Orzeczenie · 2025-05-13

I OSK 1339/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-13
NSAAdministracyjneWysokansa
dodatek elektrycznyenergia elektrycznagospodarstwo domoweprawo energetycznepomoc społecznamałżeństwowspólne gospodarstwo domoweodbiorca końcowy

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzje o odmowie przyznania dodatku elektrycznego M.M. Sprawa dotyczyła interpretacji art. 27 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej. Organy administracji uznały, że dodatek przysługuje wyłącznie odbiorcy końcowemu energii elektrycznej, czyli osobie będącej stroną umowy z przedsiębiorstwem energetycznym. WSA we Wrocławiu uznał, że okoliczność, iż umowa zawarta jest tylko z jednym z małżonków, nie wyklucza przyznania dodatku drugiemu małżonkowi, jeśli prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i energia elektryczna jest głównym źródłem ogrzewania. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że taka wykładnia jest zgodna z celami ustawy, która ma na celu wsparcie gospodarstw domowych, a nie tylko formalnych stron umów. Sąd podkreślił, że przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o wspólnej odpowiedzialności małżonków za zobowiązania zaspokajające potrzeby rodziny wspierają taką interpretację. NSA uznał, że organy administracji zastosowały zbyt formalistyczną wykładnię, która była sprzeczna z celem ustawy. Sąd wskazał również, że przepisy dotyczące składania wniosków przez więcej niż jedno gospodarstwo domowe pod tym samym adresem oraz zasada pierwszeństwa złożenia wniosku potwierdzają, że nie tylko strona umowy może ubiegać się o dodatek.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dodatku elektrycznego, zwłaszcza w kontekście sytuacji rodzinnych i wspólnego gospodarstwa domowego, a także zasady współdziałania małżonków.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy o dodatku elektrycznym, ale jego zasady interpretacyjne mogą mieć zastosowanie do innych świadczeń socjalnych związanych z gospodarstwem domowym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dodatek elektryczny może być przyznany osobie, która nie jest stroną umowy o dostawę energii elektrycznej, ale prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z osobą będącą stroną tej umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dodatek elektryczny może być przyznany osobie, która nie jest stroną umowy o dostawę energii elektrycznej, jeśli prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z osobą będącą stroną tej umowy i spełnione są pozostałe przesłanki ustawowe.

Uzasadnienie

Celem ustawy jest wsparcie gospodarstw domowych, a przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o wspólnej odpowiedzialności małżonków za potrzeby rodziny uzasadniają przyznanie dodatku również małżonkowi niebędącemu stroną umowy. Formalistyczna wykładnia przepisów wykluczająca takie osoby jest sprzeczna z intencją ustawodawcy.

Jak należy interpretować pojęcie 'odbiorcy energii elektrycznej' w kontekście przyznawania dodatku elektrycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'odbiorcy energii elektrycznej' w kontekście przyznawania dodatku elektrycznego nie ogranicza się wyłącznie do osoby będącej stroną umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, lecz obejmuje również członków gospodarstwa domowego, którzy wspólnie korzystają z energii.

Uzasadnienie

Ustawa ma na celu wsparcie gospodarstw domowych, a nie tylko formalnych stron umów. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz zasada pierwszeństwa złożenia wniosku potwierdzają, że nie tylko strona umowy może ubiegać się o dodatek.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu.

Przepisy (16)

Główne

ustawa art. 27 § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej

Przepis nie wyklucza przyznania dodatku elektrycznego osobie, która nie jest stroną umowy o dostawę energii elektrycznej, jeśli prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z osobą będącą stroną tej umowy.

ustawa art. 27 § 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej

Definicja gospodarstwa domowego wieloosobowego.

Pomocnicze

ustawa art. 28 § 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej

W przypadku wniosków od więcej niż jednego członka gospodarstwa domowego wieloosobowego, dodatek przyznawany jest wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy.

ustawa art. 30 § 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej

Termin złożenia wniosku o dodatek elektryczny.

ustawa art. 31 § 1b

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej

Przepis dotyczący wydawania zaświadczeń o zużyciu energii elektrycznej przez przedsiębiorstwo energetyczne na wniosek odbiorcy.

p.en. art. 3 § 13b

Ustawa Prawo energetyczne

Definicja odbiorcy energii elektrycznej.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

k.r.o. art. 23

Ustawa Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązki małżonków do wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy i wierności oraz współdziałania dla dobra rodziny.

k.r.o. art. 24 § 1

Ustawa Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Wspólne rozstrzyganie przez małżonków istotnych spraw rodziny.

k.r.o. art. 27 § 1

Ustawa Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny.

k.r.o. art. 30 § 1

Ustawa Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Solidarna odpowiedzialność małżonków za zobowiązania zaciągnięte w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja art. 27 ust. 1 ustawy o dodatku elektrycznym powinna uwzględniać cel ustawy, jakim jest wsparcie gospodarstw domowych, a nie tylko formalnych stron umów. • Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o wspólnej odpowiedzialności małżonków za potrzeby rodziny uzasadniają przyznanie dodatku również małżonkowi niebędącemu stroną umowy. • Zasada pierwszeństwa złożenia wniosku (art. 28 ust. 3 ustawy) potwierdza, że nie tylko strona umowy może ubiegać się o dodatek. • Formularz wniosku o dodatek elektryczny nie zawiera wymogu bycia stroną umowy o dostawę energii.

Odrzucone argumenty

Dodatek elektryczny przysługuje wyłącznie odbiorcy końcowemu energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 pkt 13b Prawa energetycznego, tj. osobie, która zawarła umowę o dostarczenie energii z przedsiębiorstwem energetycznym. • Sama okoliczność prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z osobą będącą stroną umowy nie uprawnia do otrzymania dodatku elektrycznego.

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia przepisu art. 27 ust. 1 ustawy dokonana przez organy obu instancji jest nie do pogodzenia celami tej ustawy. • Taka wykładnia powołanego przepisu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, jest zarówno sprzeczna z celami ustawy, jak i zbyt formalistyczna. • Dodatek elektryczny nie może być przyznany wyłącznie osobie, którą łączy umowa o dostawę energii elektrycznej. • Małżonkowie rozstrzygają wspólnie o istotnych sprawach rodziny. • Oboje małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. • Oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Jolanta Rudnicka

sprawozdawca

Marek Stojanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku elektrycznego, zwłaszcza w kontekście sytuacji rodzinnych i wspólnego gospodarstwa domowego, a także zasady współdziałania małżonków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy o dodatku elektrycznym, ale jego zasady interpretacyjne mogą mieć zastosowanie do innych świadczeń socjalnych związanych z gospodarstwem domowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia (dodatek elektryczny) i porusza kwestię praw osób, które nie są bezpośrednio stronami umów, co jest istotne dla wielu obywateli. Wyjaśnia praktyczne zastosowanie przepisów prawa rodzinnego w kontekście świadczeń socjalnych.

Czy dodatek elektryczny należy się tylko 'właścicielowi' umowy? NSA wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst