I SAB 90/98

III SAB/Łd 1/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2005 roku sprawy ze skargi R. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. do wydania, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, aktu w przedmiocie wniosku R. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. dnia [...] nr [...], 2. nakazuje wypłacić adwokatowi P. Ż.-M. prowadzącemu Kancelarię Adwokacka w Ł., ul. [...] z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Łodzi kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta T. na podstawie art.34 ust.2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne/Dz.U. nr 30 poz.163 z późn. zm./ oraz art.104 kpa umorzył postępowanie rozgraniczeniowe między działką nr 21 w obrębie [...] położoną w T. przy ul. A 32 stanowiącą własność B. i B. D. a działką nr 22 w obrębie [...]położoną w T. przy ul. A 30 stanowiącą własność R. G. oraz przekazał sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w T.
Od wymienionej decyzji odwołanie wniósł R. G. podnosząc, iż jest ona niezgodna z prawem.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art.134 kpa stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
W dniu 24 maja 2002r. R. G. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na wymienione postanowienie.
W dniu 20 listopada 2002r. R. G. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...].
Pismem z dnia 15 stycznia 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...].
W dniu 30 grudnia 2002r. R. G. złożył wniosek do Prezydenta Miasta T. o stwierdzenie nieważności wydanej przez niego decyzji z dnia [...] Wniosek ten został przekazany do rozpoznania do SKO w P.
Pismem z dnia 19 lutego 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zawiadomiło R. G., iż jego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] zostanie rozpoznany w ciągu jednego miesiąca od zwrotu akt sprawy z Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi. Akta zostały bowiem przesłane do sądu w związku ze skargą R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. nr [...] z dnia [...].
W dniach 28 października 2002r., 18 listopada 2002r., 23 stycznia 2003r. i 27 lutego 2003r. R. G. skierował do Głównego Geodety Kraju wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. o z dnia [...]. Wnioski te zostały przesłane do SKO w P.
Pismem z dnia 24 lipca 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zawiadomiło R. G., iż jego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] zostanie rozpoznany w ciągu jednego miesiąca od zwrotu akt sprawy z Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi. Akta zostały bowiem przesłane do sądu w związku ze skargą R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. nr [...] z dnia [...].
W dniu 7 lipca 2003r. R. G. złożył do Wojewody [...] wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...]. Wniosek ten został przesłany do SKO w P.
Pismem z dnia 18 września 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. udzieliło R. G. odpowiedzi na jego wniosek z 7 lipca 2003r. podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w pismach z dnia 19 lutego 2003, 28 kwietnia 2003r. i z dnia 24 lipca 2003r.
W dniu 10 września 2003r. R. G. złożył wniosek do Prezydenta Miasta T. o stwierdzenie nieważności wydanej przez niego decyzji z dnia [...]. Wniosek ten został przekazany do rozpoznania do SKO w P.
W dniach 9 lipca 2003r. i 12 września 2003r. R. G. skierował do Głównego Geodety Kraju wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...]. Wnioski te zostały przesłane do SKO w P.
Pismem z dnia 20 października 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. udzieliło R. G. odpowiedzi na jego wnioski z 9 lipca 2003r., 10 września 2003r. i 12 września 2003r. podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w pismach z dnia 19 lutego 2003, 28 kwietnia 2003r., z dnia 24 lipca 2003r. i z dnia 18 września 2003r.
W dniu 17 listopada 2003r. R. G. złożył wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 18 lutego 2002r. zaś w dniu 21 listopada 2003r. R. G. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji do Prezydenta Miasta T.
Pismem z dnia 17 grudnia 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. udzieliło R. G. odpowiedzi na jego wnioski z dnia 17 listopada i 21 listopada 2003r. podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w pismach z dnia 19 lutego 2003, 28 kwietnia 2003r., z dnia 24 lipca 2003r., z dnia 18 września 2003r. i z dnia 20 października 2003r.
W dniu 7 stycznia 2004r. R. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w sprawie tej zwrócił się do Premiera Rzeczypospolitej Polskiej zaś jego skarga jest zasadna.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie podnosząc, iż R. G. wielokrotnie zgłaszał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta T. z dnia [...]. W sprawie tej zostało wszczęte postępowanie i wielokrotnie udzielano odpowiedzi skarżącemu, iż jego sprawa zostanie rozpoznana w terminie 1 miesiąca od rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji z dnia [...] i zwrocie akt Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Do chwili obecnej akta te nie zostały zwrócone przez sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga R. G. jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art.3 § 2 pkt.1-4 i 8 wymienionej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie
4. inne niż określone w pkt.1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa
8. ) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt.1-4
W rozpozpoznawanej sprawie organ administracji dopuścił się bezczynności w przedmiocie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...].
Należy zaznaczyć, iż bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji gdy przepis prawa przewiduje działanie organu zaś organ jest w zwłoce gdyż w wymaganym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadzi postępowanie i nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie I SAB 90/98 z dnia 5 lutego 1999r./Lex nr 48016/, w wyroku w sprawie IV S.A. 961/99 z dnia 13 czerwca 2001r./Lex nr 78938/ oraz postanowieniu w sprawie IV SAB 166/97 z dnia 2 czerwca 1998r./Lex nr 43260/.
Zgodnie z treścią art.35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
W myśl art.35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Zgodnie zaś z treścią art.35 § 5 kpa do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Analiza wymienionych przepisów skazuje, iż załatwienie sprawy winno następić w zasadzie w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania zaś do okresu tego nie wlicza się m.in. okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu.
W rozpoznawanej sprawie w dniu 20 listopada 2002r. R. G. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta T. z dnia [...]. Po złożeniu tego wniosku organ administracji w dniu 15 stycznia 2003r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w tej sprawie. Od tego czasu do chwili obecnej sprawa ta nie została załatwiona. Skarżący wielokrotnie monitował do organu w tej sprawie i SKO w pismach z 19 lutego 2003r., 24 lipca 2003r., 18 września 2003r., 20 października 2003r., 21 października 2003r. i 17 grudnia 2003r. udzielało mu odpowiedzi na jego wystąpienia. Z wymienionych pism wynika, iż wniosek nie może zostać obecnie załatwiony gdyż w sądzie znajduje się skarga R. G. na postanowienie SKO z [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji z [...]. W związku z czym wniosek zostanie rozpatrzony w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt z sądu. Analiza wymienionych pism wskazuje, iż rozpoznanie wniosku skarżącego, w ocenie organu, uzależnione jest od rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie skargi na postanowienie z [...]. Nadto przyczyną nie rozpoznania wniosku R. G. jest także to, że akta administracyjne dotyczące decyzji z [...] zostały przesłane do sądu.
W przekonaniu sądu okoliczności podniesione przez organ administracji nie uzasadniają bezczynności organu w przedmiocie wniosku R. G. W sytuacji gdyby rzeczywiście od rozstrzygnięcia sądu w sprawie skargi na postanowienie z dnia [...] uzależnione było rozpoznanie wniosku skarżącego to organ administracji winien rozważyć możliwość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art.97 § 1 pkt.4 kpa. Wydanie takiego postanowienia umożliwiłoby skarżącemu ewentualne wniesienie skargi do sądu na to postanowienie celem skontrolowania jego legalności. Sąd oceniłby wówczas czy rzeczywiście istniały okoliczności wymienione w art.97 § 1 pkt.4 kpa uniemożliwiające rozpoznanie wniosku R. G. W rozpoznawanej sprawie postanowienie takie nie zostało wydane mimo, że organ administracji w swoich pismach powołuje się to, iż rozpoznanie wniosku skarżącego uzależnione jest od rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie skargi na postanowienie z 26 kwietnia 2002r.
Bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie może także uzasadniać fakt, iż do sądu przesłane zostały akta administracyjne dotyczące decyzji z [...]. Organ administracji może bowiem podjąć czynności zmierzające do uzyskania dokumentacji wymaganej do rozpoznania wniosku. Może zatem zwrócić się do sądu o nadesłanie akt administracyjnych w celu ich wykorzystania do rozpoznania wniosku a nawet sam może sporządzić odpisy wymaganych dokumentów. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie podjął żadnych czynności zmierzających do uzyskania dokumentów wymaganych do rozpoznania wniosku R. G. Okoliczności, iż akta administracyjne znajdują się w sądzie, nie można uznać za uzasadnienie bezczynności organu w sprawie wniosku skarżącego.
Podgląd, iż bierne oczekiwanie na załatwienie innej sprawy przez sąd administracyjny i zwrot akt przez sąd nie uzasadnia bezczynności organu administracji w sprawie wniosku złożonego przez stronę do tego organu wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 1999r. w sprawie IV SAB 46/99(Lex nr 47851). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w tym wyroku.
Reasumując sąd uznał, iż organ administracji dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]. Sprawa tego wniosku nie została bowiem załatwiona w terminie określonym w art.35 § 3 kpa i bezczynności tej nie może uzasadniać fakt, iż jej załatwienie jest uzależnione od rozstrzygnięcia sądu w sprawie skargi na postanowienie z [...] jak również to, iż akta administracyjne znajdują się w sądzie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 149 kpa, sąd zobowiązał SKO w P. do wydania, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, aktu w przedmiocie wniosku R. G. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].
Sąd uznał, iż skarga R. G. jest dopuszczalna mimo niewyczerpania trybu postępowania określonego w art.52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Należy zaznaczyć, iż w przypadku bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego nie przysługuje zażalenie do organu administracji wyższego stopnia o którym mowa w art.37 § 1 kpa. Analiza przepisu art.52 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. wskazuje, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczy tylko tych aktów, które są wymienione w tym przepisie. Skoro w art.52 § 3 i4 nie została wymieniona bezczynność organu administracji to prowadzi to do wniosku, iż w przypadku bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa nie jest przesłanką do wniesienia skargi.
Na podstawie § 19 pkt.1 w związku z § 18 ust.1 pkt.1c.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm./ sąd przyznał adwokatowi P. Ż. – M. kwotę 240 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.