I OSK 1339/24

I OSK 1339/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Jolanta Rudnicka /sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 402/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-04-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 269
art. 27 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i 2, art. 28 ust. 3, art. 30 ust. 3
Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z  sytuacją na rynku energii elektrycznej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 151, art. 174 pkt 1 i 2, art. 182 par. 2, art. 183 par. 1 i 2, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 1359
art. 23, art. 24 zd. 1, art. 27 zd. 1, art. 30 par. 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 402/23 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 22 marca 2023 r., nr SKO 4304/392/23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku elektrycznego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 402/23, po rozpoznaniu skargi M.M., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 22 marca 2023 r., nr SKO 4304/392/23 oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z 13 lutego 2023 r., nr 000079/EE/02/2023, w przedmiocie odmowy przyznania dodatku elektrycznego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 30 stycznia 2023 r. M.M. (dalej – skarżąca) wystąpiła do Wójta Gminy D. o wypłatę dodatku elektrycznego.
Wójt Gminy D. decyzją z 13 lutego 2023 r. odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego dodatku .
Skarżąca pismem z 2 marca 2023 r. złożyła odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu decyzją z 22 marca 2023 r., nr SKO 4304/392/23, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia, czy skarżącą można zakwalifikować jako odbiorcę energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2022 r., poz. 1385 ze zm.), dalej – p.en., do którego w sposób bezpośredni odwołano się w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 269 ze zm.), dalej – ustawa. Jako odbiorcę energii elektrycznej w gospodarstwie domowym może zostać wyłącznie uznana osoba dokonująca zakupu energii elektrycznej i to jedynie w celu jego zużycia w gospodarstwie domowym. Zakup energii elektrycznej odbywa się zaś na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym. Wniosek taki potwierdza brzmienie art. 31 ust. 1b ustawy, w którym bezpośrednio odniesiono się do tożsamości osoby, która podpisała umowę sprzedaży energii elektrycznej lub umowę kompleksową i osoby korzystającej z energii elektrycznej.
Ze znajdującej w aktach sprawy faktury VAT nr E/TM/1683274/22 wystawionej przez [...] sp. z o.o. w K. dla adresu punkt poboru ul. D., działka nr [...], [...] S. (dla której nadano adres ul. L. – oświadczenie skarżącej z 10 lutego 2023 r.) wynika, że dokonującym zakupu energii elektrycznej jest G. M. To powoduje, w ocenie Kolegium, że przesłanka przyznania tego rodzaju dodatku nie została spełniona. Dlatego też, organ I instancji zasadnie odmówił skarżącej przyznania dodatku elektrycznego.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który powołanym na wstępie wyrokiem z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 402/23, uchylił zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wbrew stanowisku organów obu instancji, przepisy art. 27 ust. 1 ustawy i art. 3 pkt 13b p.en. nie dają podstaw do uznania, że skarżącej nie może być przyznany dodatek elektryczny. Okoliczność, że stroną umowy o dostawę energii elektrycznej jest mąż skarżącej, nie oznacza automatycznie, że skarżąca nie jest uprawniona do złożenia skutecznego wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Jeśli bowiem skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, jak to podnosiła w toku postępowania administracyjnego, w którym główne źródło ogrzewania jest zasilane energią elektryczną, to przesłanki określone w art. 27 ust. 1 ustawy należy uznać za spełnione. Sąd zaznaczył, że w świetle art. 30 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny. Jest regułą, że zobowiązanie zaciągnięte przez jednego z małżonków w ramach zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny, a do takich z pewnością należy umowa dostawy energii elektrycznej dla gospodarstwa domowego, rodzi zobowiązanie także po stronie współmałżonka. Skoro skarżąca jest osobą współodpowiedzialną za zobowiązania wynikające z zawartej przez męża umowy dostawy energii elektrycznej, to nie można uznać, że nie dokonała ona "zakupu energii elektrycznej".
Sąd wskazał również, że w sprawach dotyczących dodatku elektrycznego, w sytuacji podpisania umowy na dostawę energii elektrycznej wyłącznie przez jednego ze współmałżonków, nie można pomijać stosunków małżeńskich oraz wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego, dla którego dokonano zakupu energii (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 XI 2023 r., II SA/Bd 731/23). Dodatek elektryczny nie może być przyznany wyłącznie osobie, którą łączy umowa o dostarczenie energii elektrycznej z przedsiębiorstwem energetycznym. Gdyby tak było, to zbędny byłyby przepis art. 28 ustawy, który dotyczą sytuacji, gdy więcej niż jedno gospodarstwo domowe znajduje się pod tym samym adresem. Kwestia zawarcia umowy z przedsiębiorstwem energetycznym ma znaczenie jedynie jako okoliczność faktyczna, a nie przesądzająca o prawie danej osoby do otrzymania przedmiotowego dodatku. Innymi słowy do lokalu, który zajmuje osoba, wchodząca w skład gospodarstwa domowego ubiegającego się o dodatek musi być dostarczana energia elektryczna na podstawie zawartej umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, która zasila główne źródło ogrzewania. Wykluczona jest bowiem sytuacja, żeby o dodatek wystąpiło gospodarstwo domowe, które nielegalnie pobiera prąd (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 5 X 2023 r., II SA/Sz 583/23).
W ocenie Sądu, na szczególną uwagę w powyższym zakresie zasługuje art. 28 ust. 3 ustawy, z którego wynika, że w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego dla gospodarstwa domowego wieloosobowego złożyła więcej niż jedna osoba, dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył taki wniosek jako pierwszy. Zatem ustawodawca, w sytuacji wielości wniosków pochodzących z tego samego gospodarstwa domowego, wprowadził zasadę pierwszeństwa, abstrahując od kwestii, który z domowników jest stroną umowy na dostarczanie do gospodarstwa domowego energii elektrycznej.
Zdaniem Sądu, wyżej wyrażonego stanowiska nie podważa powołana w decyzji odwoławczej treść art. 31 ust. 1b ustawy, zgodnie z którym przedsiębiorstwo energetyczne, o którym mowa w ust. 1a, na wniosek odbiorcy, o którym mowa w art. 27 ust. 1, z którym to przedsiębiorstwo ma zawartą umowę sprzedaży energii elektrycznej, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo energetyczne, albo umowę kompleksową, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, wydaje temu odbiorcy, w terminie 10 dni roboczych od dnia złożenia wniosku, pisemne zaświadczenie o wolumenie energii elektrycznej zużytej przez tego odbiorcę w 2021r.
Sąd zwrócił uwagę, że z faktu, że określone w art. 31 ust. 1b ustawy zaświadczenie może być wydane wyłącznie na wniosek osoby, która ma zawartą umowę sprzedaży energii elektrycznej, albo umowę kompleksową, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, nie wynika że wyłącznie ta osoba spośród członków danego gospodarstwa domowego może wnioskować o dodatek elektryczny. Znamienne jest przy tym, że w powołanym przepisie ustawodawca, mimo wskazania jako uprawnionego do uzyskania zaświadczenia "odbiorcy, o którym mowa w art. 27 ust. 1", dokonuje w nim jeszcze dodatkowej kwalifikacji, że chodzi o odbiorcę "z którym to przedsiębiorstwo ma zawartą umowę sprzedaży energii elektrycznej, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo energetyczne, albo umowę kompleksową, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne". Taki zabieg legislacyjny, wbrew argumentacji przyjętej w decyzji odwoławczej, może zostać odczytany jako zawężenie kręgu podmiotowego w stosunku do art. 27 ust. 1 ustawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej – organ, skarżący kasacyjnie), zastępowane przez doktor habilitowanego nauk prawnych, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej - p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi:
I. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
1) art. 27 ust. 1 ustawy poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie wyklucza przyznania (wypłaty) dodatku elektrycznego osobie, która nie ma statusu odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b p.en., tj. osobie, która nie jest stroną umowy na dostarczanie energii elektrycznej (jak to określono w wyroku WSA);
2) art. 27 ust. 1 ustawy, przez uwzględnienie skargi skarżącej na skutek błędnego przyjęcia, że prawidłowo interpretowany art. 27 ust. 1 ustawy znajduje zastosowanie do sytuacji skarżącej w ten sposób, że nie pozbawia jej prawa do dodatku elektrycznego, podczas gdy "jedynie" wchodzenie w skład gospodarstwa domowego osoby mającej status odbiorcy energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 pkt 13b p.en. nie daje możliwości pozytywnego załatwienia wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego (obliguje do negatywnego załatwienia tego rodzaju sprawy administracyjnej);
3) art. 27 ust. 1 ustawy, przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i błędne przyjęcie, iż prawidłowe zastosowanie dyrektyw interpretacyjnych prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że nie wyłącza on prawa do dodatku elektrycznego dla osoby niemającej statusu odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b p.en., podczas gdy przepis ten powinien być wykładany w taki sposób, że okoliczność ta stanowi przesłankę uniemożliwiającą otrzymanie dodatku elektrycznego, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego uchylenia decyzji organów obu instancji;
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w związku z art. 27 ust. 1 ustawy, poprzez wadliwe wykonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej przez skarżącej decyzji, przez niezasadne przyjęcie, że przepis art. 27 ust. 1 ustawy nie wyklucza przyznania (wypłaty) dodatku elektrycznego osobie, która nie ma statusu odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b p.en., tj. osobie, która nie jest stroną umowy na dostarczanie energii elektrycznej (jak to określono w wyroku WSA), co skutkowało nieuzasadnionym uchyleniem decyzji Kolegium i decyzji organu I instancji, choć organy administracji publicznej dokonały zgodnej z prawem wykładni prawa materialnego;
2) art. 151 p.p.s.a., w związku z art. 27 ust. 1 ustawy, gdyż skarga skarżącej – jako nieuzasadniona - powinna być oddalona, z uwagi na to, że decyzja Kolegium i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa materialnego, a w efekcie nie ziściła się podstawa do wydania wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie, zrzekając się rozprawy, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca, popierając w całości stanowisko Sądu I instancji i wszystkie podnoszone przez siebie argumenty, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej - p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem skarżący kasacyjnie organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a skarżąca w ustawowym terminie nie zażądała jej przeprowadzenia. Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W tej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednak w analizowanej sprawie w sposób bezpośredni wiążą się one z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd też ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego, nie znajdują uzasadnienia w świetle przepisów rozdziału 4 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej określające zasady i tryb przyznawania i wypłacania dodatku w przypadku, gdy główne źródło ogrzewania jest zasilane energią elektryczną (Dz. U. z 2023 r., poz. 269 ze zm.), dalej – ustawa.
Wykładnia przepisu art. 27 ust. 1 ustawy dokonana przez organy obu instancji jest nie do pogodzenia celami tej ustawy. Podkreślenia bowiem wymaga, iż w uzasadnieniu projektu do tej ustawy (druk 2630) wyraźnie zostało wskazane, że projekt ustawy ma na celu zapewnienie wsparcia dla odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych, w tym zużywanej na potrzeby pomieszczeń gospodarczych związanych z prowadzeniem gospodarstw domowych, lokali o charakterze zbiorowego mieszkania, węzłów cieplnych i hydroforni, oświetlenia budynków mieszkalnych, garaży, domów letniskowych w ogródkach działkowych – o ile nie jest w tych pomieszczeniach prowadzona działalność gospodarcza. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że cele tej ustawy wynikają również z oceny skutków regulacji (druk nr 2630). Podkreślono w nich, że zgodnie z zaproponowanymi przepisami dodatek elektryczny przysługiwał będzie gospodarstwu domowemu, w przypadku gdy głównym źródłem ogrzewania tego gospodarstwa będzie energia elektryczna. Warunkiem koniecznym do uzyskania dodatku jest uzyskanie wpisu lub zgłoszenie źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Organy administracyjne obu instancji błędnie przyjęły, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o dodatek elektryczny jest wyłącznie odbiorca końcowy energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 pkt 13b p.en., a więc podmiot, który zawarł umowę o dostarczenie energii z przedsiębiorstwem energetycznym, gdyż tylko ta osoba dokonuje zakupu tej energii.
Taka wykładnia powołanego przepisu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, jest zarówno sprzeczna z celami ustawy, jak i zbyt formalistyczna.
Z treści art. 27 ust. 1 i następnych ustawy wynika, że wniosek o dodatek elektryczny mogą składać gospodarstwa domowe, w których główne źródło ogrzewania zasilane jest energią elektryczną, przy czym warunkiem do jego złożenia jest posiadanie wpisu lub zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Zwrócić jeszcze raz uwagę należy na to, że zasadniczym celem ustawy jest finansowe wsparcie gospodarstw domowych polegające na zminimalizowaniu skutków podwyżek cen energii elektrycznej. Ustawa w art. 27 ust. 3 pkt 1 i 2 wprowadza dwa rodzaje gospodarstw domowych, jednoosobowe (pkt 1) i wieloosobowe (pkt 2).
W niniejszej sprawie przyznanie dodatku elektrycznego dotyczy gospodarstwa wieloosobowego, przez które należy w myśl ust. 3 pkt 2 art. 27 ustawy rozumieć osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące.
O dodatek elektryczny, jak wynika z ustaleń organu I instancji, wystąpiła z wnioskiem skarżąca, która wraz mężem tworzy gospodarstwo domowe wieloosobowe w rozumieniu ust. 3 pkt 2 art. 27 ustawy. Wprawdzie stroną umowy o dostawę energii elektrycznej jest mąż skarżącej, to jednak faktycznymi odbiorcami energii elektrycznej dla celów zużycia na potrzeby ich gospodarstwa domowego są oboje małżonkowie. Należy zatem przyjąć, że każdy z małżonków ma prawo skutecznie złożyć wniosek o dodatek elektryczny. Innymi słowy skutecznie z wnioskiem o ten rodzaj świadczenia może wystąpić nie tylko osoba mająca zawartą umowę o dostawę energii z przedsiębiorstwem energetycznym, ale również członek gospodarstwa domowego (w tym przypadku skarżąca, będąca żoną odbiorcy końcowego), o ile wykaże, że zostały spełnione przesłanki co do legalności poboru energii, a więc został spełniony warunek zawarcia umowy o dostawę energii elektrycznej z przedsiębiorcą.
Słusznie zatem podniósł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, że dodatek elektryczny nie może być przyznany wyłącznie osobie, którą łączy umowa o dostawę energii elektrycznej. Przyjęcie odmiennego stanowiska, jak uczyniły to organy obu instancji, powodowałoby, że zbędne byłyby uregulowania zawarte w art. 28 ustawy, które dotyczącą sytuacji, gdy więcej niż jedno gospodarstwo domowe znajduje się pod tym samym adresem. Nie można pominąć tego, iż racjonalny ustawodawca w ust. 3 art. 28 ustawy postanowił, że w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego dla gospodarstwa domowego wieloosobowego złożyła więcej niż jedna osoba, dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył taki wniosek jako pierwszy. Wynika z tego, że ustawodawca wprowadził zasadę pierwszeństwa złożenia wniosku, niezależnie od tego, który z członków gospodarstwa domowego wieloosobowego jest stroną umowy z przedsiębiorstwem energetycznym. Podkreślenia zatem wymaga, że w świetle tej zasady, w przypadku gospodarstwa wieloosobowego (dwójka małżonków) tylko jeden z małżonków jest stroną umowy o dostawę energii elektrycznej, a każdy z nich składa odrębny wniosek w różnych terminach, to wówczas dodatek należy się temu z małżonków, który złożył wniosek z wcześniejszą datą, a więc jako pierwszy. Nie ma to jednak zastosowania do niniejszej sprawy, jako że, z wnioskiem wystąpiła tylko żona, zaś jej mąż, będący stroną umowy o dostawę energii, wniosku o dodatek elektryczny nie złożył.
Stanowisko, że każdy z małżonków może skutecznie wystąpić z wnioskiem o dodatek elektryczny znajduje oparcie również w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 listopada 2022 r. w sprawie wzoru wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2443) określającym wzór formularza wniosku o przyznanie dodatku elektrycznego. W treści formularza wniosku brak jest bowiem jakiejkolwiek wzmianki, informacji, pouczenia o tym, że dodatek może zostać przyznany wyłącznie odbiorcy końcowemu energii elektrycznej, a więc osobie, która ma zawartą umowę o dostawę energii z przedsiębiorstwem energetycznym dla danego gospodarstwa domowego. Mając na względzie racjonalność normodawcy należy zatem przyjąć, gdyby dodatek elektryczny miałby być przyznawany wyłącznie osobom mającym zawartą umowę o dostawę energii z przedsiębiorstwem energetycznym, to znalazłoby to odzwierciedlenie poprzez zamieszczenie stosownej wzmianki, informacji, pouczenia w treści formularza wniosku o przyznanie tego dodatku.
Rozważając kwestię przyznawania dodatku elektrycznego dla gospodarstwa domowego stanowiącego małżeństwo nie można pominąć, jak słusznie podkreślił Sąd I instancji, przepisów prawa rodzinnego odnoszących się do praw i obowiązków małżonków. Jak wynika z ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm.), dalej – k.r.o., małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli (art. 23 k.r.o). Małżonkowie rozstrzygają wspólnie o istotnych sprawach rodziny (art. 24 zd. 1 k.r.o.). Oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli (art. 27 zd. 1 k.r.o.). Oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny (art. 30 § 1 k.r.o.). Skoro zatem małżonkowie obowiązani są do współdziałania dla dobra rodziny, przyczyniania się, według swych sił i możliwości zarobkowych i majątkowych do zaspokajania potrzeb rodziny oraz są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny, to nie można przyjąć, że świetle art. 27 ust. 1 i następnych ustawy tylko małżonek, będący stroną umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, może skutecznie złożyć wniosek o dodatek energetyczny. Małżonek, który nie jest stroną umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, który składa wniosek o dodatek energetyczny, działa dla dobra rodziny (gospodarstwa domowego) i przyczynia się do zaspokojenia jej potrzeb. Ponadto, mimo tego, że nie jest stroną umowy z przedsiębiorstwem energetycznym ponosi solidarną odpowiedzialność wraz z małżonkiem za zobowiązania względem przedsiębiorstwa energetycznego za zużytą energię elektryczną, która należy do zwykłych potrzeb rodziny. Zatem ograniczenia możliwości wystąpienia z wnioskiem o dodatek elektryczny jedynie do małżonka, będącego stroną umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, prowadziłoby do odjęcia z drugiego małżonka, nie będącego stroną takiego rodzaju umowy, jego istotnych obowiązków względem rodziny polegających na współdziałaniu dla dobra rodziny oraz przyczynianiu się do zaspokajania jej potrzeb. Należy mieć również na względzie, że w obecnych czasach w rodzinach z uwagi na dynamiczne zjawiska społeczne, ekonomiczne i gospodarcze występują różne stany faktyczne, nie zawsze bowiem jest tak, że osoba, która ma zawartą umowę z przedsiębiorstwem energetycznym, ma pracę i opłaca wystawione faktury za zużytą energię elektryczną, jest też i tak, że faktury te opłaca właśnie mający pracę małżonek, który nie jest stroną umowy z przedsiębiorstwem energetycznym.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że gospodarstwo domowe skarżącej ma zawartą umowę z przedsiębiorstwem energetycznym, główne źródło ogrzewania jej gospodarstwa domowego zasilane jest energią elektryczną, źródło to zostało zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków w terminie do 11 sierpnia 2022 r., a wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego został złożony z zachowaniem terminu ustawowego określonego w art. 30 ust. 3 ustawy, to tym samym skarżąca spełnia wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania na jej wniosek dodatku elektrycznego na rzecz jej gospodarstwa domowego.
Wykładnia językowa art. 27 ust. 1 ustawy przyjęta przez organy orzekające obu instancji nie mogła uzyskać aprobaty przede wszystkim z tej przyczyny, że pozostaje w oczywistej sprzeczności z intencją ustawodawcy i celem ustawy. Stąd też zarzut naruszenia prawa materialnego nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Podniesione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej uwagi dotyczące art. 31 ust. 1b ustawy pozostają poza rozważaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako że nie został sformułowany w tej materii zarzut w petitum skargi kasacyjnej, a tylko takimi Sąd Kasacyjny jest związany co do ich rozpoznania.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy sformułowanego w pkt II. ppkt 1) skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że jest on wadliwy, albowiem przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów prawa materialnego, stąd zarzut ten jest całkowicie chybiony.
Także chybiony okazał się zarzut podniesiony w pkt II ppkt 2) skargi kasacyjnej, albowiem Sąd I instancji nie mógł naruszyć przepisu art. 151 p.p.s.a., skoro stosował przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, oddalił ją, na podstawie art. 184 oraz art. 182 § 2 p.p.s.a.