II SA/KR 1217/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-07-14
NSAnieruchomościWysokawsa
wywłaszczeniezwrot nieruchomościnieruchomość wywłaszczonacel publicznygospodarka nieruchomościamiprawo administracyjnenieruchomość zbędnasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany i nieruchomość nie stała się zbędna.

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej na cele budowy punktu zrzutu ścieków. Organy administracji odmówiły zwrotu, argumentując, że cel wywłaszczenia został zrealizowany i nieruchomość nie stała się zbędna. Skarżący zarzucał kradzież i niesprawiedliwość. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, uznał, że cel wywłaszczenia został faktycznie zrealizowany, a nieruchomość jest wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem, co wyklucza jej zwrot.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę J. D. na decyzję Wojewody Małopolskiego odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na cele budowy punktu zrzutu ścieków. Wniosek o zwrot dotyczył nieruchomości wywłaszczonej decyzją z 1984 r. na podstawie ustawy z 1958 r. Organy administracji, w tym Starosta Limanowski i Wojewoda Małopolski, odmówiły zwrotu, stwierdzając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (sygn. P 38/11), które ogranicza stosowanie terminów z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. do nieruchomości wywłaszczonych przed określonymi datami, uznał, że cel wywłaszczenia został faktycznie zrealizowany. Dowody z oględzin nieruchomości i dokumentacja techniczna potwierdziły, że na nieruchomości znajduje się infrastruktura związana z punktem zrzutu ścieków, która była wykorzystywana i nadal jest częściowo używana, mimo modernizacji oczyszczalni. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową i odrzucając zarzuty skarżącego o kradzieży i niesprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nieruchomość wywłaszczona na cel publiczny, który został zrealizowany, nie może zostać zwrócona, jeśli nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że cel wywłaszczenia (budowa punktu zrzutu ścieków) został zrealizowany, a nieruchomość jest nadal wykorzystywana w związku z tym celem, co wyklucza jej zbędność i tym samym prawo do zwrotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 136 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 137 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

Ustawa z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cel wywłaszczenia został zrealizowany. Nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wywłaszczenie nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z 1958 r., a cel został zrealizowany w sposób ciągły, co wyklucza zastosowanie terminów z art. 137 u.g.n. w sposób prowadzący do zwrotu.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość została wywłaszczona na cele publiczne, które nie zostały zrealizowane. Nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Decyzja o odmowie zwrotu narusza prawo własności i jest wynikiem kradzieży dokonanej przez reżim komunistyczny.

Godne uwagi sformułowania

nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn.: P 38/11, w którym stwierdzono, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skład orzekający

Paweł Darmoń

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Nawara-Dubiel

członek

Monika Niedźwiedź

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i nieruchomości wywłaszczonych przed 1998 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia na cel budowy infrastruktury technicznej (punkt zrzutu ścieków) i jego faktycznej realizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa własności i jego ograniczeń w kontekście celów publicznych, a także pokazuje złożoność przepisów i ich interpretację przez sądy, szczególnie w odniesieniu do historycznych wywłaszczeń.

Czy można odzyskać ziemię wywłaszczoną dekady temu pod budowę oczyszczalni? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1217/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-07-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Monika Niedźwiedź
Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
I OZ 248/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-05
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 136 i art 137
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel SWSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2022 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 września 2021 r, znak; [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją nr 1/2021 z dnia 19 lipca 2021 r. znak: GN.6821.27.2012 Starosta Limanowski orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości utworzonej z parceli l. kat. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0122 ha, położonej w obr. [...]. ewid. m. Limanowa, stanowiącej obecnie własność Miasta Limanowa, objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Limanowej V Wydział Ksiąg Wieczystych.
Orzekając w ten sposób organ I instancji wskazał, że na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot cel publiczny wskazany w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Limanowej [...] z 7 marca 1984 r. jako budowa punktu zrzutu ścieków został zrealizowany.
Po rozpatrzeniu odwołania J. D. wniesionego od tej decyzji, Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 17 września 2021 r., znak [...] uchylił ją w całości i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości utworzonej z parceli I. kat. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0122 ha, położonej w obr[...]. ewid. m. Limanowa, stanowiącej obecnie własność Miasta Limanowa, objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Limanowej V Wydział Ksiąg Wieczystych, na rzecz J. D..
W jej uzasadnieniu opisał przebieg postępowania wszczętego na wniosek J. D. z 14 lipca 2012 r., który dotyczył zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na cele budowy oczyszczalni ścieków, w tym punktu zrzutu ścieków.
Opisując kolejne decyzje organu I instancji (z dnia 22 września 2015 r. i 27 lutego 2017 r.), uchylane przez Wojewodę Małopolskiego (odpowiednio decyzjami z 4 listopada 2016 i 23 czerwca 2017 r.) przypomniano, że zawiadomieniem z 31 stycznia 2020 r. przedstawiono wnioskodawcy zestawienie wszystkich decyzji wywłaszczeniowych wraz z wykazem numerów parcel gruntowych, które w dacie wywłaszczenia stanowiły własność lub współwłasność wnioskodawcy. Równocześnie wezwano go do ustosunkowania się do treści tego pisma. Pismem z 10 lutego 2020 r. J. D. wskazał, iż "oczywiście żąda zwrotu wszystkich parcel wymienionych w piśmie Starostwa i wszystkich wywłaszczonych parcel poza siatką ogrodzenia oczyszczalni wraz z działkami [...] i [...]".
Wyjaśniono, że z uwagi na bardzo szeroki zakres wniosku o zwrot postępowanie zostało podzielone, z uwzględnieniem różnych celów wywłaszczenia, jak też różnego stanu własnościowego wywłaszczonych parcel.
Starosta Limanowski zaznaczył, że zakres przedmiotowy tej sprawy obejmuje tę część wniosku, w której pan J. D. domaga się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej mocą decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Limanowej z 7 marca 1984 r. znak: GG.8221a-7/83 na cele budowy punktu zrzutu ścieków, tj. parceli gruntowej l. kat. [...] o pow. 165 m2, objęta Lwh [...] gm. kat. S., stanowiącej w dacie wywłaszczenie własność wnioskodawcy. Wywłaszczenie to nastąpiło w trybie przepisów ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.).
Stosownie do art. 136 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Mając powyższe na uwadze zauważono, że niewątpliwie w sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, bowiem wnioskodawcą jest poprzedni właściciel, a nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją wywłaszczeniową wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Trzecią przesłanką umożliwiającą zwrot jest zbędność wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Przy dokonywaniu oceny zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia koniecznym jest uwzględnienie oceny prawnej zawartej w wydanym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn.: P 38/11, w którym stwierdzono, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, skutkiem powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest to, że przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie - odpowiednio - ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. - art. 137 ust. 1 pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. -art. 137 ust. 1 pkt 2).
W treści decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Limanowej z 7 marca 1984 r. znak: GG.8221a-7/83 cel wywłaszczenia został jasno i konkretnie określony, jako punkt zrzutu ścieków. Dodatkowo plan realizacyjny zatwierdzony przez Naczelnika Miasta i Gminy Limanowa decyzją z 11 września 1981 r. znak: 8381/443, którą w trybie odwoławczym utrzymał Wojewoda Nowosądecki decyzją z 4 grudnia 1981 r. znak: GA.I-P-833-L-7/81/1172 oraz Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z 20 kwietnia 1982 r. sygn. akt SA/KR/174/82 w sposób precyzyjny pozwala ustalić obszar objęty wywłaszczeniem oraz planowany sposób jego zagospodarowania.
W celu ustalenia aktualnego stanu zagospodarowania nieruchomości będącej przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia, organ I instancji zlecił biegłemu geodecie wykonanie opracowania geodezyjno-kartograficznego polegającego na naniesieniu na kopii mapy ewidencyjnej granic nieruchomości będącej przedmiotem postępowania o zwrot wraz z pomiarem sytuacyjnym elementów zagospodarowania terenu. Podczas rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości przeprowadzonej 5 maja 2021 r., geodeta uprawniony okazał na gruncie przebieg granic przedmiotowej nieruchomości. Ustalono wówczas, że nieruchomość objęta postępowaniem w całości zagospodarowana jest przez właściciela - Miasto Limanowa. W przeważającej mierze obszar działki ewidencyjnej nr [...] pokryty jest płytami betonowymi i stanowi plac manewrowy, z którego korzystają pojazdy asenizacyjne zrzucające nieczystości do punktu zlewnego, znajdującego się na sąsiedniej nieruchomości, tj. działce ewid. nr [...], będącej własnością pana J. D.. Stwierdzono także, że na przedmiotowej nieruchomości posadowiona jest stacja transformatorowa wykorzystywana do obsługi przepompowni wody oraz fragment sieci wodociągowej z widocznymi elementami uzbrojenia naziemnego, tj. hydrantem i studzienką rewizyjną.
Starosta Limanowski wskazał, że zgodnie z oświadczeniem pracowników Miejskich Zakładów Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej obecnych na oględzinach, istniejący do chwili obecnej punkt zlewny posadowiony na działce ewid. nr [...] to jedyny element punktu zrzutu ścieków, który powstał w latach 80-tych i nieprzerwanie był wykorzystywany do roku 2014, kiedy to dokonano modernizacji i przebudowy oczyszczalni ścieków. W ramach wspomnianej modernizacji główna stacja zlewna została przeniesiona na teren oczyszczalni ścieków , tj. na działkę ewid. nr [...], obr. [...]. ewid. m. Limanowa, natomiast pozostawiony na działce nr [...] zbiornik infrastrukturalnie związany z oczyszczalnią ścieków, wykorzystywany jest do zrzutu tzw. "gęściny". Jak zauważyły organy obu instancji - na żadnym etapie postępowania wnioskodawca nie kwestionował istnienia i funkcjonowania przez lata punktu zrzutu ścieków, który został zlokalizowany na nieruchomości oznaczonej jako parcel gruntowa l. kat. [...], stanowiącej w dacie wywłaszczenia własność pana J. D..
Przekazane przez Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w Limanowej, uwierzytelnione kopie z księgi środków trwałych Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Limanowej, założonej w 1988 r., potwierdzają, że 26 listopada 1986 r. przyjęto do użytkowania następujące środki trwałe: przyłącz wodociągowy - nr [...], trzy zbiorniki żelbetowe punktu zrzutu ścieków - nr [...], ogrodzenie punktu zrzutu ścieków - nr [...], a także drogi i place oraz zadrzewienie punktu zrzutu ścieków - nr [...] Organ odwoławczy podziela stanowisko organu I instancji, że powyżej opisana dokumentacja pozwala na stwierdzenie, że rozpoczęcie realizacji celu wywłaszczenia z całą pewnością nastąpiło przed 1 stycznia 1998 r., a jego zakończenie nastąpiło przed 22 września 2004 r., co wyklucza zastosowanie definicji zbędności z art. 137 ust. 1 u.g.n. W konsekwencji organ II instancji stwierdza, że objęta roszczeniem nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji wywłaszczeniowej, a zatem prawidłowo organ I instancji odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Niezależnie od powyższego wskazano, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji wymagało korekty z uwagi na nieokreślenie adresatów decyzji, w związku z czym organ II instancji orzekł jak w sentencji wydanej decyzji.
Opisaną wyżej decyzję organu II instancji zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. D., zarzucając, że odebrano mu ojcowiznę i zatwierdzono kradzież dokonaną przez reżim komunistyczny.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 maja 2022 r. (k - 48) niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz. U. z 2019 r , poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".
Do prowadzonego postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2020.1990 t.j. z dnia 2020.11.12) .
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad, Sąd doszedł do przekonania, że skarga, jako nieuzasadniona musiała podlegać oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Wbrew twierdzeniom skargi organy uczyniły zadość wymogom art. 7 i 77 § 1 k.p.a., dokładnie wyjaśniły stan faktyczny i należycie oceniły zebrany materiał dowodowy. Ocena ta była zgodna z art. 80 k.p.a. i nie była dowolna.
Stosownie do art. 136 ust 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2020.1990 t.j. z dnia 2020.11.12 ze zm.) Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.
W toku prowadzonego postępowania organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że nieruchomość została wywłaszczona mocą decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Limanowej z 7 marca 1984 r. znak: GG.8221a-7/83 na cele budowy punktu zrzutu ścieków, tj. parceli gruntowej l. kat. [...] o pow. 165 m2, objęta Lwh [...] gm. kat. S., stanowiącej w dacie wywłaszczenie własność wnioskodawcy. Wywłaszczenie to nastąpiło w trybie przepisów ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.).
Zasady i tryb zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowane zostały przepisami art. 136-142 zawartymi w rozdziale 6 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2016 r., póz. 2147 ze zm.), dalej przywoływana jako "u.g.n.".
Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sytuacje, w których nieruchomość należy uznać za zbędną, precyzują natomiast przepisy art. 137 ust. 1 u.g.n. Przy dokonywaniu wykładni tego przepisu należy jednak mieć na uwadze powołany przez Wojewodę Małopolskiego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, którego skutkiem jest to, że przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. - w zakresie wskazanych tam terminów 7 i 10 lat - nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. - art. 137 ust. 1 pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. - art. 137 ust. 1 pkt 2).
W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym prawidłowo ustalono że wnioskodawcą jest poprzedni właściciel oraz zidentyfikowano zawężony rozpoznawaną sprawą przedmiot postępowania (nieruchomość wywłaszczona mocą decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Limanowej z 7 marca 1984 znak: GG.8221a-7/83 na cele budowy punktu zrzutu ścieków, t.j. parceli gruntowej l. kat [...] o pow. 165 m kw., objęta Lwh [...] gm. K.. S., która utworzyła działkę ewidencyjna nr [...], zgodnie z opisem synchronizacyjnym znajdującym się na wyrysie złożonym przy KW [...] pgr l. kat [...]).
Przesłanką odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w zaskarżonej decyzji była realizacja celu wywłaszczenia, a zatem brak zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.
Cel ten został określony mocą decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Limanowej z 7 marca 1984 r. znak: GG.8221a-7/83 , jako budowa punktu zrzutu ścieków na parceli gruntowej l. kat. [...] o pow. 165 m2, objęta Lwh [...] gm. kat. S. stanowiącej w dacie wywłaszczenia własność wnioskodawcy. Wywłaszczenie nastąpiło w trybie przepisów ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.).
Nie budzi wątpliwości, że na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot - cel publiczny wskazany w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Limanowej GG.8221a-7/83 z 7 marca 1984 r. - jako budowa punktu zrzutu ścieków został zrealizowany.
Zgodzić należy się z oceną organów obu instancji, że w treści decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Limanowej z 7 marca 1984 r. znak: GG.8221a-7/83 cel wywłaszczenia został jasno i konkretnie określony, jako "punkt zrzutu ścieków w Limanowej". Dodatkowo plan realizacyjny zatwierdzony przez Naczelnika Miasta i Gminy Limanowa decyzją z 11 września 1981 r. znak: 8381/443, którą w trybie odwoławczym utrzymał Wojewoda Nowosądecki decyzją z 4 grudnia 1981 r. znak: GA.I-P-833-L-7/81 oraz Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z 20 kwietnia 1982 r. sygn. akt SA/KR/174/82 w sposób precyzyjny pozwala ustalić obszar objęty wywłaszczeniem oraz planowany sposób jego zagospodarowania. Lokalizacji punktu zrzutu ścieków dokonano na działce stanowiącej grunt leśny kl. IV (nie przedstawiającej większej przydatności rolniczej i leśnej), a grunt ten stanowił jedyną możliwość usytuowania punktu zrzutu ścieków na ciągu magistrali kolektora sanitarnego i znajduje się w strefie ochrony sanitarnej oczyszczalni ścieków.
W trakcie oględzin z udziałem biegłego geodety, przeprowadzonych w dniu 5 maja 2021 r dokonano pomiarów sytuacyjnych na gruncie oraz na podstawie dostępnych środków dowodowych (w tym księgi środków trwałych ) ustalono, że istniejący do chwili obecnej punkt zlewny posadowiony na działce ewid. nr [...], to jedyny element punktu zrzutu ścieków, który powstał w latach 80-tych i nieprzerwanie był wykorzystywany do roku 2014, kiedy to dokonano modernizacji i przebudowy oczyszczalni ścieków. W ramach wspomnianej modernizacji główna stacja zlewna została przeniesiona na teren oczyszczalni ścieków , tj. na działkę ewid. nr [...], obr. [...]. ewid. m. Limanowa, natomiast pozostawiony na działce nr [...] zbiornik infrastrukturalnie związany z oczyszczalnią ścieków, wykorzystywany jest do zrzutu tzw. "gęściny". Działka nr [...] poza pasem o szerokości 3 m wzdłuż ogrodzenia stanowi utwardzony plac manewrowy dla pojazdów obsługujących punkt zrzutu ścieków. Znajduje się na niej studnia wodomierzowa (zbiornik k – 3), stacja transformatorowa wykorzystywana do obsługi stacji przepompowni wody oraz studnia ks , która jest związana infrastrukturalnie z punktem zrzutu ścieków. Z oględzin sporządzono szkic sytuacyjny wraz z dokumentacją fotograficzną.
Powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości Sądu.
Skarżący natomiast w złożonej skardze zarzuca i zwraca uwagę, że wydana decyzja to dla niego : "nóź w plecy" , "jedno wielkie kłamstwo" ,"fałsz" i "szczyt bezczelności" bowiem "wszystko jest jego".
Te zarzuty i uwagi nie mogą odnieść skutku, bowiem nie znajdują odzwierciedlenia w prawidłowych ustaleniach faktycznych jakiego dokonały organy obu instancji i w prawidłowo dokonanej ocenie prawnej rozpatrywanej sprawy.
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI