I OSK 1370/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie rozkwaterowania rozwiedzionych małżonków, uznając, że zmiana przepisów prawa uczyniła postępowanie bezprzedmiotowym.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S. Ł. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o umorzeniu postępowania w sprawie rozkwaterowania rozwiedzionych małżonków. WSA uznał, że po zmianie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną opartą na naruszeniu przepisów postępowania, stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia zasad ogólnych K.p.a. nie mogły być skuteczne, ponieważ sąd nie badał bezpośrednio tych przepisów, a jedynie zgodność z prawem decyzji administracyjnej. NSA podkreślił, że kluczowa dla rozstrzygnięcia była zmiana przepisów prawa materialnego, która spowodowała bezprzedmiotowość postępowania, co zostało prawidłowo zastosowane przez organy administracji i WSA.
Skarżący S. Ł. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o umorzeniu postępowania w sprawie rozkwaterowania rozwiedzionych małżonków. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r. W dniu 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa zmieniająca, która w art. 23 zmieniła przepisy dotyczące uprawnień do kwatery. Nowe przepisy nie przewidywały możliwości orzekania w sprawie uprawnień do osobnej kwatery stałej dla rozwiedzionych małżonków. Zgodnie z przepisami przejściowymi, do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowej ustawy, lecz niezakończonych, stosuje się przepisy w nowym brzmieniu. W związku z tym, organ administracji prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., ponieważ przepisy stanowiące podstawę żądania skarżącego zostały uchylone. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, oddalając skargę. S. Ł. zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, w tym zasad ogólnych K.p.a. (art. 6, 7, 8, 9, 12 § 1 K.p.a.), twierdząc, że organ administracji działał z rażącym naruszeniem prawa, był bezczynny i nie dbał o interes obywateli. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły być uznane za usprawiedliwione. NSA podkreślił, że skarga kasacyjna oparta była na podstawie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), co oznaczało, że sąd odwoławczy nie mógł badać kwestii materialnoprawnych ani zarzutów dotyczących bezpośredniego stosowania przepisów K.p.a. przez sąd pierwszej instancji. NSA wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonywał wykładni przepisów K.p.a., a jedynie oceniał zgodność z prawem decyzji administracyjnej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia była zmiana przepisów prawa materialnego, która spowodowała bezprzedmiotowość postępowania, co zostało prawidłowo zastosowane przez organy administracji i WSA. NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli przepisy stanowiące podstawę żądania zostały uchylone lub zmieniły się w sposób uniemożliwiający jego realizację, postępowanie staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że po wejściu w życie nowelizacji ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, która wyeliminowała możliwość orzekania o kwaterach dla rozwiedzionych małżonków, postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Zastosowanie art. 105 § 1 K.p.a. było zatem prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne należy umorzyć jako bezprzedmiotowe, gdy w toku postępowania nastąpiła zmiana przepisów ustawowych, stanowiących podstawę żądania strony.
u.z.zm. art. 23 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw
Przepis ten określał termin (do 31 grudnia 2006 r.) i sposób załatwiania spraw rozwiedzionych małżonków wszczętych na podstawie wcześniejszych przepisów, a niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Po tym terminie postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
u.z.zm. art. 19 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw
Do spraw wszczętych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, lecz niezakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami, stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.S.Z.RP art. 13 § ust. 7
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 154 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
M.P. 2006 nr 86 poz 880 art. 174 § pkt 2
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana przepisów prawa materialnego spowodowała bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia zasad ogólnych K.p.a. przez organ administracji, które nie zostały powiązane z naruszeniem przepisów P.p.s.a. przez sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
zmiana przepisów ustawowych, stanowiących podstawę żądania skarżącego postępowanie administracyjne należało umorzyć jako bezprzedmiotowe granice orzekania Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczone zostały przez zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty i wnioski zarzut taki, jako adresowany do Sądu pierwszej instancji winien być powiązany z zarzucanym naruszeniem przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne
Skład orzekający
Anna Lech
przewodniczący
Joanna Banasiewicz
sprawozdawca
Stanisław Marek Pietras
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie administracyjnym, skutki zmiany prawa materialnego w trakcie postępowania, zakres kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących zakwaterowania żołnierzy zawodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak zmiany legislacyjne mogą wpływać na toczące się postępowania administracyjne i jakie są konsekwencje proceduralne. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Zmiana prawa pogrzebała szanse na mieszkanie. NSA wyjaśnia, kiedy postępowanie administracyjne musi zostać umorzone.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1370/08 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2009-08-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-11-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Lech /przewodniczący/ Joanna Banasiewicz /sprawozdawca/ Stanisław Marek Pietras Symbol z opisem 6219 Inne o symbolu podstawowym 621 Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Sygn. powiązane II SA/Wa 393/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-06-25 I OSK 1370/09 - Wyrok NSA z 2010-02-24 II SA/Gd 790/08 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2009-01-21 Skarżony organ Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy M.P. 2006 nr 86 poz 880 art. 174 pkt 2 Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 6, 7, 8, 9, 12 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2004 nr 116 poz 1203 art. 23 ust. 2 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia del. WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 393/08 w sprawie ze skargi S. Ł. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 393/08 oddalił skargę S. Ł. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: W dniu [...] listopada 2007 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Szczecinie na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozkwaterowania rozwiedzionych małżonków. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., po rozpatrzeniu odwołania S. Ł. , Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy, wskazał przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i stwierdził, że organ pierwszej instancji dążył do załatwienia sprawy, ale brak współdziałania rozwiedzionych małżonków uniemożliwił wydanie satysfakcjonującej ich decyzji przed upływem terminu, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. W ocenie organu odwoławczego brak było podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. Ł. podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 23 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędną wykładnię oraz przyjęcie, że przepis ten wymaga zgodnego oświadczenia woli rozwiedzionych małżonków. Zarzucił również, że organ naruszył art. 149 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), gdyż nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SAB/Sz 11/07. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził na wstępie, że stosownie do art. 6 K.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest do rozpoznania sprawy na podstawie obowiązującego prawa, mającego zastosowanie w istniejącym stanie faktycznym, a w przypadku zastosowania przepisów nieobowiązujących decyzja wydana na ich podstawie, jako rażąco naruszająca prawo, dotknięta jest wadą nieważności. Następnie Sąd podniósł, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 17 marca 2004 r. w przedmiocie poprawy warunków mieszkaniowych zostało wszczęte na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., która w art. 23 przewidywała możliwość zachowania lub nabycia uprawnień do kwatery w drodze decyzji administracyjnej. W dniu 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203), którą w art. 1 pkt 17 zmieniono przepis art. 23 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W konsekwencji, obowiązujące od dnia 1 lipca 2004 r. przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, nie przewidują możliwości orzekania w sprawie uprawnień do osobnej kwatery stałej. Badając kwestie obowiązującego prawa, organ prawidłowo uznał, iż zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, do spraw wszczętych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, lecz niezakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami, stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Tym samym zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r. Skoro przepisy tej ustawy nie przewidują możliwości stwierdzenia nabycia uprawnień do kwatery stałej, to zgodnie z treścią art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Oznacza to, iż niedopuszczalne jest postępowanie administracyjne w tym przedmiocie. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy w toku postępowania, jak jest to w niniejszej sprawie, nastąpiła zmiana przepisów ustawowych, stanowiących podstawę żądania skarżącego. Zdaniem Sądu, w tej sytuacji, jeżeli pomiędzy wszczęciem postępowania, a wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji uchylone zostały przepisy, które stanowiły podstawę prawną decyzji, organ pierwszej instancji mógł jedynie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, zaś organ drugiej instancji utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, dlatego zarzuty podniesione w skardze uznane zostały za nietrafne. Sąd stwierdził ponadto, że z uwagi na treść art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a.) nie badał zarzutu skarżącego w zakresie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i na podstawie art. 151 powołanej ustawy oddalił skargę. Od powyższego wyroku S. Ł. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i na zasadzie art. 173, art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił Sądowi pierwszej instancji rażące naruszenia prawa procesowego, które miały wpływ treść orzeczenia poprzez błędną wykładnię oraz niezastosowanie: art. 6 K.p.a. poprzez uznanie, iż Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w trakcie podejmowania decyzji z dnia [..] stycznia 2008 r. nr [...] działał na podstawie prawa, podczas gdy analiza całości postępowania administracyjnego wskazuje jednoznacznie na postępowanie wbrew przepisom obowiązującego prawa przejawiające się w rażąco długotrwałej bezczynności organu administracji; art. 7 K.p.a. polegające na uznaniu, iż w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stał na straży praworządności i podejmował wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, bacząc by zachowany został interes społeczny oraz słuszny interes obywateli podczas gdy okoliczności przedmiotowej sprawy prowadzą do wniosku przeciwnego; art. 8 K.p.a. wobec przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, który obowiązany był z mocy prawa prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz podnosić świadomość i kulturę prawną obywateli wydał decyzję zgodnie z przepisami K.p.a., podczas gdy analiza całości materiałów, którymi dysponował Sąd orzekający może być podstawą jedynie odmiennego stanowiska; art. 9 K.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd pierwszej instancji, iż Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej prowadząc postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji administracyjnej jako obowiązany przepisami obowiązującego porządku prawnego do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków nie uczynił zadość tym obowiązkom przez co strona postępowania - skarżący S. Ł. - poniósł szkodę z powodu zmiany przepisów prawa; art. 12 § 1 K.p.a. albowiem, czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jak też podległe mu organy administracji, pomimo obowiązku działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, zaniechały koniecznych działań prawnych przez co nie załatwiły sprawy w koniecznym i rozsądnym terminie, a co za tym idzie strona postępowania poniosła określoną szkodę. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przyjęcie i rozpoznanie skargi, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, że Sąd nie zbadał zasadności skargi w aspekcie przewlekłości czy ogólnej jakości postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Podniesiono, że rozumowanie Sądu pierwszej instancji w zakresie przywołanych przepisów prawa procesowego nie zasługuje na aprobatę, albowiem stanowi ograniczone zbadanie problemu nieprawidłowości decyzji. Przepisy części ogólnej Kodeksu postępowania administracyjnego zawarte w rozdziale dotyczącym zasad postępowania administracyjnego winny być przede wszystkim stosowane w czasie każdego z prowadzonych postępowań na podstawie tego kodeksu. Przepisy te nie mogą podlegać również wykładni zawężającej, gdyż stanowią odbicie zasad wymienionych w Konstytucji RP, a kształtujących porządek prawny państwa demokratycznego. Przepisy Konstytucji RP przewidują również możliwość bezpośredniego zastosowania jej uregulowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zdaje się nie dostrzegać, iż jako organ władzy sądowej sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w wymiarze materialnym, jak również wymiarze określonym przez przepisy postępowania administracyjnego, Sąd ten rozpoznając skargę, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd ma obowiązek brać z urzędu pod rozwagę także takie naruszenia prawa, których strony nie podniosły w skardze, a które powodują ostanie decyzji administracyjnej wydanej w sposób rażąco sprzeczny z prawem. Każdym postępowaniem administracyjnym winna rządzić zasada praworządności inaczej zwana zasadą legalności. Organy administracji - co wynika z definicji państwa prawa - działają na zasadach i w granicach określonych prawem. Art. 6 K.p.a. - zasada praworządności - obarcza wyłącznie organ administracji publicznej. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Szczecinie zobowiązany był, co wynika z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, do wydania decyzji w tej sprawie do dnia 31 grudnia 2006 r., a decyzja taka nie została wydana zgodnie z zasadami art. 35 K.p.a. z powodu bezczynności organu administracji (okoliczność potwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2007 r. - sygn. akt II SAB/Sz 11/07). Organ administracji działał zatem wbrew obowiązkowi wynikającemu z zasady praworządności i okoliczności tej nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji. Również zasada prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Została ona jednak naruszona, co miało wpływ na ostateczny kształt zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji nie rozprawił się z kluczową kwestią, albowiem pominął instytucję kodeksową określaną mianem zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, które organ prowadzący postępowanie powinien mieć na względzie. Organ administracji nie wykonując zobowiązania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wymienionego w wyroku sygn. akt SAB /Sz 11/07 wykazał rażąco lekceważący stosunek do instytucji i porządku prawnego. Niewątpliwie też mocno nadszarpnięte zostało zaufanie obywateli do organów administracji. Szybkość postępowania w tym również postępowania administracyjnego znajduje oparcie w treści art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (opublikowana w Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284). Tożsame regulacje zawiera Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej, a jako szczególny zbiór norm prawnych regulujących praktykę "szybkości postępowania" należy wskazać na Europejski Kodeks Dobrej Administracji. Ponadto stwierdzono, że organ dokonał rażąco nieprawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Art. 23 ust. 2 przytoczonej ustawy nie zawiera jakiegokolwiek śladu konieczności składania przez rozwiedzionych małżonków oświadczeń woli. Zatem organ administracyjny poprzez dokonanie niewłaściwej wykładni doprowadził do nie rozpoznania istoty wniosku skarżącego z dnia 17 marca 2004 r., powołując się na brak zgody między byłymi małżonkami. Mając powyższe na względzie, skoro skarga kasacyjna oparta jest wyłącznie na podstawie naruszenia prawa procesowego, a nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania wniesiono, aby łącznie z uchyleniem zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przystąpił do rozpoznania skargi w myśl art. 188 P.p.s.a. i uchylił również obydwie wydane w sprawie decyzje na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ P.p.s.a. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosił o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnik organu w uzasadnieniu tego pisma stwierdził, że zaskarżony wyrok jest zgodny z obowiązującymi przepisami, które obligowały organ do umorzenia postępowania, czego konsekwencją było oddalenie przez Sąd skargi. Uchylenie przepisów, które stanowiły podstawę prawną żądania skarżącego spowodowało bezprzedmiotowość postępowania wszczętego na jego wniosek. Zdaniem pełnomocnika organu zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej dotyczą kwestii, które zostały wszechstronnie wyjaśnione w postępowaniu administracyjnym i nie miały żadnego znaczenia dla podjętych rozstrzygnięć. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny - zgodnie z art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane w art. 183 § 2 powołanej ustawy, granice orzekania Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczone zostały przez zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty i wnioski. Stosownie do treści art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wspomniane wcześniej związanie Sądu drugiej instancji granicami skargi kasacyjnej - poza przypadkami, nieważności postępowania przed Sądem I instancji - powoduje, że zaskarżone orzeczenie podlega kontroli Sądu odwoławczego tylko i wyłącznie w ramach wynikających z podstaw skargi kasacyjnej, które poza wskazaniem konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd, winny zawierać uzasadnienie zarzutu, a ponadto, gdy postawiony został zarzut naruszenia prawa procesowego należy dodatkowo wykazać, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sporządzona niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., to jest naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak określona, przez będącego radcą prawnym pełnomocnika reprezentującego skarżącego, podstawa skargi kasacyjnej powoduje, że przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogły być okoliczności dotyczące podstawy materialnoprawnej wniosku o rozkwaterowanie rozwiedzionych małżonków, jaki zgłoszony został przez S. Ł. , to jest art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) do wykładni którego to przepisu nawiązano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił Sądowi pierwszej instancji rażące naruszenie poprzez błędną wykładnię oraz niezastosowanie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 § 1 K.p.a., które to naruszenia miały wpływ na treść orzeczenia. Powyższe zarzuty nie mogły być uznane za usprawiedliwione. Podnieść należy, że jakkolwiek nie jest wykluczona możliwość skutecznego wskazywania jako zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących podstawy określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to zarzut taki, jako adresowany do Sądu pierwszej instancji winien być powiązany z zarzucanym naruszeniem przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne, czego w sprawie niniejszej nie uczyniono. Zauważyć trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dokonywał wykładni, ani też nie mógł bezpośrednio stosować wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto podnieść należy, że przepisy te stanowią podstawowe reguły postępowania administracyjnego, którym przypisuje się charakter zasad ogólnych postępowania. Powszechnie przyjmuje się, że zasady te nie wprowadzają żadnych nowych, samoistnych instytucji, lecz są normami, które mają być realizowane przez istniejące na gruncie K.p.a. instytucje, konkretyzowane przez stosowanie innych przepisów kodeksu (B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2004, s. 41). Konsekwencją powyższego jest zatem przyjęcie, iż naruszenie zasady ogólnej postępowania następuje najczęściej w wyniku pogwałcenia innych przepisów K.p.a., które zawierają uregulowanie konkretnych instytucji postępowania, choć mogą się zdarzyć sytuacje, że samoistne naruszenie zasady ogólnej skutkować będzie istotną wadliwością rozstrzygnięcia organu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji nie rozważał w sprawie niniejszej, czy postępowanie prowadzone przez organy administracji w pełni odzwierciedlało zasady zawarte we wskazanych w skardze kasacyjnej przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaznaczyć przy tym należy, co podniósł Sąd pierwszej instancji i co rozwinął w motywach orzeczenia, odwołując się do treści odpowiednich przepisów prawa, a czego nie kwestionowano w skardze kasacyjnej, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej z wniosku skarżącego z dnia 17 marca 2004 r. miała zmiana w toku postępowania obowiązujących w materii objętej wnioskiem przepisów. Zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw sprawy rozwiedzionych małżonków wszczęte na podstawie art. 28 ust. 2 lub 4 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r. niezakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy załatwia się w terminie do dnia 31 grudnia 2006 r. we wskazany w tym przepisie sposób. Bezsporne jest, że sprawa niniejsza należała do tej kategorii spraw i w terminie wyznaczonym przez przepis ustawy nie została załatwiona w sposób w nim wskazany. Po tej dacie możliwe więc tylko było - co słusznie przyjęły organy administracji, a następnie Sąd pierwszej instancji - umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a. Zastosowanie tego przepisu w rozpatrywanej sprawie nie zostało w skardze kasacyjnej zakwestionowane. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące niewykonania przez Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w Szczecinie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SAB/Sz 11/07, zobowiązującego organ do wydania w terminie 30 dni decyzji załatwiającej sprawę wszczętą wnioskiem S. Ł. z dnia 17 marca 2004 r. - jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji - pozostają poza zakresem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. W sprawie tej bowiem rola Sądu ograniczona była do oceny zgodności z prawem decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 18 stycznia 2009 r., utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w Szczecinie z dnia [...]listopada 2007 r. o umorzeniu postępowania w sprawie. Na marginesie wniosku skargi kasacyjnej zauważyć należy, że został on sformułowany wbrew treści art. 188 P.p.s.a., który to przepis może być zastosowany tylko wówczas, gdy nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego. Z przedstawionych względów na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI