I OSK 1375/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez G. B. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą G. B. odpłatność za pobyt jego babci, A. B., w domu pomocy społecznej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c, b, pkt 2 p.p.s.a., art. 7, 75, 77 § 1, 80 k.p.a., art. 28 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 61 ustawy o pomocy społecznej). Argumentował, że opłata powinna zostać ustalona w kolejności osób zobowiązanych, a nie obciążony powinien być wnuk, gdy syn żyje. Podnosił również zarzuty dotyczące nieprawidłowego zebrania materiału dowodowego i prowadzenia postępowania wobec wybranych osób. Naczelny Sąd Administracyjny, związany podstawami skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Podkreślił, że przepisy k.p.a. (jak art. 28) mają charakter materialnoprawny w kontekście tej sprawy. Wskazał na błędy formalne w sformułowaniu zarzutów kasacyjnych. Odnosząc się merytorycznie, NSA stwierdził, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a ustalenie odpłatności było zgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 61 i 103. Podkreślono, że ustawa nie nakazuje prowadzenia jednego postępowania z udziałem wszystkich potencjalnie zobowiązanych, a możliwość współuczestnictwa formalnego zależy od okoliczności. Sąd uznał, że skarżącemu pozostawała kwota dochodu nie niższa niż 300% kryterium dochodowego po wniesieniu opłaty, a organy uwzględniły zmienność dochodu i zasadę proporcjonalności. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, zasady ustalania wysokości tych opłat, prawidłowość prowadzenia postępowań administracyjnych w takich sprawach, a także wymogi formalne skargi kasacyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustawą o pomocy społecznej. Interpretacja przepisów k.p.a. jako materialnoprawnych w kontekście skargi kasacyjnej może mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił krąg osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oraz wysokość tej odpłatności w stosunku do skarżącego (wnuka), gdy istnieją inne osoby zobowiązane (syn)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo ustaliły krąg osób zobowiązanych i wysokość odpłatności, uwzględniając przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz sytuację dochodową skarżącego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ustawa o pomocy społecznej nie nakazuje prowadzenia jednego postępowania z udziałem wszystkich potencjalnie zobowiązanych. Organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, ustaliły dochód skarżącego i jego sytuację rodzinną, a wysokość opłaty została ustalona zgodnie z przepisami, uwzględniając zasadę proporcjonalności i pozostawiając skarżącemu dochód nie niższy niż 300% kryterium dochodowego.
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 28 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wobec wybranych tylko osób, stanowi podstawę do uchylenia decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 28 k.p.a. nie stanowiło podstawy do uchylenia decyzji, ponieważ organy ustaliły krąg wszystkich zobowiązanych i wydały wobec nich decyzje, a ustalenie opłaty skarżącemu było zgodne z prawem.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że ustawa o pomocy społecznej nie wymaga prowadzenia jednego postępowania z udziałem wszystkich zobowiązanych. Organy prawidłowo ustaliły krąg osób zobowiązanych i wydały wobec nich decyzje, a ustalenie opłaty skarżącemu było zgodne z zasadą proporcjonalności.
Czy błędne sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, w tym wskazanie przepisów prawa materialnego jako przepisów postępowania, może skutkować ich nieuwzględnieniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, błędnie sformułowane zarzuty, które nie spełniają wymogów formalnych skargi kasacyjnej, mogą być nieuwzględnione przez sąd.
Uzasadnienie
NSA podkreślił wysoki stopień sformalizowania skargi kasacyjnej i konieczność precyzyjnego wskazywania naruszonych przepisów. Wskazanie art. 61 ustawy o pomocy społecznej bez określenia ustępu czy punktu, a także błędne powołanie się na nieistniejący § 2 art. 1 p.p.s.a., uniemożliwiło pełne merytoryczne odniesienie się do tych zarzutów.
Przepisy (11)
Główne
u.p.s. art. 61 § ust. 1, 2, 2d, 2f
Ustawa o pomocy społecznej
Określa krąg osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej oraz zasady ustalania wysokości tych opłat, w tym kryteria dochodowe i zasadę proporcjonalności.
u.p.s. art. 103 § ust. 2 i 3
Ustawa o pomocy społecznej
Reguluje tryb ustalania odpłatności w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi i wstępnymi, z uwzględnieniem ich dochodów i możliwości.
Pomocnicze
u.p.s. art. 60 § ust. 1, 2
Ustawa o pomocy społecznej
Określa średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, c, b, pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi o związaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1, 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organów do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organów do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organów do oceny mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stron postępowania.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 61 ustawy o pomocy społecznej poprzez nieprawidłową wykładnię i obciążenie skarżącego obowiązkiem ponoszenia opłaty za pobyt babci, gdy opłata winna zostać ustalona w kolejności osób zobowiązanych (syn, a nie wnuk). • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 75, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez zaniechanie zebrania i wyjaśnienia całego materiału dowodowego oraz art. 28 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wobec wybranych tylko osób. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji mimo istnienia przesłanki wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) z uwagi na nieuczestniczenie wszystkich stron. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2) P.p.s.a. poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji z rażącym naruszeniem art. 28 K.p.a. • Naruszenie art. 1 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. • Zarzuty te okazały się zaś nie tylko niezasadne, ale również nie w pełni zostały one poprawnie sformułowane. • W/w przepisy chociaż są bowiem zamieszczone w ustawie generalnie procesowej, jaką jest kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z utrwalonym i jednolitym orzecznictwem, są jednak przepisami o charakterze prawnomaterialnym. • Sąd Kasacyjny nie może bowiem sam skargi kasacyjnej ani poprawiać, ani orzekać na zasadzie domyślania się. • Składowi orzekającemu nie jest bowiem w ogóle znany (cyt.): "art. 1 § 2 p.p.s.a." • Ustawa o pomocy społecznej nie nakazuje jednak organom stosowania takiej procedury. • Nie formułuje bowiem w tym przypadku tzw. współuczestnictwa materialnego.
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący sprawozdawca
Zygmunt Zgierski
sędzia
Anna Wesołowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, zasady ustalania wysokości tych opłat, prawidłowość prowadzenia postępowań administracyjnych w takich sprawach, a także wymogi formalne skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustawą o pomocy społecznej. Interpretacja przepisów k.p.a. jako materialnoprawnych w kontekście skargi kasacyjnej może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie zagadnienia opłat za domy pomocy społecznej i prawidłowości postępowania administracyjnego. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów prawa w konkretnej sytuacji.
“Kto płaci za dom pomocy społecznej? NSA wyjaśnia zasady ustalania opłat dla rodziny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.