I OSK 1343/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie czasowego odebrania kotów, uznając, że sąd I instancji prawidłowo nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego.
Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA, który oddalił skargę na decyzję o czasowym odebraniu kotów. Zarzucono sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuchylenie decyzji mimo braku opinii biegłego i samodzielne przeprowadzenie dowodu przez sąd. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły być skuteczne, ponieważ nie wykazywały naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma charakter uzupełniający i nie służy ustalaniu stanu faktycznego sprawy administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. A. i B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie czasowego odebrania kotów. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 a contrario P.p.s.a. i art. 84 § 1 K.p.a. Głównym argumentem było nieuchylenie decyzji mimo braku dowodu z opinii biegłego w postępowaniu administracyjnym oraz samodzielne przeprowadzenie przez sąd dowodu odnośnie do stanu zdrowia kotów i warunków ich przetrzymywania. Skarżący podnosili, że ustalenie stanu zdrowia zwierząt i wpływu warunków bytowych wymaga wiadomości specjalnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty nie mogły być skuteczne. Sąd podkreślił, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma charakter uzupełniający i nie służy ustalaniu stanu faktycznego sprawy administracyjnej, a jedynie kontroli prawidłowości jego ustalenia przez organ. Sąd nie może wyręczać organu administracji w zbieraniu dowodów i ustalaniu okoliczności faktycznych. Wnioski dowodowe skarżących o przeprowadzenie oględzin kotów i dowodu z opinii biegłego zostały uznane za niedopuszczalne w świetle art. 106 § 3 P.p.s.a., który dopuszcza jedynie dowód z dokumentów. Sąd zaznaczył, że nie można zastępować strony i uzupełniać podstaw kasacyjnych ani badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie może samodzielnie przeprowadzać dowodu z opinii biegłego ani dopuszczać dowodu z dokumentu o charakterze opinii biegłego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Postępowanie dowodowe przed sądem ma charakter uzupełniający i ogranicza się do dowodów z dokumentów, nie służy zaś ustalaniu stanu faktycznego sprawy administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny ma jedynie kontrolować prawidłowość ustaleń organu, a nie wyręczać go w zbieraniu dowodów. Art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuszcza jedynie dowód z dokumentów jako uzupełniający i nie daje podstaw do dopuszczenia innych środków dowodowych, w tym opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 84 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez sąd I instancji poprzez nieuchylenie decyzji mimo braku opinii biegłego i samodzielne przeprowadzenie dowodu przez sąd. Niewłaściwe zastosowanie art. 106 § 3 P.p.s.a. i art. 84 § 1 K.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Sąd kasacyjny może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma wyłącznie charakter uzupełniający, ograniczający się do dowodów z dokumentów i co więcej, nie służy ustalaniu stanu faktycznego sprawy administracyjnej.
Skład orzekający
Agnieszka Miernik
sprawozdawca
Elżbieta Kremer
członek
Maciej Dybowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty skargi kasacyjnej, w tym wymogi formalne dotyczące formułowania zarzutów i zakresu kontroli sądowej w postępowaniu przed NSA."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego i wymogów formalnych skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej ochrony zwierząt.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony zwierząt, ale rozstrzygnięcie opiera się na błędach proceduralnych w skardze kasacyjnej, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1343/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-07-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Miernik /sprawozdawca/ Elżbieta Kremer Maciej Dybowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt Hasła tematyczne Ochrona zwierząt Sygn. powiązane IV SA/Wa 567/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-01-28 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 84 § 1, art. 106 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A. i B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 567/21 w sprawie ze skargi A. A. i B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 lutego 2021 r. nr KOA/432/Oś/21 w przedmiocie czasowego odebrania kotów oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 stycznia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 567/21 oddalił skargę A. A. i B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 8 lutego 2021 r. nr KOA/432/Oś/21 w przedmiocie czasowego odebrania kotów. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. A. i B. B. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest 145 § 1 "ust. 1" (powinno być "pkt 1" – przypis NSA) "pkt c" (powinno być "lit. c" – przypis NSA) P.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 a contrario P.p.s.a. w związku z art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", polegający na nieuchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pomimo prawidłowego zidentyfikowania przez Sąd I instancji wady postępowania administracyjnego, polegającej na nieprzeprowadzeniu w sprawie dowodu z opinii biegłego oraz na samodzielnym przeprowadzeniu przez sąd administracyjny dowodu odnośnie do stanu zdrowia kotów odebranych stronom oraz warunków ich przetrzymywania. Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej, wnoszący skargę kasacyjną podkreślili, że decyzje I i II instancji zostały wydane z rażącym i mającym wpływ na ich treść naruszeniem przepisów postępowania, które nakazują organom administracji dokładne wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy oraz zasięgnięcie opinii biegłego, z uwagi na wymagane wiadomości specjalne z zakresu weterynarii. Sąd I instancji powinien był dostrzec to uchybienie, uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu zasięgnięcia opinii biegłych i ich oceny. Wnoszący skargę kasacyjną wskazali, że organy obu instancji działały w słusznym przekonaniu, że ustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a więc przede wszystkim stanu zdrowia zwierząt oraz ich warunków bytowych i wpływu tych warunków na stan zdrowia, wymaga wiadomości specjalnych. Zdaniem wnoszących skargę kasacyjną, zasadnicza wada postępowania dowodowego polegała na dopuszczeniu w charakterze biegłego strony postępowania (C. C., prezes Fundacji, która przystąpiła do sprawy), co jest wykluczone na mocy art. 84 § 2 K.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a. Wnoszący skargę kasacyjną podkreślili, że podstawą merytoryczną pierwotnej decyzji Burmistrza oraz decyzji SKO była właśnie załączona do akt w charakterze opinii biegłego, pisemna wypowiedź C. C., będąca w istocie stanowiskiem strony, nie zaś podlegającym ocenie organu dowodem z opinii. Tę wadę postępowania administracyjnego dostrzegł Sąd I instancji, ale nie nadał jej odpowiedniego znaczenia. Sąd niejako konwalidował brak opinii przez samodzielną ocenę dowodów z innych, również pisemnych wypowiedzi takich podmiotów jak Powiatowy Lekarz Weterynarii oraz lekarze z lecznicy [...]. Wnoszący skargę kasacyjną zaznaczyli jednak, że te wypowiedzi nie stanowią opinii biegłych w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Tak zebrany materiał dowodowy, w tym w szczególności epikryzy z kliniki [...], sam w sobie wymaga interpretacji w oparciu o wiadomości specjalne. W ocenie wnoszących skargę kasacyjną, w toku postępowania dowodowego należało ustalić, czy zasadny był odbiór zwierząt od właścicieli. Zatem, przedmiotem opinii nie miał być stan zdrowia zwierząt. Wnoszący skargę kasacyjną przyznali, że nieprawidłowe warunki bytowe, czy wadliwie sprawowana opieka mogą mieć wpływ na stan zdrowia zwierząt, jednak związek ten nie jest oczywisty, bezpośredni i ich zdaniem wymaga wiedzy oraz wiadomości specjalnych, a w konsekwencji, wymaga opiniowania. Tym bardziej, że zwierzęta odebrane zostały wnoszącym skargę kasacyjną z prowadzonej przez nich hodowli, a więc z warunków odmiennych od standardowego, niekomercyjnego posiadania zwierzęcia. Jak podkreślili wnoszący skargę kasacyjną, organy prowadzące postępowanie nie negowały konieczności zasięgnięcia opinii. Z kolei podjęte rozstrzygnięcia obu instancji "zapadały tak, jakby opinia w aktach się znajdowała i stanowiła podstawę ustaleń faktycznych decyzji". Z tego względu, prawidłowe ustalenie przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie żadnej opinii, w rozumieniu K.p.a., nie zasięgnięto, powoduje lukę w materiale dowodowym, której uzupełnienie jest konieczne, a zarazem możliwe wyłącznie przez prawidłowe zastosowanie art. 84 K.p.a. na etapie postępowania przed organami administracji. Chociaż, jak wynika z zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji uznał pisemne wypowiedzi Powiatowego Lekarza Weterynarii za wystarczające i miarodajne, to jednocześnie zwrócił uwagę, że lekarz weterynarii jedynie "widziała" koty w dniu ich odbioru, ale ich nie badała. Natomiast dokumentacja wytworzona przez [...], niezależnie od kwestii jej wiarygodności, podnoszonej przez wnoszących skargę kasacyjną na wcześniejszych etapach postępowania, siłą rzeczy nie odnosi się do kwestii warunków bytowych zwierząt w miejscu prowadzenia hodowli. Zatem, oba dowody, niemogące zastąpić opinii biegłego z przyczyn formalnych, nie są również dostatecznym źródłem niezbędnych informacji. Wnoszący skargę kasacyjną wskazali, że równolegle z postępowaniem administracyjnym toczy się postępowanie karne w formie dochodzenia, mające za swój przedmiot podejrzenie znęcania się nad zwierzętami przez B. B.. W toku postępowania dopuszczona została opinia biegłego dr n. wet. D. D. Przedmiot opinii był w zasadzie tożsamy (ustalenie sposobu sprawowania opieki nad zwierzętami przez B. B.), tożsamy był również materiał dowody, zgromadzony w trakcie interwencyjnego odbioru zwierząt i w czasie tuż po tym zdarzeniu. Jakkolwiek opinia ta wydana została na potrzeby postępowania karnego, to tak zakreślony obszar badawczy czyni jej wnioski relewantnymi również na gruncie niniejszej sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną załączyli tę opinię oraz zaznaczyli, że treść tej opinii wskazuje, że w hodowli zachowano należyte standardy, a stan zdrowia zwierząt nie uzasadnia twierdzeń o nieprawidłowej opiece nad nimi. Jego opinia wskazuje więc jednoznacznie, jak znaczny może być rozdźwięk między "wrażeniem", jakie odnieść mógł sąd administracyjny na podstawie, np. materiałów zdjęciowych, a "wnioskami naukowymi", jakie mógł zaoferować posiadający wiadomości specjalne lekarz weterynarii. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. W piśmie z 29 maja 2025 r. B. B. przedstawił "istotne okoliczności, które mogą zaważyć na rozstrzygnięciu w sprawie", a które zaistniały po wniesieniu skargi kasacyjnej. Podał, że wskazane okoliczności ujawniły się głównie w ramach prowadzonego równolegle postępowania karnego, w którym występuje w charakterze oskarżonego o występek znęcania się nad kotami. B. B. powołał treść oświadczenia A. A., będącego załącznikiem do protokołu jej zeznań, złożonych w postępowaniu karnym o sygn. akt [...], w którym przedstawia przebieg zdarzeń związanych z interwencyjnym odbiorem, poprzedzającym odbiór czasowy, będący przedmiotem niniejszego postępowania. Podał, że oświadczenie dotyczy zdarzeń, których nie mógł być świadkiem, ponieważ był przez kilka kolejnych dni pozbawiony wolności. Następnie, skarżący wskazał na postanowienie Sądu Rejonowego w P. z 16 listopada 2022 r. o umorzeniu postępowania z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia B. B. i A. A. o znęcanie się nad zwierzętami. Wynika z niego, że materiał dowodowy był zbierany rażąco wadliwie, a teza aktu oskarżenia nie ma podstaw faktycznych. Umorzenie postępowania w kwestii zachowań, które miały stanowić podstawę odbioru zwierząt, ma znaczenie dla zagadnienia zasadności odbioru zarówno interwencyjnego, jak i finalnie czasowego. W związku z wniesieniem zażalenia Prokuratury w P., na rozprawie w Sądzie Rejonowym w P. w dniu 29 kwietnia 2025 r., Sąd zasięgnął uzupełniającej ustnej opinii biegłego weterynarza D. D., która "w całości dyskredytuje twierdzenia o nieprawidłowej opiece nad kotami, a w konsekwencji całość podstaw faktycznych odbioru czasowego.". Na koniec skarżący podkreślił, że niniejsze postępowanie jest efektem "fałszywych pomówień" C. C., a "o tego rodzaju praktykach C." orzekały już sądy powszechne. Skarżący podkreślił, że "działalność C., polegająca na niemających podstaw faktycznych przymusowych odbiorach zwierząt jest znana na terenie kraju, zatem tego rodzaju orzeczenia funkcjonują w obiegu publicznym.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej konieczne jest przypomnienie, że Sąd I instancji przyjął za podstawę stan sprawy wskazujący, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 8 lutego 2021 r. nr KOA/432/OŚ/21, po rozpatrzeniu odwołania B. B. i A. A., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. SM/1/2020 z 21 grudnia 2020 r. w przedmiocie orzeczenia o czasowym odebraniu B. B. oraz A. A., zamieszkałym w P. przy ulicy [...], 35 kotów w typie rasy [...] przebywających przy ulicy [...] w P. i przekazaniu ich do schroniska z siedzibą przy ul. [...], [...] oraz umieszczeniu ich w domach tymczasowych przez Fundację [A] oraz Fundację [B] oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. A. A. i B. B. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą Sąd oddalił. Mając na uwadze powyżej wskazane ograniczenia w rozpoznaniu skargi kasacyjnej, należy wskazać, że postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych opartych na obrazie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 "a contrario" P.p.s.a. w związku z art. 84 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a.: "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.". Stosownie do art. 84 § 1 K.pa.: "Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.". Argumentacja skargi kasacyjnej uzasadniająca naruszenia wskazanych przepisów postępowania odwołuje się do nieuchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pomimo prawidłowego zidentyfikowania przez Sąd I instancji wady postępowania administracyjnego, polegającej na nieprzeprowadzeniu w sprawie dowodu z opinii biegłego oraz na samodzielnym przeprowadzeniu przez sąd administracyjny dowodu odnośnie do stanu zdrowia kotów odebranych stronom oraz warunków ich przetrzymywania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano także, że nieprawidłowe warunki bytowe, czy wadliwie sprawowana opieka mogą mieć wpływ na stan zdrowia zwierząt, jednak związek ten nie jest oczywisty, bezpośredni i - zdaniem skarżących kasacyjnie - wymaga wiedzy oraz wiadomości specjalnych. Skarżący dalej wskazali, że skoro jednak w sprawie nie zasięgnięto żadnej opinii, w rozumieniu K.p.a., to w materiale dowodowym istnieje luka, której uzupełnienie jest konieczne, a zarazem możliwe wyłącznie przez prawidłowe zastosowanie art. 84 K.p.a. na etapie postępowania przed organami administracji. Skarżący kasacyjnie zakwestionowali także ocenę Sądu I instancji odnośnie do pisemnych wypowiedzi Powiatowego Lekarza Weterynarii oraz do dokumentacji wytworzonej przez [...], jako nie odnoszących się do kwestii warunków bytowych zwierząt w miejscu prowadzenia hodowli, co – w ich opinii – dyskwalifikuje oba dowody jako dostateczne źródło niezbędnych informacji, niemogące zastąpić opinii biegłego z przyczyn formalnych. Sposób sformułowania i uzasadnienia zarzutów wskazuje, że skarżący kasacyjnie w istocie rzeczy zmierzają do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi nie zgadzają się. Przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. nie służy jednak do zwalczania ustaleń faktycznych. Stan faktyczny sprawy administracyjnej ustalany jest przez organy stosownie do wymogów zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przy zastosowaniu art. 80 K.p.a. i to w ramach prawidłowości ich zastosowania sąd administracyjny weryfikuje stan faktyczny sprawy administracyjnej. Jeżeli strona uważa, że Sąd I instancji wadliwie skontrolował jego ustalenia (pominął treści znajdujących się w aktach dokumentów, wskazane przez skarżących okoliczności, itp.) to powinien zakwestionować to w ramach zarzutu naruszenia właśnie art. 7 i art. 77 § 1 (jeżeli chodzi o niewyjaśnienie lub wyjaśnienie pewnych okoliczności) i art. 80 K.p.a. (jeżeli chodzi o ocenę zgromadzonych dowodów), w powiązaniu z przepisami procedury sądowoadministracyjnej, a nie w ramach zarzutu naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. Również w powiązaniu z art. 84 § 1 K.p.a. ten zarzut nie może być skuteczny. Wobec powyższego wyjaśnienia wymaga, że aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, ma wskazywać konkretny przepis naruszonego prawa ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Wymóg rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że zakres rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej przez sąd odwoławczy pozostawiono uznaniu strony. Skarga kasacyjna jest zatem sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, ma wskazywać konkretny przepis naruszonego prawa materialnego ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie analizuje tej sprawy po raz kolejny w jej całokształcie, związany jest natomiast wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, gdyż to one nadają kierunek kontroli i badania zgodności z prawem kwestionowanego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wymaga to zatem prawidłowego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych, wyraźnego wskazania na przepisy, których naruszenia strona upatruje w kwestionowanym orzeczeniu Sądu I instancji, z uwzględnieniem konkretnych jednostek redakcyjnych (artykułu, paragrafu, ustępu itd.) przepisów prawa (por. wyroki NSA z: 29 marca 2018 r. sygn. akt I FSK 13/18, 19 września 2017 r. sygn. akt I FSK 126/16; 29 września 2017 r. sygn. akt I FSK 868/16; 19 października 2017 r. sygn. akt II GSK 1701/17, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno natomiast szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno wskazywać na trafność sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, a zatem nawiązywać do przepisów prawa, których naruszenie skarżący zarzuca Sądowi I instancji. Tylko takie opracowanie skargi kasacyjnej pozwala na wyznaczenie granic, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Treść art. 183 § 1 P.p.s.a. uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu precyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź poszukiwanie za stronę przepisów, którym ewentualnie mógł uchybić wojewódzki sąd administracyjny (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, op. cit., s. 688-690, tezy 13-16 i powołane tam orzecznictwo). Innymi słowy Sąd kasacyjny może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z 29 września 2016 r. sygn. akt II FSK 272/15). W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 P.p.s.a. podkreślenia wymaga również, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym, z uwagi na wszystkie konsekwencje wynikające z art. 133 § 1 tej ustawy, ma wyłącznie charakter uzupełniający, ograniczający się do dowodów z dokumentów i co więcej, nie służy ustalaniu stanu faktycznego sprawy administracyjnej, gdyż rolą i zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola prawidłowości jego ustalenia przez organ, nie zaś wyręczanie w tym względzie organu administracji właściwego do załatwienia sprawy. Dyspozycja art. 106 § 3 P.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (wyrok NSA z 6 października 2009 r. sygn. II FSK 615/08). Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r. sygn. II FSK 1306/08). Ponadto sąd administracyjny, kontrolując zgodność z prawem postępowania administracyjnego i wydanej w jego wyniku ostatecznej decyzji administracyjnej, nie ma w świetle obowiązujących przepisów ani obowiązku, ani nawet uprawnienia, aby odnosić się do zdarzeń późniejszych i uwzględniać dokumenty powstałe po wydaniu zaskarżonej decyzji (zob. wyrok NSA z 26 lipca 2017 r. sygn. II OSK 2100/16). Aby przeprowadzić uzupełniający dowód z dokumentów (por. art. 244 i art. 245 K.p.c.), Sąd musi powziąć wątpliwość, o której w omawianym przepisie mowa. Sąd nie jest związany wnioskiem strony o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego (wyrok NSA z 27 października 2004 r. sygn. akt FSK 1186/04). W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że nie podlegały uwzględnieniu wnioski dowodowe o przeprowadzenie oględzin odebranych kotów oraz dowodu z opinii biegłego z zakresu weterynarii, ponieważ zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. przeprowadzenie przez sąd tego rodzaju dowodów nie jest możliwe. Odmowa przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez skarżących w tej sytuacji była uzasadniona, gdyż wnioski skarżących były niedopuszczalne. Sąd administracyjny, oceniając legalność zaskarżonego aktu, nie może wkraczać w kompetencje organu administracyjnego czego, jak się wydaje, oczekiwali skarżący, w szczególności w zakresie zbierania dowodów, ich oceny i ustalenia okoliczności faktycznych sprawy. Należy przypomnieć, że z regulacji art. 106 § 3 P.p.s.a. wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z konkretnie oznaczonych dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający. Przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. nie daje wystarczających podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym innych środków dowodowych. W orzecznictwie podkreśla się, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie ma także możliwości dopuszczenia dowodu z dokumentu, który ma w istocie charakter opinii biegłego (por. np. wyrok NSA z 20 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2639/15; wyrok NSA z 23 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 963/21; wyrok NSA z 8 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 881/20; wyrok NSA z 23 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 182/20; wyrok NSA z 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 132/20). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i prowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko co do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji (por. np. wyrok NSA z 10 sierpnia 2022 r. sygn. akt I GSK 2736/18 oraz wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI