270 ze zm/. Na podstawie art.207 §2 p.p.s.a. sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, z uwagi na podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI