I OSK 1327/24

I OSK 1327/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka
Marek Stojanowski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1928/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-03-20
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 810
art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1 i 2a, art. 18 ust. 1 , 2 i 2a-2c, art. 21 ust. 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j).
Dz.U. 2024 poz 935
art. 174 pkt 1 i 2, art. 176 § 1 i 2, art. 182§2, art. 183 § 1 i 2, art. 184, art. 207 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1610
art. 26 § 1 i 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1928/23 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 października 2023 r., nr 010070/680/6602724/2023 414464646 w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 20 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1928/23, oddalił skargę P. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 11 października 2023 r., nr 010070/680/6602724/2023 414464646, utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 lipca 2023 r., nr 010070/680/6602724/2023 414464646, o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko K. K..
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł P. K. (dalej – skarżący, skarżący kasacyjnie), zastępowany przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:
1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 4 ust. 1 w zw. z art.4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2023 r., poz. 810 ze zm.), dalej – u.p.p.w.d., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż: uregulowanie kontaktów skarżącego w postanowieniu sądu powszechnego - Sądu Rejonowego w [...] z 17 kwietnia 2023 r., sygn. akt: [...], na pełny okres jednego miesiąca, tj. od dnia 1 lipca do dnia 31 lipca i faktyczne wykonanie tych kontaktów w podanym okresie, nie stanowi podstawy do wypłaty świadczenia wychowawczego za wskazany okres skarżącemu, mimo iż:
- okolicznością umożliwiającą przyznanie świadczenia wychowawczego jest wspólne faktyczne zamieszkiwanie z dzieckiem, a nie przysługiwanie władzy rodzicielskiej, czy powierzenie pieczy przez sąd powszechny. Zamieszkiwanie zatem dziecka w okresie od dnia 1 lipca do dnia 31 lipca ze skarżącym uregulowane postanowieniem sądu powszechnego, wyklucza możliwość przyznania świadczenia jego matce, która faktycznie nie zamieszkiwała z dzieckiem we wskazanym okresie, i nie wydatkowała środków na jego utrzymanie w przeciwieństwie do skarżącego;
- wykładnia u.p.p.w.d. i cel świadczeń wychowawczych oraz treść art. 72 ust. 1 Konstytucji RP wskazuje, iż świadczenie wychowawcze ma zapewnić każdemu dziecku prawo do skorzystania w pełnym zakresie ze świadczeń, albowiem jego celem jest zaspokojenie bieżących potrzeb dziecka, a zatem świadczenie za okres od 1 lipca do 31 lipca (pełny miesiąc) winno zostać przyznane skarżącemu, jako osobie sprawującej faktyczną pieczę, osobie z którą faktycznie dziecko zamieszkiwało i jednocześnie osobie, która w całości zaspokajała potrzeby dziecka w tym okresie;
- przyznając świadczenie, ustawodawca posługuje się pojęciami "wydatki"', "opieka", "zaspokojenie potrzeb", które charakteryzują faktyczne działania i odwołuje się do rzeczywistego ponoszenia tych kosztów, a koszty te faktycznie w okresie od 1 lipca do 31 lipca ponosił skarżący, u którego dziecko mieszkało i nad którym sprawował fatyczną pieczę, a których nie mogła jednocześnie ponosić matka małoletniego, przebywając w tym czasie na terenie [...];
- art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. formułuje dwa warunki przyznania świadczenia, to jest warunek wspólnego zamieszkiwania oraz warunek pozostawania przez dziecko na utrzymaniu matki albo ojca. Oba te warunki muszą zostać spełnione jednocześnie co w przypadku skarżącego miało miejsce w jednym pełnym okresie rozliczeniowym, tj. od dnia 1 lipca do dnia 31lipca;
2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż istnienie orzeczenia sądu ustalającego miejsce zamieszkania dziecka, wyklucza prowadzenie przez organ ustaleń dotyczących tego, który z rodziców zamieszkujących oddzielnie, sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem, a co za tym idzie któremu z rodziców przysługuje świadczenie, mimo iż powyższe nie stanowi o podważeniu treści orzeczenia, a o prawidłowym ustaleniu aktualnego stanu faktycznego, którego wymaga powołany przepis, albowiem odwołuje się on do wspólnego faktycznego zamieszkiwania, a nie miejsca zamieszkania ustalonego orzeczeniem sądu;
3. naruszenie prawa materialnego, a to art. 22 u.p.p.w.d. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż skarżący nie był w spornym okresie osobą, która faktycznie sprawowała opiekę nad dzieckiem, mimo iż fakt sprawowania opieki faktycznej nad dzieckiem przez skarżącego w spornym okresie (lipiec) wynika wprost z orzeczenia sądu powszechnego - uregulowanie kontaktów, oraz ze stanu faktycznego, którego organ nie sprawdził w sposób prawidłowy, brak wywiadu środowiskowego, a który mimo braku podstaw, kwestionuje;
4. naruszenie prawa materialnego, a to art. 22 u.p.p.w.d. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż to pierwszeństwo złożonego wniosku decyduje o tym, który z rodziców otrzyma świadczenie, mimo iż w niniejszej sprawie do okresu obejmującego pełny okres w miesiącu lipcu, zastosowanie znajduje nie pierwszeństwo wniosku, a fakt zamieszkiwania dziecka z danym rodzicem oraz przeznaczenie świadczenia, które ma służyć na bieżące potrzeby dziecka;
5. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie odpowiednich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zakresu złożonego przez skarżącego wniosku, a tym samym poprzez błędne uznanie, iż wniosek dotyczył okresu od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 maja 2024 r., mimo iż skarżący w uzupełnieniu wniosku wskazał, że podany przez niego okres dotyczył jednego pełnego miesiąca (lipca), w którym, jako ojciec, na mocy postanowienia sądu powszechnego sprawuje pełną i fatyczną pieczę nad dzieckiem, co uprawnia go do przyznania świadczenia;
6. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 8 § 1 i 2 k.p.a., poprzez naruszenie zasady bezstronności i równego traktowania, albowiem organy nie dokonały ustaleń, gdzie w spornym okresie znajdowało się dziecko, a mimo to podważył prawo skarżącego do uzyskania świadczenia, w okresach wcześniejszych skarżący stosowne wypłaty uzyskiwał.
Mając na względzie powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie, zrzekając się rozprawy, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia (powinno być wyroku) w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej - p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ w ustawowym terminie nie zażądał jej przeprowadzenia. Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej.
Z treści skargi kasacyjnej wynika, że zarzuca ona naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania. W tej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednak w analizowanej sprawie w sposób bezpośredni wiążą się one z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd też ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowiły przepisy u.p.p.w.d. określające warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust 1). Świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a (ust. 2 pkt 1).
Stosownie do art. 5 ust. 1 i 2a u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko (ust. 1). W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego (ust. 2a).
W rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z 29 czerwca 2020 r., sygn. akt [...], rozwiązał przez rozwód małżeństwo M. K. ze skarżącym z winy M. K. (pkt 1), władzę rodzicielską nad małoletnimi dziećmi stron – K. K. i N. K. pozostawił obojgu rodzicom, ustalając miejsce zamieszkania małoletnich w miejscu zamieszkania matki (pkt 2); nie orzekł o kontaktach pozwanego z małoletnimi córkami (pkt 3); kosztami utrzymania małoletnich dzieci obciążył obie strony, skarżącego zobowiązał do łożenia na rzecz małoletnich po 500 zł miesięcznie, łącznie 1000 zł miesięcznie, do rąk M. K. (pkt 4); nie orzekł o wspólnym mieszkaniu stron (pkt 5).
Zaś w postanowieniu w przedmiocie zmiany zabezpieczenia Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z 17 kwietnia 2023 r., sygn. akt [...], postanowił udzielić zabezpieczenia z ten sposób, że uregulował kontakty skarżącego z małoletnimi córkami w ten sposób, że – na czas trwania postępowania – zobowiązał matkę dzieci do przywożenia małoletnich do każdoczesnego miejsca zamieszkania skarżącego, a po skończonym kontakcie zobowiązał skarżącego do odwiezienia dzieci do każdoczesnego miejsca zamieszkania matki: - w co drugi weekend począwszy od piątku od godz. 19 do niedzieli do godz. 19.00 począwszy od dnia wydania postanowienia; - w latach parzystych w okresie Świąt Bożego Narodzenia od Wigilii od godz. 10 do 2-go dnia Świąt godz. 19.00; - w pierwszy tydzień ferii zimowych począwszy od piątku po zajęciach edukacyjnych do niedzieli kończącej pierwszy tydzień ferii do godz. 19.00; - w wakacje letnie: w lipcu od 1 lipca od godz. 19.00 do 31 lipca do godzi. 19.00; - każdego 23 czerwca (Dzień Ojca) począwszy od zakończenia zajęć edukacyjnych i pozaszkolnych do godz. 20.00, przy czym skarżący odbierze córki z placówek edukacyjnych i odwiezie do miejsca zamieszkania matki po zakończonych kontaktach, a przypadku gdy dzień ten wypada w dzień wolny od pracy od godz. 10.00 do godz. 19.00, przy czym matka przywiezie małoletnie do każdoczesnego miejsca zamieszkania skarżącego, a skarżący odwiezie małoletnie do każdoczesnego miejsca zamieszkania matki; nadto, w każdy czwartek przypadający przed weekendem, w którym skarżącemu nie przysługują kontakty, po zajęciach edukacyjnych i pozaszkolnych skarżący ma prawo do widzenia z dziećmi za pomocą środków komunikowania się na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku lub za pośrednictwem telefonu, trwających co najmniej 2 godziny, w przedziale miedzy godz. 16.00. a 20.00 – dokładną godzinę matka ustali ze skarżącym z dwudniowym wyprzedzeniem; w razie choroby małoletnich uniemożliwiających kontakt bezpośredni a przypadającej na weekend, w który skarżący ma prawo do kontaktów z małoletnich, skarżący ma prawo do widzeń z dziećmi za środków komunikowania się na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku lub za pośrednictwem telefonu – o chorobie małoletnich i niemożliwości wykonania kontaktów matka winna powiadomić skarżącego najpóźniej do piątku, w który miały rozpocząć się kontakty do godz. 19.00.
Mając na względzie treść powyższych orzeczeń stwierdzić należy, że prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, który za organem odwoławczym uznał, że skarżący wraz matką małoletnich dzieci nie sprawuje opieki naprzemiennej. Z orzeczeń tych nie wynika bowiem, aby opieka nad małoletnimi przez rozwiedzionych rodziców sprawowana była w porównywalnych i powtarzających się okresach. Miejsce zamieszkania małoletnich zostało ustalone w miejscu zamieszkania matki. Niewątpliwie centrum życiowe małoletnich znajduje się w miejscu zamieszkania matki. Skarżący sprawuje opiekę jedynie w ograniczonym zakresie czasowym uregulowanym w ramach kontaktów z dziećmi w powołanym orzeczeniu Sądu Rejonowego w [...]. Jak wynika z ustaleń organu odwoławczego z uwzględnieniem dni świątecznych w skali roku skarżący sprawuje opiekę nad dzieci przez ok. 86 dni, zaś matka przez ok. 279 dni. Okoliczności braku opieki naprzemiennej nad małoletnimi nie kwestionuje sam skarżący, który w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazał, że rodzice nie sprawują opieki naprzemiennej, stąd art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. nie ma zastosowania, a obowiązującym przepisem jest art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d. Okoliczności tej skarżący nie kwestionuje zarówno w skardze do Sądu Wojewódzkiego, jak i w skardze kasacyjnej.
Stwierdzić zatem należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie znajduje zastosowania art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. i dlatego należało rozpoznać żądanie skarżącego w kontekście występowania określonego w art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. podstawowego warunku uzyskania świadczenia wychowawczego polegającego na wspólnym zamieszkiwaniu i pozostawaniu małoletniego dziecka K. na utrzymaniu matki albo ojca.
W rozpoznawanej sprawie z wyroku Sądu Okręgowego w [...] z 29 czerwca 2020 r., sygn. akt [...], wynika, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią K. powierzono obojgu rodzicom, ustalając, że miejscem jej zamieszkania będzie miejsce zamieszkania matki. Jednocześnie zobowiązano oboje rodziców do ponoszenia kosztów jej utrzymania oraz zasądzono od skarżącego płatne do rąk matki dzieci alimenty w kwocie po 500 zł miesięcznie na każdą z córek, łącznie 1000 zł miesięcznie. Sąd nie orzekł o sposobie kontaktów skarżącego z córką oraz o wspólnym mieszkaniu małżonków. Z kolei z postanowienia zabezpieczającego Sądu Rejonowego w [...] z 17 kwietnia 2023 r., sygn. akt [...], dotyczącego uregulowania kontaktów skarżącego z małoletnimi córkami, wynika, że dziecko zamieszkuje z matką, która zobowiązana jest dowozić je do miejsca zamieszkania skarżącego w wyznaczone dni, w których sąd ustalił kontakty skarżącego z dzieckiem oraz, że dziecko ma przebywać pod opieką skarżącego w co drugi weekend miesiąca, oprócz tego w wybrane dni świąteczne, tydzień ferii i miesiąc wakacji.
Słusznie Sąd I instancji wskazał, że uprawnienie do świadczenia wychowawczego przysługuje w razie wspólnego zamieszkiwania z dzieckiem i utrzymywania dziecka. Art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. wprowadza warunek konieczny przysługiwania tego świadczenia polegający ma wspólnym zamieszkiwaniu i pozostawaniu przez dziecko na utrzymaniu matki albo ojca. Przesłanki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, przesądza o tym użyty spójnik "i". Oznacza to, że w przypadku nie spełnienia jednej z tych przesłanek świadczenie nie przysługuje.
Mając powyższe na względzie należało uznać, iż skarżący nie wypełnia warunku wspólnego zamieszkiwania z małoletnią córką K., zatem nie wypełnia podstawowego warunku przyznania świadczenia wychowanego określonego w art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. Pozostawanie dzieci na utrzymaniu ojca nie jest okolicznością samodzielnie wystarczającą do przyznania świadczenia wychowawczego. Jak wskazano wyżej, zasadnicze znaczenia ma jednoczesność spełnienia przesłanek wspólnego zamieszkiwania i pozostawania przez dziecko na utrzymaniu matki lub ojca. Okoliczność zamieszkiwania dziecka z jednym z rodziców stanowi przeszkodę przyznania świadczenia drugiemu z rodziców, z którym dziecko nie zamieszkuje.
Prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że skarżącemu nie przysługuje świadczenia wychowawcze z uwagi na fakt, że dziecko faktycznie mieszka z matką, ma swoje centrum życiowe w miejscu zamieszkania matki, matka sprawuje opiekę i utrzymuje dziecko.
Z treści skargi kasacyjnej wynika, że skarżący chciałby uzyskać świadczenie wychowawcze za okres jednego miesiąca – lipiec 2023 r., albowiem w okresie od 1 lipca do 31 lipca faktycznie sprawował opiekę nad małoletnią córką na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 17 kwietnia 2023 r., sygn. akt [...], regulującego jego kontakty z córką w tym okresie.
Jak wskazano wyżej, w świetle art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. warunkiem koniecznym przysługiwania świadczenia wychowawczego jest wspólne zamieszkiwanie dziecka i pozostawanie na utrzymaniu matki albo ojca. Wskazać należy, że miejsce zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest pojęciem normatywnym i zostało zdefiniowane w art. 26 § 1 i 2 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej (§ 1). Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy (§ 2). W wyroku NSA z 18 lipca 2024 r., sygn. akt I OSK 1664/23 wskazano, że w przypadku wskazania w orzeczeniu sądowym miejsca zamieszkania dziecka wyłączona jest możność dokonywania odmiennych ustaleń co do miejsca zamieszkania dziecka. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Z tego względu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wiążące w kwestii miejsca zamieszkania małoletniej córki skarżącego było miejsce zamieszkania wskazane przez Sąd Okręgowy w [...] w wyroku z 29 czerwca 2020 r., sygn. akt [....].
Tym samym okoliczność, że córka faktycznie czasowo przebywała w okresie od 1 lipca do 31 lipca 2023 r. u skarżącego, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro bowiem wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z 29 czerwca 2020 r., sygn. akt [...], ustalone zostało miejsca zamieszkania małoletniej K. w miejscu zamieszkania matki, zaś skarżącemu na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 17 kwietnia 2023 r., sygn. akt [...], przyznano prawo do kontaktów z córką w okresie lipca 2023 r., to zarówno sądy administracyjne, jak i organy administracji publicznej, związane były ustaleniami i rozstrzygnięciami sądów powszechnych. Nie może też ulegać wątpliwości, że dopóki orzeczenia te pozostają w obrocie prawnym i nie zostaną zmienione, dopóty muszą być respektowane przez inne sądy i organy.
Dodatkowo zauważyć należy, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 u.p.p.w.d. prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 czerwca do dnia 31 maja roku następnego, zaś prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1, nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką, przysposobienia dziecka lub umieszczenia dziecka w domu pomocy społecznej. U.p.p.w.d. określa początkowy i końcowy okres przyznania uprawnienia do tego świadczenia, które zasadniczo ustalane jest na okres świadczeniowy. Wyjątki od tej zasady przewidziano w art. 18 ust. 2a-2c u.p.p.w.d. Skoro zatem ustawodawca wprowadził regułę, że świadczenie wychowawcze przyznawane jest na dany okres świadczeniowy, charakteryzujący się ciągłością, nieprzerwalnością, w określonym, danym odcinku czasu, to tym samym brak jest prawnej możliwości przyznania świadczenia wychowawczego na jeden miesiąc, który przypada w środku okresu świadczeniowego, tak jak tego oczekuje skarżący w niniejszej sprawie.
Oceny tej nie zmienia art. 21 ust. 1 u.p.p.w.d. stanowiący, że świadczenie wychowawcze wypłaca się w okresach miesięcznych. Przepis ten ma charakter techniczny, jego adresatem jest organ wypłacający świadczenie wychowawcze. Określa on jedynie termin wypłaty świadczenia. Jego celem jest wyeliminowanie mogących powstać wątpliwości co do tego w jakich terminach świadczenie wychowawcze określone w decyzji organu ustalającej stronie prawo do tego świadczenia ma być wypłacane. Nie może on zatem stanowić podstawy żądania przyznania świadczenia wychowawczego na okres jednego miesiąca.
Z powyższych względów sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się bezzasadne.
Nietrafne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem z uwagi na związanie organów ustalaniami dotyczącymi miejsca zamieszkania małoletniej K. wynikającymi z wyroku sądu powszechnego zbędne było przeprowadzenie dowodów na okoliczności wskazywane przez skarżącego, gdyż okoliczności te były irrelewantne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 oraz art. 182 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O odstąpieniu od zasądzenia od skarżącego na rzecz skarżącego kasacyjnie organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., uznając, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.