I OSK 1203/25

I OSK 1203/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Po 841/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2025-04-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.H. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 841/24 w sprawie ze skargi A.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 2 października 2024 r. nr SKO.4132.1112.246.2024.ZR w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego postanawia 1. sprostować oczywiste omyłki w rubrum zaskarżonego wyroku i w jego uzasadnieniu w ten sposób, że omyłkowo przywołane nazwiska "H." zastąpić każdocześnie nazwiskiem "H."; 2. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Uzasadnienie
Wyrokiem z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 841/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A.H. (dalej skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 2 października 2024 r. nr SKO.4132.1112.246.2024.ZR w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego (k. 37, 43-50 akt sądowych).
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, sporządzonej przez adw. S.S., skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji (k. 58-63 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 poz. 935 ze zm., dalej ppsa), wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 Sędziów NSA z 16.4.2007 r. I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007/4/77 przyjął, że na podstawie powołanego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Pogląd ów w pełni akceptuje doktryna i orzecznictwo (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis 2012, s. 231, uw. 18; postanowienie NSA z: 13.11.2013 r. I OSK 2546/13; 13.11.2013 r. II OSK 2158/12; 13.11.2013 r. II OSK 2159/12; 7.11.2013 r. II OSK 2656/13; 7.11.2013 r. II OSK 2672/13, cbosa).
Z konstrukcji ww. przepisu wynika, że to na wnoszącym o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu [...] spoczywa obowiązek wykazania konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu [...] jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Winien on zatem w sposób wnikliwy uzasadnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, przedstawiając spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, tak by przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek i zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy.
Jest rzeczą oczywistą, że wywodząc skargę do sądu administracyjnego strona dąży do obalenia zaskarżonej decyzji, z której jest w jakiś sposób niezadowolona. Możliwość wstrzymania wykonania decyzji została jednak uzależniona od ściśle określonych przesłanek, mających na celu zapobieżenie szczególnie uciążliwym dla strony skutkom. Skutki te zostały wyraźnie określone w art. 61 § 3 ppsa, a szansa na ich urzeczywistnienie musi być realna, a nie jedynie hipotetyczna.
Skarżąca twierdzi, że wykonanie decyzji prowadzi do wyrządzenia zarówno jej, jak i rodzinie, znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca ogólnikowo powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, w tym niebezpieczeństwo przerwania leczenia i rehabilitacji syna wskazując w tym zakresie, że szkoda wynikająca z przerwania rehabilitacji i leczenia farmakologicznego będzie nieodwracalna. Nie przedstawiono natomiast żadnej argumentacji, jak i dowodów potwierdzających, że konieczność zwrotu należności faktycznie spowoduje konieczność przerwania rehabilitacji i leczenia z uwagi na brak wystarczających środków finansowych na życie i leczenie. W szczególności nie przedstawiono aktualnej sytuacji życiowej skarżącej i jej rodziny, nie wskazano jakie dochody osiąga jej rodzina, jaki posiada majątek.
Naturalnym jest, że decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych wiąże się z dolegliwościami finansowymi i ze swej istoty ogranicza możliwości finansowe strony. Nie taką sytuację chroni jednak ustawodawca. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy ochronie przed jakimikolwiek ujemnymi konsekwencjami, ani też nie eliminuje każdego niebezpieczeństwa. Sam negatywny wpływ na sytuację materialną strony nie jest wystarczający dla zastosowania art. 61 § 3 ppsa.
Skarżąca nie jest narażona na nieuzasadnioną stratę finansową, ponieważ zwrot środków finansowych ma charakter odwracalny, a ewentualnym dłużnikiem byłby podmiot publiczny (co do zasady wypłacalny).
Skarżąca i jej profesjonalny pełnomocnik zdawali sobie sprawę z ustawowych wymagań wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (świadczy o tym postanowienie WSA w Poznaniu z 8 stycznia 2025 r. II SA/Po 841/25 odmawiające skarżącej wstrzymania wykonania decyzji na etapie podstępowania przed Sądem I instancji, k. 20-22). Mimo to nie zastosowali się do nich. Sąd jest zatem obowiązany odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wobec nie uprawdopodobnienia przez skarżącą niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ppsa, postanowił jak w sentencji.
O sprostowaniu oczywistych omyłek orzeczono na podstawie art. 156 § 1 i 3 ppsa.