I OSK 137/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-07-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
BORsłużbafunkcjonariuszprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnastatus prawny

NSA oddalił skargę kasacyjną J.K. od postanowienia WSA odrzucającego skargę na pismo Szefa BOR, uznając, że pismo to było jedynie informacją, a nie aktem podlegającym kontroli sądowej.

Skarżący J.K. domagał się uznania, że z mocy prawa uzyskał status funkcjonariusza BOR na podstawie art. 139 ust. 1 ustawy o BOR. Szef BOR poinformował go, że przepis ten nie ma zastosowania, ponieważ został przeniesiony do dyspozycji innej jednostki. WSA odrzucił skargę na to pismo, uznając je za informacyjne. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że pismo Szefa BOR nie było aktem podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego i konstytucyjnego były bezzasadne.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.K. od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na pismo Szefa Biura Ochrony Rządu (BOR). J.K. domagał się uznania, że z mocy prawa stał się funkcjonariuszem BOR na podstawie art. 139 ust. 1 ustawy o BOR, ponieważ nie złożył oświadczenia o braku zgody na takie przekształcenie stosunku służbowego. Szef BOR poinformował go jednak, że przepis ten nie ma zastosowania, gdyż został przeniesiony do dyspozycji innej jednostki wojskowej. WSA odrzucił skargę, uznając pismo Szefa BOR za informacyjne i niepodlegające kontroli sądowej. W skardze kasacyjnej J.K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, prawa do sądu oraz Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA prawidłowo ocenił, iż pismo Szefa BOR było jedynie informacją, a nie aktem podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej. NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego i konstytucyjnego były bezzasadne, a Sąd I instancji miał prawo odrzucić skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym. Sąd wskazał również, że kwestia bezczynności organu w przekształceniu stosunku służbowego mogłaby być przedmiotem odrębnej skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pismo informacyjne, które nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy potwierdzenia uprawnień, nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że zaskarżone pismo Szefa BOR było jedynie informacją o treści przepisu i jego niezastosowaniu do skarżącego, a nie aktem rozstrzygającym o uprawnieniach. Dlatego skarga była niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o BOR art. 139 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 marca 2001 o Biurze Ochrony Rządu

Żołnierze zawodowi pełniący służbę w Jednostce Wojskowej Nr [...]-BOR w dniu wejścia w życie ustawy stają się z mocy prawa funkcjonariuszami BOR, chyba że złożą pisemne oświadczenie o braku zgody w terminie 30 dni.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kontroli działalności administracji w sprawach dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdy przepisy te nie przewidują formy decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu, gdy jest niedopuszczalna z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5.

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo Szefa BOR było jedynie informacją, a nie aktem podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone pismo Szefa BOR stanowiło odmowę potwierdzenia uprawnień do służby w BOR. Sąd I instancji naruszył prawo do sądu poprzez odrzucenie skargi. Sąd I instancji nie przeprowadził dowodu uzupełniającego i wadliwie ustalił stan faktyczny.

Godne uwagi sformułowania

pismo to stanowi odpowiedź na wezwanie skarżącego nie należy do aktów podlegających kontroli sądowoadministracyjnej Jest to jedynie pismo informacyjne, niemające waloru orzeczenia uchylenie się od skontrolowania działalności administracji publicznej zamykanie konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu przedmiotem skargi nie jest pismo informacyjne Szefa BOR, lecz odmowa potwierdzenia uprawnień do służby w BOR Sąd I instancji prawidłowo ustalił, iż zaskarżone przez skarżącego pismo Szefa BOR z dnia [...] r. jest pismem informacyjnym, a zatem niemającym charakteru aktu podlegającego kontroli sądowoadministracyjnej.

Skład orzekający

Anna Lech

przewodniczący

Henryk Ożóg

sprawozdawca

Joanna Runge - Lissowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że pisma informacyjne organów administracji nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej, a skargę można odrzucić postanowieniem na posiedzeniu niejawnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia stosunku służbowego żołnierza w funkcjonariusza BOR na podstawie przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej dopuszczalności skargi administracyjnej na pisma informacyjne, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy pismo informacyjne organu może być podstawą skargi do sądu administracyjnego? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 137/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący/
Henryk Ożóg /sprawozdawca/
Joanna Runge - Lissowska
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Służba Bezpieczeństwa
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1811/06 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2006-11-14
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie Joanna Runge - Lissowska NSA Henryk Ożóg (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1811/06 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Szefa Biura Ochrony Rządu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do służby oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1811/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. K. na pismo Szefa Biura Ochrony Rządu (dalej BOR) z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do służby.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, iż pismo to stanowi odpowiedź na wezwanie skarżącego z dnia 30 czerwca 2007 r., w którym powołując się na art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 16 marca 2001 o Biurze Ochrony Rządu (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 163 poz. 1712 ze zm.; dalej ustawa o BOR), domagał się ustalenia, że z mocy prawa uzyskał status funkcjonariusza BOR. Szef BOR w zaskarżonym piśmie poinformował J. K., że przepis art. 139 ust.1 ustawy nie znajduje w stosunku do niego zastosowania, bowiem ostateczną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] Nr [...] został przeniesiony do dyspozycji Dowódcy [...] Jednostek Wojskowych MSWiA i pozostawał tam do chwili zwolnienia ze służby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. podniósł zarzuty w zakresie skuteczności zwolnienia ze stanowiska w Jednostce Wojskowej nr [...]-BOR i przeniesienia do dyspozycji Dowódcy [...] Jednostek Wojskowych MSWiA stwierdzając, że w dniu wejścia w życie ustawy był w dyspozycji Szefa Jednostki Wojskowej Nr [...]-BOR.
Zgodnie z art. 139 ust. 1 ustawy o BOR, żołnierze zawodowi pełniący w dniu wejścia w życie ustawy służbę w Jednostce Wojskowej Nr [...]-BOR stają się z mocy prawa funkcjonariuszami BOR, chyba że w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy złożą pisemne oświadczenie, ze nie wyrażają na to zgody. Zaskarżone przez J. K. pismo szefa BOR z dnia [...] r. nie należy do aktów podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Jest to jedynie pismo informacyjne, niemające waloru orzeczenia. Norma prawna zawarta w art. 139 ust. 1 ustawy adresowana do żołnierzy zawodowych pełniących służbę w Jednostce Wojskowej Nr [...]–BOR wywołuje wobec adresatów skutek z mocy prawa w postaci uznania ich za funkcjonariuszy BOR. Przepis ten nie stanowi materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SAB 374/03).
W skardze kasacyjnej od tego postanowienia J. K. zarzucił naruszenie prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych), art. 3 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w związku z art. 139 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, poprzez uchylenie się od skontrolowania działalności administracji publicznej oraz zamykanie konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu, co narusza art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP; art. 132 w związku z art. 149 oraz art. 146 § 2 p.p.s.a. poprzez ich nie zastosowanie; art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. poprzez ich zastosowanie; art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez wadliwe ustalenie faktów, nie wzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego, nieprawidłowe przedstawienie stanu sprawy, nie ustosunkowanie się do zarzutów skargi, sprzeczność pomiędzy sentencją postanowienia, a jego uzasadnieniem i wadliwe wskazanie podstawy prawnej postanowienia oraz brak jej wyjaśnienia.
W skardze tej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu w II instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż Sąd I instancji wadliwie ustalił przedmiot sprawy, który został precyzyjnie określony w końcowej części skargi: "wnoszę o orzeczenie o uznaniu uprawnienia, o które się ubiegałem w wezwaniu do usunięcia naruszonego prawa", gdyż nie dostrzegł tego żądania.
Wbrew twierdzeniu Sądu przedmiotem skargi nie jest pismo informacyjne Szefa BOR, lecz odmowa potwierdzenia uprawnień do służby w BOR. W takim przypadku uznać należało, że stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na tę czynność z zakresu administracji publicznej, a więc brak jest podstaw do uznania tej skargi za niedopuszczalną.
Uprzednie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane przez skarżącego do organu było dowodem wyczerpania środków zaskarżenia, gdyż w tej sprawie nie przysługiwał żaden inny środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
W istocie Sąd uznał, że obowiązek organu wyczerpuje się w udzieleniu jakiejkolwiek odpowiedzi na to wezwanie, a uznanie uprawnień przysługujących z mocy prawa, nie podlega kontroli sądu administracyjnego, pomimo że jest indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej.
Sąd nie wskazał przesłanek, na podstawie których doszedł do wniosku, że zaskarżone zostało pismo Szefa BOR. Niewystarczające jest stwierdzenie, że przepis art. 139 ust. 1 ustawy o BOR, nie stanowi materialnej podstawy do wydania decyzji. Sąd nie dostrzegł, że w ten sposób zaskarżonym postanowieniem zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy, czym narusza prawa podmiotowe skarżącego: do służby publicznej na jednakowych zasadach (art. 60 i 32 Konstytucji) i prawo do Sądu (art. 54 ust.1 i art. 77 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji) w ten sposób, że sprawy ze stosunków służbowych żołnierzy zawodowych o charakterze stosunków administracyjno- prawnych wyłącza spod rozpatrywania przez sądy, co pozbawia osoby dochodzące prawa podmiotowego do służby publicznej gwarancji proceduralnych w postępowaniu administracyjnym i sądowym.
Rozstrzygnięcie tej sprawy powinno zapaść w formie wyroku. Błędem Sądu jest zaniechanie skierowania sprawy na rozprawę i nie wydanie wyroku, lecz postanowienia na posiedzeniu niejawnym, co stanowi naruszenie przepisów, o których mowa w pkt 2 zarzutów. W toku rozprawy można byłoby przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, gdyż było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Nie kierując sprawy na rozprawę, Sąd nie przeprowadził dowodu uzupełniającego z dokumentów, o co skarżący wnosił we wniosku dowodowym z października 2006 r. (w postanowieniu brak wyjaśnienia dlaczego Sąd nie uwzględnił pisma procesowego skarżącego). Ponieważ odmowa dopuszczenia do służby nie następuje w formie decyzji, realizacja tego uprawnienia jest możliwa tylko na podstawie żądania określonego w skardze.
W istocie zachodzi sprzeczność między wskazaniem podstawy prawnej postanowienia, a jego uzasadnieniem. Wskazany jest przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a uzasadnienie łączy się z pkt 1 tego przepisu. Z jednej strony Sąd stwierdza, że istnieje niedopuszczalność orzekania z powodu braku właściwości sądu administracyjnego (art. 3 p.p.s.a.), co koresponduje z pkt 1, a z drugiej strony mowa jest o innych przyczynach odrzucenia skargi, bez wskazania o jakie inne przyczyny chodzi (pkt 6). Uniemożliwia to rzeczową polemikę z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia.
Sąd wadliwie ustalił fakty, nie wziął pod uwagę całokształtu materiału dowodowego nieprawidłowo przedstawił stan sprawy, z którego wynika jakoby skarżący ograniczył się tylko do negowania zwolnienia ze służby, nie omówił wniosku dowodowego skarżącego, pozostawiając go bez rozpoznania i ustosunkowania się do zarzutów skargi. Istnieje więc sprzeczność pomiędzy sentencją postanowienia, a jego uzasadnieniem i wadliwe wskazanie w nim podstawy prawnej oraz brak jej wyjaśnienia.
Zgłoszone w petitum skargi zarzuty w stosunku do zaskarżonego postanowienia należy uznać za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w tej sytuacji zgłoszone w niej wnioski są uzasadnione.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego.
W jej uzasadnieniu wskazano, że nie zachodzą podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty uchylenia się przez Sąd I instancji od kontroli działalności administracji publicznej i rozpatrzenia sprawy na posiedzeniu niejawnym z pominięciem art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd dokonał takiej kontroli, a przytoczenie przepisów ustrojowych i kompetencyjnych nie przesądziło o konieczności wyjaśniania ich treści.
Z kolei w trybie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. mogą być zaskarżone m. in. odmowy uznania, stwierdzenia albo realizacji przez właściwy organ administracji publicznej uprawnień wynikających bezpośrednio z przepisów prawnych, jeżeli przepisy te nie przewidują formy decyzji administracyjnej deklaratoryjnej o stwierdzeniu takich uprawnień, a organy administracyjne odmówią takiego zachowania się, które umożliwiałoby podmiotom uprawnionym realizację uprawnień określonych w przepisach prawnych (T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, "Wydawnictwo Prawnicze Lewis Nexis", Warszawa 2005, str. 62).
Skarżący w wezwaniu z dnia 30 czerwca 2006 r. domagał się, że z mocy prawa uzyskał status funkcjonariusza BOR. W rozumieniu art. 139 ust. 1 ustawy o BOR skarżący nie był podmiotem uprawnionym do żądania rozpatrzenia tej sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Ostateczną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] Nr [...] został przeniesiony do dyspozycji Dowódcy [...] Jednostek Wojskowych MSWiA i pozostał tam do chwili zwolnienia ze służby.
Zgodnie z art. 139 ust. 1 ustawy o BOR żołnierze zawodowi pełniący w dniu wejścia w życie ustawy służbę w Jednostce Wojskowej Nr [...]-BOR stają się z mocy prawa funkcjonariuszami BOR.
W kontekście przepisów art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. musi istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami) a możliwością realizacji uprawnienia wynikającego z przepisu prawa.
Ze względu na wyłączenie podmiotowe taki związek nie istnieje w sprawie ustalenia statusu funkcjonariusza BOR.
W odniesieniu do skarżącego BOR nie było zobowiązane do wszczęcia postępowania i wydania orzeczenia co do uznania bądź odmowy uznania statusu funkcjonariusza BOR.
Pismo Szefa BOR z dnia [...] r. stanowiło informację o treści przepisu art. 139 ust.1 ustawy o BOR, a na takie działania organu skarga jest niedopuszczalna.
Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż Sąd ten prawidłowo ocenił, że podstawą odrzucenia skargi jest w tych warunkach art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Skoro nie zachodziły przesłanki wydania decyzji administracyjnej przez Szefa BOR, a tym samym zastosowania art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu. Z powyższych względów podane na wstępie wnioski znajdują uzasadnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią uzasadnienia skargi kasacyjnej zwrócił się do J. K. o wyjaśnienie tej jego części, z której wynika, że przedmiotem skargi nie jest pismo informacyjne Szefa BOR, lecz odmowa potwierdzenia uprawnień do służby w BOR.
W piśmie procesowym skarżący wyjaśnił, iż przedmiotem zaskarżenia, który powinien być poddany ocenie prawnej Sądu I instancji, jest brak przekształcenia stosunku służbowego żołnierza zawodowego w stosunek służbowy funkcjonariusza BOR z mocy art. 139 ust. 1 ustawy o BOR.
Sąd I instancji powyższą sytuację prawną pozostawił poza jakimikolwiek rozważaniami. Wprawdzie ogólnie Sąd skonstatował, że norma prawna zawarta w art. 139 ust. 1 ustawy o BOR adresowana do żołnierzy pełniących służbę w Jednostce Wojskowej Nr [...]-BOR wywołuje wobec adresatów skutek z mocy samego prawa w postaci uznania ich za funkcjonariuszy BOR, nie wskazał przy tym żadnej formy uznania tego uprawnienia.
Z zaskarżonego postanowienia może wynikać, że negowanie uprawnienia następuje w formie pisma informacyjnego, jego doręczenie osobie wzywającej do usunięcia naruszenia prawa stanowi właściwą formę załatwienia sprawy określonej w przepisie art. 139 ust. 1 ustawy o BOR.
Wymaga podkreślenia, że forma uznania uprawnienia nie była objęta oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2005 r. sygn. akt I OSK 1011/04, z zastrzeżeniem, że nie jest możliwe wydanie w tej materii decyzji administracyjnych. Czyli, że ocena prawna w zakresie wiążącym organ i Sąd wyklucza jedynie decyzyjną formę załatwienia sprawy, jednakże nie odnosi się w żaden sposób do zarzutów podstaw prawnych skargi z dnia 1 sierpnia 2006 r.. Przedmiotem jej zaskarżenia jest bezczynność organu administracji publicznej mieszcząca się w dyspozycji art. 3 § 2 pkt 4 w związku z pkt 8 p.p.s.a.
Należy nadmienić, że już na etapie wstępnym badania dopuszczalności skargi, Przewodniczący Wydziału II uznał, iż tak sprecyzowane podstawy prawne i faktyczne nie czynią zadość wymogom formalnym. Z zarządzenia z dnia 19 października 2006 r. wynika, iż warunkiem skargi na ten typ bezczynności jest dokładne wskazanie wniosku, jego przedmiotu, daty złożenia (na identycznych zasadach jak w przypadku bezczynności w wydaniu decyzji). Może to oznaczać, że zarządzenie nie uwzględnia treści przepisu art. 139 ust. 1 ustawy o BOR. Nie przewiduje on składania wniosku o dokonanie czynności materialno-technicznych lub wniosku o uznanie uprawnienia przysługującego z mocy prawa.
Odpowiadając na wezwanie Sądu I instancji skarżący działający w postępowaniu przed tym sądem przez profesjonalnego pełnomocnika, w piśmie procesowym z dnia 30 października 2006 r., stwierdził, że przedmiotem skargi nie jest bezczynność w podjęciu decyzji. Tym samym skarżący w całości podtrzymał żądanie ochrony prawnej roszczenia przysługującego mu z mocy prawa oraz nie zmienił w żaden sposób podstaw prawnych skargi (art. 3 § 2 pkt 4 w związku z pkt 8). W świetle zarzutu skargi obowiązkiem Sądu I instancji było zakwalifikowanie sprawy jako bezczynność organu w przekształceniu stosunku służbowego.
Natomiast kwestia czy w sprawie zachodzi bezczynność w zakresie czynności materialno-technicznej, czy też zaskarżone zostało pozajurysdykcyjne działanie organu administracji publicznej, jest zdeterminowana treścią zaskarżonego postanowienia. Skoro Sąd I instancji określił, że przedmiotem skargi jest pismo informacyjne, to zarzuty skargi kasacyjnej z konieczności skoncentrowały się na obaleniu tego fundamentu. Był to zarzut dalej idący niż zarzut bezczynności w przekształceniu stosunku służbowego. Zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt p.p.s.a. wymaga rozpatrzenia w pierwszej kolejności, a dopiero uznanie jego trafności zaktualizuje kwestię bezczynności w związku z pkt 8 tego przepisu.
W obliczu normy prawnej wywodzonej z art. 139 ust. 1 ustawy o BOR można przedmiot zaskarżenia uzupełnić o dodatkowy aspekt. Najpierw bezczynny powinien być adresat tego przepisu, co stanowi przesłankę nabycia przedmiotowego uprawnienia, a po jej spełnieniu (nie złożenie oświadczenia w terminie 30 dni), Szef BOR obowiązany był dokonać konkretyzacji tego prawa w formie czynności materialno-technicznych, np. wydać legitymację służbową, przeprowadzając ślubowanie.
Tak więc przedmiot zaskarżenia jest złożony. Można bowiem dostrzec w nim pewne przejawy działalności organu, na którą składa się zarówno rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.s.s.a., poprzedzające podjęcie czynności materialno- technicznych, jak i bezczynność mieszczącą się w dyspozycji art. 3 § 2 pkt 4 w związku z pkt 8 p.p.s.a. polegającą na nie przekształceniu stosunku służbowego żołnierza zawodowego w stosunek służbowy funkcjonariusza.
Skoro Sąd I instancji wadliwie założył, że przedmiotem skargi jest pismo informacyjne, to niezależnie od tego, czy pismo to dotyczyłoby działalności, czy bezczynności organu w podjęciu aktu (czynności) w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. , wydane byłoby postanowienie o niedopuszczalności skargi z innych przyczyn z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
W skardze kasacyjnej, wniesionej w tej sprawie, nietrafnie zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w związku z art. 139 ust. 1 ustawy o BOR poprzez przyjęcie, że Sąd I instancji nie skontrolował działalności administracji publicznej oraz naruszył konstytucyjnie zagwarantowane prawo skarżącego do sądu, o którym mowa art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji. Z treści art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych wynika, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast z przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wynika, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg m. in. na inne niż wymienione w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei z art. 139 ust. 1 ustawy o BOR wynika, że żołnierze zawodowi pełniący w dniu wejścia w życie ustawy służbę w Jednostce Wojskowej Nr [...]-BOR stają się z mocy prawa funkcjonariuszami BOR, chyba że w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy złożą pisemne oświadczenie, że nie wyrażają na to zgody.
Sąd I instancji prawidłowo ustalił, iż zaskarżone przez skarżącego pismo Szefa BOR z dnia [...] r. jest pismem informacyjnym, a zatem niemającym charakteru aktu podlegającego kontroli sądowoadministracyjnej. W piśmie tym wyjaśniono skarżącemu treść przepisu art. 139 ust. 1 ustawy o BOR oraz poinformowano go, iż nie znajduje on w stosunku do niego zastosowania, bowiem ostateczną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] Nr [...] został przeniesiony do dyspozycji Dowódcy [...] Jednostek Wojskowych MSWiA i pozostawał tam do chwili zwolnienia ze służby. Pismo to nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy potwierdzenia uprawnień o służby w BOR.
Bezzasadny jest więc zarzut, iż przedmiotem skargi wniesionej do Sądu I instancji jest odmowa potwierdzenia uprawnień do służby w BOR, stanowiąca w ocenie skarżącego czynność z zakresu administracji, o której mowa art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Skoro przedmiotem skargi wniesionej do Sądu I instancji nie jest odmowa potwierdzenia uprawnień, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. lecz pismo nie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, nietrafny okazał się również zarzut dotyczący niezastosowania przez ten Sąd art. 132 p.p.s.a. w związku z art. 149 i 146 § 2 p.p.s.a., gdyż znajdują one zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy przedmiotem skargi wniesionej do Sądu I instancji jest akt lub czynność podlegająca rozpoznaniu przez ten Sąd. Z przepisów tych wynika, że sąd rozstrzyga sprawę wyrokiem, a w przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uchyla go albo stwierdza bezskuteczność czynności, zaś uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zatem Sąd I instancji uprawniony był orzec w kwestii odrzucenia skargi na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym.
Z tych samych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący zaniechania przeprowadzenia przez Sąd I instancji uzupełniającego dowodu z dokumentów oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., który określa co powinno zawierać uzasadnienie wyroku w związku z art. 166 p.p.s.a, stosownie do którego do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach.
Nie zachodzi również zarzucana sprzeczność pomiędzy podstawą prawną zaskarżonego postanowienia, a jego uzasadnieniem polegająca na tym, że w jego podstawie prawnej wskazano, iż skarga jest niedopuszczalna z powodu braku właściwości sądu administracyjnego (art. 3 p.p.s.a.), zaś w uzasadnieniu podano, iż skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5 art. 58 § 1 nie precyzując o jakie przyczyny chodzi. W zaskarżonym bowiem postanowieniu wyraźnie powołano art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a jako podstawę prawną odrzucenia skargi, z którego wynika, iż skarga podlega odrzuceniu gdy jest niedopuszczalna z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5 tego przepisu. Podstawą prawną odrzucenia skargi przez Sąd I instancji nie jest zatem brak właściwości sądu administracyjnego, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. Chybiony jest także zarzut, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie sprecyzowano "innej przyczyny odrzucenia skargi", o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ jako tę przyczynę wskazano, iż przedmiotem skargi jest pismo informacyjne, które nie należy do aktów podlegających kontroli sądowoadministracyjnej.
Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż podniesiona przez skarżącego w piśmie procesowym nadesłanym w odpowiedzi na postanowienie z dnia 7 marca 2007 r. - bezczynność w przekształceniu stosunku służbowego żołnierza zawodowego w stosunek służbowy funkcjonariusza BOR może być przedmiotem odrębnej skargi sądowoadministracyjnej.
Na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł zatem jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI