I OSK 1360/18

Naczelny Sąd Administracyjny2018-11-21
NSAAdministracyjneWysokansa
świadczenie wychowawcze500+dochód rodzinyutrata dochoduuzyskanie dochodukryterium dochodoweustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieciNSAprawo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, potwierdzając, że zmiana warunków pracy u tego samego pracodawcy nie jest utratą dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniu wychowawczym.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organy administracji uznały dochód z umów o pracę u tego samego pracodawcy za utracony, co skutkowało zaniżeniem dochodu rodziny. WSA uchylił decyzje, uznając, że zmiana warunków pracy nie jest utratą dochodu. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że ciągłość zatrudnienia u tego samego pracodawcy nie stanowi utraty dochodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Powodem odmowy było przekroczenie kryterium dochodowego, ustalonego na podstawie dochodu z 2014 roku. Organy administracji uznały, że dochód uzyskany przez skarżącego od stycznia do listopada 2014 r. należy uznać za utracony w związku z zawarciem nowej umowy o pracę z tym samym pracodawcą od listopada 2014 r. Skarżący argumentował, że praca u tego samego pracodawcy była ciągła od 2008 r., a zmiana umowy była jedynie kontynuacją zatrudnienia, a wyższe wynagrodzenie w grudniu wynikało z charakteru pracy kurierskiej. WSA uznał, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy dotyczące utraty dochodu, wskazując, że zmiana warunków pracy u tego samego pracodawcy nie jest utratą dochodu. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że utrata dochodu oznacza rozwiązanie stosunku prawnego, a nie zmianę warunków pracy u tego samego pracodawcy. NSA stwierdził, że dochód z 2014 r. powinien być uwzględniony w całości, podzielony przez 12 miesięcy i liczbę członków rodziny, co skutkowało przyznaniem świadczenia. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana warunków pracy u tego samego pracodawcy, w tym zawarcie nowej umowy o pracę na czas nieokreślony, nie jest utratą dochodu w rozumieniu ustawy.

Uzasadnienie

Utrata dochodu jest związana z rozwiązaniem stosunku prawnego, a nie ze zmianą warunków pracy, zwłaszcza gdy jest to kontynuacja zatrudnienia u tego samego pracodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.p.w.d. art. 7 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Przepis ma zastosowanie jedynie w przypadku utraty dochodu. W przypadku braku utraty lub uzyskania dochodu, dochód z roku poprzedzającego okres świadczeniowy dzieli się przez 12 miesięcy i liczbę członków rodziny.

u.p.p.w.d. art. 48 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Pierwszy okres świadczeniowy obejmuje okres od wejścia w życie ustawy do 30 września 2017 r. Do ustalenia prawa do świadczenia w tym okresie brany jest pod uwagę dochód z roku 2014.

u.p.p.w.d. art. 5 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł.

Pomocnicze

u.p.p.w.d. art. 2 § pkt 19 lit. c

Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Utrata dochodu oznacza utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co wiąże się z rozwiązaniem stosunku prawnego.

u.p.p.w.d. art. 2 § pkt 20 lit. c

Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana warunków pracy u tego samego pracodawcy nie jest utratą dochodu. Dochód z 2014 r. powinien być podzielony przez 12 miesięcy i liczbę członków rodziny, a nie tylko uwzględniony dochód z grudnia. Ciągłość zatrudnienia u tego samego pracodawcy od 2008 r. nie stanowi utraty dochodu.

Odrzucone argumenty

Dochód uzyskany od stycznia do listopada 2014 r. należy uznać za utracony w związku z zawarciem nowej umowy o pracę. Zastosowanie art. 7 ust. 2 ustawy do dochodu uzyskanego w 2014 r. jest niemożliwe. Organy administracji dokonały właściwej subsumpcji przepisów prawa i prawidłowej oceny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

zmiana warunków pracy (w tym przypadku zawarcie z tym samym pracodawcą umowy na czas nieokreślony), nie jest tożsama z jej utratą, ani z utratą dochodów w rozumieniu ustawy. utratę zatrudnienia należy wiązać z rozwiązaniem konkretnego stosunku prawnego. w przypadku zawarcia kolejnej umowy o pracę u tego samego pracodawcy bezpośrednio następującej po poprzedniej umowie należy uznać, że jest to kontynuacja poprzedniego zatrudnienia.

Skład orzekający

Czesława Nowak-Kolczyńska

przewodniczący

Jolanta Górska

sprawozdawca

Jolanta Sikorska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć 'utrata dochodu' i 'uzyskanie dochodu' w kontekście świadczeń rodzinnych, zwłaszcza w przypadku ciągłości zatrudnienia u tego samego pracodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu świadczeniowego (pierwszy okres) i konkretnych przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia (500+), a interpretacja pojęć 'utrata dochodu' i 'uzyskanie dochodu' jest kluczowa dla wielu wnioskodawców.

Czy zmiana umowy o pracę u tego samego szefa to 'utrata dochodu'? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1360/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-04-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Nowak-Kolczyńska /przewodniczący/
Jolanta Górska /sprawozdawca/
Jolanta Sikorska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 573/17 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2017-12-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 195
art. 2 pkt 19 lit. c, art. 2 pkt 20 lit. c, art. 7 ust. 1 i 2, art. 48 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Nowak – Kolczyńska Sędziowie sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 573/17 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] wyrokiem z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 573/17, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta O. z dnia [...] maja 2017 r., [...], mocą której odmówiono przyznania J.S. świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
J.S. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta O. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na syna – M.S. (pierwsze dziecko).
Burmistrz Miasta O., po kolejnym ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], odmówił przyznania wnioskującemu świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Od decyzji tej J.S. wniósł odwołanie, zarzucając organowi I instancji błędne uznanie dochód uzyskanego od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] listopada 2014 r. za utracony w związku z zawarciem kolejnej umowy z tym samym pracodawcą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Kolegium przedstawiło regulację prawną zawartą w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. poz. 195 z późn. zm.) – zwanej dalej jako ustawa i stwierdziło, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala przyjąć, że rodzina strony składa się z dwóch członków – skarżącego i jego syna. Skarżący sprawuje bowiem faktyczną opiekę nad dzieckiem, na którego wyłącznym utrzymaniu syn pozostaje. W rodzinie w 2014 r. i w okresie późniejszym dochód uzyskał jedynie skarżący. Z akt sprawy wynika, iż od dnia [...] maja 2008 r. wykonywał on pracę na rzecz [...] sp. z o.o. Od dnia [...] grudnia 2014 r. wykonuje pracę na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony z dnia [...] listopada 2014 r. Wobec zawarcia tej umowy, Kolegium stwierdziło, że dochód uzyskany z tytułu umów zawartych pomiędzy [...] sp. z o.o. a stroną przed dniem [...] listopada 2014 r. należy uznać za dochód utracony w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c ustawy. Z tytułu umowy o pracę z dnia [...] listopada 2014 r. skarżący w 2014 r. uzyskał natomiast przychód w wysokości [...] zł. Po pomniejszeniu o należny podatek - [...] zł, składki na ubezpieczenie społeczne - [...] zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne - [...] zł, jego dochód wyniósł [...] zł. Powyższy dochód, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, należało podzielić przez 1 (dochód ten był uzyskiwany przez jeden miesiąc 2014 r. - w grudniu). W związku z tym, według Kolegium, dochód miesięczny przyjęty do obliczeń z analizowanego źródła wyniósł [...] zł. W takim stanie sprawy, przeciętny miesięczny dochód osiągnięty przez członków rodziny skarżącego w 2014 r. wyniósł [...] zł, a w przeliczeniu na członka (dwuosobowej) rodziny - [...] zł, a tym samym przekroczył ustawowy próg dochodowy pozwalający na przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko ([...] zł).
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę zarzucając, że decyzja ta wydana została z naruszeniem: art. 7, art. 77 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 5 ust. 3 ustawy. Według skarżącego, Kolegium dokonało nadinterpretacji przepisu art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy, przyjmując że dochód od [...] stycznia 2014 r. do [...] listopada 2014 r. należy uznać za utracony a jako podstawę do wyliczenia średniej przyjąć dochód tylko za okres od [...] grudnia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Takie sformułowanie oznacza, że musi dojść do całkowitej utraty pracy a nie tylko zmiany okresu zatrudnienia. Wyjaśnił, że w firmie [...] sp. z o.o. pracuje w sposób nieprzerwany i ciągły od [...] maja 2008 r. do chwili obecnej. Również rok 2014 przepracował cały bez jednego dnia przerwy, na dowód czego przedstawił zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia [...] maja 2017 r. W przekonaniu skarżącego, zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy nie może być mowy o utracie zatrudnienia. Umowa zawarta w dniu [...] listopada 2014 r. nie oznacza, że podjął on nową pracę, lecz jest to kontynuacja poprzedniego stosunku pracy. Skarżący wyjaśnił, że wyższe wynagrodzenie w grudniu 2014 r. spowodowane było charakterem pracy, którą wykonuje. Pracuje w firmie kurierskiej, a miesiąc grudzień jest miesiącem, w którym dochodzi do wysyłki zwiększonej ilości paczek. Stąd konieczność pracy w godzinach nocnych czy nadliczbowych. W umowie o pracę zawartej z dnia [...] listopada 2014 r. wielkość wynagrodzenia zasadniczego pozostaje bez zmian, na dowód czego przedstawił zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia [...] lipca 2017 r. Skarżący podał również, że w aktach sprawy znajduje się PIT 11 za 2015 r., z którego wynika, że po stosownych odliczeniach dochód na członka w jego rodziny za 2015 r. wynosi [...] zł na osobę. W jego ocenie powyższe świadczy o stabilności dochodów i trwałości zatrudnienia w firmie [...] sp. z o.o.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] , uchylając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) decyzje organów obu instancji wskazał, że orzekające organy błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy w zakresie określenia kwoty dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę i całkowicie bezpodstawnie, przy sposobie wyliczenia dochodu, zastosowały przepis art. 7 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2017 r., poz. 1851).
Sąd wyjaśnił, że zmiana warunków pracy (w tym przypadku zawarcie z tym samym pracodawcą umowy na czas nieokreślony), nie jest tożsama z jej utratą, ani z utratą dochodów w rozumieniu ustawy. W przypadku zawarcia kolejnej umowy o pracę u tego samego pracodawcy, bezpośrednio następującej po poprzedniej umowie należy uznać, że jest to kontynuacja poprzedniego zatrudnienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wydanym na tle wykładni pojęcia utraty dochodu spowodowanej utratą zatrudnienia jednoznaczne wskazano, że utratę zatrudnienia należy wiązać z rozwiązaniem konkretnego stosunku prawnego. Takie zdarzenie nie miało zaś miejsca w rozpatrywanym przypadku.
Jednocześnie, Sąd wskazał, że w art. 7 ust. 2 ustawy sposób wyliczenia dochodu odnosi się wyłącznie do "dochodu uzyskanego", tj. jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, wobec daty złożenia wniosku przez skarżącego i brzmienia art. 48 ust. 2 ustawy – do dochodu osiągniętego w okresie od [...] stycznia 2015 r. do pierwszego dnia okresu, na jaki ustalane jest prawo doświadczenia wychowawczego. Tylko w przypadku ustalenia wysokości dochodu uzyskanego tj. osiągniętego po roku 2014 i do pierwszego dnia okresu, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia, przepis prawa nakazuje przy ustalaniu takiego dochodu członka rodziny podzielenie dochodu uzyskanego przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany.
Sąd wyjaśnił, że skoro wszystkie dochody członków rodziny, które organ winien uwzględnić ustalając dochód na członka rodziny, osiągnięte zostały w 2014 r. i równocześnie nie nastąpiło uzyskanie dochodu ani jego utrata, to organy administracji winne były cały dochód uzyskany w 2014 r. podzielić przez 12 miesięcy, a następnie przez liczbę członków rodziny. Sąd wskazał w tym miejscu, że z jego obliczeń wynika przy tym, że kwota uzyskana w ten sposób jest niższa od kwoty [...] zł na członka rodziny.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy błędnie ustaliły stan faktyczny, określając kwotę dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, co skutkowało odmową przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Tym samym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 19 lit. c oraz art. 7 ust. 2 ustawy przez błędną ich wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy, oraz z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, przez niewystarczające, pobieżne rozpatrzenie materiału dowodowego i dokonanie błędnej jego oceny, co również niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi lub ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zrzucając, że wyrok ten wydany został z naruszeniem:
1. prawa materialnego, tj.:
- art. 48 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - poprzez jego błędną wykładnię, w wyniku przyjęcia, że wskazany w art. 7 ust. 2 ustawy sposób wyliczenia dochodu powinien odnosić się do dochodu osiągniętego w okresie od dnia [...] stycznia 2015 r. do pierwszego dnia okresu, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, a tym samym niemożności zastosowania normy odkodowanej z tych regulacji do dochodu uzyskanego w roku 2014;
- art. 2 pkt 19 lit c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w wyniku przyjęcia, że dochód osiągnięty na podstawie umowy o pracę poprzedzającej (kolejną) umowę o pracę na czas nieokreślony z dnia [...] listopada 2014 r. nie jest dochodem utraconym w rozumieniu tego przepisu;
- art. 2 pkt 20 lit. c ustawy - poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w wyniku przyjęcia, że zawarcie przez J.S. dnia [...] listopada 2014 r. umowy o pracę na czas nieokreślony nie jest okolicznością, która spowodowała uzyskanie zatrudnienia i dochodu w rozumieniu tego przepisu;
- art. 7 ust. 1 i 2 ustawy - poprzez błędne przyjęcie, że w okolicznościach analizowanej sprawy regulacje te nie powinny znaleźć zastosowania (poprzez ich niezastosowanie);
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa - poprzez nieuzasadnione stwierdzenie, że organy administracji publicznej niewystarczająco i pobieżnie rozpatrzyły materiał dowodowy i dokonały błędnej jego oceny, choć w okolicznościach analizowanej sprawy organy administracji dokonały właściwej subsumpcji przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, wyjaśniając wpierw stan faktyczny sprawy, a następnie wnikliwie rozpatrując zebrany materiał dowodowy i dokonując jego prawidłowej oceny.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J.S. wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] w sposób rzetelny i zgodny ze stanem faktycznym rozpoznał materiał dowodowy, dokonując jednocześnie prawidłowej wykładni obowiązujących przepisów prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369; zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie ustaleń oraz oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
Przedmiotem wniosku J.S. z dnia [...] czerwca 2016 r. było przyznanie mu świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195 ze zm.) – zwanej dalej ustawą, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2). Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (ust. 3). Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, który uznał, że rozpoznające wniosek J.S. z dnia [...] czerwca 2016 r. organy błędnie wyliczyły kwotę dochodu rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę.
Przede wszystkim wskazać należy, że przepis art. 48 ustawy stanowi, że pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r. (ust. 1). W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (ust. 2).
Z powołanego art. 48 wynika, że pierwszy okres, na który ustalane było prawo do świadczenia wychowawczego rozpoczął się z dniem wejścia w życie ustawy i skończył dnia 30 września 2017 r. a ustalając prawo na pierwszy okres brany miał być pod uwagę dochód rodziny z roku 2014 (w odniesieniu do osób ubiegających się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko). Przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w odniesieniu do osób ubiegających się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko nie przewidują wyjątków odnośnie ustalenia dochodu, które należy oceniać w kontekście roku 2014 (zob. wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 795/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela przy tym stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym zmiana warunków pracy J.S. od dnia [...] listopada 2014 r. nie świadczy o utracie dochodu.
Przepis art. 2 pkt 19 lit c ustawy wyjaśnia, że ilekroć mowa w ustawie o utracie dochodu oznacza to utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Analogicznie zdefiniowano uzyskanie dochodu w pkt 20 lit. c ustawy jako uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
W dotychczasowym orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który Naczelny Sąd Administracyjny podziela, że utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o której mowa w art. 2 pkt 19 lit. c ustawy, należy wiązać z rozwiązaniem konkretnego stosunku prawnego a zmiana warunków pracy, tym bardziej na lepsze – jak wskazywał sam J.S., nie jest tożsama z jej utratą. Podkreśla się także, że w przypadku zawarcia kolejnej umowy o pracę u tego samego pracodawcy bezpośrednio następującej po poprzedniej umowie należy uznać, że jest to kontynuacja poprzedniego zatrudnienia (zob. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016 r., I OSK 1386/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2017 r., IV SA/Po 198/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dlatego też nie można uznać, jak słusznie ocenił to Sąd I instancji, że J.S. w okresie od [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] listopada 2014 r. utracił dochód. Z akt sprawy niespornie wynika bowiem, że J.S. od dnia [...] maja 2008 r. wykonuje stale pracę na rzecz [...] Spółka z o.o. a w dniu [...] listopada 2014 r. pracodawca ten zawarł z nim od dnia [...] grudnia 2014 r. umowę o pracę na czas nieokreślony. Zawarcie tej umowy przedłużyło więc stosunek pracy istniejący pomiędzy J.S. a [...] Spółką z o.o. i nie może świadczyć utracie dochodu.
Z uwagi na powyższe, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, brak było w niniejszej sprawie podstaw do zastosowania przy obliczaniu dochodu rodziny J.S. dyspozycji art. 7 ust. 1 ustawy.
Zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecka pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Z jasnej treści tego przepisu wynika bowiem, że ma on zastosowanie jedynie w przypadku utraty dochodu, z czym w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia.
W rezultacie, na co również słusznie wskazał Sąd I instancji, orzekające w sprawie organy błędnie zastosowały dyspozycję art. 7 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Art. 2 pkt 20 lic c ustawy wskazuje, że ilekroć mowa w ustawie o uzyskaniu dochodu oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Jak trafnie zarzucono w skardze kasacyjnej, w tym zakresie błędnie wskazał Sąd I instancji, że dochód osiągnięty dotyczy, w przypadku tego okresu świadczeniowego, wyłącznie dochodu uzyskanego w okresie od [...] stycznia 2015 r. do pierwszego dnia okresu, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Pogląd ten jest nieuzasadniony, jako że w przypadku tego okresu zarówno uzyskanie, jak i utrata dochodu odnosi się również do roku 2014 r. z uwagi na treść art. 48 ust. 2 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2017 r., I OSK 1031/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe stwierdzenie Sądu I instancji nie miało jednakże wpływu na prawidłowość wydanego przez ten Sąd wyroku, gdyż okoliczność ta nie stanowiła podstawy uchylenia przez Sąd decyzji wydanych przez orzekające w sprawie organy. Wobec bowiem błędnego ustalenia, że J.S. w okresie od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] listopada 2014 r. utracił dochód, orzekające w sprawie organy obliczając dochód rodziny w 2014 r. uwzględniły wyłącznie dochód uzyskany w grudniu. Prawidłowo uznać zaś należało, że skarżący uzyskiwał dochód w całym 2014 r., którego sumę należało podzielić przez 12 miesięcy, a następnie – stosując się do wymogu art. 5 ust. 3 ustawy – przez liczbę członków rodziny, jak słusznie stwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny. Istotne jest bowiem stwierdzenie Sądu, że w sprawie nie miała miejsca ani utrata, ani też uzyskanie dochodu.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 2 pkt 19 lit c, art. 2 pkt 20 lit c i art. 7 ust. 1 i 2 ustawy a na tym tle również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a, ponieważ skarżący zrzekł się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI