I OSK 1349/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA w sprawie odmowy wznowienia postępowania o dodatek mieszkaniowy, wskazując na potrzebę szerszego wyjaśnienia woli strony przez organ administracji.
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego z powodu przekroczenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, uznając naruszenie zasad postępowania przez organ odwoławczy, który nie wyjaśnił wątpliwości co do pisma strony. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że organ odwoławczy nie naruszył przepisów, a strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu.
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego, gdzie skarżąca A. T. złożyła wniosek po terminie wynikającym z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Prezydent Miasta odmówił wznowienia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję SKO, uznając, że organ naruszył zasady postępowania (art. 7, 8, 9 k.p.a.), nie wyjaśniając dostatecznie, czy pismo skarżącej nie zawierało również wniosku o przywrócenie terminu. Sąd podkreślił szeroki obowiązek informacyjny organów wobec stron, zwłaszcza tych w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy, a organ odwoławczy nie naruszył zasad postępowania. NSA stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu, a choroba czy brak dostępu do mediów nie zwalniały jej z obowiązku dochowania terminu. NSA podkreślił, że wniosek o przywrócenie terminu musiałby być złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, a strona nie wykazała spełnienia tego warunku. NSA uznał również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. za trafny, gdyż skoro organ odwoławczy nie naruszył przepisów, to nie mogły one wpłynąć na wynik sprawy. NSA zwrócił uwagę na fakt, że sądowi I instancji znane było odrębne postępowanie o przywrócenie terminu, co czyniło dalsze rozważania WSA o potrzebie wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie bezprzedmiotowymi i prowadzącymi do nadmiernego przedłużania postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona nie uprawdopodobni braku winy w niedochowaniu terminu i nie złoży wniosku w ustawowym terminie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy, nakładając na organ obowiązek traktowania pisma jako wniosku o przywrócenie terminu, podczas gdy strona nie spełniła podstawowych przesłanek do przywrócenia terminu, tj. nie uprawdopodobniła braku winy i nie dochowała 7-dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 145a § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Prawo o ustroju sadów administracyjnych art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9, 10 i 58 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że miało miejsce naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, gdyż ewentualne uchybienia nie miały wpływu na ten wynik. Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne przedstawienie stanu sprawy i brak wykazania wpływu uchybień procesowych na wynik rozstrzygnięcia. Naruszenie przez WSA art. 106 § 3 p.p.s.a. przez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu uzupełniających dowodów z dokumentów, mimo iż było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego – art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych przez niewłaściwą wykładnię polegającą na wykroczeniu poza kryterium zgodności z prawem działalności administracji publicznej, a dokonanie kontroli pod względem słuszności i celowości (nieuzasadniony).
Godne uwagi sformułowania
rolą organu administracji jest precyzyjne ustalenie – odczytanie woli strony zawartej w złożonym przez nią piśmie procesowym. nie można od niej wymagać postępowania takiego jak od osoby zdrowej. nieznajomość prawa i wybranie innej drogo obrony swego interesu prawnego nie stanowi winy strony O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.
Skład orzekający
Wojciech Chróścielewski
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Pocztarek
członek
Marek Stojanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, przywrócenia terminu, obowiązków informacyjnych organów administracji oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z dodatkiem mieszkaniowym, jednak zasady ogólne dotyczące postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między potrzebą ochrony praw strony w trudnej sytuacji a rygoryzmem przepisów proceduralnych. Podkreśla znaczenie prawidłowej interpretacji woli strony przez organy administracji.
“Czy choroba i brak pieniędzy zwalniają z terminów w urzędzie? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1349/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-07-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-08-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Pocztarek Marek Stojanowski Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6210 Dodatek mieszkaniowy Hasła tematyczne Dodatki mieszkaniowe Sygn. powiązane III SA/Łd 8/07 - Wyrok WSA w Łodzi z 2007-04-13 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 7, art. 8, art. 9, art. 145a § 2, art 58 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 141 § 4, art. 185 § 1, art. 207 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek Marek Stojanowski Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 8/07 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi 2. odstępuje od zasądzenia od A. T. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. kosztów postępowania kasacyjnego Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2007 r., III SA/Łd 8/07, uchylił zaskarżoną przez A. T. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] odmówił A. T. wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, gdyż wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu z art. 145a § 2 k.p.a. W piśmie z 16 października 2006 r. zatytułowanym "odwołanie" A. T., podniosła, że jest samotna, niepełnosprawna i nie posiada renty. Nic też nie wiedziała, że wniosek trzeba złożyć do końca maja 2006 r. Nie stać jej na kupowanie prasy "i telewizję". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r., P. 4/05, które otwiera możliwość wnoszenia wniosków o wznowienie postępowania w sprawie ponownego przeliczania wysokości dodatku mieszkaniowego zostało opublikowane w Dz.U. z dnia 18 maja 2006 r., nr 84, poz. 587. Miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 19 czerwca 2006 r. Wyrok Trybunału był też omawiany w prasie i innych mediach. Zwrócono uwagę na to, że stronie przysługiwało prawo złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Z prawa tego jednak nie skorzystała. W swojej skardze do Sądu skarżąca podniosła swą trudną sytuację zdrowotną i materialną i podkreśliła, że nikt nie poinformował jej o możliwości wcześniejszego złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W dniu 23 marca 2007 r. skarżąca złożyła kserokopię postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] odmawiającego jej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku stwierdził m. in., że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy naruszył zasadę prawdy obiektywnej i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa – art. 7 i 8 k.p.a. przyjął bowiem, że pismo skarżącej z 16 października 2006 r. stanowi odwołanie od decyzji organu I instancji, podczas, gdy treść pisma nie była wcale jednoznaczna, bowiem strona wskazywała przyczyny, dla których nie złożyła w terminie wniosku o wznowienie postępowania – kłopoty zdrowotne, brak pieniędzy na prasę i telewizję, w której informowano o orzeczeniu Trybunału. W ocenie Sądu zachodziły więc wątpliwości, czy to "odwołanie" nie zawierało w swojej treści także wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ odwoławczy bez wyjaśnienia tych wątpliwości z naruszeniem zasad określonych w art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a. uznał, że zasadnie odmówiono wznowienia postępowania. Powołano się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynikał obowiązek precyzyjnego ustalenia istoty żądania strony. W ocenie Sądu w przypadku zaistnienia wątpliwości, co do treści pisma organ winien wszcząć postępowanie mające na celu ustalenie "czy domniemana jego treść zgodna jest z wola osoby, od której pochodzi". W tym postępowaniu należy poinformować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. W ocenie Sądu obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było rozważanie, czy pismo skarżącej stanowiło wyłącznie odwołanie, czy też może zawierało w swej treści wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 k.p.a.) powinien być rozumiany jak najszerzej. Organ musi poinformować stronę jak należy postąpić w danej sytuacji by uniknąć szkody. Skarżąca była osobą chorą – schizofrenia paranoidalna – nie można od niej wymagać postępowania takiego jak od osoby zdrowej. Sposób działania organu w tej sprawie świadczy o braku zrozumienia roli organu w toczącym się postępowaniu. Jego rola jest bowiem nie tylko zastosowanie przepisów prawa ale również udzielenie stronie takiej opieki, która zagwarantuje realizację zasad wynikających z k.p.a. W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaskarżyło wyrok Sądu i instancji w całości zarzucając mu: - naruszenie prawa materialnego – art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) przez niewłaściwą wykładnię polegająca na wykroczeniu poza kryterium zgodności z prawem działalności administracji publicznej, a dokonanie kontroli pod względem słuszności i celowości; - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne przedstawienie stanu sprawy, a tym samym dokonanie wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego oraz poprzez brak wykazania, że uchybienia natury procesowej miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a także pominiecie jednoznacznych wskazań, co do dalszego postępowania; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9, 10 i 58 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że miało miejsce naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływa na wynik rozstrzygnięcia, gdyż ewentualne uchybienia nie miały wpływu na ten wynik; c) art. 106 § 3 p.p.s.a przez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu uzupełniających dowodów z dokumentów, mimo, iż było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie mogło spowodować nadmiernego przedłużenia postępowania. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi ewentualnie, gdyby zarzut naruszenia przepisów postępowania nie był zasadny o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. umożliwia uchylenie zaskarżonej decyzji wtedy, gdy miało miejsce inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie wskazuje się na to, iż przepis ten będzie miał zastosowanie w przypadku, w którym, gdyby nie naruszono przepisów procesowych to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja innej treści. W rozpoznawanej sprawie, gdy złożony odrębnie wniosek skarżącej o przywrócenie terminu został ostatecznie rozpatrzony przez organu obu instancji nie jest możliwe wydanie innego rozstrzygnięcia niż odmowa wznowienia postępowania. Sąd I instancji mimo, iż stwierdził, że naruszenia natury procesowej wywarły wpływ na wynik sprawy nie wskazał, w jaki sposób te naruszenia taki wpływ wywarły. Sąd też nie wskazał, na czym miało polegać naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Sąd pominął fakt wydania w dniu [...] przez organ I instancji postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu i rozpoznawania zażalenia na to postanowienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Nie wziął tez pod uwagę oświadczeń skarżącej złożonych na rozprawach przeprowadzonych również w dniu 12 kwietnia 2007 r. – III SA/Łd 12/07, III SA/Łd 9/07, III SA/Łd 13/07 - iż toczy się odrębne postępowanie wszczęte jej odrębnym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd też nie dokonał analizy, czy w tej sprawie i jej okolicznościach w ogóle możliwe jest przywrócenie przez organy administracji terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie Kolegium skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Mogła bowiem usunąć przeszkody w postaci braku informacji o orzeczeniu Trybunału i to "używając nawet nie największego w danych warunkach, lecz pewnego wysiłku". Skarżąca składając w dniu 17 października 2006 r. odwołanie nie dochowała prekluzyjnego, siedmiodniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia.. Składając wniosek o wszczęcie postępowania do organu I instancji w dniu 6 września 2006 r. napisała: "W związku z decyzją Trybunału Konstytucyjnego uprzejmie proszę ....". Tak więc na 40 dni przed złożeniem odwołania wiedziała już o orzeczeniu Trybunału. Zdaniem składającego skargę kasacyjną ustawodawca zadawał sobie sprawę z faktu niskiej świadomości prawnej obywateli mimo to zdecydowała się na rozwiązanie przyjęte w art. 145a k.p.a. w tym także miesięczny termin do złożenia wniosku (skargi) o wznowienie postępowania od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Przywrócenie tego terminu może odbyć się wyłącznie na zasadach określonych w art. 58 k.p.a. i tylko w wyjątkowych sytuacjach, a do takich nie należą trwałe kłopoty zdrowotne czy brak pieniędzy. Skarżąca nie tylko nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, ale także złożyła wniosek z uchybieniem 7 dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia. Nie złożono także owego wniosku z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był wyznaczony. Wskazane przez Sąd I instancji uchybienia procesowe polegające na niewyjaśnieniu przez organ odwoławczy czy intencją strony nie było złożenie wniosku o przywrócenie terminu nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Kolegium nie mogło i nie będzie mogło wydać innej decyzji niż zaskarżona w sprawie decyzja. Z uwagi na to, że, o czym Sąd I instancji wiedział, toczyło się odrębne postępowanie o przywrócenie skarżącej uchybionego terminu do złożenia wniosku o wznowienia postępowania, rozpatrzenie kolejnego odrębnego wniosku o przywrócenie tego terminu będzie niemożliwe. Prowadziłoby bowiem do wydania postanowienia dotkniętego wada nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 k.p.a. W dniu 23 marca 2006 r. skarżąca złożyła w Sądzie kserokopię postanowienia organu I instancji w sprawie przywrócenia terminu. Sąd powinien więc zażądać z urzędu od Kolegium przedstawienia stanu sprawy, ewentualnie zaś wydanego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia. Sąd naruszył więc art. 106 § 3 p.p.s.a., tym bardziej, że w dniu 14 marca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydało w tej sprawie ostateczne postanowienie. Taki stan faktyczny, istniejący w dacie orzekania przez Sąd wykluczał ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie ponownego rozstrzygnięcia bowiem sprawa przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania została już prawomocnie rozstrzygnięta. Powołano się też na orzecznictwo NSA, z którego wynika, że obowiązujące przepisy nie nakładają na organy administracji obowiązku informowania strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz iż rolą organu administracji jest udzielanie pomocy prawnej stronom, ale nie oznacza to, że ma być on adwokatem strony. Zarzut, iż Kolegium nie poinformowało strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu wobec znanego Sądowi faktu, iż skarżąca złożyła taki, odrębny wniosek, jest bezzasadny i sprzeczny ze stanem faktycznym. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. podniesiono, że Sąd winien udzielić organowi wskazówek, co do dalszego prowadzenia postępowania. Nie można za takie wskazówki uznać stwierdzenia, że w powtórnym postępowania interesy skarżącej zostaną skrupulatnie i poważnie rozważone w świetle wszystkich okoliczności faktycznych a przede wszystkim prawnych. W świetle znanego Sądowi faktu, iż prośba skarżącej złożona wcześniej została przez organ I instancji rozpatrzona, a Kolegium będzie rozpatrywało zażalenie na to postanowienie prowadzić musi do tego, że organ administracji wykonując zalecenie Sądu zmuszony byłby do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznymi postanowieniami. W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. T. wniosła o oddalenie tej skargi i zasądzenie "kosztów obrony z urzędu, które nie zostały pokryte w żadnej części, według norm przepisanych.. Podniesiono, iż w dacie orzekania przez Kolegium, kwestia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu nie została jeszcze rozpatrzona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodzić trzeba się ze stanowiskiem przyjętym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż rolą organu administracji jest precyzyjne ustalenie – odczytanie woli strony zawartej w złożonym przez nią piśmie procesowym. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w której pismo takie jest formułowane w sposób nieporadny, a zachodzi obawa, że strona na skutek braku znajomości prawa może ponieść szkodę – art. 9 k.p.a. W takim przypadku należy wynikające z treści podania wątpliwości potraktować jako brak formalny podania i wezwać stronę do jego usunięcia przez sprecyzowanie treści zawartego w podaniu żądania. Takie działania organu administracji wynikają, jak trafnie zauważył Sąd I instancji z zasad ogólnych k.p.a. – zasady udzielania informacji stronom (art. 9), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8), zasady prawdy obiektywnej (art. 7). Jednak, aby obowiązek wyjaśnienia wątpliwości co do woli wnoszącego podanie obciążał organ administracji muszą z treści podania wynikać istotne wątpliwości, co do sposobu jego zakwalifikowania, to znaczy musi zaistnieć rzeczywista możliwość, potraktowania pisma, tak jak miało to miejsce zdaniem Sądu I instancji, co najmniej jako odwołania i wniosku o przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie zakwalifikowanie pisma strony z dnia 17 października 2006 r. zatytułowanego "odwołanie" takich problemów nie powinno wywoływać. Art. 145a § 2 k.p.a. przewiduje, że wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego na podstawie, którego wydana została decyzja należy złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału. Skoro orzeczenie Trybunału z dnia 9 maja 2006 r., P. 4/05, które otwierało możliwość wnoszenia wniosków o wznowienie postępowania w sprawie ponownego przeliczania wysokości dodatku mieszkaniowego zostało opublikowane w dniu 18 maja 2006 r., (Dz.U. nr 84, poz. 587), to miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 19 czerwca 2006 r. Przepisy art. 58 k.p.a. przewidują możliwość przywrócenia terminu. Nigdy nie może ono nastąpić z urzędu, a tylko i wyłącznie na wniosek zainteresowanego. Powinny być ponadto spełnione następujące przesłanki: 1) zainteresowany uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), iż naruszenie terminu nastąpiło bez jego winy; 2) wniosek o przywrócenie zostanie złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (tego 7 dniowego terminu przywrócić nie można); "O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 136; por. też np. wyroki NSA: z 29 listopada 1997 r., III SA 101/96 w którym przyjęto, że nieznajomość prawa i wybranie innej drogo obrony swego interesu prawnego nie stanowi winy strony; z 6 listopada 1998 I SA/Łd 153/97; 3) wraz ze wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność dla której termin był wyznaczony.. Osoba składająca wniosek o przywrócenie terminu winna uprawdopodobnić brak swojej winy i swoją staranność oraz okoliczność, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a przynajmniej ustała najpóźniej w ciągu 7 dni przed złożeniem owego wniosku (por. B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a., Komentarz, Warszawa 2008, s. 346). W rozpoznawanej sprawie, co najmniej, dwie pierwsze z tych okoliczności nie wystąpiły. A. T. nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu. Okoliczność, że nie czytuje prasy i nie ogląda telewizji nie może być uznana za przyczynę świadcząca o braku winy w niedochowaniu terminu. Także choroba na która ona cierpi nie może ekskulpować jej od dochowania terminu. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby utraciła ona zdolność do czynności prawnych. Trafnie w skardze kasacyjnej zauważono, iż w żaden sposób nie można mówić o dochowaniu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przewrócenie terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia, jeżeli za datę wniosku potraktować dzień złożenie "odwołania" z 17 października 2006 r., skoro już we wniosku o wznowienia postępowania skarżąca powołała się na orzeczenie Trybunału. Tak więc za zasadny trzeba uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a w zw. z art. 7, 8, 9 10 i 58 k.p.a. Rację ma co prawda Sąd I instancji, iż obowiązek udzielania informacji prawnej stronie działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, należy ujmować bardzo szeroko. Jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy informowanie strony przez organ odwoławczy o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, wobec oczywistego niedochowania nieprzywracalnego siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wobec jednoznacznego w swej treści art. 58 § 3 k.p.a. było bezprzedmiotowe. Także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest trafny. Skoro organ odwoławczy nie naruszył wskazanych przez Sąd I instancji, jako podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji, przepisów procesowych, to jest rzeczą oczywistą nie mogły mieć one wpływu na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) przez niewłaściwą wykładnię polegającą na wykroczeniu poza kryterium zgodności z prawem działalności administracji publicznej, a dokonanie kontroli pod względem słuszności i celowości nie został w żaden sposób uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami skargi kasacyjnej na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. nie może domniemywać woli czy też intencji składającego skargę kasacyjną. Zauważyć należy, że sądy administracyjne, kontrolują legalność zaskarżonych do niego aktów i czynności w świetle stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty podejmowania zaskarżonego aktu lub czynności. W tym kontekście powoływanie się w skardze kasacyjnej na fakt złożenia przez skarżącą odrębnego wniosku o przewrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, który to wniosek wpłynął do organu I instancji już po wydaniu w sprawie ostatecznej decyzji, wbrew stanowisku składającego skargę kasacyjną nie mogło mieć w sprawie decydującego znaczenia. Jednak skoro Sądowi I instancji, znana była okoliczność, iż skarżąca złożyła pomiędzy datą wydania zaskarżonej decyzji, a datą orzekania przez Sąd, odrębny wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, to uchylanie decyzji organu II instancji i nakazywanie mu ustalenie czy "odwołanie" z 17 października 2006 r. nie było w swej istocie takim wnioskiem, niezależnie od wcześniejszych rozważań, prowadziłoby do nadmiernego przedłużania postępowania w sposób sprzeczny z wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości i prostoty postępowania. W konsekwencji zresztą, składające skargę kasacyjną Kolegium, nawet, przy założeniu, że intencją A. T. było złożenie wniosku o przywrócenie terminu, a nie kwestionowanie decyzji organu I instancji, musiałoby postępowanie z tego wniosku umorzyć jako bezprzedmiotowe z uwagi na rozpoznanie już owego odrębnego wniosku o przywrócenie terminu. Tak wiec także zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. przez nie zażądanie od Kolegium nadesłania ostatecznego postanowienia w tym przedmiocie jest zasadny. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) pełnomocnik skarżącej powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI