I OSK 1361/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-10-20
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowyprzewóz kabotażowykara pieniężnazezwolenietransport międzynarodowyodprawa celnapostępowanie administracyjnekontrola drogowaNSA

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że Sąd I instancji nie ustosunkował się do zarzutów dotyczących naruszeń proceduralnych organów administracji, co mogło mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego i błędną kwalifikację przewozu jako kabotażowego.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej za wykonywanie przewozu kabotażowego bez zezwolenia. Skarżący twierdził, że przewóz był międzynarodowy, a odprawa celna miała nastąpić w trakcie trasy. Organy administracji i WSA uznały przewóz za kabotażowy, opierając się na oświadczeniu kierowcy i definicji z ustawy. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na nierozpatrzenie przez Sąd I instancji zarzutów dotyczących naruszeń proceduralnych organów oraz pominięcie dowodów, co mogło wpłynąć na błędne ustalenie stanu faktycznego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za wykonywanie przewozu kabotażowego bez zezwolenia. Sprawa dotyczyła przewozu wykonywanego przez zagraniczny podmiot, który według organów i WSA stanowił przewóz kabotażowy między miejscami na terytorium Polski. Skarżący argumentował, że przewóz był międzynarodowy (z Polski do Niemiec), a postój w L. miał służyć jedynie odprawie celnej w ramach procedury uproszczonej. Podkreślał, że organy nie rozpatrzyły wszechstronnie zebranego materiału dowodowego, w tym listu przewozowego CMR i dokumentów celnych, a także pominęły wnioski dowodowe, np. o przesłuchanie świadka. NSA uznał zarzut naruszenia przez WSA art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. za zasadny, stwierdzając, że Sąd I instancji nie ustosunkował się do przedstawionych w skardze uchybień proceduralnych organów administracji, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego doprowadziło do wydania kwestionowanej decyzji, a organ odwoławczy nie ustosunkował się do przedstawionych dowodów, w tym listu przewozowego CMR, bez podania przyczyn odmowy wiarygodności. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli ustalenia faktyczne wskazują na międzynarodowy charakter przewozu, a postój służył odprawie celnej, a nie przewozowi między miejscami na terytorium RP.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie ustosunkował się do zarzutów naruszenia procedury administracyjnej przez organy, co mogło wpłynąć na błędne ustalenie stanu faktycznego i zakwalifikowanie przewozu jako kabotażowego. Kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w tym charakteru przewozu i celu postoju.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 4 § 12

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.t.d. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA przepisów postępowania (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a.) poprzez nierozpatrzenie zarzutów dotyczących uchybień proceduralnych organów administracji. Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy i Sąd I instancji, co doprowadziło do błędnej kwalifikacji przewozu jako kabotażowego. Pominięcie przez organ odwoławczy i Sąd I instancji dowodów przedstawionych przez skarżącego (list przewozowy CMR, dokumenty celne) bez podania przyczyn odmowy wiarygodności.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przez WSA art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. (zasada swobodnej oceny dowodów) okazał się chybiony, gdyż Sąd I instancji nie przeprowadzał postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji nie ustosunkował się do przedstawionych w skardze uchybień proceduralnych organów administracji, które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Faktycznie Sąd I instancji nie ustosunkował się do przedstawionych w skardze uchybień proceduralnych organów administracji, które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a wręcz stwierdził, że stan faktyczny jest jednoznaczny i wskazuje na wykonywanie przez skarżącego przewozu kabotażowego. Organ odwoławczy w żaden sposób nie ustosunkował się do dokumentów, w tym listu przewozowego CMR, który jest niezbędny w przypadku wykonywania transportu międzynarodowego, przedstawionych już przed organem I instancji. Bowiem wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy i wszechstronnie oceniony, może stanowić podstawę prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.

Skład orzekający

Izabella Kulig - Maciszewska

przewodniczący sprawozdawca

Leszek Włoskiewicz

członek

Małgorzata Pocztarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewozu kabotażowego, znaczenie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wszechstronnego postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych, kontrola sądowa nad oceną dowodów przez organy administracji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o transporcie drogowym obowiązujących w dacie wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i wszechstronne postępowanie dowodowe, a także jak sądowa kontrola może korygować błędy organów administracji w interpretacji przepisów.

Czy przewóz do Niemiec z odprawą celną po drodze to kabotaż? NSA wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1361/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Leszek Włoskiewicz
Małgorzata Pocztarek
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1609/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-06-21
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) Sędziowie NSA Leszek Włoskiewicz Małgorzata Pocztarek Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 20 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. E. W. - "S." w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21czerwca 2005r. sygn. akt VI SA/Wa 1609/04 w sprawie ze skargi E. W. - "S." w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu kabotażowego bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. E. W. - "S." w [...] kwotę 2125zł (dwa tysiące sto dwadzieścia pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie VI SA/Wa 1609/04 oddalił skargę E. W. S. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej za wykonanie przewozu kabotażowego bez zezwolenia.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] na mocy art. 29 ust. 1, art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 oraz Ip. 1.3.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) utrzymano w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącego.
Organ wskazał, że dnia [...] funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli pojazd o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Podczas czynności stwierdzono wykonywanie przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia. Kierujący pojazdem oświadczył, iż pojazd został załadowany w O. i miał udać się do miejscowości L. Kierowca wyjechał bez wszystkich wymaganych dokumentów przewozowych. Mając na względzie ustalony stan faktyczny, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia.
W odwołaniu skarżący wnosił o uchylenie decyzji, zarzucając naruszenie art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. Skarżący wskazał, że kontrolowany przewóz wykonywany był na trasie do Niemiec po dokonaniu cyklu przerobu i obrotu odzieży. Ponadto pełnomocnik załączył list przewozowy CMR oraz dokumenty świadczące o dokonaniu uproszczonej procedury celnej.
Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przewoźnik zagraniczny, S. E. W., wykonywał w chwili kontroli przewóz pomiędzy miejscami położonymi na terytorium Rzeczypospolitej pojazdem zarejestrowanym za granicą. Powyższe zdaniem organu potwierdzone jest w aktach przedmiotowej sprawy, a w szczególności poprzez oświadczenie złożone przez kierującego pojazdem o nr rej. [...]. Z treści tego oświadczenia wynika, iż po załadowaniu towaru kierujący pojazdem nie zabrał dokumentów dotyczących przedmiotowej przesyłki. Jednocześnie zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy ustawodawca nakłada obowiązek na kierowcę posiadania i okazywania na żądanie uprawionego organu kontroli m.in. wypisu z licencji, dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.
Zdaniem organu późniejsze dołączenie listu przewozowego CMR oraz dokumentów świadczących o dokonaniu uproszczonej procedury celnej nie może stanowić dowodu na okoliczność wykonywania transportu międzynarodowego. W ocenie organu dla treści rozstrzygnięcia nie ma także znaczenia okoliczność, iż przewożony towar nie został rozładowany gdyż zgodnie z art. 4 pkt 12 ustawy o transporcie drogowym przewóz kabotażowy to przewóz wykonywany pojazdem samochodowym zarejestrowanym za granicą lub przez przedsiębiorcę zagranicznego między miejscami położonymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle tego przepisu element załadunku lub rozładunku nie ma znaczenia.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła strona skarżąca, firma wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji poprzedzającej.
Skarżący podniósł, iż cały ładunek znajdujący się w kontrolowanym pojeździe przewożony był w ramach transportu międzynarodowego w relacji bezpośredniej O. – H. (Niemcy), a w L., który znajduje się po drodze miała nastąpić jedynie jego odprawa celna. Skarżący wyjaśnił również, że dokument CMR, którego kierowca nie zabrał z O. przez przeoczenie, został dowieziony przez współpracującego ze skarżącym T. S. jeszcze w trakcie kontroli. W ocenie skarżącej z niewiadomych przyczyn Inspektor dokument ten jak i wyjaśnienia przewoźnika, co do charakteru wykonywanego przewozu, pominął i nie uczynił o nich wzmianki w treści protokołu z przeprowadzonej kontroli.
Ponadto skarżący wyjaśnił, iż właścicielem przewożonych w kontrolowanym pojeździe towarów jest przedsiębiorca zagraniczny, tj. firma A. AG w H. Firma L. Sp. z o.o. była jedynie ich dysponentem na czas tzw. uszlachetniania, na podstawie wielostronnej umowy. Towary te zostały przewiezione transportem krajowym do A. Poland Sp. z o.o. w O. w celu metkowania, konfekcjonowania i pakowania. Następnie z O. miały być przetransportowane pojazdem skarżącego bezpośrednio do A. AG w H. w Niemczech, po uprzednim dokonaniu ich odprawy celnej w tzw. procedurze uproszczonej w L. Wyjaśnił, że Spółka z o.o. L. posiada zezwolenie na dokonywanie odpraw celnych towarów w owej procedurze. Tego rodzaju przerób i cykl obrotu jest realizowany od wielu lat, tak więc dokonywanie odprawy celnej na trasie przewozu towarów z O. do Niemiec należy do przyjętej praktyki.
Skarżący wskazał, że jak wynika z przytoczonych faktów organ I instancji wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w oparciu o błędne ustalenia, przyjmując, iż miejscem pochodzenia przewożonego towaru było O., a miejscem jego przeznaczenia – L. Zdaniem skarżącego organ II instancji zaś bezkrytycznie podzielił stanowisko organu I instancji, pomimo przedstawienia przez skarżącego dowodów na to, iż miejscem przeznaczenia towaru było H. w Niemczech. Wskazał, że z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika jednoznacznie, iż organ ten zupełnie pominął przedstawione przez skarżącego dowody. Postępowanie dowodowe przez niego przeprowadzone miało więc charakter szczątkowy, a podstawą faktyczną dla ostatecznej decyzji tego organu był wyłącznie protokół z przeprowadzonej kontroli drogowej zawierający istotne sprzeczności. Z jednej bowiem strony Inspektor Transportu Drogowego zaznaczył w nim, że znajdujące się w kontrolowanym pojeździe towary zostały załadowane w O. celem ich przewiezienia do Niemiec, a z drugiej strony w załączniku zakwalifikował powyższy przewóz jako kabotaż.
Zdaniem skarżącego ani organ I instancji, ani też organ II instancji nie odniosły się do przedłożonych im dokumentów. Podkreślił istnienie oczywistych sprzeczności w treści protokołu sporządzonego podczas kontroli. Wskazał, że gdyby organ odwoławczy dokonał rzetelnej oceny treści zarówno złożonego odwołania oraz załączonych do niego dokumentów CMR i dokumentów dotyczących odprawy celnej, doszedłby do wniosku, iż dokonywany przez skarżącego przewóz nie mógł mieć charakteru przewozu kabotażowego.
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie odniósł się także do argumentów podniesionych przez skarżącego, z których wynika, iż dokonywanie odpraw na trasie przewozu uwarunkowane jest specyfiką tzw. procedury uproszczonej i nie oznacza, iż miejsce odprawy jest równocześnie miejscem przeznaczania przewożonych rzeczy.
Skarżący podkreślił, że w odwołaniu podał nazwisko osoby, która może udzielić istotnych informacji w sprawie, a także wskazał źródła pomocnicze w ustaleniu przytoczonych w odwołaniu faktów. Jednakże organ II instancji nie skorzystał ani z możliwości przesłuchania wymienionej osoby, czy też zobowiązania jej do przedłożenia wyjaśnień na piśmie, ani z zaczerpnięcia jakichkolwiek dodatkowych informacji. Zdaniem strony organ oparł się na zawierającym oczywiste sprzeczności protokole i wyjaśnieniach udzielonych przez kierowcę pojazdu, które rzekomo stanowią okoliczność przemawiającą za obciążeniem skarżącego zupełnie nieuzasadnioną karą pieniężną.
Postępowanie takie jest, zdaniem skarżącego, niedopuszczalne i godzi w podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej forma uzasadnienia decyzji organu II instancji świadczy o powierzchownym potraktowaniu sprawy. Argumenty zawarte w uzasadnieniu odnoszą się wyłącznie do przepisów prawnych określających przewóz kabotażowy, obowiązki przewoźnika oraz uzasadniających wysokość nałożonej kary. Ustosunkowanie się do argumentów zawartych w odwołaniu jest lakoniczne i ogranicza się do kilku zadań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zdaniem Sądu I instancji stan faktyczny sprawy w części dotyczącej zatrzymania pojazdu przewożącego towar z O. do L. gdzie miała być dokonana odprawa celna w tzw. procedurze uproszczonej a następnie przetransportowanie ich pojazdem skarżącego bezpośrednio do A. AG w H. w Niemczech, nie nasuwa wątpliwości. Rozważenia wymaga dołączony do sprawy list przewozowy CMR.
Organy administracji drogowej uznały, że miał miejsce przewóz kabotażowy i wskazały, że mają zastosowanie przepisy art. 4 pkt 12 oraz art. 28, a także Ip. 1.3.1. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 4 pkt 12 ustawy przewóz kabotażowy to przewóz wykonywany pojazdem samochodowym zarejestrowanym za granicą lub przez przedsiębiorcę zagranicznego między miejscami położonymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Analizując tę definicję ustawową należy rozróżnić dwa aspekty takiego przewozu. W pierwszym przypadku decydujące są elementy przedmiotowe przewozu (kraj rejestracji pojazdu), w drugim podmiotowe (status zagranicznego przedsiębiorcy).
Ponadto należy zauważyć, że definicja ustawowa przewozu kabotażowego obejmuje dwa stany faktyczne:
– przewóz wykonywany pojazdem samochodowym zarejestrowanym za granicą między miejscami położonymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub
– przewóz wykonywany przez przedsiębiorcą zagranicznego między miejscami położonymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem Sądu I instancji z treści art. 28 i art. 29 ustawy wynika, że przepisy te odnoszą się do przewoźników zagranicznych. Z art. 29 ustawy wynika wprost, że tylko wykonywanie przez zagranicznego przewoźnika przewozu kabotażowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga uzyskania zezwolenia, które wydaje minister właściwy do spraw transportu. Także kara określona w Ip. 1.3.1. załącznika do ustawy dotyczy "wykonywania przewozu kabotażowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia", a zatem dotyczyć może w istocie tylko przedsiębiorcy zagranicznego.
W ocenie Sądu, z zebranego materiału dowodowego wynika, że przewóz wykonywany był przez przedsiębiorcę zagranicznego, pojazdem zarejestrowanym za granicą, pomiędzy miejscami położonymi w Polsce. Okoliczność ta została ustalona na podstawie oświadczenia złożonego przez kierującego pojazdem. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że po załadunku kierujący pojazdem nie zabrał wszystkich wymaganych dokumentów. Mając to na uwadze, zdaniem Sądu, organ słusznie uznał, że późniejsze przedstawienie takich dokumentów – w tym przypadku listu przewozowego CMR – nie może stanowić dowodu na okoliczność wykonywania transportu międzynarodowego.
W ocenie Sądu należało uznać za słuszne twierdzenie organu odwoławczego, który stwierdził, że dla treści rozstrzygnięcia nie ma znaczenia, iż przewożony towar nie został rozładowany. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 12 ustawy o transporcie drogowym przewóz kabotażowy to przewóz wykonywany pojazdem samochodowym zarejestrowanym za granicą lub przez przedsiębiorcę zagranicznego między miejscami położonymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Określona w tym przepisie definicja legalna nie zawiera elementu załadunku bądź rozładunku towaru
Ponadto Sąd stwierdził, że w postępowaniu jednoznacznie ustalono, iż przewóz wykonywany był pomiędzy O. a L., a więc na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co pozwala uznać, że wykonywany był przewóz kabotażowy. Z przedłożonej do akt umowy wielostronnej (pkt 4, 5 i 7) wynika wprost, że zleceniobiorca I (L. Sp. z o.o.) zrealizuje czynności m.in. związane z komisowaniem surowców i materiałów oraz zapewnieniem obsługi celnej związanej z eksportem gotowych komisji przygotowanych przez innych zleceniobiorców (pkt 4). Zgodnie z pkt 7 umowy zleceniobiorca IV i V przekazuje wyroby zleceniobiorcy I do dokonania odprawy celnej. Taka też sytuacja w ocenie Sądu miała miejsce w niniejszej sprawie. Tak więc wyroby były przewożone pomiędzy miejscowościami krajowymi w celu dalszego dokonania odprawy celnej przez zleceniobiorcę I w L. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu I instancji spełnione zostały przesłanki uznania tego przewozu za przewóz wypełniający dyspozycję art. 4 ust. 12 ustawy o transporcie drogowym, tj. za przewóz kabotażowy.
Jednocześnie Sąd nie podzielił zarzutów skarżącej o naruszeniu przez organ przepisów proceduralnych i niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł J. E. W. S. w [...], wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie zakwestionowanych decyzji organów obu instancji bądź o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wyrokowi temu zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
– uchybienie art. 4 pkt 12 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na zakwalifikowaniu dokonywanego przez skarżącego przewozu jako przewozu kabotażowego, wykonywanego pomiędzy miejscowościami na terenie RP, bez wymaganego zezwolenia, podczas gdy w istocie był to przewóz w ruchu międzynarodowym, do którego przepis 4 pkt 12 ustawy o transporcie drogowym nie ma zastosowania,
oraz
– na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
– uchybienie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – poprzez jego niezastosowanie wobec oczywistego naruszenia przez organy administracyjne przepisów procedury administracyjnej, przy wydaniu decyzji oznaczonych w pkt 1 niniejsze skargi, skutkujące oddaleniem skargi na wymienione decyzje i tym samym usankcjonowaniem szeregu uchybień formalnych w postępowaniu administracyjnym i utrzymaniu w obrocie prawnym decyzji wydanych na podstawie nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania,
– uchybienie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na nierozpatrzeniu całości i w sposób wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięciu wniosków skarżącego bez podania uzasadnienia, skutkujące przyjęciem, iż na etapie wydawania zaskarżonych decyzji obydwu instancji nie doszło do naruszeń procedury administracyjnej.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., iż Sąd wydając zaskarżony wyrok naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów określoną w art. 233 § 1 k.p.c. Na gruncie art. 106 § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do postępowania dowodowego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego. W związku z tym sąd administracyjny związany jest również zasadami postępowania dowodowego określonymi w k.p.c. Artykuł 233 § 1 k.p.c. stanowi, iż Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według swego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie Sąd uchybił cytowanemu przepisowi przede wszystkim dlatego, że nie dokonał wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Sąd pominął zupełnie przedstawione w skardze twierdzenia i zarzuty skarżącego nie podając przyczyny ich pominięcia, co zdaniem skarżącego jest sprzeczne z prawem.
Ponadto wskazano, że Sąd pominął także zarzut skarżącego, co do nieprzeprowadzenia przez organy administracyjne wnioskowanych dowodów. Skarżący bowiem w odwołaniu od decyzji podał nazwisko osoby, która może udzielić istotnych informacji w sprawie, a także wskazał źródła pomocne w ustaleniu przytoczonych w odwołaniu faktów. Jednakże organ II instancji nie skorzystał ani z możliwości przesłuchania wymienionej osoby czy też zobowiązania jej do przedłożenia wyjaśnień na piśmie, ani z zaczerpnięcia jakichkolwiek dodatkowych informacji. Te istotne okoliczności zostały przez Sąd pominięte, wyrok oddalający skargę zaś nie zawiera żadnego uzasadnienia w tym zakresie.
Pominął także Sąd istotny zarzut wskazywanych przez skarżącego sprzeczności w protokole kontroli, na podstawie którego wydano zaskarżone decyzje. Już bowiem z tego protokołu wynika, zdaniem skarżącego, iż organy administracyjne dopuściły się uchybień. W owym protokole Inspektor Transportu Drogowego z jednej strony zaznaczył, że znajdujące się w kontrolowanym pojeździe towary zostały załadowane w O. celem ich przewiezienia do Niemiec, a z drugiej strony w załączniku zakwalifikował powyższy przewóz jako kabotaż.
Odnośnie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów naruszenia przez organy administracyjne ogólnych zasad postępowania administracyjnego, a to art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 w szczególności zaś zasady prawdy obiektywnej, naruszenia art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., Sąd stwierdził jedynie, iż ich nie podziela. Zdaniem skarżącego świadczy to o nierozpatrzeniu tychże zarzutów, a przecież skarżący wyraźnie wskazywał, iż owe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Jedynym właściwie dowodem, do którego Sąd w ogóle się odniósł jest załączona do skargi umowa wielostronna o współpracy, którą jednak Sąd niewłaściwie zinterpretował. Umowa ta bowiem potwierdza nie to, że skarżący przewozi towary celem ich tzw. uszlachetniania, pomiędzy miejscowościami na terenie Polski. Umowa ta jest zdaniem skarżącego dodatkowym dowodem na to, że należący do skarżącego pojazd, w chwili kontroli, wykonywał przewóz międzynarodowy w relacji bezpośredniej O. – H. Niemcy, a w L., który znajduje się po drodze, miała nastąpić jedynie jego odprawa celna w tzw. procedurze uproszczonej. Umowę tę skarżący przedstawił jako potwierdzenie przyjętej, wieloletniej praktyki obrotu, która nigdy wcześniej nie była przez żadne organy kwestionowana.
Zdaniem skarżącego Sąd rażąco naruszył art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem nie uwzględnił skargi wobec oczywistego naruszenia przez organy administracyjne przepisów procedury administracyjnej, przy wydaniu decyzji.
Jednocześnie skarżący podnosi, iż Sąd dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 4 pkt 12 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Sąd nie rozpatrując wszechstronnie zebranego w sprawie materiału dowodowego zakwalifikował dokonywany przez skarżącego przewóz jako przewóz kabotażowy, wykonywany pomiędzy miejscowościami na terenie RP, bez wymaganego zezwolenia, podczas gdy w istocie, z przytoczonych już wyżej przyczyn, był to przewóz w ruchu międzynarodowym, do którego przepis art. 4 pkt 12 o transporcie drogowym nie ma zastosowania. Zdaniem skarżącego bowiem udowodnił on, iż obydwie zaskarżone przez niego decyzje o nałożeniu kary pieniężnej, zostały wydane w oparciu o błędne ustalenia, w których przyjęto, iż miejscem pochodzenia przewożonego towaru było O., a miejscem jego przeznaczenia – L.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 233 § 1 k.p.a. w zw. z art. 106 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Paragraf 5 art. 106 odnosi się do § 3 tego przepisu, co oznacza, iż ma zastosowanie w sytuacji, gdy Sąd z urzędu lub na wniosek stron przeprowadza dowody uzupełniające z dokumentów. Do tego postępowania dowodowego przeprowadzanego przez sąd administracyjny stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego, w tym wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 233 § 1 k.p.c. Jednakże w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie przeprowadzał żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów a więc nie stosował, nie mógł stosować powołanych przepisów i w związku z tym nie mógł ich naruszyć. Nie budzi bowiem żadnych wątpliwości interpretacyjnych, że przepis ten nie stanowi podstawy dokonywanej przez Sąd legalności zaskarżonej decyzji, również w kontekście zgromadzonego przez organ administracyjny materiału dowodowego i jego oceny.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ p.p.s.a. to stwierdzić należy, iż zgodnie z wymogami skargi kasacyjnej skarżący musi wskazać w jej podstawach na czym konkretnie polegało to naruszenie. Wprawdzie w podstawach skargi kasacyjnej nie zostało to wskazane, ale w jej uzasadnieniu skarżący sprecyzował, podając konkretne przepisy, i w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istnieje możliwość merytorycznego ustosunkowania się do tego zarzutu. Przy czym stwierdzić należy, iż zarzut ten jest zasadny. Faktycznie Sąd I instancji nie ustosunkował się do przedstawionych w skardze uchybień proceduralnych organów administracji, które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a wręcz stwierdził, że stan faktyczny jest jednoznaczny i wskazuje na wykonywanie przez skarżącego przewozu kabotażowego.
Natomiast, jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej właśnie nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego doprowadziło do wydania kwestionowanej decyzji. Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy w żaden sposób nie ustosunkował się do dokumentów, w tym listu przewozowego CMR, który jest niezbędny w przypadku wykonywania transportu międzynarodowego, przedstawionych już przed organem I instancji. Rzeczonym odwołaniem O. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego potwierdził tę okoliczność. Natomiast organ odwoławczy w żaden sposób nie wskazał przyczyn, dla których odmówił wiarygodności zarówno temu dowodowi, jak i innym dowodom przedstawionym przez skarżącego. Sąd I instancji oceniając legalność zaskarżonej decyzji był zobligowany ustosunkować się do tych kwestii. Bowiem wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy i wszechstronnie oceniony, może stanowić podstawę prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Ponieważ Sąd dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to w tej sytuacji zbędne jest ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego. Bowiem zarzut błędnej subsumcji, co wyraża się w tym, że ustalony w sprawie stan faktyczny został niezasadnie uznany za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w konkretnej normie prawnej, mógłby być rozpatrzony gdyby nie było wątpliwości co do ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a/ i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1359 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI