I OSK 133/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-04-11
NSAAdministracyjneWysokansa
szkolnictwo wyższeprawo o szkolnictwie wyższymPaństwowa Komisja Akredytacyjnaocena jakości kształceniazawieszenie uprawnieńdecyzja administracyjnakontrola administracyjnapostępowanie sądowoadministracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną uczelni w sprawie zawieszenia uprawnień do prowadzenia studiów na kierunku ekonomia, potwierdzając, że ocena jakości kształcenia należy do PKA, a minister jest związany tą oceną.

Wyższa Szkoła [...] zaskarżyła decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o zawieszeniu uprawnień do prowadzenia studiów na kierunku ekonomia, argumentując wadliwość postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA w wyroku I OSK 133/12 utrzymał to rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że ocena jakości kształcenia należy do Państwowej Komisji Akredytacyjnej, a minister jest związany negatywną oceną, mając obowiązek zawiesić lub cofnąć uprawnienia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wyższej Szkoły [...] w W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o zawieszeniu uprawnień do prowadzenia studiów pierwszego i drugiego stopnia na kierunku ekonomia. Podstawą decyzji ministra była negatywna ocena jakości kształcenia dokonana przez Państwową Komisję Akredytacyjną (PKA). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że minister prawidłowo zastosował art. 11 ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, gdyż był związany negatywną oceną PKA i nie mógł badać jej podstaw. Uczelnia zarzucała wadliwość postępowania administracyjnego, w tym brak zebrania pełnego materiału dowodowego i pozbawienie strony możliwości czynnego udziału. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, sprostował oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku WSA. Następnie NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i Ministra. Sąd podkreślił, że ocena jakości kształcenia jest wyłączną kompetencją PKA, a minister, w przypadku negatywnej oceny, ma obowiązek zawiesić lub cofnąć uprawnienia, uwzględniając rodzaj i zakres naruszeń. NSA stwierdził, że minister nie jest upoważniony do badania podstaw oceny PKA, a tryb kwestionowania uchwał PKA jest określony w art. 52 ustawy. Wdrożenie programu naprawczego przez uczelnię po negatywnej ocenie nie uchyla tej oceny. Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego za nieuzasadnione, wskazując, że postępowanie dowodowe było zgodne z przepisami KPA, a interpretacja art. 11 ust. 6 ustawy była prawidłowa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Minister nie jest upoważniony do badania podstaw oceny jakości kształcenia dokonanej przez PKA. Tryb podważania ustaleń PKA jest określony w ustawie.

Uzasadnienie

Ocena jakości kształcenia jest wyłączną kompetencją PKA. Minister jest związany negatywną oceną i ma obowiązek zawiesić lub cofnąć uprawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.s.w. art. 11 § ust. 6

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

W przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub postępowania).

Pomocnicze

u.p.s.w. art. 49 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Podstawa do sformułowania negatywnej oceny jakości kształcenia przez PKA.

u.p.s.w. art. 52 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Określa tryb postępowania PKA i możliwość wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu.

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka nieważności postępowania (pozbawienie strony możliwości obrony praw).

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ocena jakości kształcenia należy do PKA, a minister jest związany tą oceną. Minister ma obowiązek zawiesić lub cofnąć uprawnienia w przypadku negatywnej oceny PKA. Wdrożenie programu naprawczego nie uchyla negatywnej oceny PKA.

Odrzucone argumenty

Minister powinien badać podstawy oceny PKA. Postępowanie administracyjne było wadliwe (brak materiału dowodowego, brak możliwości czynnego udziału). WSA bezkrytycznie przyjął ustalenia organu i nie odniósł się do zarzutów strony.

Godne uwagi sformułowania

ocena kształcenia należy wyłącznie do Państwowej Komisji Akredytacyjnej Minister jest związany negatywną oceną nie jest upoważniony do badania podstaw oceny jakości kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Janina Antosiewicz

sędzia

Jacek Fronczyk

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kompetencji PKA i Ministra w zakresie oceny jakości kształcenia i zawieszania uprawnień uczelni."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania uczelni wyższych i relacji między organami administracji a instytucjami akredytującymi, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie oświatowym.

Czy uczelnia może kwestionować ocenę jakości kształcenia przez PKA?

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 133/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Fronczyk
Janina Antosiewicz
Joanna Banasiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym  zawodowe
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
II SA/Wa 390/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-10-10
I OZ 670/11 - Postanowienie NSA z 2011-08-31
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
art. 11 ust. 6, art. ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant asystent sędziego Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wyższej Szkoły [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 390/11 w sprawie ze skargi Wyższej Szkoły [...] w W. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego i drugiego stopnia na kierunku ekonomia 1. prostuje sentencję zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce wskazanego przedmiotu wpisuje: "zawieszenia uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego i drugiego stopnia na kierunku ekonomia", 2. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 390/11 oddalił skargę Wyższej Szkoły (...) w Warszawie na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 23 grudnia 2010 r., nr MNIS-DNS-WUN-6022-10262-16/10 w przedmiocie zawieszenia uprawnienia do prowadzenia kształcenia I i II stopnia na kierunku "ekonomia", którą to decyzją utrzymana została w mocy własna decyzja Ministra z dnia 13 października 2010 r., zawieszająca Wyższej Szkole (...) w Warszawie uprawnienie do prowadzenia kształcenia na kierunku "ekonomia".
Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny:
Uchwałą z dnia 25 marca 2010 r. nr 248/2010 r. Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej dokonało negatywnej oceny jakości kształcenia na Wydziale Ekonomii Zarządzania i Finansów Międzynarodowych Wyższej Szkoły (...) w Warszawie na kierunku "ekonomia". Uchwała ta została utrzymana w mocy uchwałą z dnia 24 czerwca 2010 r. nr 23/8/2010.
Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) dalej ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym, sformułowało negatywną ocenę jakości kształcenia na wyżej wymienionym kierunku. W uzasadnieniu uchwały Państwowa Komisja Akredytacyjna (PKA) zarzuciła uczelni prowadzenie kształcenia w jednostkach zamiejscowych na poziomie I i II stopnia bez uzyskania zgody ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, niewłaściwą realizację zajęć dydaktycznych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, brak badań naukowych, a także uchybienia dotyczące koncepcji kształcenia.
Wobec powyższego Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, powołując się na art. 11 ust. 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, wydał zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu decyzji Minister podkreślił, że z przepisu art. 11 ust. 6 ustawy –Prawo o szkolnictwie wyższym jednoznacznie wynika, iż w przypadku negatywnej oceny PKA nie może on wydać innej decyzji niż określona w katalogu zawartym w art. 11 ust. 6 ustawy. Wyjaśnił, że przepis ten nakłada na ministra obowiązek wydania decyzji i określa, że ma to być decyzja zawieszająca albo cofająca uprawnienie. Wskazał też, że omawiany przepis nie przewiduje możliwości odstąpienia od wydania decyzji. Minister wskazał ponadto, że nie jest upoważniony do badania podstaw oceny jakości kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną. Tryb podważania ustaleń zawartych w uchwałach PKA został określony w art. 52 ustawy. Podkreślił, że uchwała PKA jest dla Ministra wiążąca, że stosownie do art. 11 ust. 6 ustawy bierze pod uwagę rodzaj i zakres stwierdzonych w uchwałach PKA naruszeń oraz że skorzystał z łagodniejszej sankcji określonej w art. 11 ust. 6 ustawy, tj. zawieszenia uprawnień.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego złożyła Wyższa Szkoła (...) w Warszawie.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca podniosła, że organ odstąpił od zbadania i ustalenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę decyzji, oraz że podał w uzasadnieniu decyzji nieprawdziwe informacje, iż nie był informowany o wdrożeniu przez Uczelnię programu naprawczego. Zarzucono ponadto, że organ zaniechał podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, pozbawił stronę możliwości czynnego udziału w postępowaniu, nie odniósł się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez stronę w toku postępowania, a także, że uzasadnienia decyzji nie zawierają faktów, które organ uznał za udowodnione oraz ustaleń własnych organu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za nieuzasadnioną, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Sąd wskazał, że istota sprawy sprowadzała się do oceny czy w związku z uchwałami Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego uprawniony był do oceny prawidłowości ustaleń i kryteriów oceny dokonanej przez PKA. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej podejmuje uchwały w sprawach dokonanej oceny kształcenia na danym kierunku, w tym kształcenia nauczycieli oraz przestrzegania warunków prowadzenia studiów, kierując się sprawozdaniem przedłożonym przez jeden spośród zespołów, o których mowa w art. 50 ust. 4 tego aktu. Strona niezadowolona z uchwały prezydium może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia uchwały. Wniosek ten jest rozpatrywany na wspólnym posiedzeniu zespołu i prezydium Komisji w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od dnia otrzymania w myśl art. 11 ust. 6 wskazanej uprzednio ustawy. W przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia. Sąd pierwszej instancji wskazał, że oznacza to, iż po wydaniu przez Państwową Komisję Akredytacyjną negatywnej oceny kształcenia na danym kierunku, w określonej w ustawie procedurze, organ centralny obowiązany jest cofnąć albo zawiesić uprawnienia do prowadzenia studiów – dokonując oceny rodzaju i stopnia stwierdzonych uchybień.
Sąd uznał, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prawidłowo dokonał kwalifikacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także miarkował i nałożył odpowiednią sankcję z zamkniętego katalogu przewidzianego w art. 11 ust. 6 ustawy, mając na uwadze rodzaj oraz zakres stwierdzonych przez PKA nieprawidłowości. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, iż kompetencje Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, stosownie do art. 11 ust. 6 ustawy, ograniczone zostały przez ustawodawcę (w przypadku negatywnej oceny kształcenia przez PKA) do nałożenia odpowiedniej sankcji (cofnięcie albo zawieszenie uprawnień). Tym samym tylko w tych granicach Minister mógł dokonać miarkowania i oceny "uwzględniając rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń". Dlatego też, zdaniem tego Sądu, zarzuty skarżącej dotyczące prawidłowości postępowania przed PKA, kierowane do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jako bezprzedmiotowe, kierowane nie do właściwego organu, nie mogły zostać uwzględnione.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wyższa Szkoła (...) w Warszawie. Zaskarżając wyrok w całości skarżąca zarzuciła:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do:
– art. 30 i art. 49 ust. 4, art. 52 ust. 1 i 2 w związku z art. 11 ust. 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1, 2 i 3, art. 78 § 1, art. 80, 81 Kodeksu postępowania administracyjnego
– w sposób, który pominął okoliczność, iż w świetle dyspozycji art. 30 ustawy –Prawo o szkolnictwie wyższym Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego procedując w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest zmuszony ograniczać zbieranego materiału dowodowego w sprawie nadania uprawnienia do prowadzenia studiów drugiego stopnia jedynie do "oceny" Państwowej Komisji Akredytacyjnej, z pominięciem wymogów określonych ustawą – Kodeks postępowania administracyjnego, w myśl których organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sprawie (art. 77 k.p.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i poprzez błędne przyjęcie, że przepisy te nie odnoszą się do sytuacji, w której znalazł się skarżący, a przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 1 p.p.s.a., gdyż skutkuje to niedopuszczalnym, w świetle obowiązującego prawa, ograniczeniem kontroli legalności działań organu do ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ, co pozostaje w kolizji z zasadą demokratycznego państwa prawnego, w której mieści się prawo do sądowej weryfikacji aktów organów władzy publicznej (co trafnie wskazują orzeczenia sądów administracyjnych np. wyrok z dnia 3 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 808/05; wyrok NSA z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1177/06);
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organu administracji publicznej dotknięte było wadami i naruszało prawem określone wymogi procedury administracyjnej, tj. art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz 78 § 1 k.p.a., a które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, co w konsekwencji spowodowało, że decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 23 grudnia 2010 r. została wydana z naruszeniem prawa;
– art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął bezkrytycznie ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym przed organem, w sytuacji gdy były one podważane przez stronę skarżącą, zaś wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być prawidłowo i jednoznacznie zinterpretowane w uzasadnieniu wyroku, z powołaniem się na konkretne przepisy prawa, a ponadto Sąd nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z art. 141 § 4 p.p.s.a., dlaczego nie stwierdził w sprawie naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury, w stopniu który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, czym naruszył dyspozycję art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie był związany zarzutami i wnioskami skargi;
– art. 54 § 3 p.p.s.a., nie odnosząc się w treści swego wyroku do dyspozycji art. 54 § 3 p.p.s.a. czyli podjęcia się zweryfikowania podstaw faktycznych zaniechania przez organ działań autokontrolnych, możliwych do podjęcia w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. i w konsekwencji uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez organ stanu faktycznego w sprawie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Ponadto skarżący podniósł, iż przytoczone podstawy kasacyjne wykazują, że postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz treść jego wyroku oraz decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pozbawiły skarżącego możliwości obrony jego praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., na rzecz strony kosztów postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami, według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono motywację dotyczącą poszczególnych zarzutów.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, w której podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę, a ponadto ustosunkował się do zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej, które zdaniem organu są nieusprawiedliwione.
Minister zauważył, że zaskarżony wyrok zawiera błąd pisarski, bowiem w sentencji wskazano niewłaściwie przedmiot sprawy. Jednakże z uzasadnienia wyroku wynika, że wyrok opiera się na art. 11 ust. 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym w brzmieniu sprzed 1 października 2011 r., nie budzi więc wątpliwości, że wyrok był wydany w przedmiocie zawieszenia uprawnień do prowadzenia studiów pierwszego i drugiego stopnia.
Podkreślono, że przeprowadzona przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego kontrola uczelni pod kątem zgodności działania organów uczelni z przepisami prawa, statutem oraz uzyskanymi uprawnieniami i treścią udzielonego pozwolenia na działalność, na którą powołuje się Uczelnia jest odrębną procedurą wynikającą z art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 1-2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym (w brzmieniu sprzed 1 października 2011 r.) i dokumenty kontrolne nie stanowią dowodu w postępowaniu w sprawie cofnięcia bądź zawieszenia jednostce organizacyjnej uczelni uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i poziomie kształcenia, które nierozerwalnie jest związane z sformułowaniem przez Państwową Komisję Akredytacyjną negatywnej oceny jakości kształcenia.
W piśmie procesowym z dnia 25 stycznia 2012 r. skarżąca stwierdziła, że odpowiedź organu na skargę kasacyjną pomija w dokonanym wywodzie istotę sporu skarżącego z organem, którą jest dotknięte wadami postępowanie organu administracji publicznej – Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, które uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i wydanie zgodnych z prawem decyzji, do czego nie odniósł się skarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zdaniem pełnomocnika Uczelni odpowiedź na skargę kasacyjną w odniesieniu do treści skarżonego wyroku zawiera sformułowania mające charakter jego nieuprawnionej nadinterpretacji, sprzecznej z ugruntowanym orzecznictwem co do treści wyroków sądów, zawiera sprzeczne wewnętrznie stwierdzenia co do charakteru faktycznego i prawnego przeprowadzonej przez Ministra Nauki kontroli oraz stwierdzenia bezpodstawne lub wręcz niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, a także nie odnosi się wprost do podstaw złożonej kasacji i udokumentowanego stanu faktycznego przedstawionego w skardze.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania – z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Przesłanki nieważności w sprawie nie zaistniały, zatem Sąd rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną w granicach podniesionych przez stronę zarzutów.
Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej Wyższej Szkoły (...) w Warszawie nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Przed przystąpieniem do omówienia i oceny poszczególnych zarzutów należy jednak w pierwszej kolejności stwierdzić, że istotnie, jak zauważył w odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z powodu oczywistej omyłki określił w sentencji wyroku przedmiot niniejszej sprawy jako "odmowę nadania uprawnienia do prowadzenia studiów drugiego stopnia" zamiast wskazania jej rzeczywistego przedmiotu, to jest "zawieszenia uprawnienia do prowadzenia studiów I i II stopnia na kierunku ekonomia." Rozstrzygnięcia zawarte w decyzjach Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 października 2010 r. z dnia 23 grudnia 2010 r. i ich podstawa prawna, wskazują w sposób niebudzący wątpliwości, że doszło w sprawie do oczywistej omyłki popełnionej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i omyłkę tę Naczelny Sąd Administracyjny usunął na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a., dokonując stosownego sprostowania zaskarżonego wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę Wyższej Szkoły (...) w Warszawie na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 23 grudnia 2010 r. nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów w sposób, jaki przedstawiono w tej skardze.
Punktem wyjścia do oceny zaskarżonego wyroku pod względem jego zgodności prawem winno być stwierdzenie, że zaskarżona przez skarżącą Uczelnię decyzja, wbrew zawartym w skardze kasacyjnej sugestiom, wydana została na podstawie art. 11 ust. 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), który to przepis w dacie rozstrzygania sprawy przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego brzmiał: "W przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia".
Tego rodzaju negatywne oceny co do jakości kształcenia na Wydziale Ekonomii, Zarządzania i Finansów Międzynarodowych na kierunku "ekonomia" Wyższej Szkoły w Warszawie zostały w sprawie wyrażone w uchwałach Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej z dnia 25 marca 2010 r., nr 248/2010 i z dnia 24 czerwca 2010 r. nr 23/8/2010, podjętych na podstawie art. 49 ust. 1 i art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym.
Stanowisko wyrażone przez Ministra w zaskarżonej decyzji i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie z którym ocena kształcenia należy wyłącznie do Państwowej Komisji Akredytacyjnej, działającej w odrębnym trybie, w którym uczelni przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zasługuje w pełni na aprobatę. Nadal zachowuje co do tej kwestii aktualność powołany w zaskarżonym orzeczeniu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2003 r., sygn. akt I SA 989/03, w którym stwierdzono m.in., że ocena kształcenia należy wyłącznie do Państwowej Komisji Akredytacyjnej, działającej w odrębnym trybie, ocena taka wiąże Ministra, który obowiązany jest cofnąć albo zawiesić uprawnienie w przypadku oceny negatywnej. Wdrożenie programu naprawczego przez uczelnię, po dokonaniu przez Komisję oceny i sformułowaniu jej jako negatywnej, nie uchyla tej oceny. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę niniejszą podziela powyższe stanowisko. Zaznaczyć ponadto trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uchwały podejmowane przez Państwową Komisję Akredytacyjną w przedmiocie oceny jakości kształcenia nie są uznawane za akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, z tego więc powodu skarga Wyższej Szkoły (...) w Warszawie na uchwałę Państwowej Komisji Akredytacyjnej z dnia 24 czerwca 2010 r. nr 23/8/2010, poprzedzającą kwestionowane w niniejszej sprawie decyzje, została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1838/10.
Za nieuzasadnione uznać należało poszczególne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania – w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącej Uczelni zarzucane uchybienia pozbawiły skarżącą możliwości obrony jej praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Tak sformułowany zarzut, odpowiadający przesłance nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, skoro jak wcześniej stwierdzono, poszczególne zarzuty procesowe są nieusprawiedliwione, nie mógł być uwzględniony.
W skardze kasacyjnej nie wykazano, by postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego naruszyło art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a., a w konsekwencji, by oddalenie skargi naruszyło art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 151 p.p.s.a. Zakres postępowania dowodowego, jakie winno być w sprawie przeprowadzone przez Ministra, ma ścisły związek z podstawą materialnoprawną decyzji, jaką w sprawie stanowił art. 11 ust. 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym. Organ w sposób zgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego wykonał swoje obowiązki w tym względzie, słusznie Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się uchybień, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie przeoczył żadnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zagadnień, zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie mógł więc być uwzględniony. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku sporządzone zostało w sposób odpowiadający wymaganiom określonym, w art. 141 § 4 p.p.s.a., zawiera wszelkie niezbędne elementy, wskazane w tym przepisie.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 54 § 3 p.p.s.a., regulującego instytucję autokontroli, jakiej może dokonać organ stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć tego przepisu, bowiem jego adresatem jest organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono.
Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie nie mają również usprawiedliwionych podstaw.
Artykuł 30 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym przewiduje, że m.in. zawieszenie i cofnięcie uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia następuje w drodze decyzji administracyjnej i w taki właśnie sposób została załatwiona niniejsza sprawa, dlatego zarzut naruszenia art. 30 ustawy jest całkowicie chybiony.
Przypomnieć należy, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło zawieszenia lub cofnięcia uprawnienia do prowadzenia kształcenia I i II stopnia na kierunku "ekonomia", a nie, jak twierdzi skarżąca, nadania uprawnienia do prowadzenia studiów II stopnia. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w wyniku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną, o której to ocenie mowa w art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy. Skarżąca zarzuciła natomiast naruszenie art. 49 ust. 4 ustawy, który to przepis dotyczy wyłącznie opinii, o których mowa w ust. 1 pkt 1, a więc nie odnosi się do kwestii, która była w sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia.
W myśl art. 52 ust. 1 Prezydium (Państwowej Komisji Akredytacyjnej – dop. Sądu) podejmuje uchwały w sprawach, o których mowa w art. 49 ust. 1 i 3, kierując się sprawozdaniem przedłożonym przez jeden spośród zespołów, o których mowa w art. 50 ust. 4, zaś stosownie do ust. 2 powołanego artykułu strona niezadowolona z uchwały prezydium podjętej w sprawach, o których mowa w art. 49 ust. 1 i 3, może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek kieruje się do komisji w terminie trzydziestu dni od doręczenia uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w żaden sposób nie uchybił powyższym przepisom.
Sąd nie naruszył też art. 11 ust. 6, który stanowił: "W przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia". Zarówno wykładnia, jak i zastosowanie tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji nie budzą wątpliwości. Jak słusznie bowiem stwierdzono w zaskarżonym wyroku Minister nie jest upoważniony do badania podstaw oceny jakości kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną. Tryb podważania ustaleń zawartych w uchwałach Komisji został określony w art. 52 ustawy. Uchwała Komisji wiązała Ministra, który uwzględniając w szczególności przesłanki wskazane w art. 11 ust. 6 ustawy w drodze decyzji cofał albo zawieszał uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy, zawarte w skardze kasacyjnej twierdzenie, że minister winien dokonać własnej oceny w odniesieniu do kwestii objętych uchwałą Komisji. Stwierdzić trzeba, że w sprawach objętych art. 11 ust. 6 ustawy takie stanowisko Uczelni jest nieprawidłowe. Skarżąca, przypisując powyższe obowiązki organowi, nawiązała do regulacji zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy dotyczącej nadawania uprawnień do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie, a więc dotyczącej innego przedmiotu niż w rozpoznawanej sprawie. Całkowicie nieprzydatny w sprawie niniejszej jest więc także powołany przez stronę skarżącą wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt I OSK 994/10, bowiem dotyczył on decyzji wydanej w oparciu o art. 11 ust. 1 ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania, dlatego późniejsze uregulowania ustawowe dotyczące tej materii, obowiązujące od 1 października 2011 r. są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie mogły więc również stanowić usprawiedliwionego zarzutu uwagi dotyczącego nierozważenia nowej regulacji prawnej.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI