I OSK 1335/05

I OSK 1335/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący/
Małgorzata Pocztarek /sprawozdawca/
Wojciech Chróścielewski
Symbol z opisem
6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Rz 479/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2004-12-08
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Elżbieta Stebnicka Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski Małgorzata Pocztarek (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 5 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. i E. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 grudnia 2004 sygn. akt II SA/Rz 479/04 w sprawie ze skargi K. i E. D. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na przeprowadzenie na nieruchomości przewodów do przesyłania gazu oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 grudnia
2004 r., sygn. akt II SA/Rz 479/04 oddalił skargę K. i E. D. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...], nr [...]
w przedmiocie zezwolenia na przeprowadzenie na nieruchomości przewodów do przesyłania gazu.
W uzasadnieniu wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.
Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 K.p.a. Wojewoda Podkarpacki po rozpatrzeniu odwołania K. i E. D. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...], nr [...] zezwalającej K. Sp. z o.o. w T. Oddział-Zakład Gazowniczy w R. na wejście na nieruchomość K. i E. D., położoną w R., oznaczoną jako działka nr 271/1, celem wykonania robót związanych z budową sieci gazowej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organów administracji obu instancji zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji uprawniającej do zajęcia nieruchomości określone w art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). W myśl tego przepisu starosta może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazu i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania
z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zaś udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa wyżej.
Organ wskazał, że w sprawie istnieje decyzja Prezydenta Miasta R.
z dnia [...], nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, którą zgodnie z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na zamierzenie inwestycyjne p.n. sieć gazowa dla zespołu mieszkaniowego na działkach nr 281, 282/13, 224, 283, 284, 231/2, 231/4, 236/4, 242, 253/2, 267, 265/1, 272/1, 275/1, 279, 278, 282/12 położonych w R. obr. 214 przy ul. W. W., dla P. S.A. Z/S w Warszawie Oddział Zakład Gazowniczy R. (utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...], nr [...]. Projekt opisanej inwestycji, tj. przebieg sieci gazowej został przedstawiony na załączniku graficznym do powołanej wyżej decyzji
z dnia [...] Z właścicielami działki nr 272/1 – K. i E. D. przeprowadzono rokowania, które nie przyniosły rezultatu. Ten fakt potwierdzają pisma z dnia 28 listopada i 23 grudnia 2002 r. oraz z dnia 10 lutego
2003 r. skierowane do K. i E. D. przez pełnomocnika K. Spółki Gazowej w T. Oddział Zakład Gazowniczy w R.
o wyrażenie zgody na wejście w teren działki nr 272/1. Ponadto podczas spotkania zainteresowanych stron w dniu 23 października 2002 r. K. D. oświadczyła, iż nie zgadza się na budowę sieci gazowej przez jej działkę.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody Podkarpackiego wnieśli K. i E. D. zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 10 § 1, art. 61, 77 i 107 § 3 K.p.a., w szczególności przez niezawiadomienie skarżących o wszczęciu postępowania, oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji polegający na przyjęciu, że "były ze skarżącymi rokowania", i z żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Według twierdzeń skarżących kwestionowane przez nich decyzje są krzywdzące, naruszają gwarantowane Konstytucją RP prawo własności i są sprzeczne z art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, ze zm.). Nadto nie przeprowadzono z nimi żadnych rokowań, wymaganych powyższym przepisem, nie została więc spełniona podstawowa przesłanka do wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli również, że decyzje wydane w granicach tzw. uznania administracyjnego nie są wyłączone spod obowiązku ich uzasadnienia na zasadach ogólnych określonych w K.p.a. Zaskarżone decyzje nie spełniają wymogów określonych powołanymi wyżej przepisami art. 7, 10 § 1, art. 77 i 107 § 3 K.p.a., a ponadto są przedwczesne, gdyż nie ma opracowanego planu wykonania inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie
z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2004 r., sygn. akt SA/Rz 1200/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] Zdaniem Sądu działka skarżących znajduje się na terenie projektowanego budownictwa jednorodzinnego, a wobec tego nie są to cele publiczne w rozumieniu art. 6 ustawy
o gospodarce nieruchomościami. Oznacza to w konsekwencji wydanie decyzji
z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).
K. Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. w T. Oddział - Zakład Gazowniczy w R. zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną, co skutkowało jego uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 maja 2004 r., sygn. akt OSK 304/04 i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut nieważności postępowania z przyczyn, o których mowa w art. 183 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
Nr 153, poz. 1270, ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.) jest uzasadniony, bowiem Adam Węgrzyn nie był należycie umocowanym pełnomocnikiem strony. Sąd stwierdził, że uchylenie zaskarżonego wyroku z powodu nieważności postępowania sprawia, że nie jest celowe odniesienie się do pozostałych podstaw kasacyjnych (naruszenie art. 106
§ 3 oraz art. 124 w zw. z art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) wskazanych w skardze kasacyjnej (pkt 2 i 3).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 grudnia
2004 r., sygn. akt II SA/Rz 479/04 na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę K.i E. D. uznając, że nie zawiera ona uzasadnionych podstaw.
Sąd podniósł, że oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził, aby przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa uzasadniającego uwzględnienie skargi i tym samym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Przede wszystkim zdaniem sądu nie jest trafny zarzut skargi, jakoby organy naruszyły przepisy o postępowaniu administracyjnym. W szczególności chybiony jest zarzut naruszenia art. 7, 10 § 1, art. 61, 77 i 107 § 3 K.p.a. Przywołując bowiem w uzasadnieniu skargi treść powyższych przepisów, skarżący w żaden sposób nie wskazali, gdzie upatrują naruszenia (czy też na czym ono polega) przez organy administracji obu instancji ciążących na nich obowiązków proceduralnych, określonych tymi przepisami.
Sąd wskazał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie wykazuje w sposób niebudzący wątpliwości, iż organy podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), zawiadamiając skarżących o wszczęciu postępowania w sprawie zezwolenia na przeprowadzenie inwestycji m.in. przez działkę nr 272/1 (k. 47 akt administracyjnych I instancji) oraz zapewniając skarżącym czynny udział w tym postępowaniu, poprzez dopuszczenie ich do czynności poprzedzających wydanie decyzji (art. 10 K.p.a.), a także dopełniły obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 K.p.a.
Przepis art. 107 § 1 K.p.a. wymienia w swej treści części składowe decyzji administracyjnej, do których zalicza: oznaczenie organu administracji, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby uprawnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Uzasadnienie jest integralną częścią decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, będącego dyspozytywną częścią decyzji i powinno też odpowiadać warunkom określonym w § 3 powyższego artykułu. Obowiązek wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej wynika także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 K.p.a. (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania czyli wyjaśnienia stronie "zasadności przesłanek" rozstrzygnięcia). Organ administracji obowiązany bowiem jest wytłumaczyć się, dlaczego dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń.
W ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja bez wątpienia odpowiada warunkom określonym omówionymi przepisami K.p.a. Zawiera wszystkie niezbędne składniki decyzji administracyjnej, zawarta w niej ocena zebranego i udokumentowanego materiału dowodowego prawa nie narusza (art. 80 K.p.a.). Jej uzasadnienie, wbrew zarzutowi skargi, zachowuje warunki, o jakich mowa w art. 107
§ 3 K.p.a., wyjaśniając prawidłowo podstawę faktyczną i prawną wydanej decyzji.
Ponadto Sąd uznał za chybione stanowisko skarżących (właścicieli działki
nr 272/1 obr. 214 w Rzeszowie), że organy popełniły błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy, a polegający na przyjęciu, iż "były ze skarżącymi rokowania". Stanowisko takie pozostaje bowiem w sprzeczności
z zebranym w sprawie materiałem dowodowym dokumentującym między innymi fakt przeprowadzenia rokowań, o jakich mowa w art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.),
tj. pisma skierowane do skarżących przez pełnomocnika inwestora dotyczące wyrażenia przez nich zgody na wejście na nieruchomość w celu wykonania prac związanych z budową gazociągu - z załącznikiem graficznym projektowanego gazociągu i stosowną w tym zakresie umową do podpisania - oraz notatki służbowe spisane ze spotkań ze skarżącymi (k. 12, 26, 33, 51 akt administracyjnych I instancji). Wobec powyższego błędnie też zarzucono w uzasadnieniu skargi, iż nie została spełniona podstawowa przesłanka (w postaci rokowań z właścicielem nieruchomości
o uzyskanie zgody) do wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd nie podzielił także zarzutu skargi, że w sprawie doszło do naruszenia
art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jego niewłaściwą interpretację
i błędne zastosowanie. Ponadto nie zgodził się z poglądem skarżących, iż kwestionowana przez nich decyzja narusza gwarantowane Konstytucją RP prawo własności i jest krzywdząca.
Sąd podniósł, że kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się do badania jej legalności, wyłączona jest możliwość rozważania przez Sąd zarzutu skargi, jakoby kwestionowana decyzja była dla skarżących "krzywdząca", gdyż ten zarzut odnosi się do merytorycznej słuszności decyzji, a nie do jej zgodności
z prawem.
Zasadę ochrony własności ustanawia art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483). Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 64 ust. 3 powołanej ustawy własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Do ustaw ograniczających własność należała na przykład ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.); obecnie obowiązująca ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Również przepisy powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami Rozdział 4. "Wywłaszczanie nieruchomości" w swej istocie zawierają regulacje o takim charakterze.
Przepis art. 124 zamieszczony w powyższym rozdziale ustawy
o gospodarce nieruchomościami stanowi o uprawnieniu starosty, w drodze wydania decyzji, do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Jednocześnie przepis ten stanowi, że ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (zd. 2 ust. 1). Z ust. 3 tegoż przepisu wynika zaś, że udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac wymienionych w ust. 1.
Brak zgody skarżących na wykonanie na ich nieruchomości prac, o jakich mowa w ust. 1 art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również fakt przeprowadzenia z nimi rokowań o uzyskanie takiej zgody, w świetle zebranego
w sprawie materiału dowodowego, nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu.
Sąd uznał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących zgodne jest z wydaną przez Prezydenta Miasta R. decyzją z dnia [...], nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na zamierzenie inwestycyjne p.n. sieć gazowa dla zespołu mieszkaniowego na działkach nr 281, 282/13, 224, 283, 284, 231/2, 231/4, 236/4, 242, 253/2, 267, 265/1, 272/1, 275/1, 279, 278, 282/18 obr. 214 w Rzeszowie dla P.S.A. w W. Oddział Zakład Gazowniczy w R.. Przebieg projektowanej sieci gazowej przedstawia załącznik graficzny do tej decyzji.
Niewątpliwe też zadaniem Sądu jest, że działalność wnioskodawcy podejmowana jest dla realizacji celów publicznych w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (jest nim budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu) i jest on podmiotem uprawnionym do uzyskania zezwolenia przewidzianego w art. 124 ust. 1 powołanej ustawy (należy do kręgu podmiotów, których celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług publicznych).
Podstawę powołanej wyżej decyzji z dnia [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne stanowiły ustalenia Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta R., uchwalonego uchwałą Rady Miasta R.
nr [...] z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. Rzeszowskiego nr 9, poz.109) oraz Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego "S.", zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Rzeszowa z dnia [...], nr [...] (Dz. Urz. Woj. Rzeszowskiego Nr 9, poz. 144), a więc planów sporządzonych i uchwalonych pod rządami ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1989 r., Nr 17, poz. 99 ze zm.), w której nie ma mowy
o ustaleniu w miejscowym planie terenów przeznaczonych dla realizacji celów publicznych (jak to ma miejsce w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym).
Decyzja ta, kwestionowana odwołaniem K. i Edwarda D. została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (decyzją z dnia [...], nr [...]). Natomiast Sądowi
z urzędu jest wiadome, że wniesiona przez K. i E. D. skarga na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 1 grudnia 2004 r. sygn. akt SA/Rz 2620/02. Oznacza to, że ww. wyrokiem przesądzona została zgodność planowanego zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Sąd zaznaczył też, że zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przepisy o wywłaszczeniu "stosuje się do nieruchomości położonych, z zastrzeżeniem art. 125 i 126, na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne". Skoro w art. 112 nie zastrzeżono art. 124 cyt. ustawy, to prima facie wnioskować wypada, że zezwolenie wydane na podstawie art. 124 może dotyczyć wyłącznie nieruchomości przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne. Tak sformułowana zasada ogólna w art. 112 ust. 1 cyt. ustawy powinna być rozumiana w kontekście art. 124 ust. 1 zd. 2 tej ustawy, a zgodnie z nim "ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Decydujące więc znaczenie dla udzielenia odpowiedniego zezwolenia ma treść decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, określająca przebieg inwestycji -
w tym przypadku jest to sieć gazowa - która musi oczywiście być zgodna z istniejącym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W przekonaniu Sądu podniesione dotychczas okoliczności uzasadniają końcowy wniosek, iż w ustalonej sytuacji powstały materialnoprawne przesłanki wydania zezwolenia, przewidzianego przepisem art. 124 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sąd uznał, że skoro materiał zebrany w sprawie nie dał żadnych podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo, to w rezultacie brak było powodów do usunięcia tych decyzji z obrotu prawnego.
Od powyższego wyroku K. i E. D. wnieśli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. art. 124 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000, Nr 46, poz. 543 ze zm.) przez przyjęcie, iż zachodziły ustawowe przesłanki udzielenia wnioskodawcy zezwolenia na wejście na teren w celu sprecyzowanym w decyzji, a nadto uznanie, iż zgodność zamierzenia inwestycyjnego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ma "decydujące" znaczenie dla stwierdzenia, czy dana nieruchomość jest przeznaczona na cele publiczne. Naruszenie art. 112 w zw. z art. 6 ust. 2 powołanej wyżej ustawy poprzez przyjęcie, iż należąca do skarżących działka 272/1 położona
w konturze A28MN przeznaczonym pod budownictwo jednorodzinne, które obejmuje zezwolenie na wejście w teren, jest przeznaczona na realizację celów publicznych
w rozumieniu ustawy.
W skardze kasacyjnej podniesiono, iż wydając zaskarżony wyrok, Sąd dokonał błędnej wykładni wskazanych w zarzutach przepisów. W ocenie skarżących ograniczenie prawa własności ma charakter wyjątkowy, wyjątkowość tego naruszenia uzasadniona tylko dla celów publicznych wynika z art. 21 ust 2 Konstytucji RP jak również z art. 124 w zw. z art. 112 ustawy o gospodarce gruntami. Nie jest możliwe dokonywanie wykładni rozszerzającej przypadków, w których do takiego ograniczenia dojść może. Jak wynika z akt sprawy nieruchomość 272/1 zgodnie z planem miejscowym przeznaczona jest pod budownictwo jednorodzinne, zaś zezwolenie,
o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy może dotyczyć wyłącznie nieruchomości przeznaczonych na cele publiczne.
W konkluzji skargi kasacyjnej zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 9 maja 2003 r. nr [...] względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jako podstawę skargi kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżących powołał zarzut naruszenia prawa materialnego art. 124 ust. 1 w zw. z art. 112 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Zgodnie z art. 124 ust. 1 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyrazi na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Stosownie natomiast do art. 112 ust. 1 ustawy przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych, z zastrzeżeniem art. 125 i art. 126, na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne.
Należy zauważyć, że pomimo iż obydwa przytoczone przepisy znajdują się w rozdziale 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami zatytułowanym "wywłaszczenie nieruchomości", stanowią one odrębne w skutkach regulacje prawne (wywłaszczenie, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości).
Według stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracji publicznej, odwołanie się przy wykładni art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami do art. 112 tej ustawy było nieuzasadnione, a to z uwagi na fakt, iż przepis art. 124 ust. 1 ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości uzależniał wyłącznie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Uzależnienie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości od planu miejscowego nastąpiło dopiero w związku z nowelizacją ustawy, dokonaną ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1292 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 pkt 78 ww. ustawy zmieniającej ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości, o jakim mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Do czasu wejścia w życie przedstawionych zmian, tj. do dnia 22 września 2004 r. przesłankami skorzystania przez starostę z uprawnienia określonego w art. 124 ust. 1 ustawy była decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz publiczny cel planowanej inwestycji.
Konieczne było również poprzedzenie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości rokowaniami, o których mowa w ust. 3 analizowanego przepisu.
W rozpoznawanej sprawie wszystkie warunki uzasadniające zezwolenie na przeprowadzenie przez nieruchomość skarżących sieci gazowej, zostały spełnione. Ograniczenie sposobu korzystania przez skarżących z nieruchomości zgodne jest z decyzją Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą sieć gazowa dla zespołu mieszkaniowego.
Inwestycja o takim charakterze stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy.
Ze skarżącymi zostały też przeprowadzone rokowania chociaż okazały się one nieskuteczne. Tym samym zaskarżony wyrok nie narusza prawa, a zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły zostać uwzględnione.
Dodatkowo należy podkreślić, że przyjęcie za prawidłową wykładnię art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która została przedstawiona w skardze kasacyjnej, oznaczałoby, że w przypadku braku planu miejscowego, niemożliwa byłaby realizacja jakiejkolwiek inwestycji z przeznaczeniem na cele publiczne, przy braku zgody właściciela nieruchomości pomimo istnienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 127 - ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.