I OSK 1367/22

II SA/Łd 38/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-03-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Sygn. powiązane
I OSK 1367/22 - Wyrok NSA z 2023-07-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 638
art. 7 ust. 1, ust. 1c, ust. 3, ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2015 poz 1804
par. 2 pkt 4, par. 14 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Tomasz Porczyński na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji "A" z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia poniesionych w związku z decyzją o czasowym odebraniu zwierząt 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz strony skarżącej Fundacji "A" z siedzibą w W. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. a.tp.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania K.J., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej "k.p.a.") w zw. z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 638 dalej "u.o.o.z."); uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] (dalej "Wójta") z dnia [...] r., znak: [...] w całości (pkt. I), odmówiło ustalenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt poniesionych przez Fundację "A" z siedzibą w W. (dalej "Fundacja") oraz zobowiązania K.J., jako dotychczasowej właścicielki zwierząt, do poniesienia ww. kosztów (pkt. II).
Z ustalonego dla potrzeb sprawy stanu faktycznego wynika, iż w dniu 25/26 lipca 2020 r. w wyniku przeprowadzonej interwencji przedstawiciele Fundacji przy udziale Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ł. oraz funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Z. odebrali 21 psów utrzymywanych przez K.J. zamieszkałą w miejscowości [...] 45a, gm. [...].
Pismem z dnia 27 lipca 2020 r. Fundacja wystąpiła o wydanie przez Wójta decyzji o czasowym odebraniu zwierząt.
W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...]r., znak:[...], Wójt orzekł o czasowym odebraniu K.J. 21 psów utrzymywanych na posesji w miejscowości [...] 45a, gm. [...] i przekazaniu ich do Przytuliska i hotelu dla zwierząt domowych "B" M.S. z siedzibą w C. Decyzja po zreformowaniu została utrzymana w mocy przez SKO rozstrzygnięciem z dnia [...]r., znak: [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 100/21, uchylił w części rozstrzygnięcie organu odwoławczego wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii przekazania zwierząt do Przytuliska. Wyrok został zaskarżony przez SKO do Naczelnego Sądu Administracyjnego i oczekuje na rozpoznanie.
W dniu 9 grudnia 2020 r. Fundacja wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej koszty transportu, utrzymania i leczenia zwierząt odebranych K.J. przez ww. fundację. W dniu 23 grudnia 2020 r. Wójt poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie. W dniu 28 grudnia 2020 r. organ wezwał Fundację do przedstawienia szczegółowego zestawienia faktur, dołączonych do wniosku z dnia 9 grudnia 2020 r. Dodatkowe dokumenty z dnia 8 stycznia 202lr. zostały złożone w dniu 14 stycznia 2021r.
Właścicielka zwierząt – K.J., w piśmie z dnia 9 stycznia 2021 r. zwróciła się do Wójta z wnioskiem o umorzenie wszczętego postępowania.
W odpowiedzi z dnia 22 stycznia 2021 r. Wójt zapewnił, że organ jest zobowiązany do wszechstronnej oceny zgromadzonych materiałów, w tym również do rozważania przesłanek umorzenia postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. co zostanie zawarte w decyzji kończącej postępowanie.
W dniu 11 stycznia 2021 r. Stowarzyszenie C. z siedzibą w T. wystąpiło z wnioskiem o dopuszczenie ww. stowarzyszenia na prawach strony do toczącego się postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], Stowarzyszenie C. z siedzibą w T. zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu na prawach strony.
Zawiadomieniem z dnia 21 stycznia 2021 r. organ poinformował o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy dotyczącej wydania decyzji w sprawie zwrotu kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia poniesionych przez Fundację tytułem opieki nad psami odebranymi K.J., na wniosek pełnomocnika Fundacji, do dnia 21 marca 2021 r. - z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
W dniu 11 lutego 2021 r. Stowarzyszenie C., wniosło o umorzenie postępowania.
Pismem z dnia 12 lutego 2021 r. organ udzielił odpowiedzi na złożony wniosek. Wójt zapewnił, że tutejszy organ jest zobowiązany do wszechstronnej oceny zgromadzonych materiałów, w tym również do rozważenia przesłanek umorzenia postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. co zostanie zawarte w decyzji kończącej postępowanie.
Wójt pismem z dnia 2 marca 2021 r. i z dnia 22 marca 2021 r. skierował zapytanie do okolicznych lecznic weterynaryjnych o przedstawienie wycen poszczególnych zabiegów / czynności weterynaryjnych wskazanych w załączonym piśmie. Zapytanie skierowane zostało do 15 gabinetów / lecznic weterynaryjnych.
W dniu 26 marca 2021 r. oraz 5 maja 2021 r. organ otrzymał odpowiedzi od Przychodni Weterynaryjnej z C. oraz Ł.
Zawiadomieniem z dnia 17 marca 2021 r. organ ponownie poinformował o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy dotyczącej wydania decyzji w sprawie zwrotu kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia poniesionych przez Fundację tytułem opieki nas psami odebranymi K.J., na wniosek pełnomocnika Fundacji - do dnia 21 maja 2021 r.
Wójt pismem z dnia 5 maja 2021 r. wezwał Fundację do przedstawienia danych odnośnie miejsc pobytu odebranych zwierząt oraz przekazanie drogą elektroniczną ich aktualnych zdjęć (każdego psa z osobna). Organ nie otrzymał odpowiedzi na powyższe wezwanie.
Zawiadomieniem z dnia 19 maja 2021 r. organ po raz kolejny poinformował o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy dotyczącej wydania decyzji w sprawie zwrotu kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia poniesionych przez Fundację tytułem opieki nas psami odebranymi K.J., na wniosek pełnomocnika Fundacji - do dnia 21 lipca 2021r.
Fundacja, w dniu 27 maja 2021 r., wystąpiła do SKO z ponagleniem wskazując na przewlekłość i bezczynność w sprawie Wójta. Organizacja zwróciła uwagę, że organ dysponuje materiałem dowodowym pozwalającym na wydanie decyzji kończącej postępowanie oraz zakwestionowała konieczność przedstawiania danych dotyczących miejsc pobytu zwierząt i ich zdjęć, wskazując że są to informacje nie mające znaczenia w sprawie.
Wójt w dniu 2 czerwca 2021 r. przekazał do SKO ponaglenie wraz z odpowiedzią na nie oraz aktami sprawy.
W dniu [...] r. SKO wydało postanowienie znak: [...], uznając, że Wójt nie dopuścił się bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania w wydaniu decyzji ustalającej koszty transportu, utrzymania i leczenia zwierząt.
Wójt pismem z dnia 2 lipca 2021 r. wezwał Fundację po raz drugi do przedstawienia danych odnośnie miejsc pobytu odebranych zwierząt oraz przekazanie drogą elektroniczną ich aktualnych zdjęć (każdego psa z osobna). Ponadto organ wezwał do szczegółowego zestawienia kosztów zgodnie z kryteriami zawartymi w załączonym piśmie.
Zawiadomieniem z dnia 19 lipca 2021 r. organ kolejny raz poinformował o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy dotyczącej wydanie decyzji w sprawie zwrotu kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia poniesionych przez Fundację tytułem opieki nas psami odebranymi K.J., na wniosek pełnomocnika Fundacji - do dnia 21 września 2021 r.
W dniu 27 lipca 2021 r. Fundacja odpowiedziała na wezwanie organu, wskazując na poniesione koszty oraz zdjęcia psów na płycie CD - zdjęcia wykonano osobno dla każdego z psów. Ponadto w treści złożonego pisma poinformował, że Fundacja jest gotowa do zorganizowania oględzin odebranych zwierząt we wskazanej przez Fundacje lecznicy dla zwierząt w W.
Organ po przeanalizowaniu wszystkich zgromadzonych dowodów w postępowaniu, zawiadomił pismem z dnia 29 lipca 2021 r. o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem.
Wójt Gminy Z. decyzją z dnia [...] r., nr [...], na postawie art. 104 ust. 1 i art. 107 k.p.a., oraz art. 7 ust 4 w związku z art. 7 ust 3 i ust.1 c u.o.o.z.; postanowił uwzględnić wniosek Fundacji o ustalenie kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia poniesionych przez Fundację tytułem opieki nad psami odebranymi K.J., na podstawie decyzji Wójta z dnia [...] r., znak:[...], do kwoty 6 082,26 zł brutto (1), oddalając wniosek w pozostałej części (2) oraz obciążył kosztami ustalonymi w punkcie 1 dotychczasową właścicielkę zwierząt – K.J. (3).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że w analizowanym przypadku, wykazane koszty transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zostały poniesione przez Fundację, tytułem opieki nad psami odebranymi K.J. w wysokości 6 082,26 zł brutto i były one zasadne. Organ wskazał, że na wyżej wskazaną kwotę składały się następujące płatności:
1) koszty transportu 21 psów - 293,97 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.);
2) koszty karmy dla 21 psów - 191,97 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.), 472,32 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.);
3) koszty podkładów dla 21 psów – 79 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.), 316 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.);
4) koszty leczenia (4 729,00 zł brutto):
• 173 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.) - koszty leczenia 3 psów (N., R., K.),
• 65 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.) - koszty leczenia 1 psa (K.),
• 150 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...]r.) - koszty leczenia 2 psów (N., R.),
• 242 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.) - koszty leczenia 3 psów (R., N., J.),
• 2.585 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.) - koszty leczenia 21 psów,
• 136 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.) - korekta w piśmie z dnia 8 stycznia 2021r. - koszty leczenia 1 psa (R.),
• 115 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.) - koszty leczenia 1 psa (K.),
• 908 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.) - koszty leczenia 1 psa (K.),
• 40 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.) - koszty leczenia 1 psa ( S.),
• 80 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.) - koszty leczenia 1 psa (K.),
• 30 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.) - koszty leczenia 1 psa (K.),
• 205 zł brutto (faktura VAT [...] z dnia [...] r.) - koszty leczenia 1 psa (K.).
Natomiast stosowanie do treści art. 7 ust 4 u.o.o.z. koszty te obciążają dotychczasowego właściciela zwierząt.
Jednocześnie Wójt Gminy Z. wskazał, że odmówił uwzględnienia wniosku Fundacji w zakresie kwoty 2 569 zł brutto ponieważ strona nie wykazała zasadności poniesienia tych kosztów. Organ wytłumaczył, że wezwał Fundację do szczegółowego zestawienia faktur dołączonych do wniosku z dnia 9 grudnia 2020r. celem udowodnienia, że poniesione koszty dla każdego psa z osobna były zasadne. Fundacja powinna więc przedstawić szczegółowe zestawienie faktur dotyczące każdego z odebranych K.J. psów obejmujące: wskazanie konkretnego psa (imię oraz numer chip), rodzaj wykonanych zabiegów i dokładny koszt jaki został poniesiony w związku z jego leczeniem, co powinno być odzwierciedlone w fakturze VAT. Podczas gdy dołączone do wniosku Fundacji faktury opiewające na kwotę 2 569 zł brutto, nie są przypisane do konkretnego psa, ani też nie wykazano w nich żadnych zabiegów. Organ nie uznał natomiast opisu "LECZENIE PSÓW Z INTERWENCJI W Z." za wystarczające, gdyż nie sposób zweryfikować zasadności tych kosztów.
Rozpatrując odwołanie K.J., SKO, zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., uchyliło decyzję Wójta z dnia [...] r., znak: [...] w całości (pkt. I), odmówiło ustalenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt poniesionych przez Fundację oraz zobowiązania K.J., jako dotychczasowej właścicielki zwierząt, do poniesienia ww. kosztów (pkt. II).
W uzasadnieniu, stwierdzając, że kwestionowana decyzja nie odpowiada ustawie o ochronie zwierząt, gdyż Fundacja, nie jest podmiotem uprawnionym do otrzymania zwrotu kosztów poniesionych w związku z czasowym odbiorem zwierząt. Organ odwoławczy podniósł, że podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 19 września 2015 r., sygn. akt II OSK 100/14, że przepis art. 7 ust. 4 ww. ustawy należy wykładać w powiązaniu z treścią przepisów art. 7 ust. 1, 1c i 3 tej ustawy i wskazał, że jeżeli odebrane zwierzę nie zostało przekazane zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 pkt 1 u.o.o.z. do schroniska dla zwierząt, lecz powierzone innemu podmiotowi nieprowadzącemu schroniska, to należy uznać, że należy on do kategorii "inne osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej albo osoby fizyczne, które zapewnią mu (zwierzęciu) właściwą opiekę", co następuje nieodpłatnie i jedynie w przypadku braku zgody podmiotu właściwego - w tym przypadku schroniska dla zwierząt. Organ wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy odebrane czasowo K.J. zwierzęta miały zostać przekazane do Przytuliska i hotelu zwierząt domowych "B." M.S. z siedzibą w C. zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.o.o.z. - w decyzji z dnia [...] r., znak: [...], Wójt wskazał, że: "schronisko zgodziło się na przyjęcie psów. Ze schroniskiem gmina Z. ma podpisaną umowę dotyczącą wyłapywania bezdomnych zwierząt, zapewniania im odpowiednich warunków i otaczania ich należytą opieką weterynaryjną. Schronisko gwarantuje więc właściwą opiekę nad odebranymi psami. Dlatego zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.o.o.z. organ postanowił przekazać psy do ww. schroniska". Organ II instancji uznał tą decyzję za słuszną, tym bardziej, że przedstawicielka Fundacji na rozprawie administracyjnej w dniu 24 sierpnia 2020 r. jednoznacznie oświadczyła, że "Fundacja nie prowadzi schroniska. Psy są w domach tymczasowych u wolontariuszy". Skoro więc schronisko wyraziło zgodę na przyjęcie psów i nie wystąpiły również inne okoliczności uniemożliwiające przekazanie zwierząt do schroniska, to nie zaszły przesłanki z art. 7 ust. 1c u.o.o.z., do przekazania odebranych zwierząt innemu podmiotowi niż wskazany w art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Organ uznał, że Fundacja decydując się na odbiór zwierząt i sprawowanie nad nimi opieki, w tym weterynaryjnej, uczyniła to na własne ryzyko, bez zgody organów administracji i powinna była godzić się z koniecznością poniesienia wszelkich kosztów z tym związanych. Natomiast, zdaniem organu II instancji, ustawodawca wskazał jednoznacznie, że podmiotom wymienionym w art. 7 ust. 1c ustawy o ochronie zwierząt, które zapewnią odebranemu zwierzęciu właściwą opiekę, zwierzę jest przekazywane nieodpłatnie a prawo do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie kosztów transportu utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt przysługuje wyłącznie podmiotom wymienionym w art. 7 ust. 1 tej ustawy. Skoro więc Fundacja nie zalicza się do żadnego z podmiotów wskazanych w ww. przepisie, to nie jest uprawniona do złożenia wniosku w przedmiocie kosztów, nawet jeżeli zwierzęta zostałyby przekazane pod opiekę Fundacji na podstawie decyzji o czasowym odebraniu zwierząt.
W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, pełnomocnik Fundacji, wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz Fundacji zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1 800 zł. W skardze wskazywano na naruszenie:
I. Przepisów prawa materialnego:
1) art. 7 ust. 4 w zw. z art. 7 ust. 3 u.o.o.z. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że organizacja społeczna, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt i która za pośrednictwem upoważnionego przedstawiciela, dokonała odbioru zwierzęcia w trybie interwencyjnym (art. 7 ust. 3 u.o.o.z.) nie ma interesu prawnego w ustaleniu kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia poniesionych przez nią w związku z dokonanym odbiorem, w konsekwencji nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia ww. kosztów; gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że podmiot, który odebrał zwierzę jego dotychczasowemu właścicielowi lub opiekunowi w trybie art. 7 ust. 3 u.o.o.z., w tym organizacja społeczna której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt ma interes prawny w żądaniu zwrotu poniesionych w związku z odbiorem kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt na podstawie art. 7 ust. 4 u.o.o.z., a tym samym posiada przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt zgodnie z art. 7 ust. 4 w zw. z art. 28 k.p.a.
2) art. 7 ust. 1 i ust. 1 c w zw. z art. 7 ust. 4 w zw. z art. 7 ust. 3 u.o.o.z. poprzez błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że w sytuacji odbioru zwierzęcia na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.o.z. prawo do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie kosztów transportu, utrzymania koniecznego leczenia odebranych zwierząt na podstawie art. 7 ust. 4 u.o.o.z. przysługuje wyłącznie podmiotom wymienionym w art. 7 ust. 1 u.o.o.z. gdyż podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 3 u.o.o.z. ponoszą te koszty "nieodpłatnie", gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że podmiotem uprawnionym do wystąpienia z takim wniosek jest podmiot, który poniósł koszty transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia w związku z jego odbiorem na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.o.z.
II. Przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez dokonanie błędu w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia polegającego na wadliwym przyjęciu, że przedstawione przez Fundację faktury nie pozwalają na uznanie, że poniesione przez Fundację koszty transportu, utrzymania i koniecznego leczenia są zasadne i dotyczą odebranych zwierząt, w szczególności faktury dotyczące zakupu karmy dla zwierząt są niewiarygodne i ich przyznanie jest niezasadne; błąd ten miał istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkował odmową ustalenia przez organ II instancji kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia poniesionych przez Fundację, gdy faktury zgromadzone w materiale dowodowym sprawy pozwalają na uznanie, że koszty poniesione przez Fundację, w tym koszty zakupu karmy są zasadne i dotyczą odebranych K.J. zwierząt;
2) art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez dokonanie błędu w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia polegającego na wadliwym przyjęciu, że w oparciu o przedstawioną przez Fundację dokumentację lekarsko - weterynaryjną odebranych zwierząt nie sposób ustalić jakie usługi weterynaryjne wykonano i czy były one koniczne; błąd ten miał istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkował odmową ustalenia przez organ II instancji kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia poniesionych przez Fundację, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności dokumentacja lekarsko - weterynaryjna oraz wyjaśnienia zawarte w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 20 lipca 2021 r. zawiera informacje o odbytych wizytach u weterynarza, podanych lekach, przeprowadzonych badaniach i zabiegach, na które składał się proces leczenia zwierząt odebranych K.J. w trybie art. 7 ust. 3 u.o.o.z., a zatem możliwe jest ustalenie jakie usługi weterynaryjne i inne czynności dotyczące leczenia zwierząt wykonano;
3) art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80, 81 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieuzasadnione pozbawienie mocy dowodowej dokumentacji lekarsko - weterynaryjnej sporządzonej przez lek. wet. K.S., z uwagi na ukaranie jej za "nierzetelne opiniowanie w sprawach odbiorów zwierząt przez organizacje pozarządowe", która to okoliczność nie może zostać uznana za udowodnioną, gdyż organ II instancji nie wskazał dowodu, na którym oparł powyższe twierdzenie, ani nie umożliwił skarżącej zapoznania się z ww. dowodem, tym samym naruszył art. 80 k.p.a.; pozbawienie mocy dowodowej dokumentacji lekarsko - weterynaryjnej sporządzonej przez lek. wet. K.S. miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało odmową ustalenia przez organ II instancji kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia poniesionych przez Fundację;
4) art. 131 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na: (1) braku powiadomienia pełnomocnika skarżącej o wpłynięciu odwołań K.J. reprezentowanej przez pełnomocnika oraz Stowarzyszenia C. z siedzibą w T. od decyzji Wójta z dnia [...] r. wydanej w sprawie prowadzonej pod sygn. akt: [...]; (2) brakiem wiedzy pełnomocnika skarżącej co do prowadzenia przez organ II instancji postępowania odwoławczego, a w konsekwencji uniemożliwieniem Fundacji zapoznania się z treścią wniesionych odwołań oraz uniemożliwieniem zajęcia stanowiska wobec zaprezentowanych w nich twierdzeń i zarzutów, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem Fundacji bez jej winy możliwości udziału w postępowaniu odwoławczym i jednocześnie stanowi dowód zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;
5) art. 7, 8 § 1,11 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewywiązanie się przez SKO z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności poprzez bezkrytyczne przyjęcie za prawdziwych twierdzeń zawartych w odwołaniu K.J. i odwołaniu Stowarzyszenia C. w T. od decyzji Wójta z dnia [...] r. (znak sprawy: [...]), w szczególności przyjęcie za prawdziwych twierdzeń, że postępowanie karne w sprawie znęcania się nad zwierzętami zostało umorzone i rozstrzygnięcie jest prawomocne oraz że Fundacja nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie ustalenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt, ponieważ przetrzymuje zwierzęta wbrew decyzji Wójta; gdy ww. twierdzenia nie są prawdziwe, gdyż postępowanie karne w sprawie znęcania się nad zwierzętami nie zostało umorzone, ani nie jest prawomocnie zakończone; a Fundacja nie przetrzymuje zwierząt wbrew decyzji Wójta; naruszenie ww. przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało odmową uznania Fundacji jako strony w przedmiotowym postępowaniu, a w konsekwencji odmową ustalenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt, która to odmowa narusza również interes społeczny w postaci istotnego ograniczenia ze względów finansowych działalności Fundacji jako organizacji pożytku publicznego, która prowadzi działalność społecznie użyteczną w sferze ochrony zwierząt.
Nadto, wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
1) uwierzytelnionego odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w Z., [...] Wydział Karny z dnia [...] r. wydanego w sprawie pod sygn. akt: [...] dla wykazania, że: twierdzenie odwołujących się od decyzji Wójta z dnia [...] r. (znak sprawy: [...]), iż postępowanie karne w sprawie znęcania się nad zwierzętami zostało umorzone a rozstrzygnięcie jest prawomocne jest nieprawdziwe i nieuzasadnione w świetle okoliczności sprawy, postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Z. A.S. o umorzenia dochodzenia z dnia [...] r, wydanego w sprawie prowadzonej pod sygn. akt: [...] zostało uchylone ww. postanowieniem Sądu Rejonowego w Z., w konsekwencji postępowanie karne o czyn znęcania się nad zwierzętami, tj. o czym z art. 35 ust l a u.o.o.z. toczy się obecnie przed Prokuraturą Rejonową w Z.;
2) zaświadczenia SKO z dnia 11 sierpnia 2021 r. (znak sprawy: [...]), poświadcza fakt, że decyzja SKO z dnia [...] r. (znak: [...]) w zakresie pkt 1, w którym orzeczono o: "czasowym odebraniu K.J. 21 psów, utrzymywanych na posesji w miejscowości [...] 45a gm. [...], przez Fundację jest ostateczna od dnia 14 grudnia 2020 r. i prawomocna od dnia 15 stycznia 2021 r.
W odpowiedzi na skargę SKO, wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazując, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, organ odwoławczy, w zaskarżonej decyzji, nie odnosił o się do kwestii prawidłowości ustalenia przez Wójta kwoty kosztów poniesionych przez Fundację w związku z odebraniem zwierząt, których zwrócenia oczekiwano, wobec czego wszelkie zarzuty w tej kwestii należy uznać za chybione. Ponadto organ podkreślił, że w sprawie nie ma znaczenia fakt ewentualnego prowadzenia postępowania karnego w sprawie znęcania się nad zwierzętami przez K.J., gdyż kwestia ta nie była zatem przedmiotem analizy organu odwoławczego. Nadto zdaniem organu II instancji, bez wpływ u na wynik sprawy pozostaje okoliczność braku zawiadomienia pełnomocnika Fundacji o wniesieniu odwołań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dowiodła, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 - dalej: ustawa covidowa). W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), która weszła w życie dnia 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Jednocześnie należy wskazać, że na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej, jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że zarówno skarżąca jaki i organ administracji nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania jej z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.b), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c). Zgodnie z art. 145a tej ustawy w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba, że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a rozstrzygnięcie organu odwoławczego uchylające decyzję organu pierwszej instancji i odmawiające ustalenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt oraz zobowiązania dotychczasowej właścicielki zwierząt do poniesienia tych kosztów, jest wadliwe. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Fundacja, nie jest podmiotem uprawnionym do otrzymania zwrotu kosztów poniesionych w związku z czasowym odbiorem zwierząt, gdyż w ocenie organu, jeżeli odebrane zwierzęta nie zostały przekazane do schroniska dla zwierząt (zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 pkt 1 u.o.o.z.), lecz powierzone innemu podmiotowi nieprowadzącemu schroniska, to należy on do kategorii "inne osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej albo osoby fizyczne, które zapewnią mu (zwierzęciu) właściwą opiekę", i podmiot ten zobowiązany jest zapewnić tą opiekę nieodpłatnie i jedynie w przypadku braku zgody podmiotu właściwego - w tym przypadku schroniska dla zwierząt. Organ wyraził przekonanie, że skoro schronisko wyraziło zgodę na przyjęcie psów i nie wystąpiły inne okoliczności uniemożliwiające przekazania zwierząt do schroniska, to nie zaszły przesłanki z art. 7 ust. 1c u.o.o.z., do przekazania odebranych zwierząt innemu podmiotowi niż wskazany w art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić.
Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 u.o.o.z., zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne a przekazanie takiego zwierzęcia, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane (pkt 1b). Natomiast w przypadku braku takiej zgody lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę (pkt 1c). Nie mniej w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, na postawie art. 7 ust. 3 u.o.o.z. policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia, przy czym w obu przypadkach, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna (art. 7 ust. 4 u.o.o.z.).
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
W sprawie nie było bowiem sporu dotyczącego zaistnienia przypadku niecierpiącego zwłoki. Fakt ten z resztą w swych rozważaniach potwierdził także już wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (w wyroku z dnia 31 marca 2021 roku o sygn. akt II SA/Łd 100/21), orzekający już w tej sprawie - w przedmiocie decyzji o czasowym odebraniu zwierząt.
Fundacji działającej na podstawnie art. 7 ust. 3 u.o.o.z., wbrew twierdzeniom organu II instancji, przysługiwało więc w tej sprawie roszczenie o zwrot poniesionych przez nią kosztów wskazanych w ust. 4 tego artykułu. Tym bardziej, że w orzecznictwie przyjmuje się, że fundacja (czy organizacja) interweniująca w takiego rodzaju sprawach, ma nie tylko przymiot strony w postępowaniu dotyczącym umieszczenia zwierząt jak i przyznania zwrotu kosztów za niezbędną pomoc weterynaryjną, transport i opiekę, ale także ma prawo wystąpić o zwrot tych kosztów, mimo że nie jest schroniskiem - w zakresie niezbędnym, podstawowym, koniecznym dla zachowania zdrowia i życia zwierząt.
Na uwagę zasługuje także fakt, że organ II instancji oparł zaskarżoną w tej sprawie decyzję, na decyzji Wójta z dnia [...] roku w przedmiocie czasowego odebrania psów, konwalidowanej decyzją SKO z dnia [...] r. o czasowym odebraniu psów. W szczególności organ II instancji powoływał się na pkt 2 ww. decyzji SKO dotyczący przekazania zwierząt do placówki, będącej schroniskiem dla zwierząt, podczas gdy decyzja ta została zaskarżona i uchylona, w tym właśnie punkcie przez Sąd ww. wyrokiem z dnia 31 marca 2021 roku o sygn. akt II SA/Łd 100/21. I chociaż sprawa została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, to jednak w sytuacji gdy organ nadal chciałby opierać swe rozstrzygnięcie na wyżej wymienionym wyroku, winien przedtem rozważyć konieczność podjęcia odpowiednich czynności proceduralnych.
W tych okolicznościach za zasadne uznać należało, zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 i ust. 1 c, art. 7 ust. 4 w zw. z art. 7 ust. 3 u.o.o.z. poprzez błędną wykładnię i przyjęciu, że w sytuacji odbioru zwierzęcia (tutaj przez Fundację) na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.o.z. prawo do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie kosztów transportu, utrzymania koniecznego leczenia odebranych zwierząt - na podstawie art. 7 ust. 4 u.o.o.z., przysługuje wyłącznie podmiotom wymienionym w art. 7 ust. 1 u.o.o.z., gdyż inne podmioty mogą ponosić te koszty wyłącznie nieodpłatnie i na własne ryzyko.
Nadto skarżący zasadnie wskazał na fakt, iż organ II instancji nie poinformował Fundacji o wniesieniu odwołania od korzystnej dla niej decyzji organu I instancji, co spowodowało również naruszenie prawa strony do udziału w postępowaniu oraz obrony jej interesu prawnego i w konsekwencji musiało mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącej należało uznać, że są one bezpodstawne.
Przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie wyjaśniające, odpowiadało wymogom art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3, art. 140 k.p.a., których to naruszenie podnosiła skarżąca. Organy podjęły bowiem w sprawie wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z art. 7 kpa oraz zebrały, uzupełniły i wreszcie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, uwzględniając wnioski stron a uzasadnienia ich rozstrzygnięć odpowiadały przepisom prawa. Chybione stały się zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia norm prawa procesowego.
W tych warunkach należało stwierdzić, że organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nieprawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający będzie miał na uwadze poczynione powyżej ustalenia, wyeliminuje wskazane uchybienia, oraz uwzględni powyższe wskazania.
Mając powyższe na uwadze, decyzję organu odwoławczego należało uchylić na podstawie art. 145 pkt. 1 lit. a. i c. p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz skarżącej Fundacji zwrot niezbędnych kosztów postępowania - wynagrodzenia radcy prawnego w wysokości 1 800 zł.
is