I OSK 1332/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą czasowego odebrania cieląt, potwierdzając zasadność decyzji organów w świetle przepisów o ochronie zwierząt.
Skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok WSA, który oddalił jego skargę na decyzję o czasowym odebraniu cieląt. Zarzuty dotyczyły błędnej wykładni przepisów o ochronie zwierząt oraz naruszenia przepisów proceduralnych przez organy administracyjne i sąd pierwszej instancji. NSA uznał, że stan zdrowia cieląt i warunki ich utrzymania uzasadniały odebranie zwierząt w trybie interwencyjnym, a argumenty skarżącego były niezasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o czasowym odebraniu cieląt. Skarżący zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego (ustawy o ochronie zwierząt) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że zły stan zdrowia zwierząt sam w sobie uzasadniał ich odebranie, a także naruszenie przepisów proceduralnych przez zaniechanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego przez organy administracyjne. NSA, analizując zarzuty, podkreślił, że kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy zachodziły przesłanki do odebrania zwierząt na podstawie art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie zwierząt, w tym czy dalsze pozostawanie zwierząt u właściciela zagrażało ich życiu lub zdrowiu. Sąd szczegółowo odniósł się do zarzutów dotyczących oceny dowodów, w tym opinii biegłej i protokołów kontroli, wskazując na sprzeczności i pominięcia w argumentacji skarżącego. NSA stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i ustalenia organów, potwierdzał utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach i w stanie nieleczonej choroby, co uzasadniało ich odebranie. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych przez sąd pierwszej instancji również okazały się niezasadne. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zły stan zdrowia zwierząt sam w sobie nie jest wystarczającą przesłanką, jednakże w połączeniu z utrzymywaniem ich w niewłaściwych warunkach bytowania i w stanie nieleczonej choroby, gdy dalsze pozostawanie u właściciela zagraża ich życiu lub zdrowiu, uzasadnia odebranie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że odebranie zwierzęcia następuje nie tylko z powodu choroby, ale przede wszystkim z powodu zaniechania zapewnienia właściwej opieki lekarskiej i leczenia oraz utrzymywania w niewłaściwych warunkach, co stanowi rażące zaniedbanie i zagraża życiu lub zdrowiu zwierzęcia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.o.z. art. 6 § 2
Ustawa o ochronie zwierząt
Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji.
u.o.z. art. 7 § 1
Ustawa o ochronie zwierząt
Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia.
u.o.z. art. 7 § 3
Ustawa o ochronie zwierząt
W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, NSA orzeka o oddaleniu skargi.
Dz.U. 2024 poz 935 art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.z. art. 4 § 11
Ustawa o ochronie zwierząt
Przez 'rażące zaniedbanie' należy rozumieć drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności utrzymywanie zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy istnieją podstawy faktyczne i prawne do uwzględnienia żądania lub odmowy.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 6 ust. 2 u.o.z. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że zły stan zdrowia zwierząt sam w sobie stanowi wystarczającą przesłankę do ich odebrania. Zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art 3 § 1 p.p.s.a. i art 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji organu II instancji, mimo zaniechania wszechstronnej oceny materiału dowodowego przez organy administracyjne (pominięcie protokołu kontroli, opinii biegłej, kart leczenia, zeznań lekarzy). Zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji organu II instancji, mimo zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (niezwrócenie się o wyniki sekcji zwłok, niezabezpieczenie książek leczenia).
Godne uwagi sformułowania
stan zdrowia każdego z odebranych I. zwierząt bezpośrednio zagrażał jego życiu zwierzęta nie zostały odebrane Skarżącemu z uwagi na ich zachorowanie ale z uwagi na zaniechanie zapewnienia im, po zachorowaniu, właściwej opieki lekarskiej i leczenia oraz utrzymywanie ich w niewłaściwych warunkach. Skarżący doprowadził bowiem do utrzymywania zwierząt w niewłaściwych warunkach i w stanie nieleczonej choroby zaś pozostawienie zwierząt u Skarżącego zagrażało ich życiu i zdrowiu.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Iwona Bogucka
przewodniczący
Piotr Przybysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czasowego odebrania zwierząt w przypadkach niecierpiących zwłoki, definicja rażącego zaniedbania i niewłaściwych warunków bytowania, ocena materiału dowodowego w sprawach o ochronę zwierząt."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale stanowi ugruntowanie linii orzeczniczej w zakresie stosowania przepisów o ochronie zwierząt.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ochrony zwierząt i odpowiedzialności właściciela za ich stan, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne. Pokazuje, jak prawo chroni zwierzęta przed zaniedbaniem.
“Czy zły stan zdrowia zwierzęcia zawsze oznacza znęcanie? NSA wyjaśnia, kiedy odebranie zwierząt jest uzasadnione.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1332/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-07-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Wesołowska /sprawozdawca/ Iwona Bogucka /przewodniczący/ Piotr Przybysz Symbol z opisem 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane IV SA/Wa 1489/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-15 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art .184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. w F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1489/21 w sprawie ze skargi I. w F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania cieląt oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 15 lutego 2022 r. IV SA/Wa 1489/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. w F. (Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (Kolegium) z [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania cieląt. Skarżący zaskarżył wyrok Sądu Wojewódzkiego skargą kasacyjną w całości zarzucając mu naruszenie przepisów: 1. art. 6 ust 2 u.o.z. poprzez dokonanie błędnej wykładni wskazanej regulacji i przyjęcie przez Sąd I instancji, że okoliczności (ustalone na podstawie opinii bieglej) wymienione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na stronie 16 pod pozycjami od (i) do (viii) świadcząc fakcie znęcania się nad zwierzętami i uzasadniały decyzję o ich odbiorze, pomimo iż zły stan zdrowia zwierząt sam w sobie nie stanowi wystarczającej przesłanki w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.o.z. 2. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art 3 § 1 p.p.s.a. i art 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi oraz nieuchylenie decyzji organu ÎI instancji, pomimo, że organy administracyjne niezgodnie z treścią przepisów art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. zaniechały dokonania wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co przejawia się poprzez: a) pominięcie przy dokonywaniu oceny zaistnienia przesłanek z art. 6 ust. 2 u.o.z. dokumentu w postaci protokołu kontroli nr [...] oraz opinii dr M. S. z [...] grudnia 2020 roku w części (str. 28 opinii), w jakiej wskazywały, że inspektorzy Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej dobrze ocenili warunki, w których przebywały odebrane cielęta; b) pominięcie przy dokonywaniu oceny zaistnienia przesłanek z art. 6 ust. 2 u.o.z. dokumentacji w postaci kart leczenia, opinii dr M. S. z [...] grudnia 2020 roku (str. 43 opinii) oraz zeznań lekarzy P. S. i P. Ł. w części, w jakiej wskazywały, że odebrane cielęta otrzymywały w [...] kompleksowe leczenie, 3. art 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi oraz nieuchylenie decyzji organu ÎI instancji, pomimo, że organy administracyjne niezgodnie z treścią przepisów art. art 7 § 1 k.p.a. oraz art 77 § 1 k.p.a. zaniechały dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności: a) zaniechały ponownego zwrócenia się bezpośrednio przed wydaniem zaskarżonej decyzji do Komendy Powiatowej w [...] o informacje w przedmiocie wyników postępowania kaniego, w szczególności dot. wyników przeprowadzonej w toku tego postępowania sekcji zwłok martwych cieląt w sytuacji, w której biegła M. S. wskazała w swojej opinii uzupełniającej z 28 lutego 2021 roku, że "wyniki sekcji zwłok padłych sztuk pozwoliłyby na określenie, co było przyczyną śmierci zwierząt", b) zaniechały uzyskania przez organ administracji książek ieczenia cieląt z okresu tuż po ich odebraniu w sytuacji, w której biegła M. S. w treści opinii z 3 grudnia 2020 roku (str. 45) wskazała, że były one konieczne w celu finalnego określenia, jaką terapię zaordynowano i jak reagowały na leczenie. Skarżący, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. od Kolegium na rzecz Skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego, zatem co do zasady w pierwszej kolejności Sąd kasacyjny winien odnieść się do zarzutów o charakterze procesowym. W niniejszej jednak sprawie, przed przystąpieniem do rozważenie zarzutów opartych na drugiej podstawie kasacyjnej wyjaśnić należy podstawę prawną zaskarżonych do Sądu Wojewódzkiego decyzji. Podejmując decyzję o czasowym odebraniu I. cieląt organy obu instancji działały na podstawie art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2020 r., poz. 638 ze zm., dalej "ustawa"). Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 ustawy, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia. Stosownie zaś do art. 7 ust. 3 ustawy, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 września 2023 r. I OSK 113/21, a skład obecnie rozpoznający sprawę stanowisko to w pełni podziela, norma z art. 7 ust. 3 ustawy pozwala na wyodrębnienie dwóch etapów procedury odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi przez wskazane w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt podmioty. W pierwszej kolejności, podmiot ten odbiera zwierzę, jeżeli stwierdzi zaistnienie szczególnych, niecierpiących zwłoki okoliczności. Po interwencyjnym odebraniu zwierząt dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzji administracyjnej. Celem tego postępowania jest zbadanie, czy w momencie odebrania zwierzęcia zachodziły przesłanki, które pozwalały na dokonanie tej czynności. Celem zawiadomienia o odebraniu zwierzęcia jest więc uzyskanie decyzji administracyjnej niejako "sankcjonującej" już dokonane odebranie zwierzęcia. Oczywiście wójt (burmistrz, prezydent miasta), nie musi wydać decyzji o odebraniu zwierzęcia przewidzianej w art. 7 ust. 1, ale w takiej sytuacji oznaczałoby to, że w jego ocenie, działanie polegające na odebraniu zwierzęcia przez podmiot wskazany w art. 7 ust. 3 ustawy, było bezprawne i stanowiło ingerencję w cudzą własność (vide uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2020 r., sygn. akt II OPS 2/19). Warunkiem prawidłowego zastosowania regulacji prawnej przewidzianej w powyższych przepisach jest zatem przeprowadzenie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, pozwalającego na udzielenie miarodajnej odpowiedzi na pytanie o to, czy okoliczności sprawy wskazują występowanie zabronionego przez prawo znęcania się nad zwierzętami przez ich właściciela, a nadto, czy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu. Pojęcie znęcania się nad zwierzętami zdefiniowane zostało w art. 6 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy). Dla potrzeb ustawy, pojęcie "rażącego zaniedbania" obejmuje drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności utrzymywanie zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie (art. 4 pkt 11 ustawy). Jak ustaliły organy, a ustalenia te zaakceptował Sąd Wojewódzki, stan zdrowia każdego z odebranych I. zwierząt bezpośrednio zagrażał jego życiu, w związku z czym zwierzęta te wymagały natychmiastowej pomocy medycznej. U zwierząt występowały objawy takie jako wychudzenie, wysoka temperatura, zapalenie oskrzeli i płuc, obrzęk gardła i krtani, duszność zagrażająca życiu, odwodnienie, intensywna wodnista biegunka, ślady kału na zadzie i ogonie, brak sierści, sugerujące przewlekły charakter zapalenie jelit, niezdolność do samodzielnego utrzymywania się w pozycji pionowej (stania na nogach), wyłysienie skóry zadu i ogona wskutek trwającej przewlekłej biegunki, ropień w błonie śluzowej policzka, osłabienie. Podstawą faktyczną dokonywanej przez Sąd kontroli zgodności z prawem zaskarżonego decyzji było również ustalenie, że I. nie ma umowy z lekarzem weterynarii na opiekę nad zwierzętami. Lekarze weterynarii leczący zwierzęta na zlecenie Skarżącego (P. Ł. i P. S.), wykonywali zlecenia w ramach zgłoszeń telefonicznych, musieli pokonać dystans 120 km w jedną stronę (około 90 minut), przy czym dnia 30 kwietnia 2019 r., to jest w dniu odebrania zwierząt lekarz odmówił przyjazdu. Skarżący podnosząc zarzuty objęte punktem 2 petitum skargi kasacyjnej podkreśla, że Inspektorzy Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej dobrze ocenili warunki, w których przebywały odebrane zwierzęta, co wynikać ma z protokołu kontroli oraz opinii sporządzonej w sprawie przez biegłą. Wskazuje również, że zwierzęta otrzymywały kompleksowe leczenie. Odnosząc się do tak uzasadnionych zarzutów Sąd kasacyjny przypomina, że dokonując ustaleń faktycznych organy zobowiązane są do wzięcia pod uwagę całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonania jego oceny. Materiał dowodowy winien być rozważony jako całość. Ważąc moc i wiarygodność poszczególnych dowodów należy odnosić je do całego zebranego w sprawie ‘materiału dowodowego. Zatem skuteczne postawienie Sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisów postępowania na skutek zaakceptowania ustaleń faktycznych poczynionych przez organy wymagałoby wykazania, że akceptując je, Sąd nie uwzględnił wszystkich przeprowadzonych przez organy dowodów i towarzyszących im okoliczności. Postanowienie takiego zarzutu wymagałoby również wykazania, że Sąd oceniając postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy uchybił zasadom logicznego rozumowania lub zasadom doświadczenia życiowego. Skarżący uzasadnienie zarzutu z punktu 2 petitum skargi kasacyjnej opiera na dwóch fragmentach opinii biegłej, zeznaniach współpracujących z nim lekarzy oraz protokole kontroli Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej. Rzeczywiście, na stronie 28 opinii biegła przywołała zapis protokołu kontroli nr [...], w świetle którego Inspektorzy Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej dobrze ocenili warunki, w których przebywały cielęta : "Cielęta posiadały stały dostęp do wody (pojniki) i paszy – siano. (..) Kojce dla cieląt były wyścielone suchą słomą, stan sanitarny pomieszczeń dla cieląt zadowalający." Biegła zaznaczyła jednak następnie, że nie zostały jej udostępnione listy kontrolne SPIWET, zawierające szczegóły kontroli, przywołała również relację D. F., zgodnie z którą część poideł nie działała, jeden cielak odizolowany poza budynkiem nie posiadał wody, zamieściła również w opinii zdjęcie wykonane w dniu interwencji, z którego wynika, że zwierzę uwidocznione na fotografii nie leży na suchej ściółce. Sąd kasacyjny wskazuje, że do akt sprawy ostatecznie złożona została lista kontrolna SPIWET, jak jednak z niej wynika, kontrola rozpoczęta została 2 maja 2019 r. a zatem już po dacie odebrania cieląt. Oczywiste jest zatem, że informacje zawarte w tym protokole nie mogą dotyczyć cieląt odebranych 30 kwietnia 2019 r. i ich stanu. Co istotne (jak zwróciła uwagę biegła), zapisy protokołu kontroli stoją w sprzeczności z zeznaniami A. K., która wskazała, że kontrola rozpoczęta została około 21 w dniu 30 kwietnia 2019 r. Sąd kasacyjny zwraca w tym miejscu uwagę, że A. K. w trakcie przesłuchania nie była w stanie podać żadnych informacji o stanie zwierząt 30 kwietnia 2019 r. Biegła zwróciła również uwagę, że kontrolujący pomimo stwierdzonych uchybień nie mieli żadnych zaleceń, nie wskazali terminu usunięcia uchybień, nie odnieśli się również do braku kart leczenia odebranych cieląt w dniu 30 kwietnia 2019 r. – karty okazane zostały dopiero 2 maja 2019 r. Podsumowując, biegła wyjaśniła, że przedstawione jej dokumenty nie wpływają na zmianę wniosków ujętych w opinii głównej oraz opinii uzupełniającej z 28 lutego 2021r. Rzeczywiście, na stronie 43 opinii znajduje się zapis " Na podstawie książki leczenia należy stwierdzić, że zwierzęta otrzymywały w I. kompleksowe leczenie. Ze względu na rozpowszechnioną lekooporność a także specyfikę leczenia cieląt możliwe jest, że mimo kompleksowej terapii zwierzęta nie odpowiadają na leczenie." Biegła w dalszej części opinii wskazała jednak, że nie można bezsprzecznie stwierdzić, czy zwierzęta rzeczywiście otrzymywały leki zgodnie z zapisami książki leczenia a następnie opisała okoliczności które mogą wskazywać, że wizyty lekarza weterynarii nie odbywały się. Kwestionując ustalenia faktyczne poczynione przez organy i przyjęte przez Sąd za podstawę kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Skarżący pomija pozostałe dowody przeprowadzone w toku postępowania, takie jak przesłuchania świadków, z których wynika, że zwierzęta były przetrzymywane w warunkach nieodpowiednich dla osobników chorych a ich odebranie dawało większą szansę wyleczenia (zeznania M. S.), objawy u odebranych cieląt wskazywały na długotrwały okres chorobowy, przy czym przy prawidłowym utrzymywaniu zwierząt nawet przy ostrej biegunce nie powinno dojść do stwierdzonych objawów (zeznania W. R.). Z zeznań M. W., Powiatowego Lekarza Weterynarii w nowym Dworze Mazowieckim wynika, że zwierzęta po przewiezieniu do schroniska były niedożywione, odwodnione w stopniu zagrażającym życiu, miały stany zapalne górnych i dolnych dróg oddechowych, jedno miało wyraźny obrzęk płuc, u drugiego był silny stan zapalny płuc i nieznaczny obrzęk płuc. Wszystkie cielaki cierpiały na ostre zapalenie żołądka i jelit z silną biegunką. Ten stan utrzymywał się od kilku dni, na co wyraźnie wskazywał brak sierści i częściowa maceracja skóry ogona i tylnej części ciała. Oprócz tego wszystkie zwierzęta cierpiały na niedobory witaminowo-mineralne objawiające się zmianami w puszkach racicznych a także w wyglądzie okrywy włosowej. Świadek ten zwrócił również uwagę, że obecnie cielęta odchowywane są bez matek, otrzymują większe porcje jedzenia, w większych odstępach czasu, co powoduje biegunki. Przy dobrej obsłudze biegunki są rozpoznawane i leczone natychmiast, natomiast jak obsługa jest słaba to biegunki nie są wcześniej wychwytywane i leczone, zwierzęta się odwadniają. Oceniając stan zdrowia odebranych cieląt świadek wskazał, że w jego ocenie nie były one leczone trzy dni przed odebraniem. Świadek T. J. opisując stan zwierząt w momencie interwencji również wskazywała na ich problemy z oddychaniem, ślady przewlekłej biegunki, trudności z urzymaniem się na kończynach. Jak wynika z akt sprawy, u Skarżącego od marca 2019 r. do maja 2019 r- nie było zatrudnionego zootechnika, zwierzętami zajmował się pracownik, który według A. G. – Dyrektora [...] w F., miał duże doświadczenie w opiece cielętami i to on miał podawać zwierzętom antybiotyki. Tymczasem, w świetle opinii biegłej, leki pozostawione przez weterynarza do kontynuacji leczenia winny być podawane pod jego nadzorem. Jak wskazała biegła, w analizowanym wypadku lekarz weterynarii nie zostawił książki leczenia z zaleceniami i nie odebrał podpisu osoby potwierdzającej użycie leków zgodnie z zaleceniami. Na podstawie książki leczenia wiadomo jedynie, że lekarz weterynarii zostawił leki, w tym podawane w formie zastrzyków, które mieli wykonywać pracownicy I. niebędący ani lekarzami ani technikami weterynarii. Z zeznań P. Ł., to jest współpracującego z Skarżącym lekarza weterynarii wynika, że po wizycie z 27 kwietnia 2019 r. zostawił leki, które miały być podawane w formie iniekcyjnej, nie miał jednak wiedzy, czy po jego wizycie leczenie było kontynuowane. Lekarz ten nie pamiętał do jakiego przypadku był wezwany 27 kwietnia 2019 r. Drugi z lekarzy – P. S. – jak wynika z jego zeznań ostatni raz przed interwencją był w I. 20 kwietnia 2019 r. wezwany do zwierząt, u których stwierdził zapalenie płuc. Nie przypominał sobie, by wzywano go do I. 30 kwietnia 2019 r. Podsumowując zarzut naruszenia przepisów objęty punktem 2 a i b petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadny. Sąd Wojewódzki nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. akceptując ustalenia faktyczne poczynione przez organy. Wbrew stanowisku Skarżącego, przywołane przez niego fragmenty opinii biegłej, zeznania świadków P. S. i P. Ł. nie pozwalają na zakwestionowanie ustaleń organów, w świetle których uzasadnione było natychmiastowe odebranie zwierząt. Sąd kasacyjny wyjaśnia w tym miejscu, że zwierzęta nie zostały odebrane Skarżącemu z uwagi na ich zachorowanie ale z uwagi na zaniechanie zapewnienia im, po zachorowaniu, właściwej opieki lekarskiej i leczenia oraz utrzymywanie ich w niewłaściwych warunkach. Z przywołanych zeznań świadków wynika jasno, że zwierzęta trzymane były w niewłaściwych warunkach, niedożywione, odwodnione w stopniu zagrażającym życiu. Oczywiste jest, że mogą zdarzyć się choroby u zwierząt hodowlanych. Jednak procedury postępowania przyjęte u Skarżącego nie pozwalały na zapewnienie chorym zwierzętom właściwej opieki. Skarżący nie zatrudniał zootechnika, lekarze weterynarii przyjeżdżali na doraźne wezwania, o ile mieli taką możliwość (jak się okazało, w dniu interwencji ich przyjazd nie był możliwy) nie było zapewnionej kontroli nad podawaniem leków i wykonywaniem zaleceń lekarzy. W konsekwencji, doszło do zagrożenia życia i zdrowia wskazanych w decyzji zwierząt. Sąd kasacyjny wyjaśnia również, że okoliczności faktyczne przywołane w punkcie 3.a. petitum skargi kasacyjnej nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie istotne było jedynie, czy 30 kwietnia 2019 r. zaistniały podstawy dla zastosowana art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy, nie zaś, co było finalnie przyczyną śmierci zwierząt. Odnosząc się zaś do zarzutu zaniechania uzyskania książeczek leczenia cieląt Sąd kasacyjny wskazuje, że to Skarżący uznając, iż dokumenty te mają znaczenie dla rozpoznania sprawy winien był przedłożyć je organowi. Zatem zarzut z punktu 3 skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. okazał się niezasadny. Podsumowując przypomnieć należy, że pod pojęciem znęcania, uzasadniającego odebranie zwierząt rozumiane jest również utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, w szczególności utrzymywanie zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby. Zatem dla wydania decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy istotne było ustalenie, czy zwierzęta przetrzymywane były w warunkach nieleczonej choroby i czy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagrażało ich życiu lub zdrowiu. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach uznać należy, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające odebranie zwierząt w trybie art. 7 ust. 3 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy. Zaistniały stan faktyczny uznać należy za przypadek znęcania o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 10 w związku z art. art. 4 pkt 1 ppk 11 ustawy. Skarżący doprowadził bowiem do utrzymywania zwierząt w niewłaściwych warunkach i w stanie nieleczonej choroby zaś pozostawienie zwierząt u Skarżącego zagrażało ich życiu i zdrowiu. Czyni to niezasadnym zarzut objęty punktem 1 petitum skargi kasacyjnej. Końcowo Sąd kasacyjny wyjaśnia, że niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (w brzmieniu obowiązującym na datę zaskarżonego wyroku wynikającym z tekstu jednolitego opublikowanego w. Dz. U. z 2021 r. poz. 137). w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. podniesiony w punkcie 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej. Przywołane przez Skarżącego przepisy dotyczą zakresu i kryteriów kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad organami administracji publicznej. O naruszeniu tych regulacji można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem. Sytuacje takie nie zaistniały w sprawie. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI