I OSK 1340/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, uznając operat szacunkowy za prawidłowy.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym błędy w operacie szacunkowym i niewłaściwą kontrolę dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty za niezasadne, podkreślając ograniczone możliwości kontroli merytorycznej operatu szacunkowego przez sądy i organy administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Śląskiego dotyczącą odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i błędów w operacie szacunkowym, naruszenie art. 153 ust. 1 u.g.n. poprzez nieuwzględnienie zmiany poziomu cen oraz naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że zakres postępowania dowodowego w sprawach o odszkodowanie za wywłaszczenie wyznaczają przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, a kluczową rolę odgrywa operat szacunkowy. Sąd zaznaczył, że ani organy administracji, ani sądy administracyjne nie mogą wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, jeśli operat spełnia wymogi formalne i jest logiczny. W tej sprawie Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił operat szacunkowy, a zarzuty dotyczące jego wadliwości nie znalazły potwierdzenia. Sąd kasacyjny wskazał również, że zarzut naruszenia art. 153 ust. 1 u.g.n. został błędnie zakwalifikowany jako przepis postępowania, a ponadto nie wykazał, na czym polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu. Zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. również nie został skutecznie sformułowany.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sądy administracyjne i organy administracji mają ograniczoną kompetencję do merytorycznego sprawdzenia ustaleń operatu szacunkowego, jeżeli dokument ten spełnia wymogi formalne i jest logiczny. Mogą oceniać jedynie jego prawidłowość formalną.
Uzasadnienie
Sądy i organy nie dysponują wiadomościami specjalnymi rzeczoznawcy majątkowego, dlatego ich kontrola ogranicza się do oceny formalnej operatu, jego kompletności i braku oczywistych wad.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (29)
Główne
u.g.n. art. 98 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 98 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 130 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 153 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 154 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 157 § 1 i 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 36 § 4 i 6 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 4 § 1
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 80
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 84 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i błędów w operacie szacunkowym. Naruszenie art. 153 ust. 1 u.g.n. poprzez nieuwzględnienie zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu. Naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne i organy administracji mają ograniczoną kompetencję do merytorycznego sprawdzenia ustaleń operatu szacunkowego nie można zatem stawiać im zarzutu zaniechania sięgnięcia do danych i rejestrów prowadzonych przez urzędy skarbowe nie można wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
członek
Piotr Przybysz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, kontrola operatu szacunkowego przez sądy administracyjne i organy, zakres kompetencji sądów w ocenie opinii biegłych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n. i wyceny nieruchomości drogowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości – odszkodowania za wywłaszczenie pod drogi publiczne. Kluczowe jest tu wyjaśnienie granic kontroli sądowej nad operatami szacunkowymi, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Jak sądy oceniają operaty szacunkowe? Kluczowe zasady wyceny nieruchomości pod drogi publiczne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1340/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-02-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Wesołowska /sprawozdawca/ Krzysztof Sobieralski Piotr Przybysz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane II SA/Gl 1609/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-02-17 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Dnia 12 lutego 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1609/22 w sprawie ze skargi B.L. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z 17 lutego 2023 r. II SA/GL 1609/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B.L. (Skarżąca) na decyzję Wojewody Śląskiego (Wojewoda) z [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji skargą kasacyjną w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i rezygnację z uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody, mimo, że zapadła ona z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 7 k.p.a, w zw. z art. 77 § 1 i 2 w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (w szczególności błędów i niejasności zawartych w operacie szacunkowym) i przeprowadzenia niezbędnych dowodów (poddanie operatu kontroli w trybie art. 157 u.g.n. lub zlecenie sporządzenia nowego operatu); 2. naruszenie art. 153 ust. 1 u.g.n poprzez nieuwzględnienie zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu, pomimo, iż z transakcji analizowanych przez rzeczoznawcę majątkowego oraz z szacunków Urzędu Skarbowego co do wartości rynkowych gruntu wynika, że wahania cen występowały; 3. art. 8 k.p.a. z uwagi na prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów władzy publicznej, przejawiającej się w stosowaniu podwójnych standardów oceny dowodów, operatów szacunkowych; powierzchownej ocenie operatu rzeczoznawcy powołanej przez organ, w tym jego odpowiedzi na zastrzeżenia strony argumentacją, iż bardziej wnikliwa ocena wkraczałaby w wiedzę specjalistyczną zarezerwowaną dla biegłego. Na podstawie art. 176 § 1 pkt 3, art. 188 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z [...] września 2022 r. Wojewody oraz uchylenie w całości poprzedzającą w/w decyzję - decyzję Starosty B. (Starosta) z [...] lipca 2022 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę sprawy zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Po rozpoznaniu wniosku Skarżącej o przyznanie odszkodowania za działkę przejętą pod drogę publiczną w trybie art. art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm.; dalej "u.g.n.") Starosta ustalił je w wysokości 6521,00 złotych wskazując punkcie drugim i trzecim decyzji, iż ustalone odszkodowanie zostanie wypłacone na rzecz Skarżącej przez Gminę I. (Gmina). Zgodnie z punktem 4 decyzji zapłata odszkodowania ma nastąpić jednorazowo w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Jako podstawę prawną decyzji przywołano przepisy art. 104 k.p.a. oraz art. 98, 130 i 134 u.g.n. Odszkodowanie ustalone zostało w kwocie wynikającej z operatu sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty uznając za niezasadne zastrzeżenia Skarżącej co do prawidłowości operatu. Stanowisko organów podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę. Jak wynika z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej oraz ich uzasadnienia istota sporu dotyczy prawidłowości sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego oraz prawidłowości przeprowadzonej przez organy jego kontroli. Zarzut objęty punktem 1 petitum skargi kasacyjnej, to jest zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., 77 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 157 u.g.n. uznać należy za niezasadny. Przywołane przez Skarżącą przepisy k.p.a. nakładają na organ obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a. ). Skarżąca w petitum skargi kasacyjnej nie podnosiła zarzutu naruszenia art. 80 ani art. 75 § 1 k.p.a. Dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że stosownie do art. 80 k.p.a. organ administracji ma dokonać ustaleń na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie a stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Ponieważ Sąd kasacyjny jest związany zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej i nie ma ani obowiązku ani możliwości ustalania na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, jakie jeszcze przepisy zostały w ocenie jej autora naruszone przez Sąd pierwszej instancji, skarga kasacyjna rozpoznana zostanie w zakresie wskazanym w zarzutach. Ustosunkowanie się do zarzutu objętego punktem 1 petitum skargi kasacyjnej wymaga przypomnienia, że zakres postępowania dowodowego wyznaczają przepisy prawa materialnego, one to bowiem wskazują stan faktyczny, w jakim może dojść do zastosowania danej normy. W niniejszej sprawie Skarżąca wystąpiła o odszkodowanie za nieruchomość, której prawo własności przeszło na rzecz Gminy w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. Stosownie do ustępu 3 cytowanego artykułu, za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem, jeśli zaś do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Zatem zakres postępowania dowodowego w przypadku ustalania odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. wyznaczają przepisy tejże ustawy dotyczące wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 130 ust. 2 u.g.n. - ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Zatem w toku postępowania o ustalenie odszkodowania organ zobowiązany jest do uzyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego a następnie jej przeanalizowania celem ustalenia czy sporządzona została ona zgodnie z przepisami prawa, to jest z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia wykonawczego, którym w dacie rozpoznawania przedmiotowej sprawy było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 555; dalej: "rozporządzenie"). Przepisy prawa materialnego nie nakładają na organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania obowiązku zebrania innych dowodów niż operat szacunkowy. Nie można zatem stawiać im zarzutu zaniechania sięgnięcia do danych i rejestrów prowadzonych przez urzędy skarbowe a Sądowi pierwszej instancji niedostrzeżenia, że organ zaniechał zbadania tychże rejestrów. Brak jest również podstaw by organy uwzględniały w ramach oceny materiału dowodowego "postępowania na ulicach znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowego gruntu". Rację ma Skarżąca wskazując, że dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy winien być, stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., rozpatrzony przez organ a prawidłowość analizy operatu przeprowadzonej przez organ winna być zweryfikowana przez Sąd. Podkreślić jednak należy, że ani sąd administracyjny, ani organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Konieczna jest natomiast w toku tych postępowań ocena operatu szacunkowego pod względem formalnym, polegająca na zbadaniu, czy został on sporządzony przez uprawnioną osobę, czy jego treść zawiera wymagane przepisami prawa elementy, czy nie zawiera oczywistych wad czy niejasności, pomyłek, braków, które powinny być poprawione, sprostowane lub uzupełnione, tak aby dokument ten miał wartość dowodową. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji jest więc możliwa do granic wiedzy specjalistycznej jaką posiada organ w zakresie metodologii szacowania nieruchomości. O wyborze podejścia, metody i techniki szacowania nieruchomości, zgodnie z art. 154 ust. 1 u.g.n., decyduje rzeczoznawca majątkowy. Również tylko rzeczoznawca decyduje o doborze nieruchomości, które uznaje za podobne do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny i które przyjmuje do porównania - w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. W przypadku niestwierdzenia naruszenia procedury sporządzenia operatu i stwierdzeniu, że jego ustalenia są spójne, logiczne i kompletne, organ nie ma podstaw do zakwestionowania ustaleń zawartych w operacie szacunkowym. Zaznaczyć należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjmuje się, iż operat rzeczoznawcy majątkowego ma moc prawną opinii biegłego (art. 84 § 1 K.p.a.), podlega zatem ocenie jako element materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.). Przy czym ocena ta nie może dotyczyć zakresu wyznaczonego wiadomościami specjalnymi rzeczoznawcy majątkowego. Wobec tego, sądy administracyjne i organy administracji mają ograniczoną kompetencję do merytorycznego sprawdzenia ustaleń operatu szacunkowego, jeżeli dokument ten, w wyniku poddania ocenie w zakresie jego wartości dowodowej, spełnia wymogi formalne przewidziane przepisami obwiązującego prawa (por. stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 29 czerwca 2022 r. I OSK 1821/21). Sąd kasacyjny wskazuje, że w niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki dokonał kontroli operatu szacunkowego w opisanym wyżej zakresie. Sąd Wojewódzki wskazał, że działka będąca przedmiotem wyceny została wydzielona pod drogę publiczną gminną. W dacie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości tj. 18 maja 2020 r. miała drogowe przeznaczenie. W związku z tym przy ustalaniu jej wartości rynkowej należało wziąć pod uwagę jej drogowe przeznaczenie wynikające z miejscowego planu. Z tego też względu przy wycenie spornej nieruchomości zastosowanie znajdował § 36 rozporządzenia, w tym w szczególności ust. 4 i ust. 6 pkt 2 tego przepisu rozporządzenia. Następnie Sąd wyjaśnił, że stosownie do § 36 ust. 4 w związku z § 36 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia, w przypadku ustalenia odszkodowania za nieruchomości wydzielone pod drogi publiczne, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., wartość rynkową określa się przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przy ustalaniu wartości rynkowej nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, punktem wyjścia jest zatem porównanie cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Dopiero w razie braku wystarczających danych odnoszących się do tego typu transakcji możliwe jest dokonanie wyceny przy wykorzystaniu danych dotyczących transakcji nieruchomościami o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych do szacowanej nieruchomości. Sąd wyjaśnił dalej, że w operacie prawidłowo określono stan i przeznaczenie nieruchomości na dzień wydania decyzji o podziale nieruchomości, podkreślił, że rzeczoznawca przedstawił rynek transakcji drogowych i wyjaśnił dlaczego objął analizą nie tylko teren miasta I. i powiatu b., ale także sąsiedni powiat p. Sąd zaznaczył, że sporny operat obejmuje analizę rynku lokalnego na podstawie transakcji rynkowych nieruchomościami podobnymi, w okresie ostatnich 2 lat przed sporządzeniem operatu, przy czym rzeczoznawca dokonał oceny podobieństwa przyjętych w operacie szacunkowym nieruchomości do działki wycenianej oraz wskazał cechy nieruchomości podobnych. Lektura operatu pozwala stwierdzić, że na podstawie analizy rynku nieruchomości biegły ustalił, że na wartość nieruchomości drogowych wpływają cechy: lokalizacja, stan zagospodarowania działki i dostępność komunikacyjna. Takie też cechy biegły uwzględnił w sporządzonej opinii z 4 maja 2022 r., a ponadto wyjaśnił, że przyjęte do porównań nieruchomości są podobne do działki wycenianej pod względem położenia (działki położone na terenie analizowanego rynku obejmującego powiaty b.i p.), stanu prawnego (działki posiadają uregulowany stan prawny z formą władania - własność) oraz przeznaczenia i sposobu korzystania (tereny dróg publicznych). Dobór nieruchomości podobnych przez biegłego został zatem przeprowadzony na podstawie kryteriów wynikających z art. 4 pkt 16 u.g.n. Przyjęte do wyceny transakcje nieruchomościami drogowymi wykazane zostały w tabeli na stronie 15 i stronie 16 operatu. Do porównania biegły przyjął 11 transakcji nieruchomościami o przeznaczeniu w miejscowym planie jako tereny dróg i ulic publicznych, a które to nieruchomości były najbardziej podobne do nieruchomości wycenianej. Rzeczoznawca szczegółowo opisał przyczyny, dla których określone transakcje powinny być odrzucone. Ceny badanych nieruchomości wahały się od 35,73zł/m² do 74,29zł/m², stąd w operacie przyjęto średnią cenę w wysokości 65,11zł/m². Dla ustalenia wartości rynkowej wycenianej nieruchomości biegły zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej, a następnie ustalił cenę średnią i skorygował ją przyjętymi współczynnikami. Końcowo Sąd podkreślił, że w sytuacji gdy operat szacunkowy jest rzeczowy, logiczny i spójny, a poczynione wyliczenia poprawne, zarówno organ administracji, jak i Sąd nie są uprawnione do jego podważenia z uwagi na brak stosownej w tym zakresie wiedzy specjalistycznej. Zatem wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej, Sąd Wojewódzki dokonał oceny operatu szacunkowego. Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia błędów i nieścisłości zawartych w operacie oraz niepoddania go kontroli w trybie art. 157 u.g.n. Sąd kasacyjny przypomina, że po przedstawieniu przez Skarżącą zastrzeżeń do operatu, dotyczących rozbieżności wyceny dokonanej przez biegłego z wyceną stosowaną przez urząd skarbowy, konieczności uwzględnienia w wycenie ewentualnego nakładu jako poniesienie gmina w realizacji zamierzonego celu oraz zaniżenia ceny, organ pierwszej instancji zwrócił się do biegłego, który w piśmie z 27 czerwca 2022 r. ustosunkował się do wszystkich zarzutów Skarżącej. Sąd kasacyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko, że o potrzebie weryfikacji operatu, o jakiej mowa w art. 157 ust. 1 i 4 u.g.n., decyduje powstanie po stronie organu uzasadnionych wątpliwości co do jego prawidłowości Jeżeli w niniejszej sprawie, po uzyskaniu wyjaśnień biegłego po stronie organu nie powstały wątpliwości, co do prawidłowości operatu, nie miał on obowiązku przeprowadzenia kontroli o której mowa w art. 157 ust. 1 u.g.n. To Skarżąca, jeżeli po zapoznaniu się z operatem uznała go za wadliwy powinna wystąpić do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ocenę jego prawidłowości, a po jej uzyskaniu przedłożyć ten dowód organowi, co umożliwiłoby podważenie wiarygodności operatu sporządzonego na zlecenie organu i ewentualne podjęcie z urzędu działań mających na celu wyjaśnienie zaistniałych rozbieżności (por. wyroki NSA z 15 października 2024 r. I OSK 1257/21, 29 czerwca 2022 r. I OSK 1821/21). Skarżąca wadliwości wyceny upatrywała w fakcie, że jej działka ma większą wartość niż przyjęta do porównań i najwyżej wyceniona działka przy ul. [...]. Z informacji podanych w operacie szacunkowym wynika, że zarówno działka Skarżącej jak i działka przy ul. [...] uznane zostały przez biegłego za nieruchomości o tych samych atrybutach w zakresie lokalizacji, stanu zagospodarowania oraz dostępności komunikacyjnej. Zwrócić należy jednak uwagę że wycena nieruchomości dokonywana była podejściu porównawczym, przy zastosowaniu metody korygowania ceny średniej w ramach której wartość określa się poprzez korektę średniej ceny z przyjętego zbioru. Sposób wyliczenia wartości działki, przy uwzględnieniu zastosowanego przez biegłego podejścia oraz metody przedstawiony został na str. 18 opinii. Zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. i art. 153 ust. 1 u.g.n. (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej) Skarżąca wiązała z nieuwzględnieniem zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu, podnosząc go w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu kasacyjnego art. 153 ust. 1 u.g.n. nie jest przepisem postępowania a przepisem o charakterze materialnym zawiera bowiem charakterystykę podjeść, według jakich może być ustalona wartość nieruchomości. Samo błędne określenie rodzaju przepisu objętego danym zarzut nie uniemożliwia jego oceny przez Sąd kasacyjny o ile spełnione są wymogi konstrukcyjne wynikające z art. 174 p.p.s.a. Stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego skarżący kasacyjnie winien wskazać, czy w jego ocenie sąd pierwszej instancji dopuścił się błędnej wykładni wyjaśniając na czym ona polegała i wskazując, jaka wykładnia jest w jego ocenie prawidłowa, czy też Sąd niewłaściwie zastosował dany przepis i na czym owo niewłaściwe zastosowanie polegało. Skarżąca nie sprecyzowała, czy w jej ocenie Sąd Wojewódzki dopuścił się błędnej wykładni (i na czym owa wadliwość polegała) czy też niewłaściwie zastosował art. 153 ust. 1 u.g.n. Jednocześnie przywoływany przez nią w uzasadnieniu tego zarzutu argument jest oczywiście niezasadny. Jak bowiem wynika zarówno z operatu jak i wyjaśnień biegłego zawartych w piśmie z 27 czerwca 2022 r. dokonał on badania wpływu czasu na ceny nieruchomości, to jest tzw. trendu czasowego, co spowodowało zwiększenie cen transakcyjnych przyjętych do porównań. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że w tabeli 1 "Transakcje nieruchomościami podobnymi do przedmiotu wyceny" wskazana została cena jednostkowa m2 oraz skorygowana cena jednostkowa za m2, to jest uwzględniająca zmianę cen w związku z trendem czasowym. W konsekwencji, zarzut objęty punktem 2 petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadny. W zarzucie objętym punktem 3 petitum skargi kasacyjnej Skarżąca zarzucała Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a w związku art. 8 k.p.a. Sąd kasacyjny przypomina, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Przywołany przez Skarżącą jako wzorzec kontroli art. 8 k.p.a. składa się z dwóch jednostek redakcyjnych o różnej treści normatywnej. Zaniechanie sprecyzowania naruszonego przez Sąd przepisu uniemożliwia Sądowi kasacyjnemu odniesienie się do tego zarzutu. Tym niemniej Sąd kasacyjny wskazuje, że do argumentów podnoszonych w uzasadnieniu tego zarzutu odniósł się już powyżej w ramach oceny zarzutów objętych punktem 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej wyjaśniając, że Sąd administracyjny przeprowadził kontrolę operatu w granicach dopuszczonych brzmieniem art. 80 i 84 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz podzielając jego stanowisko, że kontrola operatu szacunkowego nie może wkraczać w zakresie wiedzy specjalistycznej. Oznacza to, że skarga kasacyjna nie miała uzasadnionych podstaw a w konsekwencji podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI